رأي شماره هاي 596 و597 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع بند 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و25 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت درآزمون ورودي دوره هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400 كه براساس آن داوطلبان سنوات قبل، بااستفاده از سهميه هاي شاهد وايثارگر در رديف پذيرفته شدگان رشته هاي تحصيلي دوره هاي غيرروزانه قرار گرفته اند در صورت انصراف از رشته هاي قبولي خود فقط يكبار ديگر مجاز به استفاده مجدد از سهميه هاي مربوط درآزمونهاي سالهاي بعد در همان مقطع خواهندبودابطال شد.

شماره0000943 - 22 /4 /1401 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه‌هاي 140109970905810596 و 140109970905810597 مورخ 1401/3/31 با موضوع: "بند 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و 25 دفترچه راهنماي ثبت‌نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400، كه براساس آن «داوطلبان سنوات قبل، با استفاده از سهميه‌هاي شاهد و ايثارگر در رديف پذيرفته‌شدگان رشته‌هاي تحصيلي دوره‌هاي غير روزانه قرار گرفته‌اند در صورت انصراف از رشته‌هاي قبولي خود فقط يك بار ديگر مجاز به استفاده مجدد از سهميه‌هاي مربوط در آزمون‌هاي سال‌هاي بعد در همان مقطع خواهند بود» ابطال شد." جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي‌گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يدالله اسمعيلي‌فرد تاريخ دادنامه: 1401/3/31 شماره دادنامه: 597 ـ596 شماره پرونده: 0003208‌ـ0000943 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكيان : آقايان حسين قاضي زاده و علي حسن پور موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و 25 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400 گردش كار: شاكيان به موجب دادخواست‌هاي جداگانه‌اي ابطال بندهاي 4 و 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و 25 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400 را خواستار شده اند و در جهت تبيين خواسته اجمالاً اعلام كرده اند كه : "حسب تبصره 2 ماده 10 آيين‌نامه اجرايي قانون ايجاد تسهيلات براي ورود رزمندگان مصوب سال 1367 صرفاً عدم امكان استفاده مجدد از امتيازات مندرج در آيين‌نامه در صورت انصراف از تحصيل را مقرر نموده و دلالتي بر استفاده مجدد كساني كه در دانشگاه پذيرفته شده و فارغ التحصيل شده اند، ندارد. آيين‌نامه فوق حاكم بر رزمندگان حـداقل 6 ماه حضور در مناطق عملياتي از تاريخ 1359 الي 1367 است اما قانون جامع ايثارگران فراتر از بازه زماني مذكور و همچنين شامل ديگر ايثارگران مي‌باشد در هيچ كدام از قوانين مربوط به ايثارگران تصريحي به لزوم استفاده يك بار از سهميه وجـود ندارد. استناد به آيين‌نامه مقـدم براي اجراي قوانين موخر وجهي ندارد. اين آيين‌نامه به موجب قوانين موخر تصويب همانند ماده 90 قانون برنامه ششم توسعه يا تبصـره 1 ماده 118 قانون برنامه پنجم توسعه نسخ شده است. آراي شماره 1205 ـ 1394/10/22، 144ـ‌ 1396/11/10، 735 ـ 1390/7/10و 734ـ‌ 1392/10/30 دلالت بر محدود نبودن سهميه ايثارگران به يك بار است. بنابراين مطابق ماده 3 قانون مدني و به طريق اولي بخشنامه و مقررات بايستي در روزنامه رسمي ذكر شوند وگرنه قابليت اجرايي نخواهند داشت. مطابق قانون دسترسي آزاد به اطلاعات و قانون ارتقاء سلامت اداري مقررات دولتي مستوجب حق و تكليف براي اشخاص بايستي منتشر و به اطلاع عموم برسد. مصوبه كميته مطالعه و برنامه ريزي مغاير با تبصره 2 ماده 10 آيين‌نامه اجرايي قانون ايجاد تسهيلات براي رزمندگان است چرا كه آيين‌نامه مزبور صرفاً از منع استفاده مجدد در صورت انصراف از تحصيل سخن گفته است. تخصيص استفاده از سهميه جزء هيچ يك از اختيارات شوراي سنجش و پذيرش دانشجو نيست. ماده 6 قانون سنجش و پذيرش دانشجو و ماده 6 آيين‌نامه آن نيز صرفاً بر ابقاي سهميه‌هاي پيشين دلالت دارند و دليلي بر تخصيص آنها در ميان نيست . " متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : " تذكرات مهم : ............ «5 ـ بر اساس مصوبه چهارمين جلسه شوراي سنجش و پذيرش دانشجو در دوره‌هاي تحصيلات تكميلي مورخ 1395/10/18، آن دسته از داوطلبان سنوات قبل كه با استفاده از سهميه‌هاي شاهد و ايثارگر در رديف پذيرفته شدگان رشته‌هاي تحصيلي دوره‌هاي غيرروزانه (شهريه پرداز) از جمله نوبت دوم (شبانه)، دانشگاه پيام نور، موسسات آموزش عالي غيردولتي و غيرانتفاعي، دانشگاه آزاد اسلامي و يا دوره‌هاي مشترك مجازي و پرديس خودگردان قرار گرفته‌اند در صورت انصراف از رشته قبولي خود فقط يك بار ديگر مجاز به استفاده مجدد از سهميه ‎ هاي مربوط در آزمون‌هاي سال‌هاي بعد در همان مقطع خواهند بود . ٭شرايط استفاده مجدد از سهميه ايثارگران براي رشته‌هاي تحصيلي دانشگاه آزاد اسلامي همانند ضوابط مربوط به دوره‌هاي غير روزانه مي‌باشد» ." در پاسخ به شكايت مذكور، معاون وزير و رئيس سازمان سنجش آموزش كشور به موجب لايحه شماره 17585 ـ 1400/3/29 به طور خلاصه توضيح داده است كه : " 1ـ‌ ظرفيت پذيرش دانشجو در دوره‌هاي روزانه و دولتي بسيار اندك است و اين امر اقتضا مي‌كند تصميم‌گيري و برنامه‌ريزي دستگاه‌هاي ذيربط طوري باشد كه افراد بيشتري از اين امتياز برخوردار شوند . 2. تعداد داوطلبان برخوردار از سهميه 5 درصدي ايثارگران بسيار زياد و ظرفيت اختصاصي به اين افراد بسيار نازل است حال اگر محدوديت يك بار استفاده از سهميه برداشته شود بسياري از قبول شدگان دوره روزانه با استفاده از سهميه ايثارگران با هدف قبولي در رشته يا دانشگاه بهتر در كد رشته محل قبولي ثبت نام نمي‌كنند و يا پس از ثبت نام در دانشگاه انصراف داده و مجددا در آزمون سراسري شركت مي‌نمايند. لذا با عنايت به مراتب مذكور، قرار رد شكايت مورد تقاضا است ." در اجراي ماده 84 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 پرونده به هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري ارجاع مي‌شود و هيأت مذكور به موجب دادنامه شماره 140109970906010088 ـ 1401/2/20 بند 4 از تذكرات مهم مندرج در صفحه 24 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400 را قابل ابطال تشخيص نداد و رأي به رد شكايت صادر كرد. رأي مذكور به علت عدم اعتراض از سوي رئيس ديوان عدالت اداري و يا ده نفر از قضات ديوان عدالت اداري قطعيت يافت . رسيدگي به بند 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و 25 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400 در دستوركار هيأت عمومي قرار گرفت . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/3/31 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولاً: وظايف و اختيارات شوراي سنجش و پذيرش دانشجو در دوره‌هاي تحصيلات تكميلي طي 7 بند در ماده (3) قانون سنجش و پذيرش دانشجو در دوره‌هاي تحصيلات تكميلي در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور مصوب سال 1394 احصاء شده و از هيچ يك از بندهاي مذكور، صلاحيتي مبني بر تجويز استفاده مجدد از سهميه ايثارگران توسط پذيرفته‌شدگان در دوره‌هاي غير روزانه دانشگاهها كه از تحصيل انصراف داده‌اند، استنباط نمي‌شود. ثانياً: با توجه به اينكه موضوع قانون ايجاد تسهيلات براي ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسيجي به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي مصوب سال 1367 و ماده (70) قانون جامع خدمات‌رساني به ايثارگران مصوب سال 1391، حق و امتياز «ورود» به دانشگاهها و ساير مراكز آموزشي است، بنابراين با لحاظ استثناي امتياز مذكور نسبت به كيفيت ورود به دانشگاهها، دامنه شمول آن به پذيرش داوطلب استفاده‌كننده از سهميه و امتياز با اعلام آن تعبير مي‌شود و در اين صورت حق موصوف با يك نوبت اعمال و استيفاء، تمام شده محسوب مي‌گردد و لذا تكرار آن و استفاده مجدد از اين امتياز فاقد مبناي قانوني و مغاير با قوانين فـوق‌الذكر است و تسري آن به لزوم ادامه تحصيل يا فـارغ‌التحصيلي موجب تضييع حق ساير افـراد مشمول امتياز براساس قوانين يادشده خواهد بود. ثالثاً: براساس رأي شماره 1709ـ‌ 1399/11/14 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري: «امكان استفاده مجدد از سهميه ايثارگران توسط پذيرفته‌شدگان در دوره‌هاي غيرروزانه دانشگاهها كه انصراف از تحصيل داده‌اند، مغاير اطلاق مندرج در تبصره (2) ماده (10) آيين‌نامه اجرايي قانون ايجاد تسهيلات براي رزمندگان مصوب سال 1368 مي‌باشد كه منع استفاده مجدد از سهميه در صورت انصراف از تحصيل مندرج در آن شامل تمامي مصاديق و حالات پذيرفته‌شدگان اعم از روزانه، نوبت دوم، خودگران و مجازي مي‌شود...» و با اخذ وحدت ملاك از رأي يادشده، مشمولين برخورداري از سهميه ايثارگران صرفاً براي يك مرتبه قادر به استفاده از اين سهميه در هر مقطع تحصيلي جهت ورود به دانشگاه هستند، چه اينكه از رشته قبولي انصراف داده و يا در رشته قبولي ثبت‌نام كرده يا نكرده باشند تحت هيچ عنوان حق استفاده مجدد از سهميه مذكور در تمامي دوره‌ها اعم از روزانه، نوبت دوم (شبانه)، غيرانتفاعي، پيام نور، شهريه پرداز، پرديس خودگردان، مجازي و دانشگاه آزاد اسلامي در آزمون همان مقطع را ندارند. با توجه به دلايل فوق كه در رأي شماره 62ـ‌ 1401/1/16 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز منعكس شده، بند 5 از تذكرات مهم مندرج در صفحات 24 و 25 دفترچه راهنماي ثبت‌نام و شركت در آزمون ورودي دوره‌هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته سال 1400، خارج از حدود اختيار شوراي سنجش و پذيرش دانشجو در دوره‌هاي تحصيلات تكميلي و مغاير با قوانين مذكور است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين