نظر مشورتي 7/1402/896 مورخ 1403/03/20 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : در پرونده‌ايي حكم به محكوميت خوانده به پرداخت وجه ‌التزام قراردادي روزانه به مبلغ مشخصي از تاريخ مشخص تا زمان اجراي حكم (در خصوص تنظيم سند رسمي) صادر شده و محكوم‌عليه دعواي اعسار از پرداخت محكوم‌به را مطرح كرده است. با توجه به اينكه مبلغ خسارت روزانه در حال محاسبه مي‌باشد، آيا دادگاه در فرض احراز اعسار محكوم‌عليه، صرفاً نسبت به تقسيط جمع وجه التزام تا تاريخ صدور رأي اعسار اقدام مي‌نمايد يا آنكه مي‌تواند وجه ‌التزام روزانه ناظر بر زمان پس از صدور رأي را نيز تقسيط كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه حكم بر محكوميت شخصي به پرداخت وجه التزام قراردادي روزانه به مبلغ مشخصي تا زمان اجراي حكم (تنظيم سند رسمي) صادر شده است و محكوم‌عليه دعواي اعسار از پرداخت محكوم‌به (وجه التزام) را مطرح كرده است، نظر به اين‌كه دادگاه در مقام رسيدگي به اعسار، محكوم‌به و يا دين قطعي و مسلم محكوم‌عليه را تقسيط مي‌‌كند و در خصوص ميزان وجه التزام پس از صدور حكم چنين قطعيتي وجود ندارد؛ بنابر‌اين ملاك محاسبه حكم اعسار يا تقسيط، ميزان وجه‌ التزام تا زمان صدور حكم اعسار است و دادگاه نمي‌تواند مبالغي كه پس از صدور حكم بر عهده محكوم‌عليه قرار مي‌گيرد را مبناي صدور حكم اعسار يا تقسيط قرار دهد.