قانون خدمت وظیفه عمومی

دفاع از میهن و سلطنت مشروطه ایران وظیفه ملی هر فرد ایرانی است و در اجرای این وظیفه کلیه اتباع ذکور دولت شاهنشاهی ایران مکلف بانجام خدمت وظیفه عمومی برابر مقررات این قانون می‌باشند و هیچ فرد مشمول خدمت وظیفه عمومی را جز در موارد مصرحه در این قانون نمیتوان از خدمت معاف کرد.

هر فرد ذکور ایرانی از اول فروردینماه سالی که طی آنسال بسن 19 سال تمام میرسد مشمول خدمت وظیفه عمومی است.

مدت خدمت وظیفه عمومی 25 سال است و مراحل آن برای مشمولان اعم از مشمولان عادی و مشمولان فارغ التحصیل دیپلمه و بالاتر بشرح زیر است: الف دوره زیر پرچم 18 ماه (یکسال و نیم) ب - دوره احتیاط 6 سال. ج - دوره ذخیره اول 8 سال. د - دوره ذخیره دوم 9 سال.

کلیه مشمولان سالم و بلامانع بخدمت زیر پرچم اعزام می‌شوند و پس از فراگرفتن آموزشهای نظامی لازم بقیه خدمت زیر پرچم را در‌نیروهای مسلح شاهنشاهی یا سپاههای انقلاب شاه و ملت یا دانشگاهها و یا وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکتهای دولتی و سایر موسسات انتفاعی وابسته بدولت یا جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران یا شهرداریها انجام خواهند داد تعیین ترتیب تقدم برای استفاده از مشمولان مزبور در هر یک از‌سازمانهای مذکور در این ماده با ستاد بزرگ ارتشتاران خواهد بود.

در زمان جنگ و بسیج همگانی در صورت لزوم کلیه افرادیکه خدمت زیر پرچم را در سازمانها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شهرداریها انجام داده‌اند همچنین کسانیکه بعلت مازاد بر احتیاج در زمان صلح از خدمت زیر پرچم معاف گردیده‌اند بخدمت احضار خواهند شد.

سن مشمولان و افراد تحت تکفل آنان از لحاظ خدمت وظیفه و یا معافیت از آن، تابع مندرجات اولیه شناسنامه است.

مشمولانی که با طی دوره دانشکده‌ها و آموزشگاهها افسری و درجه‌داری در کادر ثابت نیروهای مسلح شاهنشاهی یا پاسبانی در شهربانی کل کشور استخدام شوند مدت تحصیل آن‌ها جزء خدمت زیر پرچم محسوب خواهد شد و اگر مدت تحصیل از دو سال کمتر باشد از دوره خدمت آنان بنسبت کسری خدمت تا دو سال جزء خدمت زیر پرچم محسوب می‌شود.

کلیه مشمولانی که وارد خدمت زیر پرچم می‌شوند طبق آئین نامه‌های ارتش شاهنشاهی نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران و والا حضرت همایون ولاینعهد [ولایتعهد] و حکومت سلطنتی مشروطه و پرچم ایران سوگند وفاداری یاد خواهند کرد.

کسانیکه قبل از اعزام بخدمت زیر پرچم تحت تعقیب کیفری قرار گرفته و یا بموجب حکم قطعی دادگاه بکیفر حبس محکوم شده باشند‌بترتیب زیر با آنان رفتار خواهد شد: الف - هر گاه در نتیجه صدور قرار تامین از طرف مراجع قضائی بازداشت باشند تا خاتمه مدت بازداشت بخدمت اعزام نخواهند شد. ب - هر گاه موضوع اتهام جنائی و یا یکی از جنحه‌های مذکور در تبصره 1 ماده 19 قانون مجازات عمومی بوده و کیفرخواست صادر شده باشد تا‌تعیین تکلیف نهائی بخدمت اعزام نخواهند شد، سایر متهمین با رعایت مقررات این قانون بخدمت اعزام می‌گردند. ج - محکومان به مجازات جنائی عمدی مطلقا و محکومان بمجازات جنحه‌ای که مدت محکومیت آنان دو سال یا بیشتر باشد و حداقل دو سال در‌زندان بوده‌اند همچنین کسانیکه بعلت عدم پرداخت‌های جزای نقدی بمدت مذکور بازداشت شده باشند از انجام خدمت زیر پرچم محروم خواهند‌شد. د - در صورتیکه ممنوعیت از اقامت در نقطه معین یا اقامت اجباری در نقطه معین علاوه بر کیفر حبس یا مستقلا مورد حکم واقع شده باشد اعزام به‌خدمت موکول بخاتمه اجرای کیفر خواهد بود.

کسانیکه حین انجام خدمت زیر پرچم تحت تعقیب کیفری قرار گیرند اعم از اینکه تاریخ ارتکاب قبل یا بعد از اعزام بخدمت زیر پرچم‌باشد بترتیب زیر با آنان رفتار خواهد شد. الف - هر گاه در نتیجه صدور قرار تامین از طرف مراجع قضائی بازداشت شوند نصف حقوق و مزایای آنان از تاریخ شروع بازداشت حداکثر تا دو ماه به‌آنان پرداخت می‌گردد و هر گاه پرونده اتهامی ظرف دو ماه منتهی بصدور قرار یا رای نهائی نگردد در صورت ادامه بازداشت از کسوت نظامی خارج و‌حقوق و مزایای متعلق بآنان قطع خواهد شد. ب - هر گاه موضوع اتهام جنائی و یا یکی از جنحه‌های مذکور در تبصره 1 ماده 19 قانون مجازات عمومی باشد و مشمول بند الف این ماده نگردیده تا‌از کسوت نظامی خارج شده باشند از تاریخ اعلام صدور کیفرخواست بقسمت مربوط از کسوت نظامی خارج و حقوق و مزایای مربوط از همان تاریخ قطع خواهد شد. در هر یک از موارد بالا در صورت صدور قرار موقوفی تعقیب یا منع پیگرد یا رای برائت از تاریخ قطعیت قرار یا رای بخدمت اعاده و حداکثر دو ماه از‌مدت بازداشت جزو خدمت زیر پرچم آنان محسوب و نصف دیگر حقوق و مزایائی که بموجب بند الف از آنان کسر شده پرداخت خواهد شد. احکام‌محکومیت صادره بلافاصله پس از قطعیت بموقع اجرا گذارده می‌شود و محکومان بمجازات جنائی مطلقا و محکومان بمجازات جنحه‌ای که‌مدت محکومیت آنان دو سال یا بیشتر باشد و بیش از دو سال در زندان باشند و همچنین کسانیکه بعلت عدم پرداخت جزای نقدی بمدت مذکور‌بازداشت شده باشند از انجام خدمت زیر پرچم محروم خواهند بود. مرتکبین جنایت عمدی یا جنحه‌های مذکور در تبصره 1 ماده 19 قانون مجازات عمومی که به کمتر از دو سال محکوم شوند بقیه خدمت زیر پرچم را با‌درجه و حقوق سرباز وظیفه عادی و سایرین با درجه و حقوق و مزایای مربوط انجام خواهند داد.

کسانیکه در موقع احضار برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی در مراحل احتیاط و ذخیره بعلت ارتکاب بزهی تحت تعقیب قرار گرفته و یا بموجب حکم قطعی به کیفر حبس محکوم شده‌اند همچنین کسانیکه حین انجام خدمات مزبور تحت تعقیب قرار گرفته یا بموجب حکم قطعی به کیفر حبس محکوم شوند حسب مورد مشمول مقررات مواد 10 و 11 این قانون خواهند بود.

از محکومانی که بموجب مواد 10 و 11 و 12 این قانون از انجام خدمت محروم شده‌اند می‌توان در مواقع ضرورت یا بسیج همگانی برای‌امور مربوط بدفاع ملی استفاده کرد.

احضار مشمولین وظیفه عمومی برای انجام خدمت زیر پرچم بنا به پیشنهاد وزارت کشور و احضار تمام یا قسمتی از افسران و درجه داران و افراد وظیفه (در هر یک از مراحل احتیاط و ذخیره) و معافیت موقت و دائم از احضار یک یا چند طبقه یا قسمتی از طبقات در مواقع ضرورت یا زمان جنک [جنگ] و بسیج همگانی بنا به پیشنهاد وزارت جنک [جنگ] و صدور فرمان همایونی انجام می‌گیرد. در مواقع ضروری ممکن است بنا بمقتضیات طبق فرمان همایونی افسران و درجه داران و افراد وظیفه زیر پرچم بیش از مدت مقرر در ماده 3 بخدمت ادادمه [ادامه] و یا قبل از خاتمه دو سال از خدمت مرخص شوند که در صورت اول به میزان دو برابر خدمت اضافی از ادوار خدمت آنان در دوره‌های احتیاط و ذخیره کسر می‌شود. ترتیب احضار افسران و درجه داران و افراد وظیفه در مراحل احتیاط و ذخیره برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی و در زمان جنک [جنگ] و بسیج همگانی یا ضرورت طبق آئیننامه اجرائی این قانون خواهد بود.

بوضع مشمولان خدمت وظیفه عمومی یکسال قبل از اعزام بخدمت زیر پرچم یعنی در سالی که مشمولان در آن سال وارد سن 19 سالگی می‌شوند رسیدگی خواهد شد.

کسانیکه بسن 19 سالگی میرسند پس از انتشار فرمان احضار موظفند برای روشن نمودن وضع مشمولیتشان به سازمان وظیفه عمومی محل تولد مراجعه و خود را معرفی نمایند و در صورتیکه در خارج از محل تولد اقامت داشته باشند مینوانند [میتوانند] بسازمان وظیفه عمومی محل اقامت خود مراجعه کنند. مشمولان مقیم خارج از کشور باید بنمایندگی کنسولی یا سیاسی شاهنشاهی در کشور محل اقامت خود و در صورت نبودن آن بنزدیکترین نمایندگی کنسولی یا سیاسی شاهنشاهی مراجعه کنند.

در مواقع فوق العاده بموجب فرمان همایونی افراد ذکور که بسن مشمولیت نرسیده ولی 18 سال تمام داشته باشند بخدمت احضار خواهند شد در این صورت این قبیل احضارشدگان مشمول مقررات قانون خدمت وظیفه عمومی خواهند بود. افرادی که طبق مقررات این ماده بخدمت وظیفه عمومی احضار می‌شوند پس از انجام دو سال خدمت زیر پرچم از لحاظ بقیه مراحل خدمت وظیفه عمومی در ردیف افراد هم سن خود قرار میگیرند و مجموع مدت خدمت وظیفه عمومی آنان از 25 سال تجاوز نخواهد کرد.

کسانیکه در تاریخ‌های تعیین شده برای رسیدگی یا اعزام بخدمت خود را بدون عذر موجه معرفی ننمایند بنا بتقاضای سازمان‌های وظیفه عمومی در شهرها وسیله ماموران شهربانی و در نقاطی که شهربانی وجود ندارد وسیله ماموران ژاندارمری جلب خواهند شد. کدخدایان و دهداران در روستاها مکلفند در معرفی مشمولان وظیفه عمومی متولد و یا مقیم محل اقدام کنند. و نسبت به مشمولان متولد غیرمقیم در صورت اطلاع نشانی مشمول را در اختیار ماموران ژاندارمری بگذارند.

اداره ثبت احوال هر محل مکلف است صورت اسامی متولدین ذکور شهرستان یا بخشهای حوزه ماموریت خود را که در سال بعد باید بوضع مشمولیت آنان رسیدگی شود بطور تفکیک در 4 نسخه تهیه و تا اول آذرماه هر سال بمراجعی که برای انجام وظیفه عمومی تعیین شده یا خواهد شد تسلیم کند.

حوزه‌های وظیفه عمومی تهران و مراجعی که در هر یک از مراکز شهرستانها و بخشها وظائف سازمان وظیفه عمومی محل را انجام میدهند امور وظیفه عمومی را که در این قانون پیش‌بینی گردیده است انجام خواهند داد.

نمایندگان کنسولی دولت شاهنشاهی ایران در کشورهای خارج مسئول اجرای مقررات قانون وظیفه عمومی نسبت بمشمولان مقیم حوزه ماموریت خود و مشمولانی که طبق جزء اخیر ماده 16 این قانون به آن‌ها مراجعه می‌کنند می‌باشد و موظفند بوضع مشمولیت آنان رسیدگی کرده و نتیجه اقدامات را از طریق وزارت امور خارجه به اداره وظیفه عمومی اعلام دارند.

مشمولانی که برای ادامه تحصیل بخارج از کشور مسافرت می‌کنند پس از ترک تحصیل یا فراغ از تحصیل همچنین مشمولانی که پس از احضار بخدمت طبق مقررات آئیننامه اجرائی این قانون بطور موقت بخارج از کشور مسافرت می‌کنند در پایان مدت تعیین شده باید جهت رسیدگی بوضع مشمولیتشان خود را بسازمان‌های وظیفه عمومی ذاخل [داخل] کشور معرفی کنند.

مشمولانی که طبق مقررات این قانون سالم تشخیص داده شوند و خود را بلامانع معرفی نمایند بخدمت اعزام خواهند شد.

بوضع مشمولانی که ادعای تکفل نمایند در مراکز شهرستانها و بخشها وسیله هیاتی مرکب از اشخاص زیر رسیدگی می‌شود: الف - بخشدار محل یا جانشین او. ب - رئیس سازمان وظیفه عمومی محل یا معاون او. ج - نماینده دادستان شهرستان و در صورت نبودن دادسرا و وجود دادگاه بخش، نماینده دادگاه. د - دو نفر از نمایندگان انجمن شهرستان یا انجمن ده حسب مورد بمعرفی انجمن در صورتیکه وجود داشته باشد.

هیئت رسیدگی در کنسولگری‌های دولت شاهنشاهی ایران در کشورهای خارج برای رسیدگی بوضع مشمولان مقیمی که مدعی کفالت هستند از اشخاص زیر تشکیل می‌شود: الف - سرکنسول یا کنسول یا نماینده آن‌ها. ب - یکنفر از اتباع ایران مقیم محل بانتخاب سفارت یا کنسولگری. ج - وابسته نظامی شاهنشاهی و چنانچه وابسته نظامی در محل وجود نداشته باشد یکنفر دیگر از اتباع ایران مقیم محل بانتخاب سفارت یا کنسولگری.

در صورتیکه مشمول یا افرادی از بستگان او که برابر ماده 44 این قانون مدعی کفالت مشمول نسبت بخود هستند ادعا نمایند که حقی از آنان تضییع شده است همچنین هر یک از اعضای هیئت رسیدگی و یا فرمانده رده سازمانی بالاتر و یا رئیس اداره وظیفه عمومی میتوانند با ذکر دلیل موجه برای صادره از هیئت رسیدگی اعتراض نمایند و پرونده مشمول در هیئت رسیدگی تجدیدنظر مطرح می‌شود و رای هیئت مزبور به استثنای موارد منطبق با مقررات ماده 29 این قانون قاطع و غیرقابل اعتراض است. اعتراض برای سربازی مانع اعزام مشمول بخدمت وظیفه نمیباشد مگر اینکه رئیس اداره وظیفه عمومی یا جانشین او اعتراض را موجه تشخیص و دستور عدم اعزام داده باشد.

هیئت رسیدگی تجدید نظر در سازمان وظیفه عمومی تهران و مراکز هنگ‌ها و گردانهای مستقل ژاندارمری با شرکت اشخاص زیر تشکیل می‌شود: الف - فرماندار یا معاون او. ب - در سازمان وظیفه عمومی تهران رئیس سازمان یا جانشین او در هنگها و گردانهای مستقل ژاندارمری فرمانده هنک [هنگ] یا گردان مستقل یا معاون‌آنها. ج - دادستان شهرستان یا یکی از دادیاران. د - در صورت وجود انجمن شهرستان دو نفر نماینده انجمن شهرستان بمعرفی انجمن.

هر یک از اعضاء هیئتهای رسیدگی که نسبت به موضوعی درباره مشمولی در هیات رسیدگی رای داده باشد حق شرکت در هیات تجدید‌نظر برای رسیدگی درباره همان موضوع برای آن مشمول را ندارد.

در صورتیکه حداکثر ظرف دوسال از تاریخ صدور رای دادگاه تجدیدنظر در نتیجه بازرسی معلوم شود نظر هیئت رسیدگی تجدید نظر منطبق با اصول و قوانین جاری نبوده و اهمیت آن بحدی باشد که در وضع مشمول موثر باشد پرونده بوسیله رئیس اداره وظیفه عمومی در شورایعالی وظیفه عمومی مرکب از اشخاص زیر مطرح می‌شود و نظر این شورا قطعی و غیر قابل اعتراض است: الف - رئیس اداره وظیفه عمومی یا معاون او. ب - یکی از مدیران کل وزارت کشور بانتخاب وزیر کشور. ج - یکی از دادیاران دیوانعالی کشور بانتخاب دادستان کل کشور. آراء صادر قبل از تصویب این قانون نیز تا یکسال پس از تصویب این قانون با رعایت مفاد این ماده قابل طرح در شورای عالی وظیفه عمومی است.

در صورتیکه در حین انجام خدمت زیر پرچم تغییری در وضع مشمول حاصل شود و مشمول یا یکی از کسان تحت تکفل او ادعای کفالت کند فرماندهان و روسای مربوط مکلفند مراتب را بحوزه‌های وظیفه عمومی یا گروهانهای اعزام‌کننده مشارالیه اعلام دارند که در اسرع وقت وضع مشمول در هیئت رسیدگی مطرح و تصمیم مقتضی اتخاذ شود.

دانش آموزان دانشسراهای مقدماتی و دانش آموزان چهارساله آخر دبیرستانها و هنرآموزان هنرستانها و آموزشگاههای فنی و حرفه‌ای که ارزش تحصیلی دیپلم آن‌ها از طرف مراجع صلاحیتدار معادل متوسطه کامل شناخته شده و دانش آموزان علوم دینی (طلاب علوم دینی) که طبق برنامه وزارت آموزش و پرورش تحصیل می‌کنند همچنین دانشجویان علوم دینی (طلاب علوم دینی) که طبق برنامه وزارت علوم و آموزش عالی مشغول تحصیل هستند و دانشجویان و هنرجویان دانشگاهها و موسسات آموزش عالی اگر در حین تحصیل بسن مشمولیت برسند تا زمانی که به تحصیلات خود ادامه میدهند از اعزام بخدمت زیر پرچم معاف خواهند بود بشرط اینکه سن دانش آموزان و هنرآموزان و دانش آموزان علوم دینی از 22 سال تمام و سن دانشجویان و هنرجویان دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و دانشجویان علوم دینی از 28 سال تمام و در صورتیکه با رعایت مقررات این قانون جهت ادامه تحصیل بخارج از کشور عزیمت مینمایند از 29 سال تمام تجاوز نکند. در مواردیکه دانش آموزان و دانشجویان بعللی که خارج از اختیار آنان باشد قادر باتمام تحصیل در سنین مذکور نباشند طبق آئین نامه اجرائی این بخش ممکن است حداکثر تا دو سال بر سنین مزبور اضافه شود.

صدور کارت معافیت تحصیلی دانش آموزان و هنرجویان و دانشجویان موکول بگواهی اشتغال بتحصیل آنان از طرف مقامات مسئول بوده و مدت اعتبار آن یکسال تمام است.

دانش آموزان و هنرجویان و دانشجویان مشمول بمحض ترک تحصیل یا فراغ از تحصیل یا رسیدن بسن مندرج در ماده 31 این قانون با‌رعایت مفاد تبصره‌های آن باید برای انجام خدمت زیر پرچم خود را معرفی کنند. مقامات مسئول مکلفند صورت اسامی این قبیل مشمولان را با ذکر مشخصات کامل و نشانی و رشته تحصیلی بطور انفرادی بدون تاخیر بسازمان وظیفه عمومی محل ارسال دارند.

مشمولان دیپلمه که با داشتن برگ آماده بخدمت یا برگ معافیت موقت از خدمت زیر پرچم در مسابقه ورودی یکی از دانشگاهها یا موسسات آموزش عالی داخل کشور قبول شده و قبل از انقضاء مدت اعتبار برگ آماده بخدمت یا برگ معافیت مزبور مشغول تحصیل شوند تا زمانیکه به تحصیل اشتغال دارند میتوانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند مشروط بر اینکه دارای غیبت غیرموجه نباشند. این معافیت فقط برای یکبار داده خواهد شد.

فارغ التحصیلان دیپلمه در صورتیکه از نظر مقررات این قانون و بنا بگواهی وزارت علوم و آموزش عالی حائز شروط اشتغال بتحصیل در خارج از کشور باشند میتوانند با استفاده از مقررات معافیت تحصیلی برای ادامه تحصیل بخارج از کشور مسافرت کنند.

اشخاصی که از تاریخ تصویب این قانون قبل از سن احضار بخدمت زیر پرچم بدون رعایت مقررات ماده 35 این قانون بخارج از کشور عزیمت نمایند و به تحصیل مشغول شوند در موقعی که بسن مشمولیت برسند بآنها معافیت تحصیلی داده نخواهد شد.

آئین نامه اجرائی مواد این بخش از طرف وزارتخانه‌های کشور - جنگ - آموزش و پرورش و علوم و آموزش عالی و سازمان اوقاف و اداره وظیفه عمومی تهیه و بموقع اجرا گذاشته خواهد شد.

با مشمولانی که کفیل شناخته شوند بترتیب زیر رفتار می‌شود:

کلیه مشمولان دارای دیپلم کامل دبیرستان و بالاتر طبق برنامه و مدت آموزشی که از طرف وزارت جنک [جنگ] و سایر سازمانهای مذکور در ماده 4 تنظیم می‌گردد دوره آموزشی مقدماتی نظامی را طی خواهند کرد.

مشمولان دیپلم و فوق دیپلم پس از طی دوره آموزشی مقدماتی نظامی و موفقیت در آزمایشهای مربوط در صورتیکه از لحاظ جسمی - روانی - اخلاقی و امنیتی شایستگی داشته باشند برای طی دوره آموزشی درجه‌داری وظیفه اعزام و پس از موفقیت در طی دوره مزبور بر حسب معدل آزمایشهای نهائی و احتیاجات نیروهای مسلح شاهنشاهی و سایر سازمانهای مذکور در ماده 4 بیکی از درجات گروهبانی وظیفه مفتخر خواهند شد.

مشمولان لیسانسیه و بالاتر پس از طی دوره آموزشی مقدماتی نظامی و موفقیت در آزمایشهای آن در صورتیکه از لحاظ جسمی -روانی - اخلاقی و امنیتی شایستگی داشته باشند برای طی دوره آموزش افسری وظیفه اعزام و پس از طی دوره مزبور و موفقیت در آزمایشهای آن دارندگان دانشنامه دکترا بدرجه ستوان یکمی و سایرین به درجه ستوان دومی وظیفه مفتخر خواهند شد. دانشجویانی که قبل از تصویب این قانون مشغول گذراندن دوره آموزش نظامی در اثناء تحصیل شده‌اند یا برای طی آن نام نویسی کرده‌اند در صورت موفقیت در آزمایش از طی دوره آموزش مقدماتی نظامی معاف خواهند بود و در مدت آموزش اردوئی تابع قوانین و مقررات کیفری و انضباطی ارتش شاهنشاهی هستند.

درجه داران و افراد وظیفه که پس از انجام حداقل ششماه خدمت طبق تشخیص فرماندهان یا روساء مربوط ممتاز و برجسته تشخیص داده شوند در صورت موفقیت در آزمایش بدرجات بالاتر مفتخر و بقیه خدمت زیر پرچم را با درجه جدید انجام میدهند. نحوه اجرای مقررات این ماده و مواد 46 و 47 و 48 در آئین نامه اجرائی این قانون تعیین خواهد شد.

افسران و درجه داران احتیاط و ذخیره که برای طی دوره‌های آموزشی فراخوانده می‌شوند پس از طی دوره‌های آموزشی لازم و موفقیت در آزمایشهای مربوط در صورت ابراز لیاقت و شایستگی برابر مقررات آئین نامه اجرائی این قانون بترفیع درجه تا سرهنگی نایل خواهند شد.

اعطای درجه افسری بمشمولان خدمت وظیفه عمومی همچنین تنزل درجه افسران وظیفه طبق مقررات مواد قبل با تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران و درج در فرمان همگانی ارتش شاهنشاهی (در مورد افسران وظیفه‌ای که خدمت مقرر را در ارتش شاهنشاهی و سایر سازمانهای مذکور در ماده 4 انجام میدهند) و درج در فرمان همگانی ژاندارمری کل کشور (در مورد افسران وظیفه مربوط) خواهد بود.

اعطای درجات درجه‌داری و افرادی بمشمولان خدمت وظیفه عمومی در هر یک از مراحل خدمت وظیفه همچنین تنزیل درجه آنان از‌اختیارات فرماندهان و روسای مربوط با رعایت مقررات ماده 19 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران خواهد بود و در مورد تنزیل درجه‌موافقت کمیسیون مذکور در ماده 53 این قانون ضروری می‌باشد.

بافسران وظیفه در صورتیکه در هر یک از دوره‌های خدمتی شئون و خصائل درجه خود را بتشخیص کمیسیونی مرکب از پنج نفر از‌افسران قسمت مربوط و تایید فرمانده یا رئیس قسمت (از مقامات سرتیپی و بالاتر) از دست بدهند با تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران و درج در فرمان همگانی ارتش شاهنشاهی حسب مورد و اهمیت موضوع تا رتبه سربازی تنزیل درجه داده خواهد شد و بقیه خدمت وظیفه را در کلیه دوره‌ها با درجه و حقوق و مزایای رتبه تنزیل یافته انجام خواهند داد.

در صورتی که افسران سپاهی انقلاب در حین انجام خدمت زیر پرچم مرتکب عملی شوند که کمیسیون متشکل از: الف - معاون فرمانده نیروی زمینی شاهنشاهی. ب - مدیر کل سپاه مربوط. ج - دادستان ارتش یا معاون قضائی او. د - دادستان دادگاه اداری وزارتخانه مربوط. ه - رئیس اداره یا مسئول امور انضباطی سپاه مربوط. آنرا خلاف شئون و خصال افسری تشخیص دهد به پیشنهاد کمیسیون مزبور گزارشی به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران تقدیم و پس از تصویب در فرمان همگانی ارتش شاهنشاهی درج و تا درجه سربازی تنزیل درجه داده می‌شوند. تخلفات درجه داران سپاهی انقلاب در مواردی که مستلزم تنزیل درجه می‌باشد در کمیسیونی با شرکت نمایندگان مقامات مذکور در ماده فوق مطرح و پیشنهادات کمیسیون با تصویب معاون فرمانده نیروی زمینی شاهنشاهی قابل اجراء خواهد بود. افسران و درجه داران سپاهی انقلاب در صورت تنزیل درجه بقیه خدمت را با حقوق و مزایای درجه جدید انجام خواهند داد و هر گاه به پائین تر از‌گروهبان سومی تنزیل درجه یابند برای انجام بقیه خدمت به یکی از پادگانهای نظامی معرفی خواهند شد.

میزان حقوق و مزایای ماهانه افسران - درجه داران - دانشجویان و دانش آموزان و افراد وظیفه بشرح زیر خواهد بود:

افسران و درجه داران وظیفه در صورت اعزام بماموریت یا انتقال یا خدمت در مناطق بد آب و هوا مشمول مقررات فوق العاده و مرایای [مزایای] مربوط بافسران و درجه داران کادر ثابت خواهند بود و در صورتیکه در یگانها و قسمتهائی که پرسنل کادر ثابت آن‌ها از مزایای قانونی خاص استفاده می‌کنند مشغول خدمت شوند در شرایط مشابه از مزایای مزبور استفاده خواهند کرد.

وزارت جنگ می‌تواند یک یا چند طبقه از افسران و درجه داران و افراد وظیفه که خدمت زیر پرچم را انجام داده‌اند و در دوره‌های احتیاط و ذخیره خدمت وظیفه عمومی هستند برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی یا بسیج بخدمت فراخوانده و پس از پایان آموزش یا رفع احتیاج آنان را مرخص نماید. نحوه احضار و مهلت معرفی فراخواندگان همچنین کسانیکه بعلل ناشی از وضع جسمانی یا اجتماعی یا مشاغل آنان ممکن است از فراخوانده شدن برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی معاف شوند در آئین نامه اجرائی این قانون تعیین خواهد شد.

هزینه رفت و آمد افسران و درجه داران و افراد وظیفه‌ای که برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی یا بسیج فراخوانده می‌شوند بعهده وزارت جنگ می‌باشد. در مواردیکه رفت و آمد بوسیله بنگاههای راه آهن و کشتیرانی دولتی امکان‌پذیر باشد فراخواندگان با ارائه مدارک لازم که در آئین نامه اجرائی این قانون پیش‌بینی می‌شود بطور رایگان از وسائل مزبور استفاده خواهند کرد.

فراخواندگان برای تجدید یا تکمیل آموزش در صورتیکه کارمند یکی از وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی یا وابسته بدولت یا بخش خصوصی باشند با حفظ شغل مربوط حقوق و مزایای خود را از همان وزارتخانه یا موسسه یا بخش خصوصی دریافت خواهند داشت در غیر اینصورت در مدت آموزش حقوقی معادل حقوق افسران و درجه داران و افراد هم درجه کادر ثابت از بودجه وزارت جنگ بآنان پرداخت می‌شود.

فراخواندگان برای بسیج در مدت بسیج حقوقی معادل حقوق افسران و درجه داران و افراد هم درجه کادر ثابت از بودجه وزارت جنگ دریافت خواهند داشت.

مشمولان خدمت وظیفه عمومی که برای رسیدگی یا اعزام احضار شده و در مهلت یا موعد مقرر که از طرف اداره وظیفه عمومی اعلام می‌شود خود را معرفی نکنند همچنین مشمولانی که معافیتهای موقت دریافت داشته و پس از انقضاء مدت اعتبار ظرف یکماه برای تجدید رسیدگی خود را معرفی نکنند غائب شناخته شده و پس از معرفی یا دستگیری در صورتیکه طبق مقررات این قانون قادر به خدمت و بلامانع تشخیص داده شوند بخدمت اعزام می‌شوند و پس از انجام خدمت زیر پرچم در صورت اعلام اداره وظیفه عمومی باتهام غیبت آنان در مراجع دادگستری رسیدگی می‌شود چنانچه دارای عذر موجه نباشند بزندان تادیبی از یک تا دو سال محکوم خواهند شد. کسانیکه بخدمت اعزام نگردند و یا انتخاب نشوند بلافاصله برای رسیدگی باتهام غیبت آنان بمراجع دادگستری معرفی و در صورت نداشتن عذر موجه به مجازات مذکور محکوم خواهند شد.

مشمولان غائبی که بخدمت زیر پرچم اعزام می‌شوند در صورتیکه در حین خدمت زیر پرچم حسن رفتار و اخلاق از آنان مشاهده شود و یا در عملیات جنگی ابراز شجاعت و فداکاری نمایند و مراتب مورد گواهی فرمانده مربوط که درجه محل سازمانی آن امیری باشد واقع گردد از تعقیب‌کیفری مربوط باتهام غیبت معاف خواهند شد.

کسانیکه با تقلب موجبات معافیت خود یا دیگران را از خدمت وظیفه عمومی فراهم سازند در دادگاه نظامی باتهام آن‌ها رسیدگی شده به ششماه تا دو سال حبس عادی محکوم خواهند شد و در صورتیکه ارتکاب جرم در زمان جنک [جنگ] باشد بدو تا پنجسال حبس مجرد محکوم می‌شوند هرگاه بموجب قوانین جاری اعمال ارتکابی آن‌ها عناوین خاص دیگری داشته که مستلزم کیفر شدیدتری باشد در اینصورت بکیفر اشد محکوم می‌شوند.

اشخاصی که بمنظور اجرای مقررات این قانون وظایفی بعهده آنان محول شده است اعم از مسئولان و کارمندان اداره وظیفه عمومی و ژاندارمری و شهربانی و سازمانهای تابعه آنان و سایر ماموران وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و نمایندگان انجمنهای شهرستان و ده و دهداران و کدخدایان چنانچه با سوء نیت موجبات معافیت یا اعزام مشمولی را بخدمت وظیفه عمومی من غیر حق فراهم سازند در دادگاه نظامی باتهام آن‌ها رسیدگی شده بحبس عادی از یک تا سه سال محکوم خواهند شد و در صورتیکه عمل در زمان جنک [جنگ] واقع شود بحبس مجرد از دو تا ده سال محکوم خواهند شد.

آئین نامه‌های اجرائی این قانون را وزارتخانه‌های کشور و جنگ تهیه و بموقع اجراء میگذارند.

قانون خدمت نظام وظیفه مصوب سال 1317 و قانون اصلاح قانون مزبور مصوب سال 1321 باستثنای مقررات جزائی مذکور در ماده 155 و آن قسمت از ماده 156 و سایر قوانین و مقررات که مغایر با این قانون باشد ملغی است.

بمنظور تامین نیازمندیهای نیروهای مسلح و رفع هرگونه تبعیض، مشمولین دیپلمه نیز مانند مشمولین عادی بخدمت زیر پرچم اعزام خواهند شد. میزان حقوق پرداختی به مشمولین عادی و دیپلمه برابر جداولی خواهد بود که وزارت دفاع ملی و وزارت کشور با توجه به امکانات مالی دولت تعیین و پس از تامین اعتبار پرداخت خواهد نمود.