رأي شماره 2345931 هيئت تخصصي اراضي، شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري در خصوص عدم ابطال بند 8 از پيوست 1 شماره صورتجلسه مورخ 02/02/ 1403 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام

هيئت تخصصي اراضي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست شماره پرونده: هـ ت/ 0400095 شماره دادنامه سيلور: 140431390002345931 تاريخ: 1404/09/16 شاكي: سازمان بازرسي كل كشور طرف شكايت: اداره كل راه و شهرسازي استان ايلام موضوع شـكايت و خواسته: ابطال بند 8 از پيوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام شاكي دادخواستي به طرفيت اداره كل راه و شهرسازي استان ايلام و به خواسته ابطال بند 8 از پيوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيئت عمومي ارجاع شده است. متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: "صورتجلسه كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام مورخ 1403/02/02 موضوع مورد درخواست: ضوابط تشويقي نوسازي بافت هاي فرسوده شهري (موضوع مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري در جلسه مورخ 1401/12/21 و ابلاغي طي نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 به استانداران محترم) به شرح پيوست شامل پيوست شماره يك جهت شهر ايلام و پيوست شماره دو جهت ساير شهرستان هاي داراي بافت فرسوده مصوب استان. نظريه كميسيون: (در محل كميسيون تنظيم و آراء اخذ شد) ـ با ضوابط تشويقي نوسازي بافت هاي فرسوده شهري (موضوع مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري در جلسه مورخ 1401/12/21 و ابلاغي طي نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 به استانداران محترم) به شرح پيوست شامل پيوست شماره يك جهت شهر ايلام و پيوست شماره دو جهت ساير شهرستان هاي داراي بافت فرسوده مصوب استان، موافقت گرديد. بند 8 پيوست شماره يك: هشت: با اعطاي طبقات و سطح اشغال تشويقي جهت املاك واقع در بافت هاي فرسوده شهر ايلام مطابق جدول شماره يك موافقت گرديد. جدول شماره 1: طبقات مازاد تشويقي رديف ـ كاربري ـ بيشترين عرض گذر دسترسي ـ تعداد طبقات قابل افزايش نسبت به آخرين طرح مصوب 1ـ مسكوني ـ كمتر از 6 متر ـ ... 2ـ مسكوني ـ 6 متر ـ يك طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 3ـ مسكوني ـ بيشتر از 6 متر و كمتر از 8 متر ـ يك طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 4ـ مسكوني ـ 8 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 5 ـ مسكوني ـ بيشتر از 8 متر و كمتر از 10 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 6 ـ مسكوني ـ 10 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 7ـ مسكوني ـ بيشتر از 10 متر و كمتر از 12 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 8 ـ مسكوني ـ 12 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب 9 ـ مسكوني ـ بيشتر از 12 متر ـ دو طبقه نسبت به آخرين طرح مصوب جدول 2: سطح اشغال ـ ـ رديف كاربري پهنه مساحت بيشتر از مساحت مساوي يا كمتر از سطح اشغال بر حسب درصد 1 مسكوني تمام پهنه ها - 100 100 2 مسكوني تمام پهنه ها 100 120 100 3 مسكوني تمام پهنه ها 120 140 90 4 مسكوني تمام پهنه ها 140 150 85 5 مسكوني تمام پهنه ها 150 160 80 6 مسكوني تمام پهنه ها 160 180 75 7 مسكوني تمام پهنه ها 180 200 75 8 مسكوني تمام پهنه ها 200 230 75 9 مسكوني تمام پهنه ها 230 260 75 10 مسكوني تمام پهنه ها 260 300 75 11 مسكوني تمام پهنه ها 300 350 70 12 مسكوني تمام پهنه ها 350 400 65 13 مسكوني تمام پهنه ها 400 450 60 14 مسكوني تمام پهنه ها 450 500 60 15 مسكوني تمام پهنه ها 500 550 60 16 مسكوني تمام پهنه ها 550 600 60 17 مسكوني تمام پهنه ها 600 650 55 18 مسكوني تمام پهنه ها 650 700 55 19 مسكوني تمام پهنه ها 700 750 55 دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: مصوبه مورد شكايت در راستاي سياست ها و ضوابط تشويقي كالبدي متضمن نوسازي محله اي در بافت هاي فرسوده و ناكارآمد شهري موضوع مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري مورخ 1401/07/16 بوده و مي بايست ضوابط مندرج در مصوبه مذكور شوراي عالي معماري و شهرسازي را رعايت نمايد. در مصوبه شوراي عالي معماري و شهرسازي شرايط تعلق هر يك از ضوابط تشويقي مشخص گرديده و كميسيون هاي ماده 5 استاني را ملزم به رعايت ضوابط مذكور در تصويب مصوبات نموده است. براساس مصوبه شوراي عالي معماري و شهرسازي به منظور تسريع و تسهيل نوسازي و ايجاد انگيزه براي توسعه گرها، سرمايه گذاران و مالكان اراضي محدوده بافت هاي فرسوده و ناكارآمد شهري و در راستاي ارتقاي كيفيت محيطي و تأمين خدمات مورد نياز اين محلات، مشوق هاي كالبدي بر حسب گروه بندي زير قابل اعمال است: الف ـ گروه اول: بازآفريني يكپارچه در مقياس بلوك شهري ب ـ گروه دوم: نوسازي در مقياس محورهاي اصلي محله اي ج ـ گروه سوم: نوسازي در عمق بافت فرسوده شهري د ـ گروه چهارم: نوسازي در عمق بافت فرسوده شهري مصوبه شوراي عالي تنها گروه اول را مشمول اعطاي دو طبقه تشويقي مازاد بر ضوابط طرح تفصيلي دانسته است. اولاً يكي از شروط بهره مندي از ضوابط تشويقي گروه اول مجاورت بلوك با حداقل يك معبر 10 متري است. اين در حالي است كه مصوبه كميسيون ماده 5 استان براي معابر كوچكتر از 10 متر نيز اعطاي دو طبقه مازاد بر طرح تفصيلي را مصوب نموده است. ثانياً مشوق هاي تعيين شده در اين گروه مشروط به تهيه يك طرح يكپارچه براي بلوك شهري و تصويب آن در كميسيون ماده 5 شهر است. بر اين اساس هيچ يك از بافت هاي فرسوده شهر ايلام مشمول گروه اول نشده و اعطاي دو طبقه مازاد بر طرح تفصيلي در مصوبه كميسيون ماده 5 استان بر خلاف مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري مورخ 1401/07/16 است. ضمناً مصوبه مورد شكايت در خصوص اعطاي يك و دو طبقه مازاد در معابر با عرض كمتر از 10 متر، مغاير با ضوابط پدافند غيرعامل در مبحث 21 (21 ـ 2 ـ 2 ـ 1 ـ 3) مقررات ملي ساختمان و بند شماره 21 دستورالعمل الزامات و ملاحظات دفاعي و پدافند غيرعامل در طرح هاي توسعه عمران شهري مبني بر عدم رعايت حداقل عرض معبر است. خلاصه مدافعات طرف شكايت: سرپرست اداره كل راه و شهرسازي استان ايلام به موجب لايحه دفاعيه اعلام كرده است كه: مبنا و ملاك توجه اعضاي كميسيون ماده 5، ضوابط بازنگري طرح جامع شهري (مصوب 1400) است نه طرح تفصيلي مورد استناد شاكي؛ به عبارتي مصوبه ضوابط تشويقي بافت هاي فرسوده و ناكارآمد شهري حدوداً يكسال بعد از بازنگري طرح جامع شهري تصويب گرديده است. مضافا اينكه متراژ عرض گذرها براي ايجاد طرح تشويقي در بافت فرسوده ملاك عمل مي باشد؛ پس ايراد مطروحه توسط شاكي فاقد وجاهت قانوني است. بند سوم مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري مورد اشاره، مبني بر بهسازي بافت هاي خاص هر شهر و وجود ضرورت، جهت بهسازي بافت هاي فرسوده شهري و با رعايت ضوابط ساختار طرح جامع و شرايط ويژه هر شهر، متغير است. ضمناً مصوبه مورد شكايت مغايرتي با بند 21 دستورالعمل الزامات و ملاحظات دفاعي و پدافند غيرعامل در طرح هاي توسعه عمران شهري مبني بر عدم رعايت حداقل عرض معبر ندارد. چرا كه ضوابط ارتفاع مجاز نسبت به عرض معبر رعايت شده است. با توجه به مراتب ياد شده، خصوصاً ملاك قرار گرفتن طرح جامع شهري به عنوان آخرين طرح مصوب و اينكه طرح تفصيلي شهري نيز مكلف به تبعيت از طرح جامع شهري به عنوان طرح بالادستي است، صدور حكم به رد شكايت مورد استدعا است. پرونده شماره هـ ت/0400095 مبني بر درخواست ابطال بند 8 از پيوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام در جلسه مورخ 1404/09/02 هيئت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست مورد رسيدگي قرارگرفت و اعضاي محترم هيئت با اتفاق آرا به شرح ذيل اعلام نظر نمودند: رأي هيئت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست 1 ـ بر اساس بند 3 ماده 1 قانون تغيير نام وزارت آباداني و مسكن به وزارت مسكن و شهرسازي و تعيين وظايف آن مصوب 1353 طرح تفصيلي عبارت است از: «طرحي كه بر اساس معيارها و ضوابط كلي طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمين هاي شهري در سطح محلات مختلف شهر و موقعيت و مساحت دقيق زمين براي هر يك از آنها و وضع دقيق و تفصيلي شبكه عبور و مرور و ميزان تراكم جمعيت و تراكم ساختماني در واحدهاي شهري و اولويت هاي مربوط به مناطق بهسازي و نوسازي و توسعه و حل مشكلات شهري و موقعيت كليه عوامل مختلف شهري در آن تعيين مي شود و نقشه ها و مشخصات مربوط به مالكيت بر اساس مدارك ثبتي تهيه و تنظيم مي گردد.» 2 ـ بر اساس ماده 5 قانون تأسيس شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران مصوب 1351 و اصلاحي مصوب 1388 و 1389 مقرر گرديده: «بررسي و تصويب طرح هاي تفصيلي شهري و تغييرات آنها در هر استان به وسيله كميسيوني به رياست استاندار (و در غياب وي معاون عمراني استانداري) و با عضويت شهردار و نمايندگان وزارت راه و شهرسازي، وزارت جهاد كشاورزي و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و صنايع دستي و همچنين رئيس شوراي اسلامي شهر ذي ربط و نماينده سازمان نظام مهندسي استان (با تخصص معماري يا شهرسازي) بدون حق رأي انجام مي شود. تغييرات نقشه هاي تفصيلي اگر براساس طرح جامع شهري مؤثر باشد بايد به تأييد مرجع تصويب كننده طرح جامع (شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران يا مرجع تعيين شده از طرف شوراي عالي) برسد.» بنا به مراتب مذكور و با عنايت به اينكه صورتجلسه مورخ 1403/02/02 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام و پيوست هاي آن يكسال بعد از بازنگري طرح جامع شهر ايلام و در هماهنگي با آن طرح به عنوان مصوبه بالادستي به تصويب رسيده و به عنوان آخرين طرح مصوب، ملاك عمل جهت ايجاد طرح هاي تشويقي نوسازي در بافت فرسوده بوده و با مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران پيرامون سياست ها و ضوابط تشويقي كالبدي متضمن نوسازي محله اي در بافت هاي فرسوده و ناكارآمد شهري ابلاغي تحت نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 معاون شهرسازي و معماري وزارت راه و شهرسازي و دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران بدين جهت كه در اعطاي تراكم مازاد ارتفاع مجاز نسبت به عرض معبر رعايت شده است، ندارد، لذا بند 8 از پيوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 كميسيون طرح تفصيلي شهر ايلام در راستاي ايجاد انگيزه براي سازندگان و مالكان اراضي واقع در بافت فرسوده و ارتقاي كيفيت محيطي و تأمين خدمات مورد نياز در اين محل ها صادر شده و مغايرتي با قوانين و مقررات مورد استناد شاكي نداشته و خارج از حدود اختيارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمي باشد. اين راي به استناد بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402 ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. همچنين اين رأي به استناد ماده 93 قانون مذكور پس از قطعيت در رسيدگي و تصميم گيري هاي آتي مراجع قضايي و اداري، معتبر و ملاك عمل خواهد بود. نائب رئيس هيئت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري ـ رضا ميشان