نظر مشورتي 7/1401/142 مورخ 1401/07/06 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص غيرقانوني بودن اخذ دو بار هزينه تجديد نظرخواهي در اثر اشتباه دادگاه

استعلام : حكم بر محكوميت خوانده دعوا صادر مي‌شود؛ اما سهواً و با تصور عدم صدور رأي، به موجب دادنامه ديگري رأي بر محكوميت خوانده صادر مي‌شود؛ از رأي اخير تجديد نظرخواهي به عمل آمده و دادگاه تجديد نظر به اعتبار قاعده فراغ دادرس رأي صادره را نقض و پرونده را براي اقدام در خصوص دادنامه سابق‌الصدور نزد دادگاه بدوي اعاده كرده است. با عنايت به اين‌كه هزينه تجديد نظرخواهي دعاوي مالي توسط محكوم‌عليه در تجديد نظرخواهي قبلي پرداخت شده است، آيا در تجديد نظرخواهي جديد نيز بايد هزينه دادرسي اخذ شود و با عنايت به سهو دادگاه بدوي، آيا محكوم‌عليه بدوي مشمول معافيت از پرداخت هزينه دادرسي قرار مي‌گيرد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه دادگاه پس از صدور رأي، مجدداً و به اشتباه اقدام به صدور رأي مجدد نموده است و پرونده جهت تجديد نظرخواهي به دادگاه تجديد نظر ارسال شده است و اين دادگاه با استناد به قاعده فراغ دادرس رأي دوم را نقض كرده است، ابهام مطرح‌شده نشأت‌گرفته از مقررات نمي‌باشد؛ بلكه ريشه در اشتباهات و اقدامات انجام‌شده در پرونده دارد و موضوع مصداقي و از ابهام در مقررات حاكم نيز ناشي نمي‌شود؛ لذا اظهارنظر پيرامون آن از وظايف اين اداره كل خارج است؛ اما يادآور مي‌شود مطابق قاعده جهت تجديد نظرخواهي يك بار هزينه دادرسي اخذ مي‌شود و دريافت دو بار هزينه تجديد نظرخواهي در اثر اشتباه دادگاه مغاير مقررات و موازين حقوقي است. با اين حال، اتخاذ تصميم در خصوص موضوع با دادگاه رسيدگي‌كننده است.