نظر مشورتي 7/1400/1578 مورخ 1401/01/23 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص بررسي قانوني رفتار ورثه در صورت فروش ماترك زوج بدون رضايت زوجه

استعلام : آيا فروش كل ماترك زوج نسبت به آن داراي حق است و با لحاظ ماده ۹۴۸ قانون مدني ( مصوب ۶ /۱۱ /۱۳۸۷ ) با وجود شرايطي امكان استيفاء حق از عين اموال وجود دارد ، بدون اجازه زوجه يا قائم مقام قانوني وي مي تواند با فرض وجود ركن معنوي مصداق فروش مال غير باشد يا خير؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : مطابق ماده 946 قانون مدني (اصلاحي 1387) زوجه در صورت فرزند دار بودن زوج، يك هشتم از عين اموال منقول و يك هشتم از قيمت اموال غير منقول اعم از عرصه و اعيان ارث مي برد و در صورتي كه زوج هيچ فرزندي نداشته باشد سهم زوجه يك چهارم از كليه اموال به ترتيب فوق مي باشد؛ بنابراين اگر ساير ورثه با سوءنيت و بدون رضايت زوجه نسبت به فروش «اموال منقول» اقدام كنند، رفتار آن ها به ميزان سهم زوجه از اين اموال مي تواند يكي از مصاديق بزه موضوع ماده يك قانون مجازات راجع به انتقال مال غير مصوب 1308 تلقي شود ولي در خصوص اموال غير منقول، چنانچه ساير ورثه بدون رضايت زوجه نسبت به فروش اموال غير منقول اقدام كنند موضوع از مصاديق بزه انتقال مال غير محسوب نمي شود؛ زيرا زوجه «از قيمت اموال غير منقول» اعم از عرصه و اعيان ارث مي برد و تا زماني كه زوجه در اجراي مقررات ماده 948 (اصلاحي 1387) قانون مدني مالك عين و عرصه اموال غير منقول نشده است فقط به ميزاني كه اعلام شد مالك قيمت آن است و در صورت فروش اين اموال مي تواند سهم خود را از مبلغ حاصل از فروش، از ورثه مطالبه كند./