قانون سجل احوال

‌ترتيب سجل احوال اشخاصي كه قبل از تاريخ اجراي اين قانون متولد شده‌اند

عموم اتباع ايران پس از يكسال از تاريخ تأسيس شعب سجل احوال در ايالات و ولايات بايد داراي ورقه هويت باشند.

كسانيكه قبل از تأسيس شعب سجل احوال در هر محل متولد شده‌اند بايد سجل احوال خود را مستقيماً يا بوسيله رئيس خانواده در‌اوراق اظهارنامه (‌نسختين) نوشته تسليم مأمور سجل احوال نمايند (‌ نمونة نمرة 1). ‌اشخاصي كه بايد اظهارنامه بدهند هر گاه از انجام تكليف خود تخلف ورزند مسئول خواهند بود.

اشخاصي كه در تحت ولايات يا قيموميت شرعي هستند ولي يا قيم خاص آنها و اگر قيم خاص ندارند سرپرست آنها بايد اوراق اظهارنامه‌را نوشته تسليم مأمورين سجل احوال نمايند.

هر گاه اظهاركنندگان سواد نداشته باشند مأمور سجل احوال اظهارات آنها را با حضور دو نفر از معتمدين محل نوشته بمهر ميرساند.

هر شخص بايد براي خود اسم مخصوص انتخاب كند. ‌زوجه و كلية اولاد و احفاد ذكور آن شخص و همچنين كلية اولاد و احفاد اناث او مادام كه شوهر اختيار نكرده‌اند بآن اسم مخصوص كه نام خانوادگي‌ است موسوم خواهند بود بنابراين هركس داراي اسمي خواهد بود مركب از نام خانوادگي و نام شخصي مثلاً (‌ايرج كاوس) بر فرض اينكه ايرج نام شخصي و كاوس نام خانوادگي باشد. اشخاصيكه از نسل واحد هستند ميتوانند براي خود‌اسم خانوادگي واحد انتخاب كنند و بر عكس اولاد يا احفاد يك رئيس خانواده كه در تحت كفالت نيستند ميتوانند اگر بخواهند اسم خانوادگي عليحده‌براي خود انتخاب نمايند.

اسامي خانوادگي پس از ثبت در دفتر سجل احوال هر محل مخصوص اشخاصي است كه بنام آنها ثبت شده است و ديگري حق اختيار‌آن اسم را در داخل آن محل ندارد.

القاب هميشه در ورقة هويت بعد از اسم شخصي ذكر خواهد شد و مأمور سجل احوال بايد سند لقب را معاينه نمايد.

مأمورين سجل احوال بر طبق اوراق اظهارنامه براي هر فرد يك ورقة هويت صادر نموده اظهارنامه‌ها را به ترتيب حروف تهجي اسامي‌خانوادگي در دفتر يادداشت ثبت نموده سپس براي حكومت ارسال مينمايند. نمونه نمرة (2).

پس از انقضاء سال كه تمام سكنة هر حوزه ورقه هويت گرفتند حكومت خلاصةتمام اظهارنامه‌هاي سكنة حوزة حكومتي خود را بترتيب سنوات ولادت در دفتر سجل احوال ولايتي ثبت ميكند نمونه نمرة (3).

فوت و ازدواج و طلاق اشخاصي كه ورقة هويت گرفته‌اند پس از وصول راپرت مأمور سجل احوال در دفتر سجل احوال ولايتي در‌مقابل اسم شخصي در ستون مخصوص ثبت ميشود.

‌ترتيب سجل احوال اشخاصي كه از تاريخ اجراي اين قانون ببعد متولد ميشوند

از تاريخ تأسيس شعب سجل احوال در هر محل پدر و در غياب او مادر در مورد تولد و شوهر در مورد ازدواج و طلاق بايد منتهي در ظرف‌ده روز از تاريخ وقوع تولد يا ازدواج و يا طلاق را با شهادت دو نفر كه هويت آنها از طرف نظميه يا حكومت يا كدخداي محل تصديق شده باشد بمأمور‌سجل احوال اطلاع دهند.

در مورد فوت اطلاع دادن بمأمور سجل احوال بايد در ظرف 48 ساعت بعمل آيد - دادن اين اطلاع بعهدة دو نفر از نزديكترين‌اقرباي ذكور حاضر شخص متوفي و در صورت نبودن اقرباي ذكور بعهده دو نفر از ساكنين خانه‌ايست كه در آنجا فوت واقع شده و هر گاه كسي در‌منزل ديگري فوت كرده اطلاع دادن بعهده كسي است كه فوت در منزل او واقع شده است و در مورد اشخاصي كه داراي منزل ثابت و اقرباء نيستند يا‌بتنهائي در يك منزل زندگي ميكند اطلاع دادن بعهده مأمورين نظميه است.

مأمور سجل احوال خلاصة سجل ولادت را در دفتر مخصوص ثبت نموده ورقة هويت صادر مينمايد. (‌نمونه نمرة «4).»

در موقع ازدواج يا طلاق مأمور سجل احوال سوادي از عقدنامه يا طلاق‌نامه را بامضاي مجري صيغه و امضاي دو نفر شاهد گرفته‌ضبط مينمايد. ‌در مورديكه طلاق مستقيماً از طرف خود زوج واقع ميشود اظهار زوج با شهادت دو نفر شاهد كافي خواهد بود. ‌مأمور سجل احوال بايد خلاصه مواد مذكور در فوق يا اظهار زوج و شهود را در دفتر مخصوص و در ورقه هويت زوجين ثبت كند. ‌ثبت قطعي طلاق بعد از آنستكه تفكيك قطعي شده باشد و در ثبت ازدواج بايد قيد شود كه دفعة چندم است. (‌نمونه نمرة 5 و نمره 6).

در موقع فوت مأمور سجل احوال قضيه را در دفتر مخصوص ثبت و ورقة هويت متوفي را باطل مينمايد (‌نمونة نمرة 7).

قابلات و غسالها بايد در ظرف 24 ساعت مأمور سجل احوال را در صورت امكان كتباً و الا شفاهاً از وقوع تولد و فوت مطلع سازند‌در صورت تخلف از 24 ساعت تا يكهفته و در صورت تكرار از يكماه تا ششماه حبس خواهند شد.

عموم مأمورين سجل احوال بايد ولادت و فوت و ازدواج و طلاق ساكنين محل خود را در ظرف پنج روز از اول ماه بعد بحكومت‌راپرت دهند

‌ترتيب دفاتر سجل احوال

هر يك از مأمورين سجل احوال چهار دفتر براي ولادت - فوت ازدواج و طلاق خواهند داشت.

در مركز هر حوزه ولايتي علاوه بر دفتر مذكوره در مادة هفت دفتري موسوم بدفتر مواليد ولايتي ترتيب داده مي‌شود كه ولادت‌اشخاص در آن دفتر بترتيب وقوع در ستون و در ستونهاي ديگر ازدواج و طلاق و وفات آنها ثبت ميشود.(‌نمونة نمرة 8)

در كلية دفاتر سجل احوال اعداد بايد با تمام حروف بضميمة ارقام هندسي نوشته شود و تاريخ شمسي باشد و با تاريخ قمري نيز‌تطبيق شود.

دفاتر سجل احوال باستثناي دفتر مذكور در مادة 7 سال بسال تجديد شده اوراق آنرا قبلاً بايد رئيس نظميه در شهرها و‌صاحبمنصبان امنيه در قصبات و قراء نمره گذارده امضاء نمايند.

دفاتر سجل احوال بايد پاكيزه و مرتب نوشته شده و بين‌السطور چيزي نوشته نشود و جاي سفيد نداشته باشد و هر گاه در نوشتن ‌سهوي حاصل شده و محتاج بتصحيح شود ذيل آنرا بايد مأمور سجل احوال و نويسنده دفتر تصديق نمايند.

هر گاه اختلافي راجع باسناد سجل احوال ايجاد شود رسيدگي آن در محاكم ابتدائي و در صورت نبودن آن در نزديكترين‌محاكم صلح بعمل مي‌آيد و تا موقعيكه از طرف محاكم مزبوره بموجب احكام قطعيه اسناد مذكوره ابطال نشد داراي اعتبار خواهد بود و فقط‌ محاكم مزبوره مي‌توانند بتصحيح آن اسناد كتباً امر صادر كنند در اينصورت مأمور سجل احوال رأي محكمه را در دفتر مخصوص ثبت و در حاشية دفتر اصلاح شده قيد مينمايد

‌مطالب متفرقه

بهر ورقة هويتي كه داده مي‌شود و هر سواد مصدق يا تصديقي كه در دفاتر سجل احوال باشخاص ذي نفع ممكن است داده‌شود يكقران تمبر الصاق مي‌شود و فقرا بتصديق نظميه يا شعبات آن در شهرها و نايب‌الحكومه در قصبات و كدخدا در دهات از تأديه وجه تمبر‌معاف خواهند بود

پس از يكسال از تاريخ اجراي سجل احوال در هر محل مأمورين دولتي موظفند در موقع صدور كلية اسناد رسمي از قبيل‌تعرفه انتخابات و جواز حمل اسلحه و غيره و كليةمراجعات اشخاص بادارات دولتي ورقه هويت مطالبه نمايند و الا مطابق ماده بيست و هفتم‌مجازات خواهند شد.

پس از يكسال از اجراي سجل احوال در هر محل كساني كه ورقة هويت نداشته باشند يا تكاليفي را كه در مواد 2 - 4 - 9 -10 بر عهده آنها قرار گرفته انجام ننمايند از دو روز تا يكهفته و در صورت تكرار از هشت روز تا يكماه بحكم محكمة صالحه حبس خواهند شد.

كساني كه سند سجل احوال جعل كنند يا عالماً سند مجعول استعمال نمايند از شش ماه تا سه سال و مرتكبين اظهارات يا‌شهادت كذب در مورد اسناد سجل احوال از سه ماه تا دو سال بحكم محكمة صالحه محكوم بحبس مي‌شوند و نيز محكوم به تأدية خسارت وارده‌خواهند شد و در صورت تكرار مجازات مندرجه در اين ماده تشديد مي‌شود ولي در هر صورت از دو برابر مجازات مورد اول تجاوز نخواهد كرد.

حبسهائيكه بموجب اين قانون مقرر است در صورتيكه از شش ماه تجاوز نكند بمناسبت تمكن و با رعايت كيفيات‌ارتكاب از قرار روزي از دو قران تا پنج تومان قابل ابتياع خواهد بود

مأمورين سجل احوال كه در انجام وظايف محوله مرتكب خطا و تقصير اداري شوند مطابق مقررات قانون استخدام كشوري‌محاكمه و مجازات خواهند شد. ‌هر گاه مرتكب جعل يا تزوير در اوراق و دفاتر سجل احوال شوند يا شركت در جعل و تزوير نمايند از دو الي پانزده سال محكوم بحبس ميشوند بعلاوه در هر حال خساراتي كه در اثر اشتباه يا تقصير مأمورين سجل احوال متوجه اشخاص بشود از طرف همان مأمورين بايد جبران شود.

مسئوليت سجل احوال هر ولايت با حاكم آن ولايات است و مباشرت آن در شهرها با ادارة بلديه يا نظميه و در قصبات با‌نايب‌الحكومه و در دهات با كدخدا است كه بكمك محرر شرعيات ده وظايف سجل احوال را انجام ميدهد و در ممالك خارجه با نمايندگان دولت‌است

مسئوليت سجل احوال ايلات با رئيس ايل و مباشرت آن با خوانين و كدخدايان ايل خواهد بود.

در دهاتي كه شخص با سواد نباشد كه كار محرر شرعيات را انجام كند مأمورين سياري كه از طرف حكومت مأمور ميشوند اين وظيفه را‌عهده‌دار خواهند شد.

حكام بوسيله مأمورين مخصوص و صاحبمنصبان امنيه دفاتر سجل احوال حوزه حكومتي خود را مرتباً نظارت و تفتيش‌نموده نواقص كار آنها را رفع مينمايند و مرتباً بايد وزارت داخله را از جريان سجل احوال مطلع نمايند.

مأمورين سجل احوال در سال اول تأسيس شعب سجل احوال مكلفند كه در هر دو ماه يكمرتبه اهالي آن محل را متذكر گرفتن اوراق‌هويت نموده و مجازاتهاي مقرره را بوسيله اعلانات به اهالي گوشزد نمايند

دفاتر سجل احوال طهران كه قبلاً تنظيم شده و وظايفي كه افراد بموجب مقررات قبلي سجل احوال انجام داده‌اند بعد از اجراي‌اين قانون جزو دفاتر جديد نقل و قانوناً محسوب خواهد شد.

در موردي كه تولد در كشتي واقع شود پدر و در نبودن او مادر مكلف است تولد را فوراً بناخداي كشتي يا قائم مقام او اطلاع داده‌پس از آن تصديق بگيرد و آن تصديق را در اولين بندر ايران يا بندر خارجه كه نمايندة ايران در آنجا باشد بضميمة اظهارنامه بمأمور دولت داده ورقه‌هويت تحصيل نمايد.

در مورد اشخاصي كه حين مسافرت در راه‌ها فوت ميشوند مأمورين امنيه مكلف هستند وقوع فوت را با اطلاعاتي كه راجع بهويت شخص متوفي به دست ميآورند بنزديكترين دفتر سجل احوال اطلاع دهند - راجع باشخاصيكه در جنگ كشته و تلف ميشوند ادارة ‌قشوني مكلف است مراتب را با اطلاعات راجعه بهويت مقتولين در موقع مقتضي بدفتر سجل احوال اطلاع دهد

وزارت ماليه اعتباري كه محل آن عايدات سجل احوال خواهد بود براي اجراي فوري اينقانون باختيار وزارت داخله ‌ميگذارد.

وزارت داخله مأمور اجراي مواد اين قانون است كه بلافاصله پس از تصويب وسائل اجراي آن را فراهم و پس از شش ماه شروع‌به اجرا نمايند.

اين قانون كه مشتمل بر سي و پنج ماده است در جلسه چهاردهم خرداد ماه يكهزار و سيصد و چهار شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

رئيس مجلس شورايملي - حسين پيرنيا

نمونة نمرة 1 ايالت....................................وزارت خارجه شهر ولايت............................دايرة سجل احوال و احصائيةكل مملكتي قصبه بلوك............................اظهارنامة سجل احوال افراد خانواده......................... قريه......................... بتاريخ برج 13 اسم پدر مادر سن شغل تاريخ تولد محل تولد عدة عيال تاريخ ازدواج عدة اولاد سواد ماه سال ماه سال اظهار كننده شهود اسم اسم ................. و ..................... شغل شغل .................. و ..................... امضاي مأمور سجل احوال.............. -امضاء امضاء................. و ...................

نمونة نمرة 2 نمره .................... وزارت داخله تاريخ ............................... دايرة سجل احوال و احصائية كل مملكتي سجل ولادت پسر دخت .................... و .................... شهر .................... ولايت .................... كه در قصبه .................... محله .................... كوچه .................... بلوك .................... قريه .................... خانة نمرة .................... ساكن است در تاريخ .................... در .................... تولد يافته است امضاي متصدي سجل احوال .................... صفحه ظهر نمونه نمرة 2 خلاصة ازدواج و طلاق و فوت پسر دخت نمرة دفتر ازدواج .................... در تاريخ ....................با ................ .................... ازدواج كرده است نمرة دفتر طلاق ..................... در تاريخ .................... پسر..................... دختر ..................... را طلاق داده است نمره دفتر فوت ..................... در تاريخ .....................بمرض .................... فوت كرده است نظميه ..................... از طرف حاكم..................... هويت ..................... كد خداي ..................... كه سجل ولادت او در متن تصريح شده تصديق ميشود محل امضاء .....................

نمونة نمرة 3 دفتر سجل نمره اسم و نام خانواده اسم پدر اسم مادر مسكن شغل سن تاريخ تولد روز ماه سال احوال ولايتي تاريخ ازدواج عده عيال عده اولاد تاريخ طلاق تاريخ فوت سبب وفات معلومات ملاحظات ماه سال روز ماه سال ماه سال

نمونه نمرة 4 نمرة ورقة هويت.................... در تاريخ .................... برج.......... 13شخصي موسوم به .................... (اسم و نام خانواده) ساكن .................... كه شغلش .................... و .................... (درجة نسبت) مولود جديد است بمعيت شاهد موسوم به .................... (اسم و نام خانواده و شغل)ساكن .................... و شاهد موسوم به ....................(اسم و نام خانواده و شغل) ساكن .................... در نزد ما كه مأمور پسري دختري سجل احوال .................... (اسم ولايت و شهر يا بلوك و قريه)هستيم حاضر شده اظهار داشت كه در تاريخ ...... برج.......... در ساعت .................... در خانه واقعه در .................... (آدرس منزل از .................... (اسم و نام خانوادة پدر )كه شغلش .................... است و از...... (اسم و نام خانوادة مادر)متولد و باسم .................... موسوم شده قابله هم .................... (اسم و نام خانوادة قابله)بوده است . امضاي اظهار كننده امضاي شاهدين امضاي مأمور سجل احوال ......................... .................و................ .....................

نمونة نمرة 5 نمره در تاريخ .................... برج ............. 13شخصي.... موسوم به............. (اسم ونام خانواده) .................... زوج زوجه ساكن كه شغلش............. و ............. (درجة نسبت) است بمعيت شاهد موسوم به ................... (اسم ونام خانواده)ساكن ............... كه شغلش .................... است و شاهد موسوم به .................... (اسم ونام خانواده)ساكن .................... كه شغلش .................... است در نزد ما كه مأمور سجل احوال .................... (اسم ولايت و شهر يا بلوك و قريه)هستيم حاضر شده اظهار داشت در تاريخ ............... برج..............13 .................... (اسم و نام خانواده و شغل زوج) ساكن .................... پسر .............. (اسم و شغل)كه در تاريخ .................... برج ............13 در .................... (اسم شهر يا بلوك و قريه) متولد و ورقةهويت او بنمرة .............. ثبت شده است با........... (اسم و نام خانواده)دختر....... (اسم و نام خانواده و شغل)ساكن) .................... كه در تاريخ .................... برج ..............13 در .................... (اسم شهر يا بلوك و قريه)متولد و ورقةهويت او بنمرة .................... ثبت شده دائم منقطع است بعقد ازدواج نموده و اين ازدواج دفعه .................... زوج و دفعه................. زوجه است عاقد هم............... (اسم و نام خانواده)ساكن .................... بوده است. امضاي اظهار كننده امضاي شاهدين امضاي مأمور سجل احوال ....................... .............و.............. ...................

نمونة نمره 6 نمره ................. در تاريخ..................برج..............13 شخصي موسوم به......................(اسم و شغل) ساكن................ زوج زوجه كه...............(درجة نسبت) است بمعيت شاهد موسوم به..............(اسم و نام خانواده)ساكن.............كه شغلش ............استو شاهد موسوم به...............(اسم و نام خانواده)ساكن.............كه شغلش ............است در نزد ما كه مأمور سجل احوال ..............(اسم ولايت و شهر يا بلوك و قريه ) هستيم حاضر شده اظهار داشت كه در تاريخ ................برج...........13 در محضر....................(اسم و نام خانواده) كه ساكن...............است................(اسم و نام خانوادة زوج)ساكن...................پسر.....................كه ورقة هويت او بنمرة.............ثبت است................(اسم و نام خانوادة زوجه) دختر....................ساكن.......................را كه ورقة هويت او بنمرة...........ثبت شده طلاق داده است امضاي اظهار كننده امضاي شاهدين امضاي مأمور سجل احوال ............................ ...............و............... .......................

نمونةنمره7 نمره............. در تاريخ.................برج............13شخصي موسوم به...............(اسم و نام خانواده و شغل)ساكن..............كه................(درجةنسبت)متوفي است بمعيت شاهدموسوم به...........(اسم و نام خانواده) ساكن..............كه شغلش.............است و شاهد موسوم به.............(اسم و نام خانواده) ساكن...........كه شغلش..............است در نزد ما كه مأمور سجل احوال .............(اسم ولايت و شهر يا بلوك و قريه)هستيم حاضر شده اظهار داشت در تاريخ ...............برج............13از پدر موسوم به.............(اسم و نام خانواده)ساكن.............كه شغلش..............است ومادر مسماة به.........متولدو ورقة هويت او بنمرة............ثبت شده است بمرض............وفات نموده و بتوسط.............(اسم و نام خانوادة غسال)ساكن...........غسل داده شده است امضاي اظهار كننده امضاي شاهدين امضاي مأمور سجل احوال ..................... ............و............... .......................

نمونة نمرة 8 دفتر نمره اسم ونام خانواده اسم پدر تاريخ تولد اسم مادر مسكن محل تولد روز ماه سال شهر قصبه بلوك قريه مواليد ولايتي............................... تاريخ ازدواج عدة عيال تاريخ طلاق تاريخ فوت سبب فوت ملاحظات ماه سال روز ماه سال ماه سال