قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران

شرکت ملی نفت ایران که به موجب قانون «طرح قانونی دائر به طرز اجرای اصل ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور» مصوب 9/2/1330 تاسیس شده است و از این پس در این اساسنامه شرکت نامیده می‌شود، مطابق این اساسنامه و با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر شرکت از جمله قانون نفت مصوب 9/7/1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن و قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 19/2/1391 اداره می‌شود. این شرکت ازشرکتهای اصلی تابعه وزارت نفت و دارای شخصیت حقوقی مستقل است.

اصطلاحات و تعاریف مندرج در قانون نفت و اصلاحات و الحاقات بعدی آن در این اساسنامه نیز معتبر است.

مرکز اصلی شرکت در تهران است. شرکت می‌تواند دفاتر، شعب یا نمایندگی‌هایی در داخل و خارج از کشور تاسیس نماید. این شرکت برای مدت نامحدود تاسیس شده است.

سرمایه شرکت در زمان تصویب این اساسنامه مبلغ هشتصد و نود و چهار میلیون و پانصد و شصت و دو هزار و ششصد و بیست میلیون ریال (620/ 562/ 894) و منقسم به 262 /456 /89 سهم ده میلیون ریالی با نام است که صد در صد (100%) آن متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران و تماما پرداخت گردیده است.

موضوع فعالیت شرکت عبارت است از مدیریت و راهبری فعالیت‌های تصدی و انجام عملیات بالا دستی نفت و صنایع وابسته و نیز تجارت نفت در داخل و خارج از کشور در راستای تحقق سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

وظایف و اختیارات شرکت عبارتند از:

ارکان شرکت عبارتند از: 1 - مجمع عمومی 2- هیات مدیره 3- مدیرعامل 4-حسابرس مستقل و بازرس قانونی

مجمع عمومی از اجتماع اشخاص زیر به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان صاحب سهام شرکت تشکیل می‌شود:

انواع مجمع عمومی عبارتند از: 1 - مجمع عمومی عادی 2 - مجمع عمومی فوق العاده

مجمع عمومی عادی در چهارچوب سیاست‌های وزارت نفت، درغیر مواردی که در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده است، دارای صلاحیت تصمیم‌گیری در خصوص کلیه امور شرکت از جمله موارد زیر می‌باشد:

صلاحیت‌های مجمع عمومی فوق العاده به شرح زیر است:

جلسات مجمع عمومی در مرکز اصلی شرکت تشکیل می‌شود و ریاست جلسات در غیاب رئیس مجمع برعهده رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور است.

اعضای مجمع عمومی باید شخصآ در جلسات حضور یابند. در موارد مقتضی رئیس مجمع می‌تواند اعضای هیات مدیره، مدیرعامل و حسابرس مستقل و بازرس قانونی را بدون حق رای در جلسات مجمع، به جز در مواردی که انتخاب یا عزل اعضای هیات مدیره و یا حسابرس مستقل و بازرس قانونی در دستور کار مجمع قرار دارد، دعوت کند.

جلسات مجمع عمومی عادی با حضور حداقل چهار نفر از اعضاء و با رعایت مواد (12) و(13) این اساسنامه رسمیت می‌یابد و تصمیمات در هر مورد با تصویب اکثریت حاضران دارای حق رای، اعتبار دارد. در صورت تساوی آراء، رای رئیس جلسه ملاک عمل است.

رئیس مجمع یک نفر را به عنوان دبیر مجمع انتخاب می‌نماید. دبیر مجمع مسوولیت انجام کلیه امور اداری مجمع ازجمله ثبت و نگهداری مصوبات و صورتجلسات مجمع و گزارشات واصل شده به مجمع را دارد.

صورتجلسات هر یک از مجامع باید به امضای اعضای حاضر در آن جلسه برسد. دبیر مجمع مکلف است یک نسخه از صورتجلسات مجمع را حداکثر ظرف مهلت یک ماه پس از هر جلسه برای دبیرخانه هیات عالی نظارت بر منابع نفتی موضوع ماده (3) قانون نفت ارسال نماید.

فاصله بین ارسال دعوتنامه هریک از مجامع عمومی تا تشکیل مجمع نباید از پانزده روز کمتر و از سی روز بیشتر باشد. در دعوتنامه باید دستور جلسات به‌طور دقیق و کامل ذکر و درصورتی که هریک از دستور جلسات اسناد ضمیمه‌ای داشته باشند به همراه آن ضمایم ارسال شود.

مجمع عمومی عادی هرسال حداقل دو بار.، یک بار حداکثر تا پانزدهم مهرماه برای بررسی صورتهای مالی سال قبل و تصویب آن و بررسی گزارش هیات مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی و سایر امور مالی و یک بار حداکثر تا پانزدهم آبان ماه به منظور بررسی و تصویب بودجه شرکت و ارائه آن به وزارت نفت جهت طی مراحل قانونی تشکیل می‌شود. مجمع عمومی عادی می‌تواند با رعایت مقررات این اساسنامه به‌طور فوق العاده نیز تشکیل شود.

صورتهای مالی سالانه شرکت به ضمیمه گزارشی درباره وضع مالی شرکت طی آن سال مالی حداکثر تا پایان خردادماه و صورتهای مالی تلفیقی حداکثر تا پایان مردادماه سال بعد، به‌وسیله هیات مدیره جهت رسیدگی و اظهارنظر به حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت تحویل می‌گردد. حسابرس مستقل و بازرس قانونی موظف است حداکثر تا پایان شهریورماه هرسال نسبت به تهیه گزارش در خصوص صورتهای مالی شرکت و صورتهای مالی تلفیقی شرکت و شرکتهای فرعی تابعه و ارائه آن به هیات مدیره شرکت و اعضای مجمع عمومی اقدام نماید. گزارش هیات مدیره درباره وضع مالی شرکت باید شامل خلاصه‌ای از صورت‌های مالی باشد.

درصورتی که در تهیه یا تحویل صورتهای مالی یا گزارش‌های مذکور در ماده ( 19 ) این اساسنامه بیش از ده روز تاخیر شود،رئیس مجمع مکلف است به فوریت اعضای مجمع عمومی را برای شنیدن توضیحات اعضای هیات مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی دعوت کند. مجمع عمومی باید با رعایت مواد (11) و (34) این اساسنامه به نحو مقتضی تصمیم‌گیری کند.

چنانچه رئیس مجمع، اعضای مجمع عمومی عادی سالانه را در موعد مقرر دعوت نکند، حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت باید مراتب را به نائب رئیس مجمع اعلام کند. نائب رئیس مجمع مکلف است با رعایت مفاد ماده (17) این اساسنامه، مجمع مذکور را حداکثر ظرف مدت پانزده روز دعوت کند.

رئیس مجمع می‌تواند در مواقع مقتضی مجمع عمومی عادی را به‌طور فوق العاده دعوت کند. در این صورت رعایت مقررات ماده (17) این اساسنامه الزامی است.

هرگاه در مجمع عمومی در مورد تمام یا برخی از موضوعات مندرج در دستور جلسه اتخاذ تصمیم نشود، رئیس جلسه باید تنفس اعلام و تاریخ جلسه بعد را که نباید دیرتر از دو هفته باشد تعیین و به حاضران اعلام کند. تشکیل جلسه بعد به دعوت مجدد نیاز ندارد.

در مجامع عمومی برای انتخاب هیات مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی و تصویب صورتهای مالی و بودجه، رای‌گیری به صورت علنی انجام می‌گیرد، مگر اینکه مجمع، رای‌گیری به مورت مخفی را تصویب کند.

در مواردی که تصمیم‌گیری در مجمع عمومی به ارائه پیشنهاد، گزارش و یا تاییدیه مدیرعامل یا هیات مدیره یا حسابرس مستقل و بازرس قانونی منوط شده باشد، این پیشنهاد، گزارش و یا تاییدیه باید مکتوب بوده و قبل از تصمیم‌گیری قرائت شده باشد و به صورتجلسه مجمع عمومی ضمیمه شود. بدون ارائه و قرائت موارد مذکور تصمیمات مجمع عمومی اعتبار ندارد.

مجمع عمومی فوق العاده در مرحله اول با حضور تمامی اعضاء، و در صورت عدم حضور همه اعضاء، پانزده روز بعد با حضور چهارپنجم اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیم‌گیری در آن منوط به موافقت حداقل چهارنفر از اعضاء است.

رئیس مجمع در موارد مقتضی با رعایت ترتیبات مقرر در ماده (17) این اساسنامه اعضای مجمع را برای تشکیل مجمع عمومی فوق العاده دعوت می‌کند. هیات مدیره یا سه نفر از اعضای مجمع می‌توانند با رعایت تبصره ماده (22) این اساسنامه تشکیل مجمع عمومی فوق العاده را از رئیس مجمع بخواهند که در این صورت رئیس مجمع عمومی مکلف است ظرف مهلت بیست روز مجمع یادشده را دعوت کند. در صورت عدم اجابت درخواست اشخاص فوق از جانب رئیس مجمع ظرف مدت مذکور، مفاد ذیل تبصره ماده (22) این اساسنامه مجری خواهد بود.

مسوولیت اداره شرکت بر عهده هیات مدیره است. هیات مدیره شرکت متشکل از هفت عضو اصلی و دو عضو علی البدل، است که برای یک دوره چهارساله با پیشنهاد وزیر نفت و تصویب مجمع منصوب می‌شوند که حکم انتصاب آن‌ها به‌وسیله وزیر نفت صادر می‌شود. کلیه اعضای اصلی و علی البدل هیات مدیره باید شخص حقیقی باشند. سمت عضویت در هیات مدیره شرکت، قائم به شخص است. در انتخاب اعضای علی البدل باید ترتیب عضویت آن‌ها نیز مشخص شود.

اعضای هیات مدیره علاوه بر شرایط اسلام، وثاقت و امانت و نیز سایر شرایط مقرر در قوانین و مقررات مربوط باید شرایط مقرر در قانون تجارت را داشته باشند. علاوه بر این حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیات مدیره باید واجد شرایط زیر نیز باشند:

اعضای هیات مدیره پس از انتصاب، به‌طور موظف و تمام وقت انجام وظیفه می‌کنند و نباید هیچ نوع شغل یا سمتی در خارج از شرکت اعم از دولتی و غیردولتی داشته باشند. همچنین اعضای هیات مدیره حق ندارند جز حقوق، مزایا و پاداش دریافتی از شرکت، هیچ نوع حقوق، مزایا و پاداش دیگری دریافت کنند.

اعضای هیات مدیره در صورت انقضای مدت تصدی تا زمان انتخاب عضو جدید یا ابقای آن‌ها توسط مجمع عمومی عادی،همچنان مسوولیت‌های هیات مدیره را بر عهده دارند.

در صورت فوت، حجر، استعفا، یا عزل هریک از اعضای اصلی یا علی البدل هیات مدیره شرکت یا معذوریت یا ممنوعیت هریک از آنان از تصدی عضویت در هیات مدیره، اعضای باقی مانده هیات مدیره و نیز حسابرس مستقل و بازرس قانونی باید به فوریت مراتب را به رئیس مجمع برای تکمیل تعداد اعضاء مطابق مقررات این اساسنامه، اعلام کنند. رئیس مجمع عمومی مکلف است موضوع تکمیل تعداد اعضای هیات مدیره را در دستور اولین جلسه مجمع قرار دهد، مگر اینکه به موجب موارد مذکور تعداد اعضای هیات مدیره از هفت نفر کمتر شود که در این صورت رئیس مجمع عمومی مکلف است ظرف مهلت بیست روز پس از اطلاع از شرایط، مجمع عمومی عادی را جهت تکمیل تعداد اعضای هیات مدیره دعوت کند. در غیر این صورت حسابرس مستقل و بازرس قانونی موظف است برای تشکیل مجمع عمومی عادی جهت تکمیل تعداد اعضای هیات مدیره مطابق ذیل تبصره ماده (22) این اساسنامه اقدام نماید.

وظایف و اختیارات هیات مدیره شرکت به شرح زیر است:

در صورت تخلف هیات مدیره از انجام وظایف قانونی که به موجب این اساسنامه عهده دار آن شده است، مجمع عمومی می‌تواند با تشکیل جلسه مطابق مقررات این اساسنامه، و استماع توضیحات اعضای هیات مدیره، نسبت به عزل یا ادامه خدمت هریک از آن‌ها یا تمامی آن‌ها، تصمیم مقتضی را اتخاذ نماید. فاصله دعوت از اعضای هیات مدیره تا تشکیل جلسه مجمع عمومی موضوع این ماده نباید از ده روز کمتر باشد.

هیات مدیره در اولین جلسه که با حضور تمامی اعضای اصلی تشکیل می‌شود، با اکثریت آراء از بین اعضای اصلی هیات مدیره یک رئیس و یک نائب رئیس برای همان دوره هیات مدیره تعیین می‌کند. دعوت و اداره جلسات هیات مدیره و ابلاغ مصوبات آن برای اجراء، از وظایف رئیس هیات مدیره است. در غیاب رئیس هیات مدیره، نائب رئیس وظایف او را بر عهده می‌گیرد.

جلسات هیات مدیره با حضور حداقل پنج نفر از اعضای اصلی رسمیت پیدا می‌کند و حضور رئیس یا نائب رئیس نیز برای رسمیت یافتن جلسات ضروری است. تصمیمات هیات مدیره با اکثریت آراء حاضران در جلسه معتبر است و در صورت تساوی آراء، رای رئیس جلسه قاطع است.

جلسات هیات مدیره حداقل هر دو هفته یک بار برگزار می‌شود. چنانچه طی چهار هفته متوالی جلسه هیات مدیره تشکیل نشود، رئیس هیات مدیره مکلف است مراتب را با ذکر دلایل، حداکثر ظرف مدت یک هفته به اعضای مجمع عمومی شرکت گزارش نماید. رئیس مجمع مکلف است طبق ماده(34) این اساسنامه اقدام نماید.

رئیس هیات مدیره حداقل پنج روز قبل از هر جلسه، دستور جلسه هیات مدیره را همراه با دعوتنامه برای اعضای اصلی و علی البدل هیات مدیره ارسال می‌کند. هریک از اعضای هیات مدیره می‌تواند موضوعاتی را برای درج در دستور جلسات هیات مدیره به رئیس هیات مدیره پیشنهاد دهد و رئیس هیات مدیره مکلف است موضوعات مذکور را در دستور جلسات بگنجاند موضوعات تخصصی که در جلسات هیات مدیره مطرح می‌شود باید منضم به گزارش‌های کارشناسی در آن حوزه‌ها باشد.

مصوبات هیات مدیره باید مکتوب باشد و به امضای اکثریت حاضران دارای حق رای برسد و نسخه‌ای از آن‌ها به همراه دستور جلسات و ضمائم آن‌ها به‌طور منظم در دبیرخانه هیات مدیره ثبت و نگهداری شود.

برای هریک از جلسات هیات مدیره صورتجلسه‌ای تنظیم می‌شود و به امضای کلیه حاضران صاحب رای در جلسه هیات مدیره می‌رسد. نام اعضای حاضر و غائب و خلاصه‌ای از مذاکرات و همچنین تصمیمات درصورتجلسه با قید تاریخ مکتوب می‌شود. چنانچه هریک از اعضای هیات مدیره با تمام یا بعضی از تصمیمات مندرج در صورتجلسه مخالف باشند، نظر آنان در صورتجلسه ذکر می‌شود.

هیات مدیره باید حداقل هر یک سال یک بار خلاصه‌ای از صورت اموال، مطالبات و دیون شرکت را تنظیم و به حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت ارائه کند.

هیات مدیره باید هرسال یک دهم از سود خالص شرکت را به عنوان اندوخته قانونی ذخیره کند تا اندوخته قانونی به صد درصد (100%) سرمایه شرکت برسد. وقتی اندوخته قانونی شرکت به صد درصد(100%) سرمایه شرکت رسید، مجمع عمومی عادی شرکت می‌تواند پنجاه درصد(50%) اندوخته را صرف افزایش سرمایه کند که به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می‌شود. در این صورت تا زمانی که اندوخته قانونی به صد درصد(100%) سرمایه بالغ گردد، کسر یک دهم مذکور ادامه می‌یابد.

ارزش خالص دارایی‌های (کل دارایی‌ها پس از کسر کل بدهیها) شرکت براساس صورتهای مالی نباید از نصف سرمایه ثبت شده شرکت کمتر شود، در این صورت هیات مدیره باید به فوریت مراتب را به دبیرخانه واعضای مجمع عمومی و حسابرس مستقل و بازرس قانونی اعلام کند. مجمع عمومی فوق العاده مکلف است در مورد کاهش سرمایه شرکت یا جبران زیانهای وارد شده با رعایت قوانین و مقررات اتخاذ تصمیم نماید.

اعضای هیات مدیره منفردا و مشترکا در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مفاد این اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی مسوول می‌باشند.

اعضای هیات مدیره پیش از انتصاب و پس از ترک مسوولیت، باید اظهارنامه‌ای مبنی بر میزان دارایی شان ارائه کنند که در شرکت ثبت و ضبط می‌شود و نسخه‌ای از آن برای رئیس مجمع عمومی ارسال می‌گردد. اظهارنامه موضوع حکم این ماده به صورت خیلی محرمانه نگهداری خواهد شد.

اعضای هیات مدیره، حسابرس مستقل و بازرس قانونی و کارمندان شرکت مشمول لایحه قانونی منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان در معاملات دولتی و کشوری مصوب 22/10/1337 می‌باشند.

اعضای هیات مدیره، مدیرعامل و مدیران ارشد شرکت در زمان مسوولیت و نیز تا دوسال بعد از اتمام خدمت درشرکت، نمی‌توانند در رقابت با شرکت، فعالیت نمایند. کارکنان شرکت نیز نمی‌توانند در زمان فعالیت خود در شرکت، در فعالیت تجاری مشابه فعالیت‌های شرکت یا در رقابت با فعالیت‌های شرکت مشارکت نمایند.

مجمع عمومی می‌تواند تخصیص مبلغ معینی را به عنوان پاداش سالانه هیات مدیره و مدیرعامل به‌طور خاص تصویب کند. حداکثر مبلغ پاداش سالانه پرداختی به هر یک از اعضای هیات مدیره و مدیرعامل تحت هر عنوان نباید به ترتیب از دوبرابر و سه برابر مجموع حقوق و مزایای ثابت ماهانه وی در پایان سال مالی مورد رسیدگی، بیشتر باشد.

هیات مدیره شرکت، نماینده صاحب سهام شرکت در مجامع عمومی شرکتهای فرعی تابعه و شرکتهای وابسته به شرکت می‌باشد و اعمال کلیه حقوق شرکت در شرکتهای مذکور را بر عهده دارد. منظور از شرکتهای وابسته، شرکتهایی است که پنجاه درصد(50%) از سهام آن‌ها یا کمتر متعلق به شرکت است.

اعضای هیات مدیره شرکت از بین خود، یک نفر که واجد شرایط مقرر در بندهای (الف) و (ب) ماده (29) این اساسنامه باشد، را جهت احراز سمت مدیرعامل با حفظ عضویت در هیات مدیره شرکت پیشنهاد می‌نمایند که با موافقت وحکم وزیر نفت برای مدت دوسال به این سمت منصوب می‌گردد. تصدی سمت مدیرعاملی دیگر شرکتها توسط مدیرعامل مجاز نمی‌باشد.

عزل و پذیرش استعفای مدیرعامل پس از تصویب و قبول هیات مدیره منوط به موافقت وزیر است.

مدیرعامل بالاترین مقام اجرائی شرکت است و در مقابل اشخاص ثالث نماینده قانونی شرکت محسوب می‌شود. مدیرعامل بر کلیه تشکیلات شرکت ریاست دارد و مسوول حسن جریان کلیه امور و حفظ حقوق و منافع و اموال شرکت است و برای اداره امور شرکت و اجرای مصوبات هیات مدیره در چهارچوب این اساسنامه دارای همه گونه اختیارات ازجمله وظایف و اختیارات زیر می‌باشد:

مدیرعامل در مورد اقدامات و تصمیمات خود در برابر هیات مدیره مسوول است.

هیات مدیره مکلف است قبل از انقضای مدت تصدی مدیرعامل، در اولین جلسه خود با رعایت مفاد این اساسنامه نسبت به ابقای وی یا انتخاب مدیرعامل جدید اقدام کند. مدیرعامل در صورت انقضای مدت تصدی تا زمان انتخاب مدیرعامل جدید یا ابقای وی به‌وسیله هیات مدیره، مسوولیت‌های مدیرعامل شرکت مقرر در این اساسنامه را عهده دارند.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی که باید واجد ویژگی وثاقت و امانت باشد با رعایت قوانین و مقررات مربوط از طرف مجمع عمومی به مدت یک سال انتخاب می‌شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است.

اشخاص زیر نمی‌توانند به عنوان حسابرس مستقل و بازرس قانونی یا نماینده وی انتخاب شوند:

وظایف حسابرس مستقل و بازرس قانونی به قرار زیر است:

گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی درباره عملکرد شرکت باید حداقل مشتمل بر اظهارنظر درباره موارد زیر باشد:

اگر حسابرس مستقل و بازرس قانونی ضمن انجام ماموریت خود، از وقوع جرمی در شرکت مطلع شود، باید مراتب را به همراه مدارک و مستندات لازم به مرجع قضائی صلاحیتدار اعلام و ماوقع را به صورت مکتوب به اعضای مجمع عمومی گزارش کند.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی در صورت انقضای مدت تصدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی مسوولیت‌های مقرر در این اساسنامه را برعهده دارد.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت حق اشتغال در داخل شرکت و شرکتهای فرعی تابعه را ندارد.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی در مورد تخلفانی که در انجام وظایف خود، مطابق این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط، مرتکب شود ازجمله درباره تصدیق خلاف واقع موارد مذکور در ماده (57) این اساسنامه، طبق قواعد عمومی مسوولیت مدنی در مقابل شرکت و اشخاص ثالث برای جبران خسارت واردشده مسوولیت دارد.

سال مالی شرکت از اول فروردین ماه هرسال شروع می‌شود و در پایان اسفندماه همان سال خاتمه می‌یابد.

شرکت مکلف است دفاتر خود را بر اساس مقررات قانون تجارت و آیین‌نامه‌های اجرائی مصوب مجمع عمومی به صورت کاغذی و الکترونیک با رعایت اصول حفاظت و امنیت اطلاعات تنظیم و نگهداری کند.

شرکت مکلف است صورتهای مالی اصلی و تلفیقی هرسال خود را مطابق استانداردهای حسابداری تنظیم کند.

در تنظیم صورتهای مالی هرسال باید همان رویه‌های حسابداری که در سال مالی قبل به کاررفته است رعایت شود. درصورت تغییر در رویه‌های حسابداری، صورتهای مالی باید به هر دو رویه تهیه و ارائه گردد تا مجمع عمومی با ملاحظه آن‌ها و با توجه به گزارش هیات مدیره، مدیرعامل و حسابرس مستقل و بازرس قانونی در مورد صورتهای مذکور تصمیم بگیرد.

میزان استهلاک نسبت به انواع دارایی‌های شرکت طبق معیارهای متداول در صنعت نفت به پیشنهاد هیات مدیره تعیین و پس از تصویب وزارت امور اقتصادی و دارائی ملاک محاسبه و اعمال حساب است. دیونی که شرکت بابت شرکتهای فرعی تابعه تضمین کرده است باید با قید مبلغ در صورتهای مالی درج شود.

سود و زیان حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهیهای ارزی شرکت، درآمد یا هزینه تلقی نمی‌گردد. مابه التفاوت حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهیهای مذکور باید در حساب ذخیره تسعیر دارایی‌ها و بدهیهای ارزی، منظور شود. در صورتی که در پایان سال مالی مانده حساب ذخیره مزبور بدهکار باشد این مبلغ به حساب سود و زیان همان سال منظور می‌شود و چنانچه مانده حساب ذخیره تسعیر دارایی‌ها و بدهیهای ارزی در پایان سال مالی از مبلغ سرمایه ثبت شده شرکت تجاوز نماید، مبلغ مازاد به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می‌شود.

کلیه درآمد‌های حاصل از فروش نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی شرکت و شرکتهای فرعی تابعه، بر اساس احکام مواد (12)، (13) و (14) قانون نفت و اصلاحات بعدی آن در دفاتر شرکت ثبت می‌شود.

کلیه درآمد‌های حاصل از فروش مایعات گازی، نفتا، گوگرد و سایر مشتقات نفتی و سایر درآمد‌های شرکت از جمله درآمد‌های حاصل از حمل‌ونقل هر نوع مواد نفتی در داخل و خارج از کشور، سرمایه‌گذاری‌های مستقل و مشترک و درآمد و سود حاصل از آن‌ها، انتقال (ترانزیت)، مبادله و معاوضه (سوآپ) نفت خام و فرآورده‌ها، سود سهام شرکتهای فرعی تابعه، سود سپرده ارزی، اجاره و فروش اموال، درآمد شرکت محسوب و در دفاتر شرکت ثبت و وجوه حاصله به حسابهای بانکی شرکت، که به تایید خزانه‌داری کل کشور رسیده است، واریز می‌شود.

سود خالص شرکت عبارت است از سهم شرکت از درآمد‌های موضوع مواد (70) و (71) این اساسنامه پس از کسر کلیه هزینه‌ها، استهلاک‌ها و مالیات‌های قانونی

سود قابل تقسیم عبارت از سود خالص شرکت به علاوه سودهای قابل تقسیم سالهای قبل که تقسیم نشده است، پس از کسر زیانهای سالهای مالی قبل و اندوخته قانونی مذکور در ماده (42) این اساسنامه می‌باشد.

پس از تصویب صورتهای مالی در مجمع عمومی و احراز سود قابل تقسیم، میزانی از آن، که باید طبق قوانین مربوط به دولت پرداخت شود تعیین و به خزانه‌داری کل کشور واریز می‌گردد و مابقی به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می‌شود.

شرکت می‌تواند برای سرمایه‌گذاری و تامین منابع مالی طرحهای عملیات بالادستی نفت که به تایید وزیر نفت رسیده است، از روشها و ابزارهای مالی و سرمایه‌ای متعارف در صنعت نفت و گاز استفاده و ایجاد تعهد نموده و ضمن وثیقه‌گذاری محصولات تولیدی، حداکثر تا سقف سهم درآمدی شرکت از محل تولید و یا عواید حاصله نسبت به بازپرداخت تسهیلات سرمایه‌گذاری و هزینه‌های مالی مرتبط اقدام نماید.

حق برداشت از حسابهای شرکت با امضای مدیرعامل و مدیر امور مالی شرکت می‌باشد که حسب ضرورت می‌توانند حق امضای خود را بنا به تشخیص به کارکنان ذی صلاح در شرکت تفویض نمایند در این صورت مقام تفویض‌کننده و تفویض شونده مستقلا مسوول می‌باشند.

به منظور اعمال نظارت مستمر بر حسن جریان امور عملیاتی، مالی، معاملاتی و قرارداد‌های شرکت وشرکتهای فرعی تابعه و ارتقای شاخصهای مدیریتی، بخش بازرسی و حسابرسی داخلی شرکت تشکیل می‌شود و مطابق مقرراتی که به تصویب هیات مدیره می‌رسد انجام وظیفه نموده و مکلف است گزارش‌های لازم را به وزیرنفت، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل ارائه نماید.

اعضای هیات مدیره، مدیرعامل، حسابرس مستقل و بازرس قانونی و کارکنان شرکت و شرکتهای طرف قرارداد حق ندارند اطلاعاتی را که برای شرکت جنبه محرمانه داشته باشد برخلاف قوانین و مقررات افشاء نمایند.در صورت بروز تخلف، حسب مورد وزیر نفت، هیات مدیره و مدیرعامل متخلف را از سمت خود معلق نموده و جبران خسارات واردشده و مجازات متخلف را از مراجع ذی صلاح درخواست می‌کنند.

هیات مدیره شرکت موظف است به منظور خود کفایی، رقابت‌پذیری جهت افزایش توان صادراتی و ارتقای توان مهندسی، علمی، پژوهشی، فناوری، خدماتی، تولید و توسعه صنعت نفت کشور با هدف ایجاد شرکتهای ایرانی خصوصی، دولتی و تعاونی دارای نشان (برند)، بسته کمک و حمایت از شرکتهای داخلی، به ویژه شرکتهای دانش بنیان و تشکلهای صادراتی، مشتمل بر حمایت‌های فناوری، پژوهشی، تولیدی، حقوقی و بازرگانی را به منظور بهره برداری در داخل کشور و صادرات آن‌ها در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا، شدن این اساسنامه تهیه کند و به تصویب اولین مجمع عمومی برساند و نسبت به انتشار عمومی آن اقدام نماید.

شرکت در تامین رفاه، بهداشت و درمان، امور فرهنگی و دینی،آموزش و خدماتی، تفریحات سالم و ارتقای تخصص‌های شغلی کارکنان خود، حفاظت آن‌ها در مقابل حوادث و کمک به تهیه مسکن آنان در حد متعارف و متناسب با سختی کار و شرایط اقلیمی محل خدمت کارکنان مطابق آیین‌نامه‌ای که براساس مصوبات مجمع، قوانین و مقررات مربوط به تصویب هیات مدیره می‌رسد، اقدام می‌نماید.

رعایت مفاد مواد (29) ، (30) ، (37) تا (50) ، (54) ، (56) تا (23) ، (67) ، (68) ، (78) و (80) این اساسنامه در تدوین اساسنامه شرکتهای فرعی تابعه شرکت نیز الزامی ست.

مواعد مندرج در این اساسنامه تابع مقررات مندرج در مواد (443) تا (445) قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 21/01/1379 است.

در مواردی که احکامی در این اساسنامه در خصوص شرکت مقرر نشده باشد، قانون تجارت با رعایت اصل چهارم (4) قانون اساسی معتبر خواهد بود.

آیین‌نامه‌های اجرائی پیش‌بینی شده در این اساسنامه حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن آن، تدوین و به تصویب مراجع پیش‌بینی شده در این قانون می‌رسد.