قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به پروتكل كيوتو در مورد كنوانسيون چارچوب سازمان ملل متحد در مورد تغيير آب و هوا

به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده مي شود با رعايت اصول پنجاهم (50) و يكصد و سي و نهم (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نسبت به الحاق به پروتكل كيوتو از ملحقات كنوانسيون تغيير آب و هوا 1371 هجري شمسي (1992 ميلادي) مشتمل بر يك مقدمه و بيست و هفت ماده و دو ضميمه به شرح پيوست اقدام و اسناد مربوط را تسليم نمايد. دولت جمهوري اسلامي ايران در صورتي مجاز به استفاده از ماده (18) پروتكل و ماده (14) كنوانسيون در مورد حل اختلاف مي باشد كه در اين مورد مراتب به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد.

بسم الله الرحمن الرحيم پروتكل كيوتو در مورد كنوانسيون چارچوب سازمان ملل متحد در مورد تغيير آب و هوا اعضاي اين پروتكل؛ كه عضو كنوانسيون چارچوب سازمان ملل متحد در مورد تغيير آب و هوا هستند كه از اين پس با عنوان « كنوانسيون» ناميده خواهند شد؛ در پيگيري هدف نهائي كنوانسيون به گونه‌اي كه در ماده (2) آن بيان شده است؛ با در نظر گرفتن مفاد كنوانسيون؛ با بهره جوئي از ماده (3) كنوانسيون پيرو دستورالعمل برلين كه بر اساس تصميم 1.پ ‌س‌/1 كنفرانس اعضاي كنوانسيون در اولين جلسه آن به تصويب رسيده است؛ به شرح زير توافق نمودند:

از نظر اين پروتكل، تعاريف ارائه شده در ماده (1) كنوانسيون به كار برده خواهد شد؛ به علاوه:

«كنفرانس اعضاء» به كنفرانس اعضاي كنوانسيون اطلاق مي شود.

«كنوانسيون» به كنوانسيون چارچوب سازمان ملل متحد راجع به تغيير آب و هوا كه در تاريخ نهم مه 1992 ميلادي (برابر 1371/2/19 هجري شمسي) در نيويورك به تصويب رسيده است، اطلاق مي شود.

«هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا» به هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا اطلاق مي شود كه در سال 1988 ميلادي (1377 هجري شمسي) به طور مشترك به وسيله سازمان هواشناسي جهاني و برنامه زيست محيطي سازمان ملل متحد تشكيل شد.

«پروتكل مونترال» به پروتكل مونترال در مورد مواد كاهنده لايه ازن اطلاق مي شود كه در شانزدهم سپتامبر 1987 ميلادي (1366/6/26 هجري شمسي) در مونترال به تصويب رسيد و متعاقبا" جرح و تعديل و اصلاح شد.

«اعضاي حاضر و رأي دهنده» به اعضائي كه حاضر هستند و رأي مثبت يا منفي مي دهند، اطلاق مي شود.

«عضو» به عضو اين پروتكل اطلاق مي شود، جز در صورتيكه متن به گونه ديگري مشخص نمايد.

«عضو مندرج در ضميمه (1)» به عضوي اطلاق مي شود كه در ضميمه (1) كنوانسيون آمده، به گونه‌اي كه ممكن است اصلاح شود، يا عضوي به موجب جزء (ج) بند (2) ماده (4) كنوانسيون اطلاعيه‌اي را ارائه كرده است.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) به منظور رسيدن به حد كمي انتشار و تعهدات مربوط به كاهش به موجب ماده (3) و همچنين ترغيب توسعه پايدار موارد زير را انجام خواهد داد:

اجرا و يا تشريح بيشتر سياستها و اقدامات طبق شرايط ملي خود مانند: (1) - افزايش كارآئي انرژي در بخشهاي مربوط اقتصاد ملي؛ (2) - محافظت و افزايش چاهك ها و انباره‌هاي گازهاي گلخانه‌اي كه به وسيله پروتكل مونترال كنترل نشده‌اند، با توجه به تعهدات خود به موجب موافقتنامه‌هاي بين‌المللي زيست محيطي مربوط؛ ارتقاء فعاليتهاي پايدار مديريت جنگلها، جنگلكاري و ايجاد جنگلهاي جديد؛ (3) - ترغيب اشكال پايدار كشاورزي در پرتو ملاحظات مربوط به تغيير آب و هوا؛ (4) - ترغيب تحقيق،‌ توسعه و گسترش استفاده از انواع جديد و تجديد پذير انرژي و فناوري‌هاي كنترل انتشار دي‌اكسيد كربن و فناوري‌هاي پيشرفته و جديد بي‌خطر براي محيط زيست؛ (5) - كاهش تدريجي يا حذف نقايص بازار، انگيزه‌هاي مالي، معافيت از عوارض و ماليات و يارانه‌ها در تمام بخشهاي انتشار دهنده گازهاي گلخانه‌اي كه در تضاد با هدف كنوانسيون و اجراي مكانيزم‌هاي بازار هستند؛ (6) - تشويق اصلاحات مناسب در بخشهاي مربوط با هدف ترغيب سياستها و اقداماتي كه نشر گازهاي گلخانه‌اي را كه به وسيله پروتكل مونترال كنترل شده است، كاهش داده يا محدود مي نمايد؛ (7) - اقداماتي در بخش حمل و نقل به منظور محدود كردن و يا كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي كه به وسيله پروتكل مونترال كنترل نشده است؛ (8) - محدود كردن و يا كاهش گاز متان از طريق بهبود و به كارگيري مديريت مواد زائد و نيز توليد، انتقال و توزيع انرژي.

همكاري با ساير اعضاء براي افزايش كارآئي فردي و مشترك سياستها و اقدامات مصوب آنها به موجب اين ماده، در اجراي رديف (1) جزء (ت) بند (2) ماده (4) كنوانسيون. به اين منظور اعضاي مزبور براي مشاركت در تجربيات و تبادل اطلاعات خود در مورد سياستها و اقدامات مزبور از جمله روشهاي در حال توسعه براي بهبود، مقايسه، شفافيت و كارآئي آنها اقداماتي را اتخاذ خواهند كرد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در اولين جلسه خود يا به محضاين كهپس از آن عملي باشد راههاي تسهيل همكاري ياد شده را با در نظر گرفتن كليه اطلاعات مربوط بررسي خواهد كرد.

اعضاي مندرج در ضميمه (1) محدود كردن يا كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي كه به وسيله پروتكل مونترال كنترل نشده‌اند و ناشي از سوختهاي مخزني هوائي و دريائي هستند را به ترتيب از طريق كار با سازمان بين‌المللي هواپيمائي بين‌المللي كشوري و سازمان بين‌المللي دريانوردي ادامه خواهند داد.

اعضاي مندرج در ضميمه (1) در جهت اجراي اقدامات و سياستهاي موضوع اين ماده تلاش خواهند كرد به صورتي كه اثرات نامطلوب از جمله اثرات نامطلوب تغيير آب و هوا، تأثير بر تجارت بين‌المللي و تأثيرات اجتماعي، محيطي و اقتصادي بر ساير اعضاء بويژه اعضاي در حال توسعه و خصوصا" اعضائي كه در بندهاي (8) و (9) ماده (4) كنوانسيون مشخص شده‌اند را با توجه به ماده (3) كنوانسيون به حد اقل برسانند. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، مي تواند در صورت اقتضا براي ترغيب اجراي مفاد اين بند اقدامات بيشتري را معمول دارد.

چنانچه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تصميم بگيرد كه هماهنگ كردن سياستها و اقدامات موضوع جزء (الف) بند (1) بالا با توجه به شرايط و تأثيرات بالقوه ملي متفاوت مفيد خواهد بود، راهها و روشهائي را براي تشريح هماهنگي اقدامات و سياستهاي مزبور بررسي خواهد نمود.

اعضاي مندرج در ضميمه (1) به طور منفرد يا مشترك تضمين خواهند نمود كه كل ميزان انتشار دي‌اكسيد كربن آنها كه ناشي از دخالت انسان در طبيعت است معادل گازهاي گلخانه‌اي فهرست شده در ضميمه (الف) است و از مقدار تعيين شده براي آنها تجاوز نمي كند. اين مقدار به موجب تعهد مربوط به كاهش و محدويت كمي انتشار آنها كه در ضميمه (ب) درج شده و طبق مفاد اين ماده با ديدگاه كاهش انتشار اين گازها در سطح جهان به ميزان حد اقل پنج درصد(5 %) زير ميزان انتشار در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) در دوره تعهد 2008 تا 2012 ميلادي (1387 تا 1391 هجري شمسي) محاسبه مي شود.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد تا سال 2005 ميلادي (1384 هجري شمسي) در نيل به تعهدات خود به موجب اين پروتكل پيشرفت قابل اثباتي داشته باشد.

تغييرات خالص در انتشار گازهاي گلخانه‌اي از منابع نشر و جابجائي آنها توسط چاهك ها كه از تغيير به كارگيري زمين توسط دخالت مستقيم انسان و فعاليتهاي مربوط به جنگلها (كه محدود به جنگلكاري، ايجاد مجدد جنگل و تخريب جنگلها از سال 1990 ميلادي - 1369 هجري شمسي - شده است) ناشي مي شود و به صورت تغييرات اثبات پذير موجودي در هر دوره تعهد اندازه گيري شده بايد در جهت ايفاي تعهدات هر عضو مندرج در ضميمه (1) به موجب اين ماده به كار گرفته شوند. انتشار گازهاي گلخانه‌اي از منابع و جابجائي آنها به وسيله چاهك ها كه با فعاليتهاي مزبور ارتباط دارند بايد بصورت شفاف و قابل اثبات گزارش شده و طبق مواد (7) و (8) مورد تجديد نظر قرار گيرند.

قبل از اولين اجلاس كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، هر عضو مندرج در ضميمه (1) داده‌هائي را به منظور احراز ميزان موجودي كربن خود در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) و امكان برآورد تغيير در موجودي كربن در سالهاي بعدي براي هيأت فرعي مشاوره علمي و فني فراهم خواهد نمود. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، اولين جلسه خود و به محض امكان پس از آن، با در نظر گرفتن عدم قطعيت، شفافيت گزارش، قابليت اثبات پذيري، روشهاي هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا، مشاوره ارائه شده توسط هيأت فرعي مشاوره علمي و فني طبق ماده (5) و تصميمات كنفرانس اعضاء درباره الگوها، قواعد و رهنمودهاي مربوط به اين كه چطور و كداميك از فعاليتهاي انساني اضافي مرتبط با تغييرات انتشار و جابجائي گازهاي گلخانه‌اي در خاكهاي كشاورزي و تغيير به كارگيري زمين و طبقه بندي جنگلها بايد به مقدار مشخص شده براي اعضاي مندرج در ضميمه (1) افزوده شود يا از آن كاسته شود، تصميم گيري كند. اين گونه تصميمات بايد در دوره دوم و دوره‌هاي بعدي تعهد به كار گرفته شود. يك عضو مي تواند تصميمات مربوط به فعاليت هاي انساني اضافي را در اولين دوره تعهد خود به كار بندد مشروط به اين كه اين فعاليتها از سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) صورت پذيرفته باشد.

اعضاي مندرج در ضميمه (1) كه دستخوش فرآيند عبور به سوي اقتصاد بازار هستند و سال يا دوره مبناي آنها به موجب تصميم 2.پ‌ س/9 دومين اجلاس كنفرانس اعضاء مشخص شده است بايد همان سال يا دوره را براي اجراي تعهدات خود به موجب اين ماده استفاده كنند. هر عضو ديگر مندرج در ضميمه (1) كه دستخوش فرآيند عبور به سوي اقتصاد بازار است و هنوز اولين گزارش ملي خود را به موجب ماده (12) كنوانسيون تسليم نكرده است نيز مي تواند كنفرانس اعضاء را كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند از قصد خود براي استفاده از سال يا دوره مبناي تاريخي ديگري غير از سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) براي اجراي تعهدات خود به موجب اين ماده مطلع نمايد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در مورد قبول اين اطلاعيه تصميم گيري خواهد كرد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، با توجه به بند (6) ماده (4) كنوانسيون، مقدار معيني قابليت انعطاف را براي اعضاي مندرج در ضميمه (1) كه دستخوش فرآيند عبور به سوي اقتصاد بازار هستند، در اجراي تعهدات آنها به موجب اين پروتكل به غير از تعهدات مندرج در اين ماده، در نظر خواهد گرفت.

مقدار تعيين شده براي هر عضو مندرج در ضميمه (1) در اولين دوره تعهد مربوط به كاهش و محدوديت كمي انتشار، از سال 2008 تا سال 2012 ميلادي (1387 تا 1391 هجري شمسي) برابر با درصد مشخص شده براي آن در ضميمه (ب)، مربوط به كل دي‌اكسيد كربن ناشي از دخالت انسان در طبيعت كه معادل انتشار گازهاي گلخانه‌اي فهرست شده در ضميمه (الف) در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) يا سال يا دوره مبنايي است كه طبق بند (5) بالا مشخص شده ضرب در (5) خواهد بود. آن دسته از اعضاي مندرج در ضميمه (1) كه در مورد آنها تغيير كاربري زمين و جنگلكاري منبع خالص انتشار گازهاي گلخانه‌اي در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) مي باشد، بايد كل دي‌اكسيد كربن ناشي از دخالت انسان در طبيعت كه معادل انتشار منهاي مقدار جابجا شده در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) و ناشي از تغيير كاربري زمين است را براي محاسبه مقدار تعيين شده خود در سال يا دوره مبناي انتشار 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) خود به حساب آورند.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) مي تواند به منظور محاسبه موضوع بند (7) فوق سال مبناي خود را در مورد هيدرو فلوروكربن ها، پروفلورو كربن ها و هگزافلوريد سولفور، سال 1995 ميلادي (1374 هجري شمسي) قرار دهد.

تعهدات مربوط به دوره‌هاي بعدي براي اعضاي مندرج در ضميمه (1) در اصلاحيه‌هاي ضميمه (ب) اين پروتكل كه طبق بند (7) ماده (20) به تصويب خواهد رسيد، احراز خواهد شد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، بررسي تعهدات مزبور را حد اقل هفت سال قبل از اتمام دوره اول تعهد مذكور در بند (7) فوق شروع خواهد كرد.

هر واحد كاهش نشر، يا هر بخش از مقدار تعيين شده كه عضوي از عضو ديگر طبق ماده (6) و ماده (16) مكرر كسب مي كند، بايد به مقدار تعيين شده براي آن عضو اضافه شود.

هر واحد كاهش نشر، يا هر بخش از مقدار تعيين شده كه عضوي به عضو ديگر طبق مفاد ماده (6) يا (16) مكرر انتقال مي دهد، بايد از مقدار تعيين شده براي آن عضو كسر شود.

هر كاهش نشر تأييد شده كه عضوي از عضو ديگر طبق مفاد ماده (12) كسب مي كند، بايد به مقدار تعيين شده براي آن عضو اضافه شود.

اگر ميزان انتشار عضو مندرج در ضميمه (1) در خلال دوره تعهد كمتر از مقدار تعيين شده براي آن به موجب اين ماده باشد، اين اختلاف به درخواست آن عضو به مقدار تعيين شده براي آن عضو براي دوره‌هاي بعدي تعهد اضافه خواهد شد.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد تلاش كند كه تعهدات اشاره شده در بند (1) فوق را به گونه‌اي اجرا كند كه تأثيرات نامطلوب اجتماعي، زيست محيطي و اقتصادي بر روي اعضاي در حال توسعه بويژه اعضائي كه در بندهاي (8) و (9) ماده (4) كنوانسيون مشخص شده‌اند را به حداقل برساند. در راستاي تصميم‌هاي مربوط كنفرانس اعضاء در مورد اجراي بندهاي مذكور، كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند بايد اقدامات لازم را براي به حداقل رساندن تأثيرات نامطلوب تغيير آب و هوا و يا تأثيرات اقدامات واكنشي بر اعضاي موضوع بندهاي مذكور در اولين جلسه خود بررسي كند. در ميان موضوعاتي كه بايد بررسي شوند، تأمين اعتبارات مالي، بيمه و انتقال فناوري قرار خواهد داشت.

آن دسته از اعضاي مندرج در ضميمه (1) كه توافق نموده‌اند كه تعهدات خود به موجب ماده (3) را بصورت مشترك اجرا كنند، چنين تلقي خواهد شد كه تعهدات مزبور را انجام داده‌اند مشروط به اين كه مقدار كل دي‌اكسيد كربن ناشي از دخالت انسان در طبيعت كه معادل ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي مي باشد كه در ضميمه (الف) فهرست شده نبايد از مقادير تعيين شده براي آنها كه بر اساس تعهدات مربوط به كاهش و محدوديت مقدار كمي آنها كه در ضميمه (ب) توضيح داده شده و طبق مفاد ماده (3) محاسبه شده است، تجاوز نكند. سطح انتشار مربوط كه به هر يك از اعضاء موافقتنامه تخصيص داده شده است در آن موافقتنامه درج خواهد شد.

اعضاي هرگونه موافقتنامه مزبور، شرايط موافقتنامه را در تاريخ توديع اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود به اطلاع دبيرخانه خواهند رساند. دبيرخانه نيز به نوبه خود، اعضاء و امضاء كنندگان كنوانسيون را از شرايط موافقتنامه مطلع خواهد كرد.

موافقتنامه در طول دوره تعهدي كه در بند (7) ماده (3) مشخص شده است، همچنان مورد اجرا خواهد بود.

چنانچه اعضاء به طور مشترك، در چارچوب و همراه با سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي فعاليت كنند، هر تغييري كه در تركيب سازمان بعد از تصويب اين پروتكل صورت گيرد، بر روي تعهدات موجود به موجب اين پروتكل تأثير نخواهد گذاشت. هر تغييري در تركيب سازمان فقط در مورد مقاصد تعهدات مزبور به موجب ماده (3) كه به دنبال تجديد نظر مزبور تصويب شده، اعمال خواهد شد.

در صورتي كه اعضاي چنين موافقتنامه‌اي نتوانند به سطح كلي كاهش انتشار در مجموع نائل شوند، هر عضو چنين موافقتنامه‌اي مسؤول سطح انتشار مربوط به خود كه در موافقتنامه درج شده است، خواهد بود.

چنانچه اعضاء به طور مشترك، در چارچوب و همراه با سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي فعاليت كنند كه خود عضو اين پروتكل است، هر كشور عضو آن سازمان وحدت اقتصادي كه به طور انفرادي و همراه با سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي طبق ماده (23) فعاليت مي كند، در صورتي كه نتواند به سطح كلي كاهش انتشار در مجموع نائل شود، مسؤول سطح انتشار خود به گونه‌اي كه در اين ماده توضيح داده شده است، خواهد بود.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد حد اكثر يك سال قبل از شروع اولين دوره تعهد، نظام ملي را براي برآورد ميزان انتشار تمامي گازهاي گلخانه‌اي از طريق منابع و جابجائي آنها توسط چاهكها كه در اثر دخالت انسان در طبيعت بوجود مي‌آيند و به وسيله پروتكل مونترال كنترل نمي شوند، در محل داشته باشد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در اولين جلسه خود در مورد رهنمودهايي براي نظامهاي ملي مزبور كه بايد شامل روشهاي مشخص شده در بند (2) زير باشد، تصميم گيري خواهد كرد.

روشهاي مربوط به برآورد ميزان انتشار تمامي گازهاي گلخانه‌اي از منابع و جابجائي آنها توسط چاهكها كه در اثر دخالت انسان در طبيعت بوجود مي‌آيند و به وسيله پروتكل مونترال كنترل نمي شوند بايد مورد قبول هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا بوده و در سومين جلسه كنفرانس اعضاء مورد توافق قرار گرفته باشد. در صورتي كه روشهاي مزبور به كار گرفته نشوند بايد اصلاحات مناسبي اعمال شود كه طبق روشهائي هستند كه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در اولين جلسه خود در مورد آنها توافق كرده است. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند بايد از جمله بر اساس كار هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا و مشاوره تخصصي هيأت فرعي مشاوره علمي و فني با توجه كامل به تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء به طور منظم روشها و اصلاحات مزبور را بررسي كرده و در صورت اقتضاء مورد تجديد نظر قرار دهد. تجديد نظر در مورد روشها يا اصلاحات بايد تنها در جهت تعيين رعايت تعهدات به موجب ماده (3) در مورد هر دوره تعهد تصويب شده، پس از آن تجديد نظر به كار گرفته شوند.

توانائي بالقوه در گرم كردن كره زمين مورد استفاده براي محاسبه مقدار دي‌اكسيد كربن كه معادل انتشار گازهاي گلخانه‌اي از طريق منابع و جابجائي به وسيله چاهك ها است كه در اثر دخالت انسان در طبيعت بوجود مي‌آيند و به وسيله پروتكل مونترال كنترل نمي شوند و در ضميمه (الف) فهرست شده‌اند بايد مورد قبول هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا بوده و در سومين جلسه كنفرانس اعضاء مورد توافق قرار گرفته باشد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند بايد از جمله بر اساس كار هيأت بين‌الدولي تغيير آب و هوا و مشاوره تخصصي هيأت فرعي مشاوره علمي و فني، با توجه كامل به تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء، توانائي بالقوه گازهاي گلخانه‌اي در گرم كردن كره زمين را بررسي كرده و در صورت اقتضاء مورد تجديد نظر قرار دهد. تجديد نظر در توانائي بالقوه در گرم كردن كره زمين تنها نسبت به تعهدات به موجب ماده (3) در مورد هر دوره تعهد تصويب شده پس از آن تجديد نظر، اعمال خواهد شد.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) از نظر ايفاي تعهدات خود به موجب ماده (3) مي تواند واحدهاي كاهش ميزان انتشار را كه از طرحهاي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي از طريق منابع و جابجائي به وسيله چاهكها كه در اثر دخالت انسان در طبيعت بوجود آمده‌اند از افزايش مقدار جابجائي اين گازها توسط چاهكها در هر يك از بخشهاي اقتصاد به دست مي‌آيد، به اعضاي ديگر انتقال داده يا از اعضاء ديگر بگيرد، مشروط بر آنكه: الف - هر يك از اين طرحها به تصويب اعضاي ذي‌ربط رسيده باشد؛ ب - هر يك از اين طرحها، كاهشي در انتشار از منابع يا افزايشي در جابجائي توسط چاهك ها را فراهم كند، يعني اضافه بر ميزاني كه به گونه ديگري اتفاق مي‌افتد؛ ج - هيچ واحد كاهش انتشار را در صورتي كه مطابق تعهدات آن به موجب مواد (5) و (7) نباشد، دريافت نكند؛ د - كسب واحدهاي كاهش انتشار بايد مكمل فعاليت هاي داخلي از نظر ايفاي تعهدات به موجب ماده (3) باشد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند مي تواند در اولين جلسه خود يا در اولين فرصت بعد از آن، رهنمودهاي اجراي اين ماده را از جمله براي تأييد و گزارش ‌دهي بيشتر شرح دهد.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) مي تواند به موجب مسؤوليت خود به اشخاص حقوقي اجازه شركت در فعاليت هائي را كه منجر به ايجاد، انتقال يا كسب واحدهاي كاهش انتشار به موجب اين ماده مي شود، بدهد.

اگر عضو مندرج در ضميمه (1) در مورد اجراي الزامات موضوع اين بند طبق مفاد مربوط ماده (8) سؤالي را مطرح كند، اكتساب و انتقال واحدهاي كاهش انتشار ممكن است تا بعد از اين كه سؤال مطرح شود ادامه يابد، مشروط بر اين كه امكان استفاده از هر يك از واحدهاي مزبور به وسيله يك عضو براي ايفاي تعهدات خود به موجب ماده (3) تا وقتي كه موضوع موافقت حل و فصل شود، وجود نداشته باشد.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد در گزارش موجودي سالانه خود در مورد انتشار گازهاي گلخانه‌اي از منابع و جابجائي به وسيله چاهكها كه ناشي از دخالت انسان در طبيعت است و به وسيله پروتكل مونترال كنترل نمي شود و طبق تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء ارائه شده است، اطلاعات تكميلي لازم را كه طبق بند (4) زير تعيين خواهد شد، از نظر حصول اطمينان از رعايت ماده (3) درج كند.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد اطلاعات تكميلي مورد نياز جهت اثبات رعايت تعهدات خود به موجب اين پروتكل را كه طبق بند (4) زير تعيين خواهد شد در گزارش ملي خود كه به موجب ماده (12) كنوانسيون ارائه شده است، بگنجاند.

هر عضو مندرج در ضميمه (1) بايد ساليانه اطلاعات مقرر به موجب بند (1) فوق را ارائه دهد كه شروع آن با اولين گزارش موجودي به موجب كنوانسيون براي اولين سال دوره تعهد پس از لازم‌الاجراء شدن اين پروتكل براي آن عضو، صورت خواهد گرفت. هر عضو مزبور بايد اطلاعات مقرر به موجب بند (2) فوق را به عنوان قسمتي از اولين گزارش ملي خود به موجب كنوانسيون پس از لازم‌الاجراء شدن اين پروتكل در مورد آن و پس از تصويب رهنمودهائي كه در بند (4) زير پيش بيني شده است، ارائه نمايد. دفعات ارائه اطلاعات بعدي مقرر به موجب اين ماده توسط كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، با توجه به جدول زماني براي ارائه گزارش هاي ملي كه كنفرانس اعضاء در مورد آن تصميم گيري كرده است، تعيين خواهد شد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در اولين جلسه خود رهنمود تهيه اطلاعات مقرر به موجب اين ماده را تصويب خواهد كرد و پس از آن رهنمودهاي تهيه اطلاعات به موجب اين ماده را با توجه به رهنمودهاي تهيه گزارش ملي توسط اعضاي مندرج در ضميمه (1) كه به تصويب كنفرانس اعضاء رسيده است، به طور ادواري مورد تجديد نظر قرار خواهد داد. همچنين كنفرانس اعضاء كه به عنوان احلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند بايد پيش از اولين دوره تعهد در مورد چگونگي محاسبه مقادير تعيين شده، تصميم گيري نمايد.

اطلاعاتي كه به موجب ماده (7) توسط هر عضو مندرج در ضميمه (1) ارائه مي شود، به وسيله گروههاي متخصص بررسي به موجب تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء و طبق رهنمودهائي بدين منظور به موجب بند (4) توسط كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تصويب شده‌اند، مورد بررسي قرار خواهد گرفت. اطلاعاتي كه به موجب بند (1) ماده (7) توسط هر عضو مندرج در ضميمه (1) ارائه مي گردد به عنوان بخشي از گردآوري و محاسبه سالانه ذخيره انتشار و مقادير تعيين شده، مورد تجديد نظر قرار خواهد گرفت. به علاوه اطلاعاتي كه به موجب بند (2) ماده (7) توسط هر عضو مندرج در ضميمه (1) ارائه مي گردد به عنوان بخشي از بررسي گزارشات مورد بررسي و تجديد نظر قرار خواهد گرفت.

گروههاي متخصص بررسي به وسيله دبيرخانه هماهنگ خواهند شد و متشكل از متخصصيني خواهند بود كه از ميان افراد معرفي شده توسط اعضاي كنوانسيون يا در صورت اقتضاء سازمانهاي بين‌الدولي، طبق رهنمودي كه به همين منظور توسط كنفرانس اعضاء پيش بيني شده است، انتخاب گرديده‌اند.

فرآيند بررسي بايد ارزيابي فني جامع و كاملي از تمام جنبه‌هاي اجرا توسط عضو اين پروتكل باشد. گروههاي متخصص بررسي بايد گزارشي را براي كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تهيه كنند كه اجراي تعهدات را ارزيابي كرده و مسائل بالقوه و عوامل مؤثر در اجراي تعهدات را مشخص كند. اين گزارشها توسط دبيرخانه بين كليه اعضاي كنوانسيون توزيع خواهد شد. دبيرخانه سؤالات مربوط به اجرا را كه در اين گزارشها مشخص شده است، براي بررسي بيشتر توسط كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، فهرست خواهد كرد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، در اولين جلسه خود رهنمودهاي بررسي اجرا به وسيله گروههاي متخصص بررسي را با توجه به تصميم هاي مربوط كنفرانس اعضاء تصويب نموده و پس از آن بصورت ادواري آنها را مورد تجديد نظر قرار خواهد داد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند با كمك هيأت فرعي اجرا و در صورت اقتضاء هيأت فرعي مشاوره علمي و فني موارد زير را بررسي خواهد نمود: الف - اطلاعات ارائه شده به موجب ماده (7) توسط اعضاء و گزارشهاي انجام بررسي‌هاي كارشناسانه بر روي آنها به موجب اين ماده؛ و ب - سؤالات مربوط به اجرا كه توسط دبيرخانه به موجب بند (3) فوق فهرست شده و همچنين سؤالاتي كه توسط اعضاء مطرح شده است.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، پيرو بررسي خود در مورد اطلاعات موضوع بند (5) فوق در مورد هر يك از موضوعات لازم براي اجراي اين پروتكل تصميم گيري خواهد نمود.

1 - كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، در پرتو بهترين اطلاعات علمي و ارزيابي موجود در مورد تغيير آب و هوا و اثرات آن و همچنين اطلاعات فني، اجتماعي و اقتصادي مربوط، اين پروتكل را بصورت ادواري مورد تجديد نظر قرار خواهد داد. اين تجديد نظرها با تجديد نظرهاي مربوط به موجب كنوانسيون بويژه موارد مقرر در جزء (ب) بند (2) ماده (4) و جزء (الف) بند (2) ماده (7) كنوانسيون هماهنگ خواهد شد. كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند بر پايه اين بررسيها اقدامات مناسبي را اتخاذ خواهد كرد. 2 - اولين تجديد نظر در دومين اجلاس كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند صورت خواهد گرفت. تجديد نظرهاي بعدي در فاصله‌هاي منظم و با روشي به موقع انجام خواهد شد.

كليه اعضاء با توجه به مسؤوليت هاي مشترك و در عين حال متفاوت خود، اولويت هاي توسعه منطقه‌اي و ملي خاص خود، اهداف و شرايط، بدون عنوان كردن تعهدات جديد براي اعضائي كه نام آنها در ضميمه (1) درج نشده، همچنين تأييد مجدد تعهدات موجود در بند (1) ماده (4) كنوانسيون و ادامه روند پيشرفت در اجراي اين تعهدات به منظور دستيابي به توسعه پايدار با توجه به بندهاي (3)، (5) و (7) ماده (4) كنوانسيون:

در صورتي كه مناسب باشد و در حد امكان به منظور بهبود كيفيت عوامل محلي نشر و داده‌هاي فعاليت و يا الگوهائي كه منعكس كننده شرايط اقتصادي-اجتماعي هر عضو براي تهيه و روزآمد كردن ادواري فهرستهاي ملي انتشار گازهاي گلخانه‌اي-از منابع و جابجائي از طريق چاهكها-مي باشد كه به وسيله پروتكل مونترال كنترل نمي شوند و ناشي از دخالت انسان در طبيعت مي باشند، برنامه‌هاي مقرون به صرفه و در صورت اقتضاء منطقه‌اي را با استفاده از روشهاي قابل مقايسه‌اي كه كنفرانس اعضاء در مورد آنها توافق نموده است و سازگار با رهنمودهاي تهيه گزراش ملي مصوب كنفرانس اعضاء است، تنظيم خواهند نمود؛

برنامه‌هاي ملي و در صورت اقتضاء منطقه‌اي را كه شامل اقداماتي براي تعديل تغيير آب و هوا و اقداماتي براي تسهيل انطباق لازم با تغيير آب و هوا مي باشد تنظيم، اجراء و منتشر كرده و به طور منظم بروز خواهند كرد: (1) - اين برنامه‌ها بايد از جمله با بخشهاي انرژي، حمل و نقل، صنعت و نيز كشاورزي، جنگلداري، مديريت مواد زائد ارتباط داشته باشد. به علاوه فناوريهاي انطباق و روشهاي بهبود طرحهاي فضائي بايد قابليت انطباق با تغيير آب و هوا را افزايش دهد؛ و (2) - اعضاي مندرج در ضميمه (1) بايد اطلاعات مربوط به اقدامات به موجب اين پروتكل از جمله برنامه‌هاي ملي را طبق رهنمودهاي مقرر در ماده (8) ارائه دهند و ساير اعضاء بايد تلاش كنند تا در صورت اقتضاء اطلاعات مربوط به برنامه‌هائي كه شامل اقداماتي است كه هر عضو معتقد است مي تواند در مورد تغيير آب و هوا و اثرات نامطلوب آن انجام دهد، از جمله جلوگيري از افزايش نشر گازهاي گلخانه‌اي و گسترش جابه جائي از طريق چاهكها و ظرفيت سازي و اقدامات تطبيق پذيري مي شود را در گزارشات ملي خود ملحوظ نمايد.

در زمينه ارتقاء الگوهاي مؤثر توسعه، به كارگيري و انتشار و اتخاذ كليه اقدامات عملي براي ارتقاء، تسهيل و در صورت اقتضاء تأمين هزينه انتقال يا دستيابي به فناوريهاي بي خطر از نظر زيست محيطي، دانش فني، رويه‌ها و فرآيندهاي مربوط به تغيير آب و هوا خصوصا" در كشورهاي در حال توسعه، از جمله تنظيم سياستها و برنامه‌هائي براي انتقال مؤثر فناوري‌هاي بي‌خطر از نظر زيست محيطي كه متعلق به عموم بوده يا در دسترس همگان است و ايجاد محيطي براي بخش خصوصي براي اين كه بتواند فناوريهاي بي‌خطر از نظر زيست محيطي را ترغيب نموده، دسترسي به آنها را ارتقاء‌ بخشيده و انتقال دهد، همكاري خواهند نمود؛

در تحقيقات علمي و فني همكاري نموده و نگهداري و توسعه نظامهاي نظارتي اصولي و توسعه بايگاني داده‌ها را ارتقاء خواهند بخشيد تا عدم قطعيت‌هاي مرتبط با سيستم آب و هوا، تأثيرات نامطلوب ناشي از تغيير آب و هوا و نتايج اقتصادي و اجتماعي استراتژيهاي واكنشي مختلف را كاهش دهند و توسعه و تقويت ظرفيتهاي دروني و توانائي‌هاي آنها را ارتقاء بخشند تا در تلاشهاي بين‌المللي و بين‌الدولي، برنامه‌ها و شبكه‌هاي تحقيقاتي و نظارت اصولي با توجه ماده (5) كنوانسيون مشاركت داشته باشند؛

- در توسعه و اجراي برنامه‌هاي آموزشي و پرورشي از جمله تقويت ظرفيت سازي ملي بويژه ظرفيتهاي انساني و سازماني و تبادل يا مأمور نمودن كاركنان براي آموزش متخصصين در اين زمينه بويژه براي كشورهاي در حال توسعه و تسهيل آگاهي عمومي و دسترسي همگان به اطلاعات راجع به تغيير آب و هوا در سطح ملي و در صورت اقتضاء با استفاده از هيأتهاي موجود همكاري نموده و آنرا ارتقاء خواهند بخشيد. الگوهاي مناسب براي انجام اين فعاليتها از طريق هيأتهاي مربوط كنوانسيون با توجه به ماده (6) آن توسعه خواهند يافت.

اطلاعات مربوط به برنامه‌ها و فعاليت هاي متقبل شده به موجب اين ماده را طبق تصميم هاي مربوط كنفرانس اعضاء در گزارش ملي خود درج خواهند كرد.

در اجراي تعهدات موضوع اين ماده، بند (8) ماده (4) كنوانسيون را مورد توجه كامل قرار خواهند داد.

اعضاء در اجراي ماده (10) مفاد بندهاي (4)، (5)، (7)، (8)و (9) ماده (4) كنوانسيون را مد نظر قرار خواهند داد.

در زمينه اجراي بند (1) ماده (4) كنوانسيون، طبق بند (3) ماده (4) و ماده (11) كنوانسيون و از طريق واحدهاي فعال يا واحدهاي مكانيزم مالي كنوانسيون، اعضاي توسعه يافته و ساير اعضاي توسعه يافته و مندرج در ضميمه (2) كنوانسيون بايد: الف - منابع مالي جديد و اضافي جهت تأمين كل هزينه‌هاي مورد توافق كه اعضاي در حال توسعه در پيشبرد اجراي تعهدات موجود به موجب جزء (الف) بند (1) ماده (4) كنوانسيون كه در بند (الف) ماده (10) گنجانده شده متحمل ميشوند را تأمين نمايند. ب - همچنين منابع مالي را از جمله براي انتقال فناوري مورد نياز اعضاي در حال توسعه به منظور تأمين كليه هزينه‌هاي اضافي پيشبرد اجراي تعهدات موجود در بند (1) ماده (4) كنوانسيون كه در بند (الف) ماده (10) گنجانده شده و بين يك عضو در حال توسعه و مؤسسه بين‌المللي يا مؤسسات موضوع ماده (11) كنوانسيون طبق آن ماده مورد توافق قرار گرفته است، فراهم خواهند كرد. در اجراي اين تعهدات بايد لزوم صحت و قابل پيش بيني بودن جريان سرمايه‌ها و اهميت مسؤوليت مناسب كه بين كشورهاي توسعه يافته به طور مشترك وجود دارد، در نظر گرفته شود. راهنمائي مكانيزم مالي كنوانسيون در تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء از جمله تصميمات اتخاذ شده قبل از تصويب اين پروتكل با اعمال تغييرات لازم در مورد مفاد اين بند به كار گرفته خواهد شد.

همچنين اعضاي توسعه يافته و ديگر اعضاي توسعه يافته مندرج در ضميمه (2) كنوانسيون مي توانند منابع مالي براي اجراي ماده (10) را از طريق مجاري دو طرفه، منطقه‌اي و ساير مجاري چند جانبه فراهم كنند و اعضاي در حال توسعه نيز مي توانند از اين منابع سود ببرند.

بدين وسيله مكانيزم توسعه پاك تعريف مي شود.

هدف از مكانيزم توسعه پاك كمك به اعضاي مندرج نشده در ضميمه (1) جهت دستيابي به توسعه پايدار و كمك به هدف نهائي كنوانسيون و همچنين مساعدت به اعضاي مندرج در ضميمه (1) براي نيل به رعايت تعهدات كاهش و محدوديت كمي انتشار به موجب ماده (3) مي باشد.

به موجب مكانيزم توسعه پاك: الف - اعضاي مندرج نشده در ضميمه (1) از فعاليتهاي پروژه كه منجر به كاهش نشر تأييد شده ميشوند، بهره خواهند برد؛ و ب - اعضاي مندرج در ضميمه (1) مي توانند از كاهش نشر تأييد شده كه از فعاليتهاي پروژه مزبور حاصل شده است براي كمك به رعايت تعهدات كاهش و محدوديت كمي نشر به موجب ماده (3) به گونه‌اي كه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند معين كرده است، استفاده نمايند.

مكانيزم توسعه پاك منوط به اختيار و راهنمائي كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، خواهد بود و هيأت اجرائي مكانيزم توسعه پاك بر آن نظارت خواهد كرد.

كاهش نشر كه از هر فعاليت پروژه‌اي حاصل مي شود بايد به وسيله مؤسسات عملياتي كه توسط كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند انتخاب مي گردند بر اساس موارد زير تأييد گردد: الف - مشاركت داوطلبانه كه توسط هر عضو مورد بحث پذيرفته شده باشد؛ ب - منافع واقعي، قابل اندازه گيري و دراز مدت كه با كاهش تغيير آب و هوا ارتباط دارد؛ و ج - كاهش نشري كه اضافه بر مقداري است كه در غياب فعاليت پروژه تأييد شده حاصل خواهد شد.

مكانيزم توسعه پاك در صورت لزوم به تأمين وجه فعاليتهاي پروژه‌اي تأييد شده كمك خواهد كرد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در نخستين جلسه خود، الگوها و رويه‌هائي را با هدف تضمين شفافيت، كارآئي و قابليت پاسخگوئي از طريق مميزي مستقل و تأييد فعاليتهاي پروژه، تعيين خواهد كرد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تضمين خواهد نمود كه بخشي از عايدات فعاليت هاي پروژه تأييد شده براي تأمين هزينه‌هاي اجرائي و نيز كمك به اعضاي در حال توسعه‌اي كه بويژه در برابر تأثيرات نامطلوب تغيير آب و هوا از لحاظ تأمين هزينه‌هاي انطباق آسيب پذير هستند، به كار مي رود.

مشاركت به موجب مكانيزم توسعه پاك از جمله در فعاليتهاي موضوع جزء (الف) بند (3) فوق و كسب كاهش نشر تأييد شده، ميتواند مؤسسات خصوصي و يا دولتي را در بر گيرد و تابع هرگونه راهنمائي كه ممكن است توسط هيأت اجرائي مكانيزم توسعه پاك ارائه گردد، مي باشد.

كاهش نشر تأييد شده كه در طي دوره زماني از سال 2000 ميلادي (1379 هجري شمسي) تا آغاز اولين دوره تعهد بدست آمده است مي تواند جهت كمك به تحقق رعايت در اولين دوره تعهد به كار رود.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در چهارمين جلسه خود مفاهيم ضمني بند (10) فوق را تجزيه و تحليل خواهد كرد.

كنفرانس اعضاء كه ركن عالي كنوانسيون است، به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت خواهد كرد.

اعضاي كنوانسيون كه عضو اين پروتكل نيستند، مي توانند به عنوان ناظر در جريان هر يك از جلسات كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، شركت داشته باشند. هنگامي كه كنفرانس اعضاء به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، اتخاذ تصميمات به موجب اين پروتكل تنها توسط آن اعضائي انجام خواهد شد كه عضو اين پروتكل هستند.

زمانيكه كنفرانس اعضاء به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، هر عضو دفتر كنفرانس اعضاء كه نماينده يك عضو كنوانسيون مي باشد كه در آن زمان عضو پروتكل نيست، به وسيله عضو ديگري كه از ميان اعضاي اين پروتكل توسط آنها انتخاب ميگردد، جايگزين خواهد شد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند، اجراي اين پروتكل را به طور منظم بررسي و در حوزه اختيار خود براي ترغيب اجراي مؤثر آن، تصميمات لازم را اتخاذ خواهد كرد. كنفرانس وظايفي را كه توسط پروتكل به آن محول شده، انجام خواهد داد و:

اجراي اين پروتكل توسط اعضاء اثرات كلي ناشي از اقدامات انجام شده به موجب اين پروتكل بويژه اثرات زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي و نيز تأثيرات فزاينده و مقدار پيشرفتي كه در جهت هدف كنوانسيون حاصل شده را بر پايه كليه اطلاعات در دسترس آن طبق مفاد اين پروتكل ارزيابي خواهد كرد.

با توجه به بررسي‌هاي مقرر به موجب جزء (ت) بند (2) ماده (4) و بند (2) ماده (7) كنوانسيون، در پرتو هدف كنوانسيون و تجربياتي كه از اجراي كنوانسيون بدست آمده و تكامل تدريجي آگاهي علمي و فني، تعهدات اعضاء به موجب اين پروتكل را به صورت دوره‌اي مورد رسيدگي قرار خواهد داد و در اين خصوص گزارشات منظم درباره اجراي اين پروتكل را بررسي و تصويب خواهد نمود.

تبادل اطلاعات در مورد اقدامات اتخاذ شده توسط اعضاء براي پرداختن به موضوع تغيير آب و هوا و تأثيرات آن را با توجه به شرايط، مسؤوليتها و توانائي‌هاي متفاوت اعضاء و تعهدات مربوط آنها به موجب اين پروتكل ترغيب و تسهيل خواهد نمود.

به درخواست دو يا تعداد بيشتري از اعضاء هماهنگي اقدامات اتخاذ شده توسط آنها براي پرداختن به موضوع تغييرات آب و هوا و تأثيرات آن را با توجه به شرايط، ‌مسؤوليتها و توانائيهاي متفاوت اعضاء و تعهدات مربوط آنها به موجب اين پروتكل تسهيل خواهد نمود.

- طبق هدف كنوانسيون و مفاد اين پروتكل و توجه كامل به تصميمات مربوط كنفرانس اعضاء، توسعه و بهبود دوره‌اي روشهاي قابل مقايسه براي اجراي مؤثر اين پروتكل را كه كنفرانس اعضاء (كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند) با آن موافقت كرده، ترغيب و هدايت خواهد نمود.

موارد ضروري براي اجراي اين پروتكل را توصيه خواهد كرد.

براي بسيج منابع مالي اضافي طبق بند (2) ماده (11) تلاش خواهد كرد.

هيأتهاي فرعي را كه براي اجراي اين پروتكل ضروري به نظر ميرسند تأسيس خواهد نمود.

در صورت اقتضاء خدمات و همكاري و اطلاعات تهيه شده توسط سازمان بين‌المللي ذي‌صلاح و هيأتهاي بين‌الدولي و غير دولتي را درخواست و مورد استفاده قرار خواهد داد.

وظايفي را كه ممكن است براي اجراي اين پروتكل لازم باشد، انجام داده و كارهاي محوله ناشي از تصميم كنفرانس اعضاء را بررسي خواهد كرد.

آئين كار كنفرانس اعضاء و تشريفات مالي كنوانسيون با اعمال تغييرات لازم به موجب اين پروتكل اعمال خواهد شد مگر در مواردي كه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند به اتفاق آراء به گونه ديگري تصميم گيري كرده باشد.

اولين جلسه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند توسط دبيرخانه به دنبال اولين جلسه كنفرانس اعضاء كه بعد از تاريخ لازم‌الاجراء شدن اين پروتكل برنامه ريزي شده است، تشكيل خواهد شد. جلسات عادي بعدي كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند هر سال و به دنبال جلسات عادي كنفرانس اعضاء تشكيل خواهد شد. مگر در صورتي كه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند به گونه ديگري تصميم گيري كرده باشد.

جلسات فوق‌العاده كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در مواقع ديگري تشكيل خواهد شد كه به وسيله كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند ضروري تشخيص داده شود يا به درخواست كتبي هر يك از اعضاء مشروط براين كه ظرف شش ماه از زمان ارسال درخواست به اعضاء توسط دبيرخانه حد اقل يك سوم اعضاء‌ از آن حمايت كنند.

سازمان ملل متحد، آژانسهاي تخصصي آن و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و نيز هر كشور عضو آنها يا ناظر در آنها كه عضو كنوانسيون نيستند مي توانند در جلسات كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند به عنوان ناظر نمايندگي داشته باشند. هر هيأت يا آژانس اعم از ملي يا بين‌المللي، دولتي يا غير دولتي كه در مورد موضوعات مشمول اين پروتكل واجد شرايط هستند و دبيرخانه را از خواسته خود مبني بر نمايندگي داشتن به عنوان ناظر در جلسه كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند مطلع ساخته باشند نيز مي توانند به عنوان ناظر پذيرفته شوند، مگراين كه حد اقل يك سوم اعضاي حاضر با آن مخالفت كنند. پذيرش و شركت ناظرين با رعايت آئين كار موضوع بند (5) فوق خواهد بود.

1 - دبيرخانه‌اي كه به موجب ماده (8) كنوانسيون تأسيس شده است به عنوان دبيرخانه اين پروتكل انجام وظيفه خواهد كرد. 2 - بند (2) ماده (8) كنوانسيون در مورد وظايف دبيرخانه و بند (3) ماده (8) كنوانسيون درباره ترتيبات ايجاد شده براي وظايف دبيرخانه با اعمال تغييرات لازم، در مورد اين پروتكل اعمال خواهد شد. به علاوه دبيرخانه وظايفي را كه به موجب اين پروتكل به آن محول شده است، انجام خواهد داد.

1 - هيأت فرعي مشاوره علمي و فني و هيأت فرعي اجرائي كه به موجب مواد (9) و (10) كنوانسيون تأسيس شده‌اند به ترتيب به عنوان هيأت فرعي مشاوره علمي و فني و هيأت فرعي اجرائي اين پروتكل فعاليت خواهند كرد. مفاد مربوط به وظايف اين دو هيأت به موجب كنوانسيون با اعمال تغييرات لازم، در مورد اين پروتكل اعمال خواهد شد. جلسات هيأت فرعي مشاوره علمي و فني و هيأت فرعي اجرائي اين پروتكل به ترتيب به دنبال اجلاس هيأت فرعي مشاوره علمي و فني و هيأت فرعي اجرائي كنوانسيون تشكيل خواهد شد. 2 – آن دسته از اعضاي كنوانسيون كه عضو اين پروتكل نمي باشند مي توانند به عنوان ناظر در جريان جلسات هيأتهاي فرعي حضور داشته باشند. هنگامي كه هيأتهاي فرعي به عنوان هيأتهاي فرعي اين پروتكل فعاليت مي كنند اتخاذ تصميمات به موجب اين پروتكل تنها به وسيله اعضاي اين پروتكل انجام خواهد شد. 3 – هنگامي كه هيأتهاي فرعي كه به موجب مواد (9) و (10) كنوانسيون تأسيس شده‌اند، وظايف خود را در مورد موضوعات مربوط به اين پروتكل انجام مي دهند، هر عضو دفاتر هيأتهاي فرعي مزبور كه نماينده يك عضو كنوانسيون است كه در آن زمان عضو اين پروتكل نيست، توسط عضو اضافي كه از بين اعضاي اين پروتكل و توسط خود آنها انتخاب مي شود، جايگزين خواهد شد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند به محض امكان، اعمال اين پروتكل را بررسي خواهد نمود و در صورت اقتضاء فرآيند شورائي چندجانبه موضوع ماده (13) كنوانسيون را با توجه به تصميمات مربوطي كه ممكن است توسط كنفرانس اعضاء گرفته شده باشد، اصلاح خواهد نمود. هر فرآيند شورائي چند جانبه كه در مورد اين پروتكل اعمال مي شود، بدون لطمه زدن به رويه‌ها و مكانيزم‌هائي كه مطابق ماده (17) ايجاد شده است، عمل خواهد نمود.

كنفرانس اعضاء، اصول، الگوها، قواعد و رهنمودهاي مربوط را بويژه براي تأييد، گزارش و مسؤوليت تجارت نشر تعريف خواهد كرد. اعضاي مندرج در ضميمه (ب) مي توانند در تجارت نشر در جهت اجراي تعهدات خود به موجب ماده (3) شركت كنند. اين تجارت مكمل فعاليت هاي داخلي در جهت ايفاي تعهدات كاهش و محدوديت كمي انتشار به موجب ماده مذكور مي باشد.

كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند در اولين جلسه خود، رويه‌ها و مكانيزم‌هاي مناسب و مؤثري را براي تعيين و مورد بحث قرار دادن موارد عدم رعايت مفاد اين پروتكل، از جمله از طريق تهيه فهرست گزارشي از نتايج با توجه به علت، نوع، درجه و دفعات عدم رعايت، تصويب خواهد نمود. هر يك از رويه‌ها و مكانيزم ها به موجب اين ماده كه متضمن نتايج الزام‌آور باشد، از طريق اصلاحيه اين پروتكل تصويب خواهد شد.

مفاد ماده (14) كنوانسيون در مورد حل و فصل اختلاف ها با اعمال تغييرات لازم، در مورد اين پروتكل اعمال خواهد شد.

1 - هر عضو مي تواند اصلاحيه‌هايي را در مورد اين پروتكل پيشنهاد دهد. 2 - اصلاحيه‌هاي اين پروتكل در جلسه عادي كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تصويب خواهد شد. متن هر اصلاحيه پيشنهادي اين پروتكل توسط دبيرخانه حد اقل (6) ماه قبل از جلسه‌اي كه در آن اصلاحيه جهت تصويب پيشنهاد مي شود، به كليه اعضاء ارسال خواهد شد. دبيرخانه همچنين متن هر يك از اصلاحيه‌ها را به اعضاء و امضاء كنندگان و جهت اطلاع به امين اسناد ارسال خواهد كرد. 3 - اعضاء براي نيل به اتفاق آراء در مورد هر اصلاحيه پيشنهادي اين پروتكل همه تلاش خود را بكار خواهند گرفت. اگر تمام تلاشها براي نيل به اتفاق آراء به نتيجه نرسد و توافقي حاصل نشده باشد، به عنوان آخرين راه، اصلاحيه با رأي اكثريت سه چهارم حاضر و رأي دهنده در جلسه تصويب خواهد شد. اصلاحيه تصويب شده توسط دبيرخانه به امين اسناد ارسال خواهد شد و وي آنرا براي پذيرش به تمامي اعضاء ارسال خواهد نمود. 4 - اسناد پذيرش مربوط به اصلاحيه، نزد امين اسناد توديع خواهد شد. اصلاحيه‌اي كه طبق بند (3) فوق به تصويب رسيده است، در نودمين روز پس از تاريخ دريافت اسناد پذيرش سه چهارم اعضاي اين پروتكل توسط امين اسناد در مورد اعضايي كه آن را پذيرفته‌اند، لازم‌الاجرا خواهد شد. 5 - اصلاحيه براي هر عضو ديگر، در نودمين روز پس از تاريخي كه در آن، عضو مزبور اسناد پذيرش اصلاحيه مذكور را نزد امين اسناد توديع نمايد، لازم‌الاجرا خواهد شد.

ضميمه‌هاي اين پروتكل بخش تفكيك ناپذير آنرا تشكيل خواهد داد و ارجاع به اين پروتكل همزمان در حكم ارجاع به ضمائم آن مي باشد مگراين كه به گونه ديگري به طور صريح پيش بيني شده باشد. هر ضميمه‌اي كه بعد از لازم‌الاجرا شدن اين پروتكل تصويب گردد، منحصر به فهرستها، اشكال و ديگر موارد توصيفي خواهد بود كه داراي ويژگي علمي، فني، رويه‌اي يا اجرايي است.

هر عضو مي تواند درباره الحاق ضميمه‌اي به اين پروتكل و اصلاح ضمائم اين پروتكل پيشنهاداتي را ارائه دهد.

ضميمه‌هاي اين پروتكل و اصلاحيه‌هاي ضميمه‌هاي آن در جلسه عادي كنفرانس اعضاء كه به عنوان اجلاس اعضاي اين پروتكل فعاليت مي كند تصويب خواهد شد. متن هر ضميمه پيشنهادي يا اصلاحيه ضميمه توسط دبيرخانه حد اقل شش ماه قبل از جلسه‌اي كه در آن موارد مزبور براي تصويب پيشنهاد شده به اعضاء ارسال خواهد شد. دبيرخانه همچنين متن هر ضميمه پيشنهادي يا اصلاحيه ضميمه را به اعضاء و امضاء كنندگان كنوانسيون و جهت اطلاع به امين اسناد ارسال خواهد نمود.

اعضاء براي نيل به اتفاق آراء در مورد ضميمه پيشنهادي يا اصلاحيه ضميمه همه تلاش خود را به كار خواهند گرفت. اگر تمام تلاشها براي نيل به اتفاق آراء به نتيجه نرسد و توافقي حاصل شده باشد به عنوان آخرين راه، ضميمه يا اصلاحيه ضميمه با رأي اكثريت سه چهارم اعضاي حاضر و رأي دهنده در جلسه، تصويب خواهد شد. ضميمه يا اصلاحيه تصويب شده، توسط دبيرخانه به امين اسناد ارسال خواهد شد و وي آن را براي پذيرش به تمام اعضاء ارسال خواهد كرد.

هر ضميمه‌اي به جز ضميمه‌هاي (الف) و (ب) كه طبق بندهاي (3) و (4) فوق به تصويب رسيده يا اصلاح شده باشد، در مورد تمامي اعضاي اين پروتكل شش ماه بعد از تاريخ مكاتبه امين اسناد با اعضاي مزبور در مورد تصويب يا اصلاح ضميمه، لازم‌الاجرا خواهد شد،‌ جز در مورد اعضايي كه ظرف مدت مزبور عدم پذيرش ضميمه يا اصلاحيه ضميمه را بطور كتبي به امين اسناد اعلام كرده باشند. ضميمه يا اصلاحيه ضميمه در مورد اعضايي كه از اعلام عدم پذيرش خود انصراف داده‌اند در نودمين روز بعد از تاريخ دريافت اعلام انصراف مزبور توسط امين اسناد، لازم‌الاجرا خواهد شد.

اگر تصويب ضميمه يا اصلاحيه ضميمه مستلزم اصلاح اين پروتكل باشد، آن ضميمه يا اصلاحيه ضميمه تا قبل ازاين كه اصلاحيه پروتكل لازم‌الاجراء نشود، لازم‌الاجرا نخواهد شد.

اصلاحيه ضميمه‌هاي (الف) و (ب) اين پروتكل طبق رويه مذكور در ماده (19) تصويب و لازم‌الاجرا خواهد شد مشروط براينكه هر اصلاحيه ضميمه (ب) تنها با موافقت كتبي عضو مربوط تصويب گردد.

1 - هر عضو، يك راي خواهد داشت مگر در مواردي كه در بند (2) زير پيش بيني شده است. 2 - سازمانهاي وحدت اقتصادي منطقه‌اي، در موضوعاتي كه در حيطه صلاحيت آنها است، از حق رأي خود با تعداد رأي‌هايي معادل تعداد دولتهاي عضو خود كه عضو اين پروتكل هستند، استفاده خواهند كرد. در صورتي كه هر يك از دولتهاي عضو چنين سازماني از حق رأي خود استفاده كند، سازمان از حق رأي خود استفاده نخواهند كرد و برعكس.

دبيركل سازمان ملل متحد، امين اسناد اين پروتكل خواهد بود.

1 - اين پروتكل براي امضاء مفتوح خواهد بود و منوط به تنفيذ، پذيرش يا تصويب كشورها و سازمانهاي وحدت اقتصادي منطقه‌اي كه عضو كنوانسيون هستند، مي باشد. اين پروتكل در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك از تاريخ 16 مارس 1998 الي 15 مارس 1999 (1376/12/25 تا 1377/12/24 هجري شمسي) براي امضاء مفتوح خواهد بود. اين پروتكل بعد از تاريخ بسته شدن آن براي امضاء، براي الحاق مفتوح خواهد بود. اسناد تنفيذ، پذيرش تصويب يا الحاق نزد امين اسناد توديع خواهد شد. 2 - هر سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي كه بدون آنكه شركتهاي عضو آن عضو پروتكل باشند عضو اين پروتكل مي شود، نسبت به كليه تعهدات به موجب اين پروتكل ملزم مي باشد. در مورد سازمانهاي مزبور كه يك يا چند كشور عضو آن، عضو اين پروتكل باشند سازمان و كشورهاي عضو آن بايد در مورد مسؤوليتهاي مربوط خود براي اجراي تعهداتشان به موجب اين پروتكل تصميم گيري كنند. در چنين مواردي، سازمان و كشورهاي عضو آن مجاز نخواهند بود بطور همزمان حقوق مربوط به اين پروتكل را اعمال كنند. 3 - سازمانهاي وحدت اقتصادي منطقه‌اي بايد حدود صلاحيت خود را در مورد موضوعاتي كه در اين پروتكل مورد حكم قرار گرفته است، در اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود تبيين كنند. اين سازمانها همچنين بايد امين اسناد را كه به نوبه خود بقيه اعضاء را مطلع مي سازد، در جريان هر تغيير اساسي در حدود صلاحيت خود قرار دهند.

1 - اين پروتكل در نودمين روز بعد از تاريخي كه حد اقل (55) عضو كنوانسيون، كه شامل آن دسته اعضاي مندرج در ضميمه (1) باشند كه در مجموع حد اقل پنجاه و پنج درصد (55 %) كل ميزان انتشار دي‌اكسيد كربن سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي) اعضاي مندرج در ضميمه (1) را توليد كرده‌اند، اسناد مربوط به تنفيذ، پذيرش، تصويب، يا الحاق خود را ارائه دهند، لازم‌الاجرا خواهد شد. 2 - از نظر اين ماده، «ميزان انتشار كل دي‌اكسيد كربن اعضاي مندرج در ضميمه (1) در سال 1990 ميلادي (1369 هجري شمسي)» به معناي مقداري است كه در زمان تصويب اين پروتكل يا قبل از آن توسط اعضاي مندرج در ضميمه (1) در اولين مكاتبات ملي آنان كه طبق ماده (12) كنوانسيون ارائه كرده‌اند، ذكر شده است. 3 - اين پروتكل در مورد هر كشور يا سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي كه بعد از انجام شرايط مندرج در بند فوق، اين پروتكل را تنفيذ، قبول يا تصويب كند يا به آن ملحق شود، در نودمين روز پس از تاريخ توديع سند تنفيذ، پذيرش تصويب يا الحاق آن، لازم‌الاجرا خواهد شد. 4 - از نظر اين ماده، هر سندي كه توسط سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي توديع گرديده است، علاوه بر اسناد توديع شده توسط كشورهاي عضو اين سازمان محاسبه نخواهد شد.

هيچ گونه حق شرطي را نمي توان براي اين پروتكل منظور نمود.

1 - در هر زمان پس از گذشت سه سال از تاريخ لازم‌الاجراء شدن اين پروتكل براي يك عضو، آن عضو ميتواند با ارسال اطلاعيه كتبي به امين اسناد از اين پروتكل كناره گيري نمايد. 2 - اين كناره گيري بعد از خاتمه يكسال از زمان دريافت اطلاعيه كناره گيري توسط امين اسناد يا تاريخ مؤخري كه ممكن است در اطلاعيه انصراف تعيين شده باشد، قابل اجرا خواهد شد. 3 - اعلام انصراف هر عضو از كنوانسيون به عنوان انصراف از اين پروتكل نيز تلقي مي گردد.

نسخه اصلي اين پروتكل كه متن‌هاي عربي، چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي و اسپانيولي آن از اعتبار يكسان برخوردار هستند نزد دبيركل سازمان ملل متحد توديع خواهد شد. تنظيم شده در كيوتو در دهمين روز دسامبر هزار و نهصد و نود و هفت ميلادي (1376/9/19 هجري شمسي)

ضميمه الف ) گازهاي گلخانه‌اي دي‌اكسيد كربنco2)) متان (CH4) اكسيد نيتروژن (O2N) هيدروفلورو كربن‌ها (HFCs) پروفلورو كربن‌ها (PFCs) سولفور هگزافلوريد (6SF) طبقه بندي بخش ها/منابع انرژي احتراق سوخت صنايع انرژي صنايع توليدي و ساخت حمل و نقل ساير بخشها ساير انتشار فرار ناشي از سوخت ها سوخت هاي جامد گازهاي طبيعي و نفت ساير فرآيندهاي صنعتي فرآورده‌هاي معدني صنايع شيميائي توليد فلزات ساير توليدات توليد هالوكربن ها و سولفور هگزافلوريد مصرف هالوكربن ها و سولفور هگزافلوريد مصرف حلالها و ديگر محصولات كشاورزي تخمير روده‌اي مديريت كود كاشت برنج خاكهاي كشاورزي سوزاندن تجويز شده زمينهاي هموار سوزاندن باقيمانده مواد كشاورزي در مزارع ساير ضايعات دفع ضايعات جامد روي زمين مديريت فاضلاب سوزاندن مواد زائد ساير

ضميمه ب ) اعضاء .........................................تعهدات مربوط به حد كمي ميزان انتشار يا كاهش (تغيير درصد از سال يا دوره مبنا) استراليا ........................108 اتريش............................ 92 بلژيك............................ 92 *بلغارستان.................... 92 كانادا........................... 94 *كرواسي..................... 95 *جمهوري چك............... 92 دانمارك....................... 92 *استوني..................... 92 اتحاديه اروپا (1).......... 92 فنلاند......................... 92 فرانسه....................... 92 آلمان......................... 92 يونان......................... 92 *مجارستان................ 94 ايسلند...................... 110 ايرلند...................... 92 ايتاليا....................... 92 ژاپن....................... 94 *لتوني................... 92 ليختن اشتاين............. 92 *ليتواني.................. 92 لوكزامبورگ............ 92 موناكو.................... 92 هلند...................... 92 نيوزيلند................. 100 نروژ.................... 101 *لهستان................ 94 پرتغال................... 92 *روماني................ 92 *فدراسيون روسيه... 100 *اسلواكي................ 92 *اسلووني................. 92 اسپانيا...................... 92 سوئد...................... 92 سوئيس...................... 92 *اكراين................... 100 پادشاهي بريتانياي كبير و ايرلند شمالي 92 ايالات متحده امريكا..................... 93 بلاروس * كشورهائي كه در حال فرآيند عبور به سوي اقتصاد بازار مي.باشند. 1 - اتحاديه اروپا و كشورهاي عضو آن تعهدات مربوط خود به موجب بند (1) ماده (3) را طبق مفاد ماده (4) انجام خواهند داد.

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن پروتكل شامل مقدمه و بيست و هفت ماده و دو ضميمه در جلسه علني روز سه‌شنبه مورخ دهم خرداد ماه يكهزار و سيصد و هشتاد و چهار مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 1384/3/25 به تأييد شوراي نگهبان رسيد.

رئيس مجلس شوراي اسلامي – غلامعلي حداد عادل