نظامنامه شرائط عبور و توقف كشتيهاي جنگي خارجي در آبها و بنادر ايران مصوب 7 شهريورماه 1313

اسم كشتي جنگي اطلاق ميشود بكليه كشتيهاي مسلح و غيرمسلحي كه داراي بيرق جنگي بوده و خدمت دولتي را انجام ميدهند.

در زمان صلح كشتيهاي جنگي خارجي ميتوانند از آبهاي ساحلي ايران گذشته و يا به بنادران وارد گردند بشرط اينكه تعداد كشتيهائيكه با هم ميباشند از دو فروند تجاوز ننمايند در هر حال براي اين عبور و يا توقف بايد لااقل (8) روز قبل بوسيله مقامات سياسي مربوطه به اولياي دولت ايران اطلاع داده و معلوم دارند كه در كدام يك از بنادر متوقف و از چه نقاطي از آبهاي ساحلي ايران عبور خواهند كرد. مقامات صالحه مملكتي در صورت لزوم شرايط اين عبور و توقف را بآنها اعلام خواهند نمود كشتيهاي مزبوره بايد اطلاعات مذكوره در ورقه نمونه ضميمه نمره 1 را كتباً بدهند اين كشتيها نبايد بيش از 7 روز در بنادر و آب هاي ساحلي ايران توقف نمايند و هرگاه عزيمت آنها را از طرف اولياي محلي تقاضا گردد هر چند كه مهلت هفت روز تمام نشده باشد پس از 6 ساعت از اين اعلام بايد لنگر كشيده از آبهاي ساحلي دور شوند، اگر يك قسمت بحريه نظامي خارجي كه عده آنها بيش از دو كشتي باشد بخواهند از آبهاي ساحلي عبور كرده و يا در يكي از بنادر ايران متوقف گردند لازم است قبلا از مجراي سياسي كسب اجازه از دولت ايران بنمايند.

مقررات مذكوره فوق شامل كشتيهاي ذيل نمي ‌شود:

كشتيهاي جنگي كه با آن رؤساي ممالك خارجه يا اعضاء خانواده و ملتزمين آنها و يا نمايندگان سياسي مامور دربار ايران مسافرت مينمايند.

كشتيهاي جنگي كه بعلت خطر يا حوادث اجباري مجبور بتوقف باشند.

كشتيهاي جنگي كه داراي اجازه مخصوص از طرف دولت ايران باشند.

در موقع ورود كشتي جنگي بيكي از بنادر و يا پيش بندرهاي ‌ايران محل توقف كشتي مزبور از طرف اولياي بحري تعيين ميشود. صاحبمنصب مربوطه بحري و يا بندري باجراي مراسم و تفتيشات صحي مبادرت و بفرمانده كشتي و يا كشتيهاي جنگي خارجه نسخه از اين نظامنامه و قانوني كه اين نظامنامه مربوطه به آن است تبليغ و يكورقه از نمونه نمره 1 باو خواهد داد كه پر كرده و پس از امضاء مسترد دارد. فرمانده مزبور ميتواند با رعايت احتياطات لازمه كه مرسوم محل است طبيب كشتي و يا نماينده خود را به دفتر صحي محلي براي دادن اطلاعات لازمه بمامورين صحي و كسب اطلاع از مراسم صحي كه بايد معمول گردد بساحل اعزام دارد.

در موقع نزديك شدن بيك بندر نظامي و در حدود وسايل دفاعي آن يا هنگام عزيمت از لنگرگاه كشتي جنگي خارجي در صورتيكه از طرف اولياي نظامي بحري تقاضا شود بايستي صاحبمنصب و يا نماينده‌ را كه جهة راهنمائي مخصوص از طرف اولياي مزبور فرستاده ميشود بكشتي پذيرفته و آنچه صاحبمنصب مزبور راجع براهي كه كشتي براي ورود و يا خروج بايد اختيار نمايد معين ميكند لازم‌ الاجراء خواهد بود اين راهنمائي مجاني بوده و موجب هيچگونه مسئوليتي براي دولت شاهنشاهي و مامورين آن نميباشد بعلاوه اين راهنمائي مخصوص با خدمت راهنمائي عادي كه ممكن است از طرف كشتيها بوسيله علائم معموله درخواست شود و يا راهنماهاي محلي كه خدمت خود را عرضه ميدارند و يا قانون بندري آن را اجباري نموده باشد به كلي متفاوت است.

كشتيهاي جنگي خارجي مجبورند مبادله احترامات بوسيله شليك توپ و اجراي ديد و بازديد در ورود به لنگرگاه بنادر ايران كه بموجب تصميم وزارتي مخصوصاً براي اين مقصود تعيين شده باشد خواهند بود بعلاوه هرگاه كشتي جنگي خارجي وارد بندري از بنادر ايران گردد كه در آن يك يا چند كشتي جنگي شاهنشاهي كه بتوانند جواب شليك احترامات را بدهند حاضر باشد مبادله احترامات به وسيله شليك توپ اجباري خواهد بود.

وجود مناطق بسته و كيفيت بسته بودن دائم يا موقتي آنها از مجراي سياسي و يا بوسيله نشريات دائرالمياه باطلاع دريانوردان خواهد رسيد. كشتيهاي جنگي شاهنشاهي كه در نزديكي مناطق مزبور باشند بايستي توسط علائم بين ‌المللي اين خبر را به كشتيهاي جنگي خارجي كه از آن حوالي عبور مي‌ نمايند بدهند.

كشتيهاي جنگي‌ خارجي كه در بنادر و آبهاي ايران توقف داشته باشند بايد قوانين و نظامات صحي و قوانين و نظامات بندري و مالياتي را رعايت نمايند از لحاظ رعايت نزاكت بين ‌المللي كشتيهاي مزبوره از معاينه گمركي معاف و فقط نسبت به مال‌ التجاره‌ هائيكه براي مصرف بساحل وارد ميشود حقوق گمركي دريافت خواهد شد. كشتيهاي مزبوره از عوارض بندري و عوارض ظرفيت و عوارض نظير آن به شرط معامله متقابله معافيت دارند. كشتيهاي جنگي خارجي در تمام مدت توقف در بنادر و عبور از آب هاي ساحلي و منطقه نظارت ايران حق ندارند مبادرت بعمليات نقشه ‌برداري و عمق ‌يابي نموده و يا بدون تحصيل اجازه مشق ‌هاي مختلفه و عمليات پياده كردن و تيراندازي و تر‌پي ‌اندازي و مين ‌گذاري بنمايند. هيچ نوع عمليات زير آبي را نمي ‌توانند اجراء نمايند مگر اينكه قبلاً موافقت مقامات بحري محلي را جلب نموده باشند. قدغن‌ هاي مزبور شامل زورقهاي تابعه كشتي هاي جنگي و اعضاي مسافرين آنها نيز خواهد بود براي كليه طياراتي كه روي كشتيهاي جنگي خارجي بوده يا با آنها همراه بوده و يا به وسيله آنها رمرك (remarque )شده باشند پرواز بدون تحصيل اجازه مخصوص از اولياي نظامي بحري قدغن است تحت‌ البحري هاي خارجي كه وارد آبهاي ساحلي و بنادر ايران ميشوند و يا قصد خروج دارند بايد در تمام مدت روي آب بوده و براي آنها فرو رفتن بدون اجازه قبلي اولياي مربوطه دولت شاهنشاهي قدغن است. كشتيهاي جنگي خارجي حق ندارند از اعضاء خود و يا اشخاص ديگري كه روي آنها باشند افراد مسلحي بساحل بفرستند مگر اينكه قبلاً از اولياي نظامي محلي در نبودن آن از اولياي بندري تحصيل اجازه نموده باشند. صاحبمنصبان و وكلاء ميتوانند با شمشير كه جزء اونيفرم آنها باشد بزمين پياده شوند. عده ملاحان كشتيهاي جنگي كه مجاز پياده‌ شدن هستند و همچنين ساعات پياده شدن و مراجعتشان بكشتي بايد با موافقت نظر فرمانده كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي و اولياي نظامي و يا كشوري محل تعيين گردد. قايقهاي كشتي هاي جنگي كه در بنادر و آبهاي ساحلي و منطقه نظارت ايران سير ميكنند نميتوانند مسلح باشند.

نظارت در اجراي مقررات مذكوره فوق بعهده مقامات نظامي بحري محل و در غيبت آن بعهده مقامات بندري و الا مقامات نظامي بري ميباشد. وظيفه آن مامورين است كه بكشتيهاي جنگي خارجي در صورتيكه مخالف مقررات مزبور رفتار نمايند مراتب را تذكر داده و در صورتيكه كشتي خارجي ابرام در عدم رعايت اين مقررات نمايد اولياي محلي مزبور پس از اينكه كتباً يادداشت اعتراضيه در خصوص عدم رعايت مقررات منظور بفرمانده كشتي مزبور دادند ضمن تلگراف فوري مراتب را باطلاع فرمانده نظامي ايالتي كه كشتي جنگي در بندر مربوطه به آن لنگر انداخته رسانيده و نيز راپورت تلگرافي فوري به اركان حرب كل قشون ارسال دارند.

‌ شليك احترام مذكور در ماده ۶ كه از طرف كشتي زمين و بالعكس انجام ميگيرد هر يك (۲۱) تير توپ خواهد بود در صورتي كه ورود به بندري از طرف كشتي‌ واحدي بدفعات تكرار شود اين احترام نيز تجديد خواهد شد ولي هرگاه فاصله زمان بين دو ورود از ۳ ماه تجاوز نكند با موافقت اولياي محلي ممكن است از آزادي شليك احترامي ثاني صرفنظر شود.

هرگاه در موقـع ورود كشتـي خارجـي به بنـدري موكب اعليحضرت همايوني شاهنشاهي در آنجا نزول اجلال فرموده و بيرق سلطنتي در بندر مزبور افراشته شده باشد ۲۱ تير توپ شليك احترامي كه از طرف كشتي وارد اجرا مي‌ شود احترام بمقام سلطنت محسوب شده و از زمين به آن جوابي داده نخواهد شد ولي وقتي از طرف كشتي مزبور بعد از ۲۱ توپ اوليه ۱۲ تير ديگر شليك شود از زمين جواب شليك احترامي مزبور مطابق ماده ۱۰ داده خواهد شد.

هرگاه در بندري كه از طرف زمين جواب شليك احترام بمملكت داده ميشود كشتيهاي جنگي شاهنشاهي و يا كشتيهاي جنگي دول ديگر متوقف باشند مبادله شليك احترامي بمدارج مختلف فرماندهي پس از اداي شليك احترامي بمملكت بعمل خواهد آمد.

هرگاه در موقع ورود كشتيهـاي جنگي خارجي به بندري كشتيهاي جنگي شاهنشاهي در آن حاضر باشند. مبادله شليك احترامي نسبت بمقامات مختلف فرماندهي بحريه مطابق شرح ذيل بعمل خواهد آمد. الف ـ عده تيرهاي شليك احترام به اميرالبحر فرمانده كل قواي بحري ۱۹ تير. ب ـ اميرالبحر اول ۱۷ تير ج ـ اميرالبحر دوم ۱۵ تير د ـ معين ‌البحر ۱۳ تير هـ ـ سرهنگ فرمانده دويزيون بحري ۱۱ تير در صورتيكه درجه فرمانده كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي بالاتر از درجه فرمانده كشتي و يا كشتيهاي جنگي ايران باشد از طرف فرمانده كشتي و دسته كشتيهاي شاهنشاهي ابتدا مبادرت بآن خواهد شد.

مبادله شليك‌ هاي احترامي مذكور در ماده فوق در دريا نيز هنگام تلاقي با كشتيهاي جنگي خارجي كه در آن ها صاحب منصبان مذكور باشند عمل خواهد شد.

از اداي شليك احترامي در موارد ذيل ممكن اسـت صرفنظر شود: ۱ ـ در ساعاتيكه بيرق جنگي افراشته نشده و نيز موقعي كه افراد كشتي صرف غذا ميكنند. ۲ ـ در موقعيكه نظامات محلي آن را قدغن نمايند. ۳ ـ در مواردي كه بجهتي از جهات اجراي شليك مزبور عملاً ممكن نباشد. در صورتيكه بنا به يكي از علل فوق از طرف كشتي يا كشتيهاي جنگي شاهنشاهي شليك احترامي نتواند اجرا شود فرمانده كشتي يا كشتيهاي جنگي شاهنشاهي بايد فرمانده كشتي و يا كشتي هاي جنگي خارجي را قبلاً مستحضر سازند.

آهنگ اجراي شليك احترامي (فاصله بين هر تير از تير ديگر) پنج ثانيه است.

كشتيهاي جنگي شاهنشاهي كه لااقل داراي چهار توپ باشند شليك احترامي را انجام خواهند داد و در غير اينصورت از مبادله شليك معاف ميباشند.

هر وقت از طرف كشتي جنگي خارجي بيكي از كشتيهاي جنگي شاهنشاهي بوسيله شليك اداي احترام شود بلافاصله بايد بتعداد تيرهاي آن جواب شليك احترامي داده شود و بيرق آنمملكت را روي همان دكلي از كشتيكه بيرق ايران روي آن در كشتي خارجي افراشته شده بود بالا ببرند اگر روي دكل علامت ديگري افراشته شده است روي دكل ديگري بيرق مزبور افراشته خواهد شد. اين جواب شليك در موارد ذيل داده نميشود:

وقتي كه بمناسبت شركت در يكي از جشنهاي ايران اجرا شود.

وقتي كه اداي احترام به اعليحضرت شاهنشاهي باشد.

وقتيكه صاحبمنصب و يا مامور رسمي ايران كشتي خارجي ديدن رسمي نمايند.

هرگاه از طرف كشتي تجارتـي خارجي بكشتي جنگـي شاهنشاهي بوسيله شليك اداي احترام شود يا شليكي كه تعداد تيرهاي آن دو تير كمتر از عده تيرهاي كشتي تجارتي مزبور باشد جواب احترام داده خواهد شد.

هرگاه كشتي جنگي خارجي كه در آبهاي ساحلي و يا يكي از بنادر ايران متوقف ميباشند بخواهند عيد مملكتي خود را بوسيله اجراي شليك و غيره بگيرند قبلا اولياي محلي را از نيت خود مستحضر خواهد ساخت كشتيهاي جنگي شاهنشاهي كه حاضر در بندر مزبور ميباشند در صورتيكه مانعي نداشته باشند و رسما نيز از اجراي جشن مزبور مطلع گردند در آن شركت خواهند نمود و الا فرمانده آنها از شركت در آن رسما معذرت خواهد خواست.

فرمانده كشتي جنگي خارجي در صورتيكه ورود آن كشتي جنبه رسمي نداشته باشد پس از لنگراندازي در ظرف ۲۴ ساعت از حكومت محل و فرمانده بحريه نظامي ديدن خواهد نمود. در صورتيكه درجه فرمانده كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي بيش از مقام اولياي محلي مذكور باشد اين ديدن ابتدا از طرف اولياي مزبور بعمل خواهد آمد در هر صورت بمحض اينكه كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي وارد بندري گرديده اند از طرف فرمانده بحريه نظامي فورا صاحبمنصبي نزد فرمانده كشتي يا كشتيهاي جنگي مزبور فرستاده ميشود كه تبريك ورود و اداي احترام نمايد و پس از آن ديد و بازديد اجرا ميگردد.

در صورتيكه هنگام ورود كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي به بندري كشتيهاي شاهنشاهي نيز در آنجا حاضر باشند از طرف ارشد فرماندهان كشتيهاي شاهنشاهي مراسم ديد و بازديد بعمل آمده و در اين مورد معمولا اين ديد و بازديد و بازديدي كه از طرف فرمانده بحريه نظامي اجرا ميشود يكجا صورت خواهد گرفت.

اصلي كه در اجراي ديد و بازديدها بين اولياي نظامي بحري شاهنشاهي و فرمانده كشتي و يا كشتي ‌هاي جنگي رعايت خواهد شد آنست كه ابتدا ديدن از طرف شخصي بعمل مي ‌آيد كه درجه‌ اش پائين ‌تر بوده و يا در صورت تساوي درجه تازه واردتر است.

اجراي ديد و بازديدها در موقعي كه كشتي يا كشتيهاي جنگي خارجي رسما وارد بنادر ايران ميگردد مطابق پروگرام مخصوصي كه بموقع خود تدوين و بوسيله مامورين سياسي دولتي كه كشتي جنگي خارجي به آن تعلق دارد باطلاع فرمانده كشتي يا كشتي ‌هاي مزبور ميرسد صورت خواهد گرفت.

كشتيهاي جنگي خارجي و كشتيهاي هوائي كه با آنها همراه ميباشند در مدت توقف در يكي از مباني (تكيه گاه هاي بحري) و يا آبهاي مجاور قلاع نظامي بحري براي اينكه دستگاه تلگراف و يا تلفن بي ‌سيم را بكار برند لازم است نوع دستگاه و طول موجي را كه بكار خواهند برد و نيز ساعت مخابره را بفرمانده مبناي بحري اطلاع داده سپس تحصيل اجازه براي مخابرات بنمايند.

در صورتيكه كشتيهاي جنگي خارجي و كشتيهاي هوائي كه همراه آنها ميباشند در بندري غير از بنادر مذكور فوق بوده و مجاور آنها نيز نباشند با رعايت مراتب ذيل در مخابره با دستگاه تلگرافي و تلفوني بي ‌سيم خود مجاز ميباشند.

مخابره با طول موج ۶۰۰ متر قدغن بوده و فقط براي علائم استعدادي و يا جواب آن علائم بكار ميرود.

بايستي از اختلاط موج (Interference)با علائم دستگاه هاي بي‌ سيم مملكتي اعم از ثابت و متحرك خودداري نمايند.

بمحض اينكه در ضمن مخابره تساوي موج (Internation) از طرف يكي از مقامات بحري و يا بندري و يا دستگاههاي بي ‌سيم مملكتي پيدا كردند بايد مخابرات را قطع نمايند اگر در اين بنادر از كشتيهاي جنگي شاهنشاهي حاضر باشند لازم است قبلا بفرمانده آن مراجعه و كسب اجازه شود.

ضميمه نمره ۱ بحريه شاهنشاهي از فرمانده كشتي جنگي يا كشتي ‌هاي جنگي تازه وارد خواهش ميشود اطلاعات مربوطه را در خصوص كشتي يا كشتيهاي تابعه خود در مقابل هر يك از سئوالات ذيل نوشته و پس از امضاء تسليم نمايند: 1 - مليت كشتي. 2 ـ اسم و نوع كشتي. ۳ - توپخانه (تعداد و تعيين كاليپر). ۴ ـ سلاح تحت ‌البحري (تعداد و خصلت) ۵ ـ طيارات (تعداد و خصلت). ۶ ـ اسم و درجه فرمانده. ۷ ـ عده اعضاء كشتي. ۸ ـ عده مسافرين. 9 ـ وضعيت صحي. 10 ـ از كجا ميايند. ۱۱ ـ بكجا ميروند. ۱۲ ـ مدت تقريبي توقف. ۱۳ ـ علت توقف در بندر. ۱۴ ـ نوع محمولات (در صورتيكه داشته باشند). ۱۵ ـ محل و تاريخ ملاحظه شد بتاريخ امضاء فرمانده كشتي امضاء اولياي محلي. (بحري بندري يا نظامي)