« بازگشت به فهرست
مصوبه سازمان ملي استاندارد ايران در خصوص روش اجرايي نحوه ارزيابي انطباق وسايل نقليه درجه دو
متندار
تاریخ تصویب: 1404/09/24
مرجع تصویب: سازمان ملي استاندارد ايران
اطلاعات پایه
اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
روش اجرايي نحوه ارزيابي انطباق وسايل نقليه درجه دو مصوب 1404,09,24 با اصلاحات و الحاقات بعدي
اين روش اجرايي در دويست و هشتاد وششمين شوراي معاونين و مديران روز دوشنبه مورخ 1404/09/24 مورد تصويب قرار گرفت.» "اين روش اجرايي از نوع برون سازماني و تحت كنترل است. كليه كاربران اين مدرك مي بايست قبل از بهره برداري، درخصوص به روز رساني آن از طريق پورتال سازمان ملي استاندارد ايران اطمينان حاصل نمايند."
وضعيت تجديدنظر صفحات روش اجرايي شماره صفحه شماره تجديد نظر تاريخ تجديد نظر شرح خلاصه تغييرات جلد 2 1404/09/24 نام مدرك از دستورالعمل به روش اجرايي تغيير يافته است. جلد 2 1404/09/24 شماره تجديد نظر دوم و تاريخ تجديد نظر اضافه شده است. متن 2 1404/09/24 درج تعريف دستگاه اجرايي ذيصلاح و تعريف تاييديه متن 2 1404/09/24 تغييرات در بند 6 - 1- 2
1
هدف هدف از تدوين اين روش اجرايي:
الف
تعيين رويه ارزيابي انطباق وسايل نقليه اي است كه داراي تأييديه معتبر در زمان توليد بوده؛ ولي به سبب برخي عيوب امكان عرضه به صورت وسيله نقليه نو توليد فاقد عيب را ندارند.
ب
تعيين رويه ارزيابي انطباق وسايل نقليه نو است كه داراي گواهي تأييد نوع معتبر يا حائز يكي از شرايط اخذ تاييديه براي ورود بوده؛ ولي در حين حمل يا تخليه و يا در اماكن گمركي آسيب ديده اند و باتوجه به وجود عيب يا عيوب در آنها، امكان عرضه به صورت وسيله نقليه نو فاقد عيب را ندارند.
2
دامنه كاربرد اين روش اجرايي شامل كليه وسايل نقليه نو در گروه هاي M، N، O ، L و T مطابق تعاريف استانداردهاي ملي ايران به شماره هاي 6924، 7558 و 13259 مي باشد.
يادآوري - اين دستورالعمل مشمول وسايل نقليه كاركرده نمي گردد.
3
مسئوليت اجرا و نظارت واطلاع رساني
الف
مسئوليت اجرا و اطلاع رساني اين روش اجرايي براي خودروهاي توليد داخل بر عهده ادارات كل استاندارد استان ها مي باشد و نظارت بر اجراي آن بر عهده معاونت نظارت بر اجراي استاندارد مي باشد.
ب
مسئوليت اجرا و اطلاع رساني اين روش اجرايي براي خودروهاي وارداتي بر عهده ادارات كل استاندارد استان ها مي باشد و نظارت بر اجراي آن بر عهده معاونت ارزيابي كيفيت مي باشد.
4
1 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد مصوب 1396/07/11 مجلس شوراي اسلامي و آيين نامه اجرايي آن مصوب 1398.
4
2 قانون ارتقا كيفي توليد خودرو و ساير توليدات صنعتي مصوب 1389 مجلس شوراي اسلامي.
4
3 قانون ساماندهي صنعت خودرو مصوب 1401 مجلس شوراي اسلامي.
5
تعاريف در اين روش اجرايي، واژه ها و اصطلاحات با تعاريف زير به كار برده مي شوند:
5
1 قانون: قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد است.
5
2 سازمان: سازمان ملي استاندارد ايران است.
5
3 دفتر تخصصي: دفتر نظارت بر اجراي استاندارد صنايع فلزي در معاونت نظارت بر اجراي استاندارد براي وسايل نقليه توليد داخل و دفتر ارزيابي كيفيت كالاهاي صادراتي و وارداتي در معاونت ارزيابي كيفيت براي وسايل نقليه وارداتي مي باشد.
5
4 اداره كل: اداره كل استاندارد استان محل توليد يا اظهار گمركي وسيله نقليه است.
5
5 گواهي تاييد نوع: گواهي صحه گذاري تاييد نوع كه براي نوع وسيله نقليه وارداتي وفق مندرجات روش اجرايي ذيربط «صدور گواهي نامه صحه گذاري تاييدنوع خودروهاي وارداتي» و ساير مقررات مربوطه، صادر مي گردد.
5
6 شركت بازرسي: اشخاص حقوقي است كه توسط مركز ملي تاييد صلاحيت ايران، تاييد صلاحيت شده و گواهينامه 17020 دريافت مي كند.
5
7 شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع: شركت بازرسي مجري فرآيند اخذ گواهي تاييد نوع كه براي وسايل نقليه وارداتي، مدارك تأييد نوع و مستندات مورد نياز را دريافت و انطباق آن ها را با كليه استانداردهاي اجباري مربوطه بررسي و گزارش مي نمايد.
5
8 وسيله نقليه نوتوليد: وسيله نقليه اي كه به هنگام تحويل به مصرف كننده بيش از نود و نه كيلومتر طي مسافت نكرده باشد.
5
9 وسيله نقليه درجه دو: وسيله نقليه داراي تاييديه معتبر در زمان توليد داخل يا گواهي تاييد نوع معتبر يا حائز يكي از شرايط اخذ تاييديه از سازمان در زمان واردات مي باشد كه به دليل برخي عيوب ظاهري و يا عملكردي، امكان ارائه به عنوان وسيله نقليه نو توليد، فاقد عيب را ندارد.
5
10 سيستم هاي اصلي خودرو: به مجموعه اركان اصلي خودرو شامل شاسي، بدنه، زير بدنه نگهدارنده [پاورقي #]، قواي محركه، سيستم انتقال قدرت، محورها، سيستم فرمان، سيستم ترمز، دسته سيم اصلي وسيله نقليه، سيستم مالتي پلكس، چراغ ها و ساير سيستم هاي مشمول استانداردهاي اجباري، سيستم هاي اصلي اطلاق مي شود.
5
11 سيستم هاي تكميلي وسيله نقليه: به تمامي سيستم هاي برقي يا مكانيكي كه به صورت انتخابي [پاورقي #]توسط سازنده بر روي وسيله نقليه نصب مي شوند از قبيل سيستم هاي مالتي مديا، كروز كنترل، گرم كن و سردكن صندلي، دوربين پيرامون وسيله نقليه و نظاير آن، اطلاق مي گردد.
5
12 عيوب ايمني: به هرگونه عيب وسيله نقليه يا هر يك از سيستم هاي اصلي كه باعث خروج از شرايط اوليه استفاده شده و ايمني آن را به مخاطره مي اندازد، عيوب ايمني اطلاق مي گردد (كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272- 1/ك).
5
13 عيوب عملكردي: به هرگونه نقص، ايراد و خلأ در وسيله نقليه كه منجر به عدم عملكرد صحيح حداقل يكي از سيستم هاي اصلي يا تكميلي وسيله نقليه شود، اطلاق مي گردد (كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 1-131/272/ك).
5
14 عيوب ظاهري: به هر گونه عيب در مشخصات ظاهري خودرو كه ايمني و عملكرد آن را به مخاطره نمي اندازد؛ ولي از نظر مصرف كننده ايراد محسوب شده و باعث نارضايتي گردد، گفته مي شود (كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك).
5
15 قطعات اصلي [پاورقي #]: قطعات و سيستم هاي استفاده شده در فرايند توليد وسيله نقليه است كه از تأمين كنندگان و توليدكنندگان مشخصي تهيه شده و داراي درجه كيفي ممتاز خودروساز مي باشد.
3 - Original Equipment Manufacturer (OEM)
5
16 تجاري سازي: مجموعه عمليات تعيين شده و تحت كنترل كه توسط سازنده پس از تكميل فرايند ساخت محصول و اطمينان از انطباق محصول با مجموعه الزامات فني و سيستمي و قبل از عرضه به بازار انجام مي گردد، اطلاق مي شود.
5
17 - تاييديه: سندي است كه در صورت برآورده شدن الزامات و ضوابط فني مندرج در روش اجرايي " روش هاي ارزيابي انطباق كالاهاي وارداتي" براي هر دستگاه خودرو وارداتي صادر مي شود.
5
18 دستگاه اجرايي ذيصلاح: منظور دستگاه اجرايي است كه بر اساس قانون و به تشخيص سازمان، برخي از وظايف و مسئوليت هاي سازمان به آن واگذار شده است.
1
6 وسايل نقليه توليد داخل
6 – 1 – 1 – 1 سازنده بايد براي تعيين و طبقه بندي وسيله نقليه درجه دو دستورالعمل داخلي تهيه نمايد. دستورالعمل مذكور بايد دربرگيرنده موارد ذيل باشد: الف) عدم مغايرت مفاد آن با الزامات اين دستورالعمل؛ ب) تعيين و تفكيك دلايل درجه دو بودن يك محصول؛ پ) شرح اقدامات اجرايي واحد توليدي براي وسايل نقليه درجه دو؛ ت)عارضه يابي توليد وسيله نقليه درجه دو و اقدامات اصلاحي براي كاهش نرخ توليد ساليانه آن.
يادآوري - بررسي و اجراي دستورالعمل سازنده، در ارزيابي تطابق توليد هر نوع وسيله نقليه مطابق الزامات بند 6 -4 - 2 دستورالعمل «نحوه صدور گواهينامه تأييد نوع و كنترل فرايند تطابق توليد وسايل نقليه توليد داخل» به شماره 131/225/د كنترل مي گردد.
6 – 1 – 1 - 2 عيوبي كه در طول فرايند توليد ايجاد مي گردد بايد قبل از تجاري سازي با عمليات بازكاري [پاورقي#] رفع گردد و وسيله نقليه اي كه اين فرايند بر روي آنها انجام مي گيرد درجه دو محسوب نمي گردند.
6 -1 – 1 - 3 وسايل نقليه اي كه پس از تجاري سازي بنا به دلايل مختلف داراي يكي از عيوب ايمني طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك گرديده اند، در صورت عدم امكان رفع آن عيوب بايد به نحو مقتضي از فرايند عرضه به مصرف كننده خارج شود.
يادآوري - چنان كه رفع برخي از عيوب ايمني مستلزم تعويض، برش و جوشكاري قطعات اصلي شاسي و بدنه، شاسي كشي و مانند آن باشد، وسيله نقليه امكان عرضه عمومي به بازار ندارد.
6 -1 – 1 - 4 درصورتي كه وسيله نقليه پس از تجاري سازي داراي يكي از عيوب ايمني يا عملكردي طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك بوده، به نحوي كه رفع آن مستلزم تغيير و جايگزيني قطعه، سيستم يا مجموعه فني مجزا باشد، بايد با قطعات اصلي تعويض شده و رفع عيب گردد. اين وسايل نقليه پس از رفع عيب درجه دو محسوب نشده و عرضه عمومي آنها بلامانع است.
يادآوري - درصورتي كه بنا به اسناد و دلايل موجه از سوي سازنده كه مورد تأييد سازمان نيز قرار گرفته باشد، تأمين قطعات اصلي امكان پذير نباشد، مشروط به اينكه قطعات تعويضي واجد استانداردها و الزامات تعيين شده باشند، وسيله نقليه درجه دو محسوب مي گردد.
6 – 1 – 1 - 5 در صورتي كه رفع عيوب ايمني و عملكردي با تعويض و اصلاح قطعات امكان پذير نباشد، وسيله نقليه امكان عرضه عمومي به بازار ندارد.
6 – 1 – 1 – 6 در صورتي كه وسيله نقليه داراي يكي از عيوب ظاهري طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك باشد به نحوي كه با تعويض قطعه امكان رفع عيب ميسر نباشد، محصول به عنوان وسيله نقليه درجه دو محسوب مي گردد.
6 – 1 – 1 - 7 توليد كنندگان مكلف اند فهرست وسايل نقليه درجه دو را با ذكر نوع عيب در قالب كاربرگ «اظهاريه» به شماره مدرك 131/272-3/ك به اداره كل اعلام نمايند.
يادآوري - مطابق بند 9 ماده 40 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد، هرگونه اظهار انطباق خلاف واقع دراين خصوص داراي ضمانت اجرايي جزائي مي باشد.
6 – 1 – 1 - 8 توليد كنندگان مكلف اند پس از تأييد نهايي فهرست وسايل نقليه درجه دو از سوي سازمان، نوع عيب را در اسناد فروش هر خودرو درج نمايند.
6
1 - 2 اقدامات اداره كل/دستگاه اجرايي ذيصلاح
6 – 1 – 2 – 1 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، بايد عيوب اعلام شده از سوي سازنده را با الزامات قيد شده در اين روش اجرايي تطبيق داده و شماره شاسي هايي كه درجه دو محسوب نمي شوند را با ذكر دليل به توليدكننده اعلام نمايد.
6 – 1 – 2 – 2 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، بايد طبق كاربرگ به شماره مدرك 131/272-2/ك نسبت به بازرسي ظاهري از وسايل نقليه كه مطابق اظهاريه سازنده و الزامات اين روش اجرايي درجه دو محسوب مي گردند، اقدام نمايند.
يادآوري: در صورت صلاحديد اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، اقدامات مندرج در بندهاي 1-2-1-6 و 2-2-1-6 مي تواند توسط شركت بازرسي ذيصلاح صورت گيرد.
6 – 1 – 2 – 3 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، نتايج را بررسي و در صورت لزوم نسبت به انجام بازرسي از وسايل نقليه اقدام مي نمايد.
6 – 1 – 2 – 4 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، باتوجه به نتايج بند 3-2-1-6، فهرست وسايل نقليه تأييد شده و وسايل نقليه تأييد نشده با ذكر نوع عيب مشخص مي نمايد.
6 - 1 – 2 - 5 فهرست وسايل نقليه تأييد شده از طريق اداره كل جهت شماره گذاري به مراجع ذي ربط اعلام مي نمايند.
6 -1 - 2 - 6 جهت پيگيري ضمانت اجراي موضوع بند 9 ماده 40 قانون، اداره كل فهرست وسايل نقليه تأييد نشده را به مراجع ذيصلاح منعكس مي نمايد.
يادآوري: پس از راه اندازي سامانه جامع خودرو، تمامي مراحل فرآيند ارزيابي انطباق خودروهاي درجه دو براي توليدات داخلي از طريق سامانه مزبور عملياتي مي گردد.
6
2 وسايل نقليه وارداتي گواهي صحه گذاري تأييد نوع وسايل نقليه وارداتي بر اساس مندرجات روش اجرايي ذيربط «صدور گواهي نامه صحه گذاري تأييد نوع خودروهاي وارداتي» و ساير مقررات مربوطه صادر و اطلاع رساني مي گردد. ادارات كل در صورت تأييد مندرجات اسناد خريد و گزارش بازرسي وسيله نقليه وارداتي انجام شده در اماكن گمركي (بازرسي وسايل نقليه مي تواند توسط بازرسين اداره كل يا شركت بازرسي كننده در گمرك صورت گيرد) نسبت به صدور گواهي انطباق اقدام مي نمايند. در برخي از محموله ها، وسايل نقليه وارداتي طي مراحل مختلفي در حين حمل يا تخليه و يا در اماكن گمركي آسيب ديده اند و باتوجه به وجود عيب يا عيوب در آنها، امكان صدور گواهي انطباق وجود ندارد. نحوه اقدام براي ارزيابي انطباق وسايل نقليه آسيب ديده به شرح زير مي باشد:
6
2 – 1 شركت بازرسي يا بازرسين اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، نسبت به بازرسي فيزيكي و ارائه گزارش بازرسي فيزيكي وسايل نقليه آسيب ديده اقدام مي نمايند.
6
2 - 2 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، نتيجه گزارش بازرسي فيزيكي وسايل نقليه آسيب ديده را دريافت و بررسي مي نمايد.
6
2 – 3 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، عدم انطباق وسايل نقليه آسيب ديده را صادر و در سامانه صادرات و واردات سازمان ثبت مي نمايد.
6
2 - 4 در صورت درخواست واردكننده مبني بر ارزيابي مجدد وسايل نقليه آسيب ديده به عنوان وسايل نقليه درجه دو در موعد مقرر، اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، موضوع را بررسي مي نمايد.
6
2 - 5 درصورتي كه وسيله نقليه وارداتي آسيب ديده داراي يكي از عيوب ايمني طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك باشد، عدم انطباق اعلامي توسط اداره كل به قوت خود باقي است و نتيجه مجدداً در سامانه صادرات و واردات سازمان ثبت مي گردد.
6
2 - 6 واردكننده براي خروج وسايل نقليه آسيب ديده از گمرك و رفع عيوب ( ظاهري يا عملكردي) بايد نسبت به تكميل كاربرگ «تعهدنامه» به شماره مدرك 131/272-4/ك اقدام و به همراه يكي از مدارك زير به اداره كل ارائه نمايد. - ارائه تأييديه شركت بيمه وسيله نقليه مربوطه مبني بر سالم بودن وسيله نقليه قبل از حمل. - ارائه تأييديه از گمرك مربوطه مبني بر اينكه خسارت وارده در اماكن گمركي صورت گرفته است.
6
2 - 7 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، پس از دريافت مدارك و دريافت كارمزد خدماتي نسبت به صدور گواهينامه مشروط (با ذكر عيوب) اقدام مي نمايند.
6
2 – 8 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، بايد مراتب را به دفتر تخصصي، واردكننده و شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع اعلام نمايد.
يادآوري: در گواهي تأييد نوع صادره از دفتر تخصصي، نام شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تأييد نوع به ادارات كل اعلام مي گردد.
6
2 - 9 دفتر تخصصي فهرست وسايل نقليه آسيب ديده را جهت عدم شماره گذاري تا اطلاع ثانوي، به پليس راهنمايي و رانندگي اعلام مي نمايد.
6
2 - 10 واردكننده مكلف است نسبت به رفع تمامي عيوب اقدام و نتيجه را به شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع و اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، اعلام نمايد.
6
2 – 11 شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع بايد طبق كاربرگ بازرسي فيزيكي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-2/ك نسبت به بازرسي از وسايل نقليه مطابق الزامات اين روش اجرايي اقدام نمايد.
6
2 - 12 شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع علاوه بر انجام بازرسي بند 6 – 2 - 11، بايد نسبت به بازرسي فيزيكي وسيله نقليه رفع عيب شده، طبق الزامات چك ليست بازرسي فيزيكي مربوطه، اقدام و نتايج آن را به همراه اظهاريه تكميل شده توسط وارد كننده، به اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، اعلام نمايد.
6 -2 – 12 – 1 درصورتي كه وسيله نقليه وارداتي داراي يكي از عيوب عملكردي طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك بوده به نحوي كه رفع آن مستلزم تغيير و جايگزيني قطعه، سيستم يا مجموعه فني مجزا باشد، بايد با قطعات اصلي تعويض شده و رفع عيب گردد. اين وسايل نقليه پس از رفع عيب درجه دو محسوب نمي شود.
6 - 2 – 12 – 2 در صورتي كه وسيله نقليه داراي عيوب ظاهري (طبق كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري به شماره مدرك 131/272-1/ك) باشد، به نحوي كه با تعويض قطعه اصلي امكان رفع عيب ميسر نباشد، محصول به عنوان وسيله نقليه درجه دو محسوب مي گردد.
6
2 – 13 اداره كل نتايج گزارش بازرسي اعلام شده از سوي شركت بازرسي مجري اخذ گواهي تاييد نوع را ارزيابي و در صورت لزوم نسبت به انجام بازرسي از وسيله نقليه اقدام مي نمايد.
6
2 - 14 اداره كل / دستگاه اجرايي ذيصلاح، فهرست وسايل نقليه تأييد شده و وسايل نقليه تأييد نشده را با ذكر نوع عيب به دفتر اعلام مي نمايد.
6
2 – 15 فهرست وسايل نقليه تأييد شده از طريق دفتر جهت شماره گذاري به پليس راهنمايي و رانندگي اعلام مي گردد.
6
2 - 16 واردكننده مكلف است به منظور شفاف سازي و حمايت از حقوق مصرف كنندگان، پس از تأييد نهايي فهرست وسايل نقليه از سوي سازمان، نوع عيب را در اسناد فروش هر وسيله نقليه درج نمايد.
6
2 – 17 دفتر فهرست وسايل نقليه تأييد نشده را به پليس راهنمايي و رانندگي جهت خروج خودروها از فرايند شماره گذاري و ساير مراجع ذيصلاح منعكس مي نمايد.
7
1 دستورالعمل صدور گواهي تأييد نوع و كنترل تطابق توليد خودرو به شماره 131/225/د.
7
2 روش اجرايي «روش هاي ارزيابي انطباق كالاهاي وارداتي» به شماره مدرك 152/230/ر
7
3 روش اجرايي «صدور گواهينامه صحه گذاري تاييد نوع خودروهاي وارداتي»
8
بايگاني سوابق كليه مدارك و سوابق مربوط به اجراي اين روش اجرايي، بر اساس ضوابط حقوقي در سازمان نگهداري مي شود.
9
گيرندگان مدرك رياست سازمان، واحدهاي ستادي، پژوهشگاه استاندارد، ادارات كل استاندارد استان ها، شركت هاي بازرسي
1
10 پيوست شماره 1: كاربرگ «دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري» به شماره مدرك 131/272-1/ك
2
10 پيوست شماره 2: كاربرگ «چك ليست بازرسي فيزيكي وسيله نقليه» به شماره مدرك 131/272-2/ك
3
10 پيوست شماره 3: كاربرگ «اظهاريه» به شماره مدرك 131/272-3/ك
4
10 پيوست شماره 4: كاربرگ « تعهدنامه» به شماره مدرك 131/272-4/ك
11
مدارك منسوخ شده تجديد نظر اول دستورالعمل " نحوه ارزيابي وسايل نقليه درجه دو " به شماره مدرك: 131/272/ر مصوب 1402/09/11 منسوخ و اين روش اجرايي جايگزين آن مي گردد.
اين روش اجرايي در دويست و هشتاد وششمين شوراي معاونين و مديران روز دوشنبه مورخ 1404/09/24 مورد تصويب قرار گرفت.»
پيوست 1 كاربرگ دسته بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري
پيوست 2 كاربرگ چك ليست بازرسي فيزيكي و ظاهري از وسيله نقليه