رأي شماره 2662392 هيأت تخصصي اداري و امور عمومي در خصوص رد شكايت ابطال بخشنامه شماره 63525 /11/ 2 مورخ 1394/8/26 سازمان ثبت احوال كشور 2. رد شكايت ابطال تصويب نامه هيأت وزيران به شماره 51194/49/677 هـ مورخ 1394/4/21

هيأت تخصصي اداري و امور عمومي * شماره پرونده: هـ ت/ 0300061 * شماره دادنامه سيلور: 140331390002662392 تاريخ: 1403/11/07 * شاكي: آقاي علي ابراهيمي * طرف شكايت: سازمان ثبت احوال استان آذربايجان شرقي * موضوع شكايت و خواسته: 1. ابطال بخشنامه شماره 63525 /11/ 2 مورخ 1394/8/26 سازمان ثبت احوال كشور 2. ابطال تصويب نامه هيأت وزيران به شماره 51194/49/677 هـ مورخ 1394/4/21 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت سازمان ثبت احوال استان آذربايجان شرقي به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: بخشنامه شماره63525 /11/ 2 مورخ 1394/8/26 سازمان ثبت احوال كشور احتراما تصوير دو برگ تصويب نامه شماره 49677/ت 51194 هـ مورخ 1394/4/21 هيأت محترم وزيران موضوع آيين نامه اجرايي ماده 22 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392 جهت اجراء به پيوست ابلاغ و اعلام مي دارد: 1 ـ ادارات ثبت احوال مكلفند پس از ابلاغ حكم قطعي سرپرستي با اعلام و حضور زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر، نسبت به اجراي حكم و صدور شناسنامه با نام انتخابي ايشان اقدام نمايند. 2 ـ با در نظر گرفتن مواد 3 و 4 تصويبنامه موصوف ادارات ثبت احوال موظف مي باشند شناسنامه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي را مطابق رويه سابق با درج توضيح اين شناسنامه به موجب حكم دادگاه صادر شده است» صادر و تحويل نمايند. 3ـ چنانچه والدين واقعي كودك مشخص بوده و داراي مستندات سجلي اصيل باشند، در اجراي بند (ب) ماده 7 مصوبه مزبور توضيحات مربوطه در سند سجلي (پايگاه الكترونيكي اسناد) كودك يا نوجوان تحت سرپرستي درج و تصوير شناسنامه اصداري به اداره بهزيستي ارسال خواهد شد. تصويب نامه هيأت وزيران به شماره 51194/49/677 هـ مورخ 1394/4/21 وزارت كشور ـ وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي ـ وزارت دادگستري هيأت وزيران در جلسه 1394/4/14 به پيشنهاد مشترك سازمان هاي ثبت احوال كشور و بهزيستي كشور و به استناد تبصره (3) ماده (22) قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ـ مصوب 1392 ـ آيين نامه اجرايي ماده ياد شده را به شرح زير تصويب كرد: آيين نامه اجرايي ماده (22) قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ماده 1ـ در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند: الف ـ قانون: قانون حمايت ازكودكان ونوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ـ مصوب 1392 ب ـ سرپرست منحصر: دختران و زنان بدون شوهري كه حداقل داراي سي سال سن بوده و مطابق حكم قطعي دادگاه سرپرستي كودك يا نوجوان دختر (اناث) بي سرپرست و بدسرپرست را پذيرفته و برعهده دارند. پ ـ زوجين سرپرست: زن و شوهر بدون فرزند يا داراي فرزند كه به حكم قطعي دادگاه سرپرستي كودك يا نوجوان بي سرپرست يا بدسرپرست را پذيرفته و برعهده دارند. ت ـ اداره ثبت احوال: اداره ثبت احوال محل سكونت زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر. ث ـ دادگاه: دادگاه صادركننده قرار يا حكم قطعي سرپرستي. ماده 2ـ اداره ثبت احوال مكلف است پس از ابلاغ حكم قطعي سرپرستي توسط دادگاه با اعلام و حضور زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر نسبت به اجراي حكم و صدور شناسنامه براي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي اقدام نمايد. تبصره ـ انتخاب نام براي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي با زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر خواهد بود. ماده 3ـ چنانچه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي داراي سند سجلي باشد اداره ثبت احوال مكلف است درصورت مشخص بودن والدين واقعي وي مراتب را در سند سجلي ثبت و يا حسب مورد مشخصات ناقص والدين را تكميل و سپس مفاد حكم سرپرستي را براي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي صادر نمايد. ماده 4ـ چنانچه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي فاقد سند سجلي باشد اداره ثبت احوال نسبت به تنظيم سند سجلي برابر مفاد حكم سرپرستي اقدام و شناسنامه با مشخصات زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر با درج توضيحات لازم صادر خواهد نمود. اين سند حسب مورد بايد به امضاي زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر برسد. ماده 5 ـ درمورد سرپرست منحصر شناسنامه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي با مشخصات كامل سجلي سرپرست منحصر و نام كوچك پدر فرضي به پيشنهاد سرپرست منحصر صادر خواهد شد. ماده 6 ـ نام خانوادگي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي حسب مورد همان نام خانوادگي سرپرست زوج يا سرپرست منحصر خواهد بود. ماده 7ـ اداره ثبت احوال مكلف است اقدامات ذيل را به عمل آورد: الف ـ مفاد حكم سرپرستي را در اسناد سجلي زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر و كودك يا نوجوان تحت سرپرستي ثبت نمايد. ب ـ درصورت مشخص شدن پدر و مادر واقعي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي مفاد حكم قطعي دادگاه را در سند سجلي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي درج نمايد. ج ـ پس از صدور شناسنامه هاي زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر و كودك يا نوجوان تحت سرپرستي مراتب را ضمن ارسال تصاوير شناسنامه هاي صادره به اداره بهزيستي اعلام كند. د ـ سوابق هويت و نسبت واقعي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي را حفظ نمايد. ماده 8 ـ كودك يا نوجوان تحت سرپرستي پس از رسيدن به هجده سالگي مي تواند صدور شناسنامه جديدي براي خود با درج نام والدين واقعي درصورت معلوم بودن يا نام خانوادگي مورد نظر وي درصورت معلوم نبودن نام والدين واقعي از اداره ثبت احوال درخواست نمايد. ماده 9ـ حكم فسخ قطعي سرپرستي از طريق دادگاه به اداره ثبت احوال و سازمان بهزيستي كشور ابلاغ مي گردد. اداره ثبت احوال موظف است حكم صادره را در اسناد سجلي كودك يا نوجوان و شخص يا اشخاصي كه سرپرستي را برعهده داشته اند اعمال و شناسنامه براي كودك يا نوجوان با مشخصات پدر و مادر واقعي و نام خانواگي پدر درصورت مشخص بودن و در غيراين صورت با نام كوچك والدين فرضي و نام خانوادگي بلامعارض صادر نمايد. معاون اول رئيس جمهور ـ اسحاق جهانگيري * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: شاكي در دادخواست خود اعلام داشته اجراي ماده 22 قانون منوط به تصويب آيين نامه اجرايي بوده و در آن اشاره اي به درج توضيحات در شناسنامه نشده است و سازمان با بخشنامه داخلي نسبت به انجام اين كار اقدام مي كند. *در پاسخ به شكايت مذكور، مدير كل امور حقوقي و هماهنگي امور استانها به موجب لايحه شماره 1403/295603 مورخ 1403/3/6 به طور خلاصه توضيح داده است كه: طرف شكايت به عدم اشاره شاكي به قوانيني كه اين مقرره با آنها مخالف است پرداخته و آن را مخالف ماده 80 قانون ديوان عدالت اداري دانسته است. طرف شكايت اظهار داشته مقرره مورد اعتراض متكي به قانون بوده و هرگونه اصلاح آن مي بايست همراه با اصلاح قانون حمايت از اطفال بد سرپرست و بي سرپرست باشد. ضمن آنكه اين مقرره در حدود اختيار و جهت ابلاغ مراتب قانوني صادر شده است. *پرونده كلاسه هـ ت/ 0300061 با موضوع "ابطال بخشنامه شماره 63525 /11/ 2 مورخ 1394/8/26 مديركل امور حقوقي و هماهنگي امور استان هاي وزارت كشور و تصويب نامه شماره 49677/ت51194 هـ مورخ 1394/4/21 هيأت وزيران" در جلسه هيأت تخصصي اداري و امور عمومي مطرح و به شرح آتي اتخاذ تصميم گرديد: رأي هيأت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري به موجب ماده 22 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب سال 1392 پس از صدور حكم قطعي سرپرستي، مفاد حكم از سوي دادگاه به اداره ثبت احوال و اداره بهزيستي مربوط ابلاغ مي شود. اداره ثبت احوال مكلف است نام و نام خانوادگي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي و همچنين مفاد حكم سرپرستي را در اسناد سجلي و شناسنامه سرپرست يا زوجين سرپرست وارد كند. همچنين اداره ثبت احوال مكلف است شناسنامه جديدي براي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي با درج نام و نام خانوادگي سرپرست يا زوجين سرپرست صادر و در قسمت توضيحات مفاد حكم سرپرستي و نام و نام خانوادگي والدين واقعي وي را در صورت مشخص بودن، قيد نمايد؛ مطابق تبصره 3 حكم مقرر در ماده 22 قانون ياد شده اجراي اين ماده به موجب آيين نامه اي است كه به وسيله سازمان ثبت احوال كشور و با همكاري سازمان تهيه مي شود و ظرف سه ماه پس از لازم الاجراء شدن اين قانون به تصويب هيأت وزيران مي رسد؛ هيأت وزيران آيين نامه ماده 22 قانون مذكور را در سال 1394 تصويب كرده است كه بر اساس بندهاي «الف» و «ب» ماده 7 اين آيين نامه اداره ثبت احوال مكلف است مفاد حكم سرپرستي را در اسناد سجلي زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر و كودك يا نوجوان تحت سرپرستي ثبت نمايد و در صورت مشخص شدن پدر و مادر واقعي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي، مفاد حكم قطعي دادگاه را در سند سجلي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي درج نمايد. به موجب ماده 3 اين آيين نامه چنانچه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي داراي سند سجلي باشد، اداره ثبت احوال مكلف است در صورت مشخص بودن والدين واقعي وي، مراتب را در سند سجلي ثبت و يا حسب مورد مشخصات ناقص والدين را تكميل و سپس مفاد حكم سرپرستي را براي كودك يا نوجوان تحت سرپرستي صادر نمايد و مطابق ماده 4 آيين نامه ياد شده چنانچه كودك يا نوجوان تحت سرپرستي فاقد سند سجلي باشد، اداره ثبت احوال نسبت به تنظيم سند سجلي برابر مفاد حكم سرپرستي اقدام و شناسنامه با مشخصات زوجين سرپرست يا سرپرست منحصر با درج توضيحات لازم صادر خواهد نمود. با عنايت به مراتب مذكور نظر به اينكه مقرره هاي مورد شكايت در راستاي حكم مقرر در ماده 22 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب سال 1392 به تصويب رسيده است در نتيجه و مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي 10 /02 /1402) و با اتفاق آراء هيأت تخصصي اداري و امور عمومي رأي به رد شكايت صادر مي شود؛ اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رئيس ارزشمند يا ده نفر از قضات گرانقدر ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون ياد شده آراي هيأت هاي تخصصي و هيأت عمومي در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) اين قانون، در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضائي و اداري، معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري ـ زين العابدين تقوي