نظر مشورتي 7/1400/996 مورخ 1400/12/08 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص نحوه تعيين مبدأ محاسبه خسارات تأخير تأديه در چك صادر شده به صورت مشروط، تضميني و يا سفيد امضا

استعلام : 5- چنانچه ثابت شود چكي به صورت مشروط، تضميني و يا سفيد امضا صادر شده است، آيا مبدأ محاسبه خسارات تأخير تأديه آن چك با لحاظ اطلاق قانون صدور چك كصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي همان سررسيد مندرج در چك است و يا آن كه تاريخ ناظر بر تحقق شرط و يا تاريخ احراز استحقاق دارنده به دريافت وجه آن است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه اثبات مي شود كه چك به صورت مشروط و يا تضميني صادر شده است، مبدأ احتساب خسارت تأخير تأديه حسب مورد متفاوت است: اولاً، در خصوص چك هايي كه تضميني و مشروط بودن آن در متن سند قيد نشده است، با توجه به وصف تجريدي اسناد تجاري و اصل غير قابل استناد بودن ايرادات، اسناد مذكور پس از صدور از منشاء خود منفك مي شوند و ايرادات در قبال دارنده با حسن نيت قابل استناد نمي باشد، بنابراين ملاك در احتساب خسارت تأخير تأديه با توجه به اطلاق تبصره الحاقي به ماده 2 قانون صدور چك مصوب 1376 و قانون استفساريه اين تبصره مصوب 1377 مجمع تشخيص مصلحت نظام و رأي وحدت رويه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هيأت عمومي ديوان عالي كشور، تاريخ مندرج در چك است؛ اما چنانچه واژگان «تضمين» يا «شرط» در متن چك قيد شده و يا دارنده بلاواسطه باشد، ملاك احتساب خسارت تأخير تأديه با توجه به توافق طرفين حسب مورد، از تاريخ تحقق شرط يا عدم انجام تعهد مورد تضمين است. ثانياً، دادن چك هاي سفيد امضا ظهور در تفويض اختيار پر كردن آن به دارنده چك دارد؛ بنابراين وقتي كسي چكي را بدون تاريخ و سفيد به كسي مي دهد، عرفاً به معناي آن است كه صادركننده چك اختيار گذاشتن تاريخ را به دارنده داده است كه هر زمان مايل به وصول وجه آن باشد، با درج تاريخ و مراجعه به بانك، وجه آن را دريافت كند. پس از درج تاريخ توسط دارنده چك كه اختيار اين امر را دارد، چك واجد تمام شرايط شكلي لازم بوده و از نظر مطالبه خسارت تأخير تأديه مشمول تبصره الحاقي به ذيل ماده 2 قانون صدور چك مصوب 1376 و قانون استفساريه اين تبصره مصوب 1377 مجمع تشخيص مصلحت نظام و رأي وحدت رويه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هيأت عمومي ديوان عالي كشور خواهد بود.