پروگرام كابينه آقاي ميرزا محمدولي خان سپهدار اعظم

مقدمه ملاحظه اوضاع امور مملكت بخوبي مدلل ميدارد كه تا در سبك اداره دولت تغيير واضحي داده نشود و حسن جريان امور بطور كامل منظور نظر كاركنان دولت نباشد از حيث انتظام امور مملكتي بهيچ نوع موفقيتي نايل نمي‌توان شد. شرط اهم حصول اين مقصود حفظ قدرت لازمه‌ايست كه ملت براي تأمين مصالح خود به‌ هئيت دولت مي‌سپارد از آنجائيكه اين قدرت تاكنون بطور كافي اعمال نشده است فتوري بانتظام امور راه يافته كه آن بآن در تزايد و آتيه مملكت را تهديد مينمايد. در علل و اسباب اين حال ناگوار كه تعمق شود براي جلوگيري آن از اتخاذ وسايل چهارگانه ذيل ناگزير خواهيم بود:

رفع مواد فساد و تروريسم (يعني دفع مواد مخالف مشروطيت و مخل آسايش بلاد و اهالي و مانع حسن جريان امور دولت) اين بلاي مملكت ويران كن امروز سلامت مملكت را بمخاطره انداخته و همان آزادي پرقيمت را كه با اينهمه صدمات بدست آمده بشدت متزلزل ساخته است چون بالفعل قوانين لازمه وضع نشده و مسلم است با قوانيني كه هر كس در خيال تصور ميكند نمي‌توان دولت را اداره نمود و نظر باين‌كه سلامت مملكت اساس تمام قوانين است لهذا هيئت دولت با مسئوليت فوق‌العاده كه در مقابل خدا و خلق برعهده دارد براي رفع مواد مزبوره با‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ِ‌‌‌ِي‌نحوكان اختيار تام ميخواهد.

اعمال مجازات در موارد جنحه و جنايات و تقصيرات.

تأمين انتظامات اداره و حفظ اصول اطاعت در ميان طبقات مأمورين و اجزاي ادارات دولت خصوصاً در نظام بوسيله مجازات اداره.

اجراي قانون مطبوعات آزادي جرايد از اصول اوليه مشروطيت است ليكن بعضي از جرايد تاكنون به‌ سوء‌‌استعمال اين نعمت غالباً مصلحت مملكت و مقتضيات وقت را اخلال و حيثيت دولت را در داخل و خارج تضييع كرده‌اند و وزراي عصر بعلت محضوراتيكه در موارد ارجاع بمحاكم عدليه تصادم مي‌كردند در اجراي قانون مطبوعات متوقف بوده‌اند عليهذا براي كابينه اختياري لازم است كه تا اصلاح محاكم عدليه هرگاه جرايد از حدود قانوني تجاوز كردند وزارت معارف قانون مطبوعات را بمحاكمه اداره مجري دارد. در صورتي كه نمايندگان محترم با مقدمه فوق‌الذكر موافقت كامله داشته باشند پروگرام ذيل به‌ مجلس شوراي ملي پيشنهاد ميشود و چون با‌ خطراتي كه وطن عزيز را تهديد ميكند فقط محض فداكاري حاضر خدمت شده و كار مملكت را مهمتر از آن ميدانيم كه به‌ دفع‌الوقت و مسامحه بگذرد لهذا هر آن كه تقويت مجلس نسبت بهيئت وزراء منظور نشود اشغال مسند وزارت را خيانت دانسته استعفاي خود را تقديم خواهيم كرد.

پروگرام

اتخاذ وسايل لازمه براي تكميل امنيت.

تشكيل اردوهاي سيار و ساخلو در نقاط لازمه مطابق لايحه و بودجه كه بمجلس پيشنهاد شده است.

حفظ و تشييد روابط حسنه بادول متحابه.

تعقيب استقراضي كه كابينه سابق بمجلس پيشنهاد كرده و از تصويب كميسيون قوانين ماليه گذشته است.

پيشنهاد بقيه بودجه كل.

شروع باصلاحات ماليه با مستخدمين خارجه.

تجديد نظر در ماليات نمك محض رفع معايب و مشكلاتي كه از اين ماليات بر دولت و اهالي حاصل شده است.

تشكيل هيئت مخصوصه براي تدارك لوايح قوانين موقتي در موارديكه هنوز وضع قانون نشده و مجال انتظار گذشتن قوانين از مجراي خود نيست لوايح مزبوره فقط بتصويب كميسيون مجلس شوراي ملي و هيئت وزراء و امضاي مقام منيع نيابت سلطنت عظمي خواهد رسيد (بقاي اين هيئت تا وقتي است كه شوراي دولت داير شود)

اصلاح عدليه با تدارك ترتيبات مقدماتي كه لوايح آن را وزير عدليه موافق ماده (۸) اين پروگرام بكميسيون عدليه پيشنهاد خواهد كرد.

اصلاح مدارس ابتدايي و متوسطه موجوده حتي‌المقدور (اجراي پروگرام متحد در كليه مدارس تأسيس مدرسه دارالمعلمين در طهران مطابق پيشنهادي كه خواهد شد)

توجه بامر تجارت گذراندن قانون شركتها پيشنهاد لايحه قانون اتاقهاي تجارتي.

پيشنهاد اصلاح قانون بلديه.