قانون راجع بتقاعد ارتش شاهنشاهي

حقوق تقاعد براي مدت خدمت

افسران نيروي بري و دريائي و هوائي و اداري و امنيه و مستخدمين غير نظامي هم رديف و همچنين استواران و گروهبانها و همرديفان آنها ميتوانند پس از اقلا بيست سال خدمت متقاعد شده و حقوق تقاعد دريافت دارند.

سربازان و سرجوخه هاي داوطلب نيز مشمول ماده بالا ميباشند اين تبصره پس از افتتاح مجلس شوراي ملي جهت تصويب تقديم مجلس شورايملي خواهد شد

چنانچه سن افسران و مستخدمين مصرحه در ماده يكم بعد از بيست سال خدمت بحداكثر سني كه در قانون ترفيعات براي درجات‌ مختلفه تعيين گرديده نرسيده باشد شخصاً حق تقاضاي تقاعد ندارند ولي وزارت جنك[جنگ] ميتواند هر موقع مقتضي بداند آنها را در رديف متقاعدين‌ منظور دارد.

در صورتيكه تاريخ شروع بخدمت نظامي مستخدمين ارتش قبل از سن نوزده سالگي باشد تاريخ احتساب حقوق تقاعد آنها فقط از‌روزي خواهد بود كه وارد سن نوزده سالگي شده باشند.

مدت تحصيلات نظامي افسران از زمان دخول باموزشگاه افسري (‌داخله يا خارجه) با رعايت مفاد ماده (3) جزء مدت خدمت ‌محسوب ميشود.

مدتي كه افسران و همرديفان در رديف منتظرين خدمت بوده‌اند به نسبت حقوق انتظار خدمتي كه دريافت ميدارند كسور تقاعد‌ پرداخته و مدت انتظار خدمت آنها نيز فقط از حيث تقاعد در جزء مدت خدمت نصف محسوب ميگردد.

خدمت در ادارات كشوري اعم از افسران و همرديفان چه براي مدتي كه قبل از دخول بارتش خدمت نموده‌اند و چه بعداً بادارات‌ كشوري و هر نوع مؤسسات مأمور شده باشند جزو مدت خدمت حساب ميشود.

تاريخ شروع بخدمت در ادارات كشوري و خاتمه آن بايد متكي بتصديق رسمي پرسنل يا احكام رسمي نمره‌دار يا فرامين و احكام ‌وزارتخانه متبوعه باشد كه در موقع خود رسميت داشته و احتساب آن مدت ضمن سابقۂ خدمت افسران و همرديفان مشروط بر اين خواهد بود كه‌ كسور تقاعد پرداختي بصندوق تقاعد وزارتخانۂ مربوطه نقداً بصندوق تقاعد ارتش تحويل گردد.

منتقلين از وزارتخانهاي كشوري بارتش و همچنين از ارتش بوزارتخانهاي كشوري نظر باينكه در وزارتخانه اخير متقاعد‌ خواهند شد كسور تقاعد آنها بايد بصندوق وزارتخانۂ كه در آنجا متقاعد خواهند شد انتقال داده شود.

ايام ذيل جزو مدت خدمت محسوب نمي‌گردد: ‌الف - خدمتيكه در تقاعد بسر برده شده است و از حقوق تقاعد استفاده شده و مشمول خدمت نبوده است. ب - اياميكه بموجب رأي محكمه در حبس بسر برده شده است. ج - ايام مرخصي كه قانونا مستلزم عدم استيفاي حقوق است. ‌د - مدتي را كه بواسطه علل قانوني حقوق نگرفته و كسور تقاعد هم نداده است.

ميزان حقوق تقاعد افسران و همرديفان و درجه‌داران (‌استواران و گروهبانان) كه مدت خدمت مذكور در مادۂ يك اين قانون را طي ‌نموده‌اند بقرار ذيل مقرر ميشود:

طبقه امراء 80/1 حد متوسط حقوق تمام رتبه كه در سه سال اخير دريافت داشته‌اند نسبت بمقياس حقوق تقاعديكه براي هر درجه ‌معين شده است ضرب در سنوات خدمت.

طبقۂ افسران ارشد 60/1 حد متوسط حقوق تمام رتبه كه در سال اخير دريافت داشته‌اند نسبت بمقياس ميزان حقوق تقاعديكه ‌براي هر درجه معين شده است ضرب در سنوات خدمت.

افسران جزء 50/1 حد متوسط حقوق تمام رتبه كه در سه سال اخير دريافت داشته‌اند نسبت به مقياس ميزان حقوق تقاعديكه براي هر درجه ‌معين شده است ضرب در سنوات خدمت.

استواران و گروهبانان 40/1 حد متوسط حقوق تمام رتبه كه در سه سال اخير دريافت داشته‌اند ضرب در سنوات خدمت.

‌وظيفۂ تقاعدي يا وظيفۂ موقتي مجروحين و معلولين

افسران و استواران و گروهبانان و سرجوخه‌ها و نفرات قديمي ارتش و امنيه و نيروي دريائي و هواپيمائي و همرديفان آنها بترتيب ذيل‌حق دريافت وظيفه تقاعدي يا وظيفه موقتي دارند: ‌اولا - كساني كه در جنك يا در نتيجۂ خدمت مجروح شده باشند. ‌ثانياً - كساني كه در نتيجۂ مخاطرات جنگي يا صدمات و حوادث وارده در نتيجۂ خدمت معلول و موقتا قادر بانجام وظيفه نباشند. يا علت ‌مزاجي آنها در تحت تأثير همان عوامل شدت پيدا كرده باشد.

ايام معالجه مجروحين يا معلولين فوق تا مدت ششماه از روز برداشتن زخم يا وقوع علت جزء خدمت محسوب و همان حقوق درجه‌ خود را از بودجه ارتش دريافت خواهند نمود.

اشخاصيكه به آنها وظيفه تقاعدي علاقه ميگيرد عبارت هستند از: ‌طبقه 1 - اشخاصي كه جراحات و علل مزاجي آنها در نتيجه تصادمات جنگي باعث نابينائي يا قطع يا فلج شدن يك يا چند عضو گردد. ‌طبقه 2 - اشخاصيكه در نتيجه مصادمات جنگي يك عضو آنها قطع و يا فلج گردد. ‌طبقه 3 - اشخاصيكه جراحات يا علل مزاجي آنها در نتيجه مصادمات جنگي بموجب تصديق شوراي طبي نظامي قوۂ كار را بطور كلي از ‌آنها سلب نمايد و مطلقا قادر بر تحصيل و تأمين معاش خود نباشند. ‌طبقه 4 - اشخاصي كه جراحات و علل مزاجي آنها غير از موارد جنگي در اثر حوادث غير مترقبه در حين يا در اثر خدمت حاصل شده و بموجب تصديق شوراي طبي نظامي بكلي قوۂ كار را از آنها سلب و قادر بر تحصيل و تأمين معاش خود نباشند.

چنانچه جراحات جنگي و غير جنگي و همچنين علل مزاجي غير از موارد جنگي كه در اثر حوادث غير مترقبه در حين يا در اثر‌خدمت حاصل شده و مطابق تصديق شوراي طبي نظامي قابل علاج تشخيص داده شود در حق مجروحين و معلولين مزبور با رعايت تبصره ماده 10‌ وظيفه موقتي برقرار خواهد گرديد.

وظيفه تقاعدي مجروحين و معلولين طبقه اول مندرجه در ماده (11) مساوي است با چهار خمس تمام حقوق درجه بدون رعايت ‌مدت خدمت.

وظيفه تقاعدي مجروحين و معلولين طبق دوم مندرجه در ماده (11) مساوي است با دو ثلث تمام حقوق درجه مربوطه بدون رعايت ‌مدت خدمت.

وظيفه تقاعدي مجروحين و معلولين طبقه سوم مندرجه در ماده (11) مساوي است با نصف تمام حقوق درجه مربوطه بدون رعايت ‌مدت خدمت.

اگر مجروحين و معلولين طبقه چهارم مندرجه در ماده (11) بحد تقاعد نرسيده يعني بيست سال خدمت نداشته باشند در صورتيكه سابقه خدمت آنها از ده سال تجاوز نمايد دو ثلث حقوق تقاعدي كه در خاتمه بيست سال خدمت بانان تعلق ميگرفته بعنوان وظيفه تقاعدي ‌درباره آنها برقرار خواهد گرديد. و چنانچه سابقه خدمت آنان كمتر از ده سال باشد دو ثلث كليه كسور تقاعدي كه تا آن تاريخ پرداخته‌اند نقداً و دفعه بانان مسترد خواهد شد.

وظيفه موقتي كه بمجروحين و معلولين مندرجه در ماده (12) علاقه ميگيرد با رعايت تبصره ماده (10) مساوي است با دو ثلث تمام حقوق درجه مربوطه بدون رعايت مدت خدمت.

وظيفه موقتي حداكثر براي مدت دو سال داده ميشود و چنانچه معلول يا مجروح در مدت دو سال سلامتي حاصل ننمود و بخدمت رسمي خود معاودت ننمايد و در خاتمه دو سال در نتيجه معاينه و امتحانات طبي مرض يا جراحات وارده رفع نشده باشد همان مبلغ وظيفه‌ موقتي بوظيفه تقاعدي مبدل خواهد شد.

سربازها و سرجوخه‌هاي وظيفه كه در جنك [جنگ]يا در حين خدمت طوري معلول و مجروح شده باشند كه قادر بر تحصيل و تامين معاش‌ خود نباشند ماهيانه مبلغ (45) ريال بعنوان وظيفه تقاعدي دريافت خواهند نمود.

وضعيت مزاجي اين قبيل نفرات وظيفه را شوراي طبي نظامي تشخيص خواهد داد.

بمشمولين اين ماده در صورت تقاضاي خود آنها ممكن است در عوض 45 يال وظيفه بازنشستگي ماهيانه فقط مبلغ پنجهزار و چهارصد ريال (كه عبارت از وظيفه ده سال ميباشد) منهاي مبلغيكه قبلا بعنوان وظيفه ماهيانه دريافت داشته‌اند يكجا پرداخت و وظيفه مقرري آنها براي هميشه قطع گردد

مستمري

مستمري عبارت از شهريه ايست كه در حق وراث اشخاص مفصله ذيل برقرار و ماهيانه پرداخت ميشود:

افسران و افراد و همرديفان آنها كه در ميدان جنك[جنگ] يا در حين انجام خدمت مقتول شده‌اند.

افسران و افراد و همرديفان آنها كه در نتيجه حوادث و صدمات جنك[جنگ] يا امراض ساريه (‌از قبيل طاعون وبا و امثال آن) يا امراض محلي تلف‌شده و بواسطه قيودات خدمت تحت تأثير آنها واقع بوده‌اند.

افسران و افراد و همرديفان آنها كه در ميدان جنگ يا حين انجام خدمت در نتيجه جراحات وارده وفات يافته‌اند.

افسران و افراد و همرديفان آنها كه در حين استفاده از حقوق تقاعد اكمال خدمت يا وظيفه تقاعدي يا با داشتن حقوق تقاعد (‌نظر بسوابق‌خدمتشان) فوت نموده‌اند.

وراثي كه حق دريافت مستمري دارند بقرار ذيل ميباشند: ‌الف - عيال تا زماني كه شوهر جديد اختيار ننموده است. ب - اولاد ذكور ماداميكه بسن بيست سال تمام نرسيده باشد. ج – اولاد اناث تا موقعيكه شوهر اختيار نكرده‌اند. ‌د - پدر و مادر كه در كفالت متوفي يا مقتول بوده‌اند. ه - برادر عليل يا كوچكي كه در كفالت متوفي يا مقتول بوده در صورت اخير ماداميكه بسن بيست سال تمام نرسيده باشند. ‌و - خواهري كه در كفالت مقتول يا متوفي بوده تا موقعيكه شوهر اختيار نكرده است.

وراثت و كفالت بايد بوسيله مقامات قانوني و صلاحيت‌دار رسما تصديق شده باشد.

مستمري مقرره در حق وراث فوق بطور تساوي بين آنان تقسيم خواهد گرديد.

نصف سهم مستمري هر يك از وراث ذكوري كه بسن معينه در بند (ب) و (ه) ماده (21) برسند يا وراث اناثي كه شوهر اختيار ‌نمايند يا هر يك از وراث مذكوره فوق كه در حين استفاده از مستمري فوت كنند بالسويه بين ساير وراث تقسيم ميشود.

وراث ذكوري كه در اثر نابينائي و فلج و قطع شدن دست يا پا و جنون و امراض مزمنه و غير قابل علاج قادر بكسب معاش نباشند ‌مادام‌الحيات باخذ مستمري خود ذيحق خواهند بود.

ميزان مستمري كه بورثه اشخاص مذكور در بند (الف) و (ب) و (ج) ماده (20) تعلق ميگيرد مساوي است با نصف تمام‌ حقوق درجه متوفيان يا مقتولين.

ميزان مستمري كه بورثه اشخاص مذكور در بند(د) ماده (20) تعلق ميگيرد مساوي است با نصف حقوق تقاعد يا وظيفه‌ تقاعدي كه شخص متوفي دريافت مي‌داشته يا بر طبق مقررات فصل يكم و دوم استحقاق دريافت آنرا داشته است.

حق اخذ مستمري براي وراث مذكور از تاريخ روز بعد از فوت يا قتل شخص متوفي يا مقتول خواهد بود.

چنانچه اشخاص مذكور در مواد (17) و (18) در حين استفاده از وظيفه موقتي فوت نمايند بوراث ذو‌الحقوق آنها مستمري معادل دو ثلث از وظيفه موقتي كه دريافت ميداشته است تعلق خواهد گرفت.

بوراث ذوي‌الحقوق اشخاصي كه در مدت خدمت بعلل غير مربوطه بخدمت فوت نمايند و مقررات فصل يكم و دوم‌ شامل حال آنها نباشد در صورتيكه مدت خدمت آنها پنج سال يا كمتر باشد مستمري و وجهي بوراث علاقه نخواهد گرفت و علاوه بر پنج سال تا ده‌سال يك ثلث كسور تقاعد اضافه بر پنج سال و چنانچه از ده سال بيشتر سابقه خدمت داشته باشند نصف كسور تقاعد از پنج سال ببعد كه بصندوق‌ تقاعد پرداخته‌اند دفعه بالسويه پرداخته خواهد شد.

مقررات عمومي

تاريخ برقراري حقوق تقاعد - وظيفه تقاعدي يا موقتي- مستمري و هر گونه پرداخت وجهي از صندوق تقاعد ارتش با اسامي ‌ذوي‌الحقوق و سن و مدت و ماده قانوني كه مشمول آن ميشوند در حكم عمومي ارتشي درج ميگردد.

اشخاص ذيل از حق دريافت حقوق تقاعد محروم خواهند بود: ‌الف - اشخاصي كه پس از محاكمه در محكمه نظامي باخراج يا بانفصال دائمي از خدمت ارتش - نيروي دريائي - هواپيمائي يا امنيه محكوم‌ شوند. ب - كسانيكه ترك تبعيت ايران را بنمايند.

كساني كه پس از اخراج مجدداً بخدمت پذيرفته شوند مدت انفصال جزء خدمت محسوب نخواهد شد.

بجز موارد استيفاي ديون اداري و محروميت از حقوق اجتماعي توقيف حقوق تقاعد يا وظيفه تقاعدي در قبال محكوميت‌ حقوقي يا ديون ديگر اكيداً ممنوع است.

در صورتيكه صاحبان حقوق يا وظيفه تقاعدي يا وظيفه موقتي ديني بصندوق مربوطه داشته باشند و از عهده پرداخت آن دفعه ‌واحده برنيايند و دارائي و عايداتي غير از حقوق تقاعد نداشته باشند تا حدود يكربع حقوق مقرري آنها در مقابل دين مزبور محسوب و مستهلك‌ خواهد گرديد.

در مورد محروميت از حقوق اجتماعي يا عائله ذوي‌الحقوق چنانچه فقير و تأمين معاش نداشته باشند مانند وراث متوفيات معامله‌ خواهد گرديد.

هر گاه شخصي بدو يا چند علت حق دريافت حقوق تقاعد يا وظيفه تقاعدي داشته باشد (‌ مثلا قدمت خدمت و علت مزاج) ‌ميزان حقوقيكه بيشتر خواهد بود باو تعلق ميگيرد.

هر گاه شخصي كه داراي حقوق تقاعد يا وظيفه است مفقودالاثر بشود و مدت يكسال حقوق تقاعد يا وظيفه خود را مطالبه ‌ننمايد وراث ذوي‌الحقوق او چنانچه مطابق اينقانون مستمري بانها تعلق گيرد حق دارند موقتاً مستمري قانوني خود را تقاضا نمايند چنانچه بعدها‌ معلوم شود شخص مفقودالاثر فوت نموده مستمري موقتي از تاريخ فوت بطور دائم برقرار ميشود و در صورتي كه معلوم شود در حال حيات‌ ميباشد وضعيت حقوق او بحال اوليه اعاده ميگردد.

مستمري اشخاصي كه يكسال مفقودالاثر شده و مطالبه مستمري خود را ننموده باشند ضبط خواهد گرديد و در صورتيكه‌ معلوم شود در حال حيات ميباشند و قانوناً بدريافت آن ذيحق باشند وضعيت حقوق آنها بحال اوليه اعاده ميگردد.

بافسران و افراد و همرديفان آنها كه داراي حقوق تقاعد هستند چنانچه مجدداً از طرف ارتش - نيروي دريائي - هواپيمائي يا ‌امنيه خدمت جديدي محول گردد در تمام مدت تصدي از حقوق مربوطه به آن استفاده مي‌نمايند و از دريافت حقوق تقاعد محروم خواهند بود ولي‌ مدت خدمت جديد اين اشخاص نيز اضافه بر سنين خدمت منظور و موجب تجديد نظر در تقاعد آنان خواهد بود.

تاريخ اشتغال بخدمت جديد و همچنين تاريخ خاتمه آن بايد در حكم عمومي ارتشي درج گردد.

چنانچه اشخاص مذكوره در طي ماده 35 از معلولين درجه يكم و دوم و داراي وظيفه تقاعدي باشند در تمام مدت ‌تصدي خدمت جديد حق دارند علاوه بر حقوق آن خدمت از يك ثلث وظيفه تقاعدي مقرره خود استفاده نمايند.

صاحبان حقوق تقاعد يا وظيفه تقاعدي مي‌توانند در ادارات كشوري بخدمت پذيرفته شوند ولي در تمام مدت تصدي شغل ‌جديد از دريافت حقوق يا وظيفه تقاعدي محروم خواهند بود و مدت خدمت در ادارات كشوري جزء سنين خدمت نظامي منظور نشده و موجب‌ تجديد نظر در حقوق تقاعد مقررۂ آنان نخواهد گرديد.

حقوق تقاعد – وظيفۂ تقاعدي يا موقتي مستمريات و هر گونه حقي كه مطابق اين قانون بافسران و افراد و همرديفان و ‌وراث آنها تعلق مي‌گيرد از صندوق تقاعد ارتش پرداخت ميگردد.

وجوه ذيل به صندوق تقاعد ارتش تحويل مي‌شود:

كسور تقاعد كه بشرح ذيل از حقوق كليۂ افسران و افراد و همرديفان آنها همه‌ ماهه كسر ميشود: 1 - از حقوق افراد قديمي و سرجوخه‌ها و گروهبانها و استواران و افسران جزء تا رتبه سرواني صد پنج حقوق تمام رتبه. 2 - از حقوق افسران ارشد صد شش و نيم از حقوق تمام رتبه 3 - از حقوق امراء صد هشت از حقوق تمام رتبه

بتعداد نفرات وظيفه ماهيانه نفري بيست و پنج دينار از صندوق ارتش بصندوق تقاعد پرداخته ميشود.

در موقع ترفيع افسران و هم‌رديفان و افراد تفاوت حقوق ماه اول آنان بدون استثناء بصندوق تقاعد تحويل ميگردد.

وجوهي كه از بابت كسور تقاعد و غيره به صندوق تقاعد پرداخت ميگردد بغير از موارد مصرحه در اين قانون به هيچ عنوان به‌ صاحبان آنها مسترد نخواهد شد.

طرز تقاضاي تقاعد - وظيفه و مستمري و ساير وجوهي كه مطابق اين قانون بايد پرداخته شود و تهيه مدارك لازمه و همچنين‌ ترتيب رسيدگي به اين تقاضا بر طبق نظامنامه مخصوص خواهد بود.

اين قانون فقط شامل حال كساني خواهد بود كه بعد از تصويب و اجراي آن حقوق تقاعد - وظيفه - مستمري در حق آنان برقرار‌و يا ساير وجوهي كه مطابق اين قانون بايستي به آنان پرداخته شود.

اشخاصي كه حقوق تقاعد - وظيفه يا مستمري دريافت ميدارند چنانچه تغييري در وضعيات آنها مطابق مقررات اين قانون‌ حاصل شود بايد مراتب را كما هو حقه راپرت نمايند.

اين قانون كه مشتمل بر چهل و سه ماده است در جلسه بيست و ششم بهمن ماه يك هزار و سيصد و چهارده بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

رئيس مجلس شوراي ملي - حسن اسفندياري

ميزان مستمري كه بورثه اشخاص مذكور در بند الف و ب و ج ماده 20 قانون تقاعد ارتش مصوب 26 بهمن 1314 شمسي تعلق‌ ميگيرد مساوي با دو ثلث حقوق درجه مقتولين با متوفيان است.

ميزان حقوق بازنشستگي افسران و همرديفان آنان مساوي است با يك پنجاهم حد وسط حقوق درجه سه سال اخير آنان ضرب در‌سنوات خدمت.