راي شماره 1374 هيات عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال عبارت مندرج در قسمت اخير جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرايي قسمت‌‌هاي 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235ـ 1397/9/24 مصوب بنياد شهيد و امور ايثارگران

شماره 9800581 – 15 /11 /1399 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 9909970905811374 مورخ 20 /10 /1399 با موضوع:«ابطال عبارت مندرج در قسمت اخير جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرايي قسمت هاي 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 1235 /3 /400 – 24 /9 /1397 مصوب بنياد شهيد و امور ايثارگران» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مدير كل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري – مهدي دربين تاريخ دادنامه : 1399/10/20 شماره دادنامه: 1374 شماره پرونده : 9800581 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : خانم خديجه قنبري موضوع شكايت و خواسته : ابطال عبارت مندرج در قسمت اخير جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرايي قسمت‌هاي 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235 ـ 1397/9/24 مصوب بنياد شهيد و امور ايثارگران گردش كار : شاكي به موجب دادخواستي ابطال عبارت مندرج در قسمت اخير جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرايي قسمت‌هاي 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235 ـ 1397/9/24 مصوب بنياد شهيد و امور ايثارگران را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه: " رياست هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، با عرض سلام و احترام به استحضار مي‌رساند: اينجانب در تاريخ 1371/9/16 به عقد دائم آقاي حكمعلي شعباني پدر شهيد ملكعلي شعباني درآمده‌ام و پدر شهيد در تاريخ 1397/12/13 درگذشته و بنده بيش از 26 سال با ايشان زندگي مشترك نموده‌ام و در آن مدت نيز تنها منبع درآمد و گذران زندگي ما مستمري پرداختي از طرف بنياد شهيد به پدر شهيد بوده است و اكنون پس از درگذشت ايشان بنده فاقد درآمد بوده و به دليل كهولت سن قادر به كار هم نيستم و منبع درآمد ديگري نيز ندارم و مسئولين بنياد شهيد و امور ايثارگران در پاسخ به درخواست پرداخت كمك معيشت اينجانب با استناد به بخش مورد اعتراض از دستورالعمل اصلاحي شماره 400/3/1235 ـ 1397/9/24 صادره از رياست بنياد شهيد و امور ايثارگران جمهوري اسلامي ايران، از پذيرفتن درخواست بنده خودداري مي‌نمايند. اين در حالي است كه به حكم جزء 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395/12/14، دولت مكلف به پرداخت مستمري كمك معيشتي به نامادري شهيد به ميزان حداقل حقوق كاركنان دولت شده و مقرره مذكور مطلق بوده و مقيد به هيچ شرطي نيست و حتي بر اساس دستورالعمل قبلي مورد اصلاح نيز چنين شروطي مقرر نبوده است، ليكن رياست بنياد شهيد و امور ايثارگران جمهوري اسلامي ايران برخلاف نص صريح مقرره قانوني فوق‌الذكر با صدور دستورالعمل اصلاحي مورد اعتراض، اقدام به تعيين شرايطي جهت پرداخت كمك هزينه مربوطه نموده و در جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اصلاحي مذكور و در مقام تعيين يكي از مشمولين دريافت كمك معيشت مربوطه، چنين مقرر داشته است: «نامادري شهيد كه در زمان حيات پدر شهيد تحت تكفل وي بوده و حداقل 10 سال در تربيت و نگهداري شهيد نقش داشته است.» ملاحظه مي‌گردد كه قسمت اخير به صراحت با جزء 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در تعارض و غيرقانوني است. بنابراين و نظر به مخالفت مقرره مورد اعتراض بانص صريح قانون مرقوم و نيز خارج بودن وضع مقرره مذكور از صلاحيت صادر كننده، رسيدگي واجابت خواسته اينجانب و صدور حكم بر ابطال جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل مورد اعتراض و متعاقباً با استناد به ماده 11 قانون ديوان عدالت اداري، صدور حكم به الزام طرف شكايت به پرداخت كمك معيشت به ميزان حداقل حقوق كاركنان دولت، از تاريخ 1397/12/13 در حق اينجانب مورد استدعاست. " متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است: " دستورالعمل اجرايي اجراي قسمت‌هاي 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه و بند «ط» تبصره 17 قانون بودجه سال 1397 جمهوري اسلامي ايران ب ـ افراد مشمول: نامادري شهيد كه در زمان حيات پدر شهيد تحت‌تكفل وي بوده و حداقل 10 سال در تربيت و نگهداري شهيد نقش داشته باشد. " علي رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن براي طرف شكايت تا زمان رسيدگي به پرونده هيچ پاسخي واصل نشده است. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1399/10/20 با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي مطابق بند (ب) ماده 88 قا نون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1395و جزء 4 آن، « دولت موظف است اعتبار لازم را به‌منظور تأمين حداقل معيشت گروه‌هاي عنوان شده ذيل كه فاقد شغل يا درآمد باشند را پيش‌بيني و حداقل حقوق كاركنان دولت را به آنان جهت پرداخت در بودجه‌هاي سنواتي درج و در اختيار دستگاه‌هاي مربوطه قرار دهد... 4ـ نامادري شهيد و خواهران مجرد شهدا كه تحت تكفل والدين شهدا بوده‌اند (پس از فوت والدين) » نظر به اينكه در جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرايي اجراي 6، 5 و 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و بند (ط) تبصره 17 قانون بودجه سال 1397 ، تعلق حداقل حقوق كارمندان به نامادري شهيد را مقيد به ايـن امر كرده اسـت كه وي 10 سال در تربيت و نگهـداري شهيـد نقش داشته باشد، در حـالي كه مـطابق قانون فوق‌الذكر، نامادري شهيد فارغ از اينكه چه مدت زمان همسر پدر شهيد بوده و فارغ از اينكه چه مدت در تربيت شهيد نقش داشته مشمول برخورداري از حكم مقنن اعلام شده است، بنابراين مقرره معترض‌عنه كه قيدي بر حكم قانونگذار اضافه كرده و حكم مقنن را مضيق كرده است مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مرتضي علي اشراقي