نظر مشورتي 7/1401/1106 مورخ 1402/04/16 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص بررسي امكان رسيدگي و استماع رسيدگي به دعواي ابطال گواهي عدم امكان سازش و ابطال ثبت واقعه طلاق به جهت صوري بودن

استعلام : زوج دعوايي به خواسته طلاق به طرفيت زوجه مطرح كرده كه به صدور گواهي عدم امكان سازش و ثبت و اجراي صيغه طلاق منجر شده است. با فوت زوج، زوجه سابق دعوايي به خواسته ابطال گواهي عدم امكان سازش و ابطال ثبت واقعه طلاق به جهت صوري بودن مطرح كرده و بيان داشته است كل فرايند طلاق امري صوري و به منظور قرار گرفتن تحت پوشش كميته امداد امام (ره) و دريافت مستمري فوت پدرش بوده و هيچگونه قصدي براي طلاق و مفارقت بين طرفين وجود نداشته و پس از ثبت طلاق نيز زندگي مشترك آنان ادامه يافته است. در فرض سؤال، با توجه به اينكه گواهي عدم امكان سازش در قالب رأي و با قابليت تجديدنظرخواهي صادر مي‌شود، آيا دعواي مطروحه قابليت استماع و رسيدگي ماهيتي دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، در فرض سؤال كه پس از صدور گواهي عدم امكان سازش و اجراي صيغه طلاق و ثبت آن، زوجه سابق مدعي صوري بودن فرايند طلاق با هدف برخورداري از برخي مزاياي مالي تداوم زندگي مشترك به شرح مذكور در استعلام شده و دعوايي به خواسته ابطال گواهي عدم امكان سازش و ابطال ثبت واقعه طلاق مطرح كرده است، در واقع اين دعوا، دعواي راجع به اصل انحلال نكاح با ادعاي عدم تحقق طلاق است و اين دعوا مسموع و بر اساس ادله ابرازي و قرائن مثبته قابل احراز است كه نتيجه آن، صدور رأي مبني بر ابطال ثبت واقعه طلاق است. ثانياً، در فرض سؤال دادگاه با صدور حكم بر ابطال ثبت واقعه طلاق، در خصوص ديگر خواسته خواهان (ابطال گواهي عدم امكان سازش) با توجه به بند 7 ماده 84 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 و ماده 89 اين قانون، اتخاذ تصميم مي‌كند.