نظر مشورتي 7/1402/8 مورخ 1402/06/21 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : به موجب قانون رسيدگي به دعاوي مطروحه راجع به احوال شخصيه و تعليمات ديني ايرانيان زرتشتي، كليمي و مسيحي مصوب 1372 مجمع تشخيص مصلحت نظام، رعايت احوال شخصيه و حقوق ارثيه و وصيت در خصوص پيروان اديان الهي به رسميت شناخته شده است و دادگاهها ملزم به صدور حكم بر طبق آن شده‌اند؛ اين مصوبه از نظر زماني مؤخر بر ماده 881 مكرر قانون مدني است. آيا پيروان اديان الهي شناخته شده در قانون اساسي كه در اصطلاح فقهي اهل ذمه ناميده مي‌شوند، مشمول حكم ماده 881 مكرر قانون مدني مي‌شوند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : با توجه به ماده واحده قانون اجازه رعايت احوال شخصيه ايرانيان غير شيعه در محاكم مصوب مرداد 1312 كه در جلسه مورخ سوم تيرماه 1372 مجمع تشخيص مصلحت نظام هم به موجب ماده واحده قانون رسيدگي به احوال شخصيه و تعليمات ديني ايرانيان زرتشتي، كليمي و مسيحي بر لازم‌الاجراء بودن آن تأكيد شده است و وارد بر ماده 881 مكرر قانون مدني الحاقي14/8/1370 است، در صورتي كه متوفي، پيرو يكي از مذاهب به رسميت شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، يعني مسيحي، كليمي و يا زرتشتي باشد، ارث او بر طبق قواعد و عادات مسلمه متداوله در مذهب متوفي تقسيم مي‌شود و مسلمان بودن يكي از وراث، موجب محروم شدن ديگر ورثه از ارث نمي‌شود و به اين ترتيب، عبارت كافر مذكور در ماده 881 مكرر قانون مدني، اختصاص به كفاري دارد كه مذهب آنان به رسميت شناخته نشده است و ملاك، زمان فوت مورث است و نه زمان تقسيم تركه.