نظر مشورتي 7/1403/489 مورخ 1403/07/23 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : مطابق ماده 614 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 «هر كس عمداً به ديگري جرح يا ضربي وارد آورد كه موجب نقصان يا شكستن يا از كار افتادن عضوي از اعضا يا منتهي به مرض دايمي يا فقدان يا نقص يكي از حواس يا منافع يا زوال عقل مجني‌عليه گردد در مواردي كه قصاص امكان نداشته باشد چنانچه اقدام وي موجب اخلال در نظم و صيانت و امنيت جامعه يا بيم تجري مرتكب يا ديگران گردد به ...». چنانچه در راستاي اعمال ماده مرقوم، شكستگي يا نقص عضو و ساير موارد براي دادگاه بدوي محرز شود؛ اما قسمت اخير ماده؛ يعني اخلال در نظم و صيانت و امنيت جامعه يا بيم تجري مرتكب يا ديگران احراز نشود، آيا به ‌رغم محكوميت در قسمت جنبه حق‌الناسي، برائت در قسمت جنبه عمومي امكانپذير است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : با عنايت به اينكه جنبه‌هاي عمومي و خصوصي جرم واحد تفكيك‌ناپذيرند؛ به نحوي كه جنبه عمومي جرم، فعل مجرمانه ديگري تلقي نمي‌شود و در نتيجه نسبت به يك فعل واحد مجرمانه نمي‌توان از جهتي حكم محكوميت و از جهت ديگر حكم برائت صادر نمود و جرم ضرب و جرح عمدي اشاره شده در استعلام چنانچه به يكي از آثار و نتايج مذكور در ماده 614 قانون مجازات اسلامي مصوب 1375 منتهي شود، در مواردي كه قصاص امكان نداشته باشد، اگر اقدام مرتكب موجب اخلال در نظم و صيانت و امنيت جامعه يا بيم تجري مرتكب يا ديگران شود، موجب تعيين تعزير مقرر در اين ماده است.