قانون مربوط بموافقت نامه همكاري بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ايالات متحده آمريكا راجع باستفاده‌هاي غير‌نظامي از انرژي اتمي

) موافقت نامه همكاري بين دولت ايالات متحده و دولت ايران راجع به استفاده‌هاي غير نظامي از انرژي اتمي كه مشتمل بر يك ‌مقدمه و يازده ماده ميباشد و در تاريخ چهاردهم اسفند ماه 1335 بامضاء نمايندگان مختار شاهنشاهي و ايالات متحده در واشنگتن رسيده است‌ تصويب و بدولت اجازه داده ميشود كه اسناد تصويب آنرا مبادله نمايند. ‌قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن موافقت نامه ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه يكشنبه دوازدهم بهمن ماه يكهزار و سيصد‌و سي و هفت بتصويب مجلس شورايملي رسيد. ‌رئيس مجلس شورايملي . رضا حكمت

موافقت نامه همكاري بين دولت ايالات متحده امريكا و دولت ايران راجع باستفاده‌هاي غير نظامي از انرژي اتمي ‌از آن جائي كه استفاده‌هاي از انرژي اتمي نويد بزرگي براي كليه ابناء بشر در بر دارد و از آن جائيكه دولت ايالات متحده آمريكا و دولت ايران مايل بهمكاري با يكديگر در توسعه چنين استفاده‌هاي صلح‌جويانه از نيروي اتمي ميباشند و نظر باينكه طرح توسعه چندين نوع از راكتورهاي ‌تحقيقاتي بخوبي پيشرفت نموده و نظر باينكه راكتورهاي تحقيقاتي فني در تهيه مقادير تحقيقي راديوايزتوپها و معالجات راديوتراپي و فعاليت هاي‌تحقيقاتي متعدد ديگر مفيد بوده و در عين حال وسيله‌اي است براي تمرينات و آزمايش هاي ذيقيمت در علم خواص هسته ذرات و مهندسي كه در‌پيشرفت ساير استفاده‌هاي صلح‌جويانه از نيروي اتم منجمله از قدرت غير نظامي هسته ذرات مفيد ميباشد و نظر باينكه دولت ايران مايل است ‌يك برنامه تحقيقاتي و توسعه‌اي بمنظور درك استفاده‌هاي صلح ‌جويانه و نوع پروانه از نيروي اتمي تعقيب نمايد و مايل است كه جلب كمك دولت‌ ايالات متحده آمريكا و كارخانجات صنعتي آن درباره اين برنامه بنمايد و از آن جائيكه دولت ايالات متحده امريكا مايل است از طريق كميسيون نيروي‌اتمي ايالات متحده بدولت ايران در اجراي چنين برنامه‌اي كمك نمايد. ‌طرفين با مراتب زير توافق مينمايند:

از لحاظ اين موافقت نامه: ‌الف - كلمه (‌كميسيون) عبارتست از كميسيون نيروي اتمي ايالات متحده يا نمايندگان مجاز آن. ب - اصطلاح (‌تجهيزات و ادوات) عبارت است از هر گونه آلت يا دستگاه وسايل راكتورهاي تحقيقاتي كه در اين موافقت نامه تعريف شده و اجزاي‌ متشكله آن ميباشد. ج - اصطلاح (‌راكتور تحقيقاتي) عبارتست از راكتوريكه براي توليد نيوپترونها و ساير تشعشعات بمنظور تحقيقات كلي و پيشرفت معالجات ‌راديوتراپي يا تمرينات علمي و مهندسي ذرات طرح شده است. اين اصطلاح شامل راكتورهاي نيروي - راكتورهاي نمايش نيرو يا راكتورهائيكه ‌بالاخص براي توليد مواد هسته‌اي بخصوص شناخته شده است نمي‌گردد. ‌د ) اصطلاحات (‌اطلاعات محرمانه) و (‌سلاح اتمي) (‌مواد هسته‌اي مخصوص) كه در اين موافقت نامه بكار برده شده بهمان معني ميباشد كه در قانون ‌نيروي اتمي ايالات متحده مصوب 1954 تعريف شده است.

درباره اطلاعات محرمانه در صورتيكه انتقال اين گونه مواد با تجهيزات و آلات و ادوات يا مهيا نمودن اين قبيل خدمات منتهي بمبادله ‌اطلاعات محرمانه شود بموجب اين موافقت نامه اطلاعي داده نخواهد شد و هيچگونه مواد و تجهيزات و آلات و ادوات انتقال داده نخواهد شد. و هيچگونه خدماتي بموجب اين موافقت نامه بدولت ايران يا اشخاص تحت اختيار قانوني آن انجام نخواهد يافت.

1 - با رعايت مقررات مذكور در ماده 2- طرفين اين موافقت نامه اطلاعات مربوط به امور زير را مبادله خواهند نمود: ‌الف – طرح. ساختمان. كار كردن راكتورهاي تحقيقاتي و بكار بردن آن ها بشكل وسايل تحقيقاتي توسعه و مهندسي و در معالجات راديوتراپي. ب - مسائل بهداشتي و استحفاظي مربوط بكار كردن و استفاده از راكتورهاي تحقيقاتي. ج - استفاده از ايزوتوپهاي راديوآكتيو در تحقيقات فيزيكي و زيست‌شناسي معالجات راديوتراپي - كشاورزي و صنعتي. 2 ) بكار بردن يا استفاده از هر گونه اطلاعات يا معلومات بهر نوع و شكل به انضمام نقشه‌ها و مشخصاتيكه بموجب اين موافقت نامه مبادله ‌ميشود بمسئوليت طرفي خواهد بود كه چنين اطلاعات يا معلومات را دريافت و استفاده مينمايد و بديهي است كه طرف ديگر صحت كامل بودن و‌ثبات اين گونه اطلاعات يا معلومات را جهت استفاده يا استعمال خاص تضمين نمي‌نمايد.

طبق شرايط و مقررات اين موافقت نامه كميسيون اورانيومي را كه داراي مقدار زياد ايزوتوپ يو 235 (U-235) است بهر مقدار كه بعنوان ساخت بدوي و علي‌البدل در بكار انداختن راكتور تحقيقاتي لازم باشد و دولت ايران با مشورت يا كميسيون تصميم بساختن آن مي‌گيرد و در‌آزمايش هاي مربوطه كه مورد موافقت قرار گرفته به آن احتياج باشد بدولت ايران بعنوان انتقال واگذار خواهد كرد. همچنين طبق شرايط و مقررات اين‌موافقت نامه كميسيون اورانيومي را كه داراي مقادير زياد ايزوتوپ يو 235 ((U-235 است بهر مقدار كه بعنوان سوخت بدوي و علي‌البدل در بكار‌انداختن اين قبيل راكتورهاي تحقيقاتي لازم باشد و دولت ايران بخواهد با مشورت با كميسيون اشخاص يا موسسات تحت اختيار قانوني خود را مجاز‌بساختن و كار كردن آن بنمايد. بدولت ايران بعنوان انتقال واگذار خواهد نمود. مشروط بر اينكه دولت ايران در تمام مواقع مواد و كار كردن راكتور‌را طوري تحت نظارت كامل خود قرار دهد كه بتواند مقررات اين موافقت نامه و ترتيبات مقرره در اجاره‌ نامه‌[سند انتقال] را رعايت كند.

مقدار اورانيوم داراي ايزوتوپ يو 235 (U-235) كه از طرف كميسيون بموجب اين ماده انتقال يافته و در حفاظت دولت ايران قرار مي‌گيرد هيچگاه از 6 كيلو گرام اورانيوم محتوي يو 235 (U-235) كه حداكثر بيست درصد اورانيوم يو 235 (U-235) ‌داشته باشد بعلاوه آن مقدار‌اضافي ديگر كه بعقيده كميسيون براي كار كردن مستمر و موثر راكتور يا رآكتورها ضروري ميباشد ماداميكه مواد سوختي بشكل راديواكتيو در‌ايران سرد ميشود يا ماداميكه مواد سوختي در ترانزيت ميباشد تجاوز خواهد كرد ‌منظور كميسيون از مراتب فوق اينست كه حداكثر استفاده از شش كيلوگرم ماده مذكور را ممكن سازد ‌قبول شده است و موافقت حاصل است كه گرچه دولت ايران ميتواند اورانيوم غني شده از يو 235 را بين مصرف‌كنندگان مجاز در ايران توزيع نمايد ‌حق دولت ايران نسبت به اورانيوم غني شده از ايزوتوپ ‌يو 235 كه از كميسيون خريداري شده است لااقل تا زماني كه مصرف‌ كنندگان خصوصي در‌كشورهاي متحده امريكا مجاز بتحصيل اين حق در كشورهاي متحده امريكا نسبت به اورانيوم غني شده از ايزوتوپ‌يو 235 ميباشند محفوظ خواهد ‌بود.

3 - كميسيون ممكن است در برابر درخواست و بنا بميل خود تمام يا قسمتي از اورانيوم غني شده را (‌كه طبق اين موافقت‌نامه بعنوان ماده بيش از‌بيست درصد غني شده ازيو 235 عرضه ميگردد) براي مصرف در راكتورهاي تحقيقاتي (‌كه ميتوانند با بار سوختي كه محتوي بيش از 6 كيلوگرم ‌ايزوتوپ‌يو 235 در اورانيوم مزبور نباشد كار نمايند) در دسترس قرار دهد.

شرايط حمل و تحويل اورانيوم داراي ايزوتوپ يو 235 (U-235) كه طبق اين ماده به انتقال واگذار ميشود بترتيبي خواهد بود كه مورد توافق ‌طرفين و منطبق با شرايط مندرجه در ماده‌هاي 8 و 9 باشد.

ماده4)

1 - در موارد توافق - كميسيون مقداري اورانيوم غني شده ايزوتوپ 235 براي استفاده سوختي در مصارف معين تحقيقاتي من جمله رآكتورهاي ‌تحقيقاتي و آزمايشهاي رآكتوري كه دولت ايران تصميم بساختن يا بكار انداختن آن داشته باشد يا افرادي را براي ساختن يا بكار انداختن آن در ايران ‌مجاز نمايد بدولت ايران يا اشخاص مجاز تابع قوانين ايران انتقال خواهد داد. ‌قراردادهاي حاكم بر موضوع و شرايط و برنامه تحويل هر انتقال قبلا مورد موافقت قرار خواهد گرفت.

2 - ميزان اورانيوم غني شده از ايزوتوپ 235 كه بموجب ماده حاضر منتقل ميشود و در قلمرو دولت ايران قرار دارد و در هيچ زمان بيش از شش (6) كيلوگرم اورانيوم ايزوتوپ 235 موجود در اورانيوم غني شده و همچنين مقدار اضافي كه بنظر كميسيون براي ادامه كار مؤثر و مداوم رآكتورها يا ‌آزمايشهاي رآكتوري در هنگامي كه مواد سوختي جايگزين شده در ايران در حال سرد شدن از طريق تابش است يا هنگامي كه مواد سوختني در حال حمل و نقل ميباشد لازم تشخيص داده شود - نخواهد بود با توجه باينكه نظر كميسيون ‌اين است كه از شش (6) كيلو مواد فوق‌الذكر حداكثر استفاده بعمل آيد.

3 - مقدار اورانيوم غني شده كه بموجب اين موافقتنامه تحويل ميگردد ممكنست تا ميزان 20 درصد اورانيوم 235 داشته باشد و تمام و يا قسمتي ‌از مواد هسته‌اي ويژه مذكور ممكن است بصورت اورانيوم غني شده تا بيش از 20 درصد از لحاظ وزن ايزوتوپ اورانيوم 235 تحويل شود – بشرط ‌آنكه از لحاظ فني يا اقتصادي كميسيون انتقال اين مواد را براي استفاده در رآكتورهاي تحقيقاتي و آزمايشهاي رآكتوري كه هر يك با بار سوختي حداكثر‌تا شش كيلوگرم ايزوتوپ اورانيوم 235 محتوي در چنين اورانيومي قادر بكار باشد موجه بداند.

4 - هنگامي كه مواد اوليه يا مواد هسته‌اي ويژه كه از ممالك متحده آمريكا دريافت ميگردد احتياج به تجديد عمليات آماده نمودن داشته باشد -اين اعمال تحت اختيار و نظارت كميسيون و در تأسيسات كميسيون يا تأسيساتي كه مورد قبول كميسيون باشد بر اساس موازين و شرايطي كه بعداً‌ موافقت ميگردد انجام خواهد گرفت و تفاهم حاصل است كه جز در مواردي كه بنحو ديگري موافقت شود - شكل و محتوي هيچيك از مواد ‌سوختي كه تحت تابش قرار داشته پس از خارج شدن از رآكتور و قبل از آنكه براي تجديد عمليات به كميسيون يا تأسيسات مورد قبول كميسيون ‌تحويل داده شود - مورد تغيير واقع نخواهد گرديد.

5 - مواد هسته‌اي ويژه حاصله از نتايج اعمال تحت تابش قرار دادن در هر قسمت از مواد سوختي كه ضمن اين موافقتنامه توسط كميسيون بايران ‌اجازه داده ميشود براي استفاده مستأجر بوده و پس از تجديد عمليات بنحوي كه در بند 4 اين ماده پيش ‌بيني شده - بمستأجر مسترد خواهد شد و‌در اين هنگام مالكيت اين مواد بمستأجر منتقل خواهد گرديد.

6 - مواد هسته‌اي ويژه كه بموجب اين موافقتنامه در جريان استفاده از مواد منتقل شده بدولت ايران يا باشخاص مجاز تابع قوانين اين دولت بوجود ميآيد - بدولت ديگري يا گروه دول ديگر انتقال نخواهد يافت مگر در صورتي كه كميسيون با اين انتقال موافقت نمايد.

7 - بعضي از مواد انرژي اتمي كه كميسيون بنا بتقاضاي دولت ايران طبق موافقتنامه حاضر در اختيار ايران قرار ميدهد براي اشخاص و اموال زيان ‌آور ‌است مگر آنكه در استفاده و گذاشت و برداشت آنها دقت بعمل آيد. پس از تحويل اين قبيل مواد دولت ايران تا آنجا كه بدولت ممالك متحده‌آمريكا مربوط مي‌گردد تمام مسئوليت گذاشت و برداشت و استفاده بي ‌خطر از اين مواد را بعهده خواهد داشت. ‌در مورد مواد اوليه يا مواد هسته‌اي ويژه يا مواد مورد استفاده در رآكتورها كه كميسيون ممكنست بموجب موافقتنامه حاضر بدولت ايران يا بافراد ‌يا مؤسسات غير دولتي تابع قوانين اين دولت واگذار نمايد - دولت ايران خسارات دولت آمريكا را در دعاوي ناشي از توليد و ساختن و مالكيت و اجاره ‌و تصرف و استفاده از مواد مذكور در فوق يا مواد رآكتوري - پس از تحويل از طرف كميسيون بدولت ايران يا اشخاص و مؤسسات غير دولتي تابع ‌قوانين اين دولت - جبران خواهد نمود و دولت آمريكا را از كليه مسئوليتها من جمله مسئوليت در قبال شخص ثالث مبرا خواهد داشت.

مواد مورد توجه مربوط به طرحهاي تحقيقاتي معيني كه دولت ايران در زمينه استفاده‌هاي صلحجويانه از انرژي اتمي بعهده ميگيرد از جمله ماده‌چشمه‌اي - ماده هسته‌اي مخصوص - ماده محصول فرعي - ساير راديو ايزوتوپها و ايزوتوپهاي پايدار در صورتيكه از طريق تجاري در دسترس نباشد ‌به مقادير و تحت قيود و شرايطي كه ممكن است مورد توافق قرار گيرد براي مقاصد تحقيقاتي مبادله خواهد شد. ‌

كميسيون مواد مورد لروم [لزوم] ساختمان و كار كردن راكتورهاي تحقيقاتي در ايرانرا باستثناي مواد هسته‌اي مخصوص چنانچه در دسترس‌داشته باشد و تهيه آن در بازار ميسر نباشد با توافق طرفين بوسايلي كه مقتضي بداند بدولت ايران يا باشخاص تحت اختيار قانوني آن فروخته باجاره واگذار خواهد شد. فروش و اجاره اينمواد با شرايطي كه توافق شود صورت خواهد گرفت

1 - در مورد استفاده از انرژي اتمي در راههاي صلح‌ جويانه تفاهم حاصل است كه - بين هر يك از طرفين يا اشخاص مجاز تابع قوانين هر يك از آنان و ‌اشخاص مجاز تابع قوانين طرف ديگر ممكنست براي انتقال تجهيزات ادوات و موادي غير از مواد هسته‌اي ويژه و بمنظور انجام خدمات مربوطه‌ ترتيباتي اتخاذ گردد. 2 - در مورد استفاده از انرژي اتمي در راههاي صلح‌ جويانه تفاهم حاصل است كه - بين هر يك از طرفين يا اشخاص مجاز تابع قوانين هر يك از آنان و‌اشخاص مجاز تابع قوانين طرف ديگر ممكن است راجع بانتقال مواد هسته‌اي ويژه و بمنظور انجام خدمات مربوطه براي استفاده‌هاي مشخص در ‌مواد چهار و پنج و با رعايت محدوديتهاي مذكور در بند 2 ماده 4 ترتيباتي اتخاذ گردد. 3 - طرفين توافق دارند كه فعاليتهاي مذكور در بندهاي 1 و 2 اين ماده مشروط برعايت محدوديتهاي مذكور در ماده 2 و قوانين رايج بمقررات و ‌شرايط صدور جواز طرفين و روشهاي طرفين در خصوص معاملات مربوط باشخاص مجاز مذكور در بندهاي 1 و2 خواهد بود.

1 - دولت ايران و دولت ممالك متحده آمريكا علاقه مشترك خود را باينكه كليه مواد و تجهيزات يا ادواتي كه به موجب موافقتنامه حاضر بدولت ‌ايران يا اشخاص مجاز تابع قوانين آن تحويل ميگردد منحصراً در موارد غير نظامي استعمال شود تأييد و تأكيد مينمايند. 2 - باستثناي موارد و تا حدودي كه اقدامات تأميني مقرر در اين موافقتنامه بسبب اجراي اقدامات تأميني آژانس بين‌المللي انرژي اتمي (‌بنحو مقرر ‌در قسمت الف ماده 9) تعليق مي ‌يابد - دولت ممالك متحده آمريكا صرفنظر از مفاد ساير مواد موافقتنامه حاضر - از حقوق زير برخوردار خواهد‌ بود: الف - حق تجديد نظر در موارد زير - بمنظور اطمينان از طرح و بهره ‌برداري غير نظامي و امكان كاربرد مؤثر اقدامات تأميني: 1 - طرح هر يك از رآكتورها - و 2 - طرح ديگر تجهيزات و ادواتي كه به تعيين كميسيون طرح آن مرتبط باجراي مؤثر اقدامات تأميني باشد. ‌كه بموجب اين موافقتنامه بدولت ايران يا اشخاص مجاز تابع قوانين اين دولت بوسيله ممالك متحده آمريكا يا اشخاص مجاز تابع قوانين آن دولت ‌تحويل گردد و يا تجهيزات و وسائلي كه هر يك از مواد تحويل شده باين طريق را بكار برد يا بسازد يا روي آن عملي انجام بدهد: ‌مواد اوليه - مواد هسته‌اي ويژه - مواد تعديل ‌كننده يا مواد ديگري كه بوسيله كميسيون تعيين شده باشد. ب - در مورد كليه مواد اوليه اتمي يا مواد هسته‌اي ويژه كه بموجب اين موافقتنامه از طرف دولت ممالك متحده آمريكا يا اشخاص مجاز تابع قوانين ‌اين دولت به دولت ايران يا اشخاص مجاز تابع قوانين دولت اخير تحويل ميگردد و كليه مواد اوليه و يا مواد هسته‌اي ويژه اي كه در مورد مواد و تجهيزات‌ و ادوات زير كه باين طريق تحويل شده است بكار رفته يا از آن استخراج شده و يا در نتيجه استفاده از آن توليد گرديده باشد. (1) مواد اوليه اتمي و مواد هسته‌اي ويژه و مواد تعديل ‌كننده يا ديگر موادي كه توسط كميسيون تعيين ميشود - و (2) رآكتورها - و (3) كليه تجهيزات و يا وسائل ديگري كه از طرف كميسيون بعنوان قسمتي از آنچه بايد در اختيار گذارده شود مشروط باينكه مقررات مندرج در‌بند 2 قسمت ب در اين خصوص قابل اجراء باشد ‌(اولا) نگاهداري و تهيه گزارشهاي عملياتي را از دولت ايران بخواهد و بمنظور كمك به تأمين رسيدگي به حساب اين مواد گزارشهاي مربوطه را‌ خواستار گردد و دريافت نمايد (‌ثانياً) خواستار شود كليه اين قبيل مواد كه در اختيار دولت ايران يا اشخاص مجاز تابع قوانين آن دولت قرار ميگيرد مشمول كليه اقدامات تأميني ‌پيش ‌بيني شده در اين ماده و تضمينات مندرج آن دولت قرار ميگيرد مشمول كليه اقدامات تأميني پيش ‌بيني شده در اين ماده و تضمينات مندرج در ماده9 گردد (ج) خواستار شود كه كليه مواد هسته‌اي ويژه مذكور در بند 2 (ب) اين ماده را كه عادتاً در مقاصد غير نظامي در ايران بكار نميرود و بموجب ماده 4‌انتقال نيافته و يا بنحو ديگري مورد توافق طرفين قرار نگرفته باشد - در مخازن تأسيساتي كه از طرف كميسيون تعيين ميشود نگهداري گردد (‌د) پس از مشاوره با دولت ايران اشخاصي را تعيين نمايد كه در صورت تقاضاي هر يك از طرفين بهمراه اشخاص تعيين شده از طرف دولت ايران به ‌همه جا و به همه اطلاعات لازم براي رسيدگي به حساب مواد اوليه و مواد هسته‌اي ويژه كه مشمول مقررات بند 2 (ب) اين ماده ميباشد در ايران ‌دسترسي داشته باشند تا رعايت مواد موافقتنامه را معلوم نموده و اندازه‌ گيريهاي جداگانه‌اي كه ضروري تشخيص دهند - اقدام كنند. (ھ) در صورت عدم رعايت مفاد اين ماده يا تضمينات مندرج در ماده 9 و در صورت عدم اجراي مفاد اين ماده توسط دولت ايران و در مدت زمان معقول- اين موافقتنامه را معلق ساخته يا به آن خاتمه دهد و استرداد كليه مواد و تجهيزات و ادواتي را كه در بند (2) (ب) اين ماده به آن اشاره شده - خواستار‌شود. 3 - دولت ايران و دولت ممالك متحده آمريكا حق دارند در موضوعات بهداشتي و ايمني با يكديگر مشورت كنند. 4 - دولت ايران متعهد ميشود كه در اجراي اقدامات تأميني پيش ‌بيني شده در اين ماده تسهيلات لازم را بعمل آورد.

دولت ايران تضمين مينمايد كه: 1 - اقدامات تأميني مندرج در ماده 8 حفظ و رعايت خواهد شد. 2 - لوازم منجمله تجهيزات و ادواتي كه از طريق خريد يا طرق ديگر بموجب اين موافقتنامه بدولت ايران يا به اشخاص مجاز تابع قوانين اين دولت ‌منتقل ميگردد و همچنين مواد هسته‌اي ويژه كه در اثر استفاده از اين قبيل لوازم و تجهيزات و ادوات بدست ميآيد - در ساختن سلاحهاي اتمي يا‌ تحقيقات مربوط به سلاحهاي اتمي و يا توسعه آنها يا ديگر مقاصد نظامي بكار نخواهد رفت. 3 - لوازم منجمله تجهيزات و ادواتي كه بموجب اين موافقتنامه بدولت ايران يا به اشخاص مجاز تابع قوانين اين دولت منتقل ميگردد باشخاص ‌غير مجاز يا به خارج از قلمرو دولت ايران - منتقل نخواهد گرديد - مگر در موردي كه كميسيون با چنين انتقالي به كشور يا به گروهي از كشورهاي ديگر‌موافقت نمايد و در اين صورت نيز فقط چنانچه از نظر كميسيون اين انتقال در حدود مفاد يك موافقتنامه همكاري بين دولت ممالك متحده آمريكا با‌ كشور يا گروهي از كشورهاي ديگر تشخيص داده ميشود.

1 - دولت ايران و دولت ممالك متحده آمريكا توجه دارند كه طبق موافقتنامه‌اي كه بين آنها و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در چهارم دسامبر 1964 به ‌امضاء رسيده آژانس مذكور اقدامات تأميني را درباره مواد و تجهيزات و وسائل تسهيلاتي انتقال ‌يافته به ايران - طبق موافقتنامه همكاري حاضر اجرا‌ مينمايد. طرفين موافقت دارند كه اقدامات تأميني آژانس را بنحو مندرج در موافقتنامه سه جانبه طبق آخرين اصلاحي كه در آن بعمل آيد و يا بموجب موافقتنامه سه‌ جانبه جديدي كه جايگزين آن باشد - همچنان نسبت به مواد و تجهيزات و وسائل تسهيلاتي انتقال‌ يافته طبق اين موافقتنامه ‌مجري خواهد بود و وقوف دارند كه حق اعمال اقدامات تأميني كه طبق ماده 8 اين موافقتنامه بدولت ممالك متحده داده شده - در مدت و تا حدودي‌ كه اقدامات تأميني آژانس در مورد چنين مواد و تجهيزات و وسائل تسهيلاتي اجرا ميشود - معلق خواهد ماند. 2 - چنانچه موافقتنامه سه جانبه جاري - كه در بند اول ماده حاضر بدان اشاره شده - قبل از انقضاي مدت موافقتنامه حاضر خاتمه يابد و طرفين ‌نتوانند بفوريت در قبول اقدامات تأميني آژانس موافقت نمايند هر يك از طرفين ميتواند خاتمه اين موافقتنامه را كتباً اعلام نمايد. ‌چنانچه موافقتنامه حاضر از طرف هر يك از طرفين خاتمه يابد دولت ايران بنا به تقاضاي دولت ممالك متحده آمريكا كليه مواد هسته‌اي ويژه را كه‌ بموجب موافقتنامه حاضر دريافت نموده و در آن تاريخ در اختيار اين دولت يا اشخاص تابع قوانين آن ميباشد بدولت آمريكا مسترد خواهد‌ داشت. ‌دولت ايالات متحده آمريكا خسارت دولت ايران يا اشخاص تابع قوانين اين دولت را نسبت به منافع آنها درباره موادي كه بدين ترتيب مسترد ميگردد ‌طبق جدول قيمت هاي كميسيون كه در آن زمان در ممالك متحده آمريكا رايج باشد - جبران خواهد نمود.

طرفين اميد و انتظار دارند كه اين موافقتنامه بدوي براي همكاري منتهي بجلب همكاري بيشتري درراه توسعه ايجاد طرح و ساختن و بكار انداختن راكتورهاي مولد نيرو گردد بدين مناسبت طرفين راجع بامكان انعقاد موافقت نامه ديگر بمنظور همكاري در مورد توليد نيرو از انرژي اتم در‌ايران گاه بگاه با يكديگر مشورت خواهند نمود.

‌اين موافقتنامه از تاريخي لازم‌الاجراء خواهد بود كه هر يك از دو دولت اعلام كتبي دائر به انجام تشريفات قانوني تصويب را كه بموجب قوانين ‌اساسي براي لازم‌الاجراء شدن چنين موافقتنامه‌اي مقرر است از دولت ديگر دريافت نموده باشد و براي مدت بيست سال معتبر خواهد بود . 2 ) پس از انقضاي اين موافقتنامه يا پس از انقضاي هر تمديد دولت ايران كليه عناصر سوختي محتوي سوخت هاي رآكتور و هر گونه مواد سوختي ديگر‌را كه بوسيله كميسيون به اجاره واگذار شده است به ايالات متحده تحويل خواهد داد. اين قبيل مواد و عناصر سوختي در محلي در ايالات ‌متحده كه توسط كميسيون معين ميشود به هزينه دولت ايران بكميسيون تحويل داده خواهد شد و عمل تحويل و تحول با تدابير استحفاظي‌ مقتضي در مقابل تشعشعات احتمالي در حين ترانزيت صورت خواهد گرفت. ‌بنا بمراتب فوق طرفين موافقت نمودند كه اين موافقتنامه پس از آنكه قدرت قانوني يافت بموقع اجرا گذارده شود. ‌در واشنگتن در دو نسخه تنظيم گرديده در تاريخ پنجم مارس سال 1957 ‌از طرف دولت ايالات متحده امريكا ‌رئيس كميسيون انرژي اتمي ايالات متحده امريكا ‌از طرف دولت ايران

متن موافقتنامه فوق كه مشتمل بر يك مقدمه و يازده ماده است ضميمه قانون مربوط بموافقت نامه همكاري بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ايالات‌متحده امريكا راجع به استفاده‌هاي غير نظامي از انرژي اتمي بوده و صحيح است

رئيس مجلس شوراي ملي . رضا حكمت

قانون بالا در جلسه 1337.9.17 به تصويب مجلس سنا رسيده است.