نظر مشورتي 7/1403/699 مورخ 1403/12/19 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : چنانچه شخص «الف» به طرفيت شخص «ب» دعواي مطالبه وجه چك مطرح كند و در دعواي حقوقي شخص «ب» به پرداخت وجه چك و خسارت تأخير تأديه آن محكوم شود و سپس شخص «ب» شكايت كيفري مبني بر خيانت در امانت در خصوص همان چك عليه شخص «الف» مطرح كند و شخص «الف» در اين پرونده بابت خيانت در امانت محكوميت قطعي بيابد، آيا از موارد اعاده دادرسي از سوي شخص «ب» در خصوص رأي صادره از سوي دادگاه حقوقي است؟ چنانچه موضوع از موارد اعاده دادرسي ‌باشد، با كدام‌يك از بندهاي ماده 426 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، تطابق دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه پس از صدور حكم در دعواي حقوقي مبني بر پرداخت وجه چك، با شكايت محكوم‌عليه پرونده حقوقي، محكوم‌له آن پرونده در دادگاه كيفري به اتهام خيانت در امانت محكوم شده است: اولاً، اثبات حيله و تقلب با اثبات رفتار حيله‌آميز يا متقلبانه به عمل مي‌آيد؛ بنابراين دعوا بايد براي اثبات اين رفتار اقامه شود. با وجود اين، رفتار حيله‌آميز يا متقلبانه ممكن است در پرونده كيفري ثابت شود؛ بنابراين، اثبات حيله و تقلب موضوع بند 5 ماده 426 و ماده 429 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، در همه موارد مستلزم تقديم دادخواست حقوقي نمي‌باشد. ثانياً، در فرض سؤال موضوع مي‌تواند از مصاديق تقلب مذكور در بند 5 ماده 426 قانون ياد‌شده باشد؛ اما در هر صورت تشخيص مصداق بر عهده مرجع قضايي رسيدگي‌كننده به اعاده دادرسي است.