نظر مشورتي 7/1403/409 مورخ 1403/12/12 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : شخص صغيري مرتكب قتل شده و در زمان ارتكاب 14 سال و 4 ماه و 18 روز قمري داشته است. دادگاه وي را به يك سال نگهداري در كانون اصلاح و تربيت و از حيث جنبه خصوصي بزه نيز به جهت اثبات جرم از طريق اقرار خود صغير، به پرداخت يك ديه كامل مرد مسلمان و يك سوم ديه كامل (به جهت وقوع قتل در ماه حرام) محكوم نموده است. با توجه به اتمام مدت يكسال نگهداري در كانون اصلاح و تربيت و اينكه در حال حاضر مرتكب 16 سال تمام شمسي دارد و اعمال ماده 3 قانون نحوه اجراي محكوميت‌هاي مالي امكان‌پذير نيست، آيا آزادي وي تا زمان رشد و اتمام مهلت سه ساله پرداخت ديه منوط به سپردن تأمين متناسب در راستاي ذيل ماده 287 و همچنين ماده 507 قانون آيين دادرسي كيفري است يا به جهت ارتكاب جرم در زمان طفل بودن بايد به والدين و يا سرپرست قانوني وي سپرده شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : برابر بند «ب» ماده 292 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 جنايات صغير خطاي محض محسوب مي‌شود و طبق ماده 463 همان قانون پرداخت ديه بر عهده عاقله است و طبق ماده 168 اين قانون، اقراركننده بايد حين اقرار بالغ باشد و در فرض استعلام، مرتكب در زمان اقرار بالغ نبوده است؛ لذا موضوع از شمول قسمت اخير ماده 463 آن قانون خارج بوده و پرداخت ديه جنايات صغير بر عهده عاقله است. بنا به مراتب فوق و لحاظ آن كه پرداخت ديه برابر قانون بر عهده عاقله مي‌باشد و دسترسي به محكوم‌عليه موضوع ماده 507 قانون آيين دادرسي كيفري موضوعاً منتفي است، لذا محمل قانوني براي صدور قرار تأمين كيفري توسط قاضي اجراي احكام كيفري وجود ندارد.