نظر مشورتي 7/1400/794 مورخ 1400/11/13 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص مبناي محاسبه ريالي مطالبات بستانكاران در فرضي كه ورشكسته متعهد به تحويل مالي معادل (آهن آلات، طلا و ...) است.

استعلام : بر اساس رويه حاكم در ادارات تصفيه امور ورشكستگي كشور، مطالبات غير ريالي مورد ادعاي بستانكاران ورشكسته مانند ارز، طلا، آهن آلات و خودرو تقويم و به ريال تبديل شده و به بستانكاران پرداخت مي شود؛ اما در اين كه مبناي محاسبه ريالي چه تاريخي است، اختلاف نظر وجود دارد و شش تاريخ متصور است. تاريخ توقيف؛ تاريخ اعلام طلب؛ تاريخ تصديق طلب؛ تاريخ انتشار صورت طلبكاران؛ تاريخ قطعيت صورت طلبكاران و تاريخ واريز به حساب طلبكاران. خواهشمند است نظر آن اداره كل محترم را بيان فرماييد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه ورشكسته متعهد به تحويل مالي معادل (آهن آلات، طلا و ...) است، اولاً، از ماده 473 قانون تجارت مصوب 1311 و ماده 29 قانون اداره تصفيه امور ورشكستگي مصوب 1318 برداشت مي شود كه اداره تصفيه تكليفي به تهيه و تحويل اين مال كه به طور كلي في الذمه مورد تعهد بوده است، ندارد و وجوه حاصل از دارايي ورشكسته را به نسبت سهم غرمايي پرداخت مي كند. ثانياً، وفق ماده 418 قانون تجارت مصوب 1311، با صدور حكم ورشكستگي، تاجر از هرگونه دخل و تصرف در اموال خود ممنوع است و از آن زمان به بعد، عمليات تصفيه آغاز مي شود و در اين تاريخ وجهي معادل ارزش سهم غرمايي متعهد له به او تعلق مي گيرد و تشخيص طلب بر اساس ارزيابي كارشناسي هم براي تعيين همين مبلغ انجام مي شود؛ بنابراين كارشناس نيز بايد قيمت همين روز يعني تاريخ صدور حكم ورشكستگي را ملاك ارزيابي قرار دهد.