نظر مشورتي 7/1402/640 مورخ 1402/09/01 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : مطابق ماده 435 قانون مجازات اسلامي و با وجود شرايطي در صورت مرگ يا فرار مرتكب، امكان پرداخت ديه از بيت‌المال پيش‌بيني شده است. حال سؤال اينجاست كه نحوه پرداخت از بيت‌المال به چه صورت مي‌باشد و نياز به تنظيم دادخواست حقوقي دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در موارد شمول ماده 435 قانون مجازات اسلامي با مطالبه ديه از بيت‌المال توسـط مجني‌علـيه يا اولياي دم وي با توجه به ملاك ماده 85 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و يا طبق تبصره يك اين ماده (در صورت فوت مرتكب) پرونده بدون نياز به تقديم دادخواست و به دستور دادستان به دادگاه كيفري ذي‌صلاح ارسال مي‌شود و چون پرداخت ديه از بيت‌‌المال مستلزم رسيدگي است دادگاه با رعايت ترتب مذكور در ماده 435 يادشده و احراز كليه شرايط مقرر در اين ماده، تصميم مقتضي اتخاذ مي‌كند و به همين جهت، دادگاه حسب مورد با احراز يا عدم احراز تمكن مالي متهم و يا عاقله وي در فرض وجود عاقله اتخاذ تصميم مي‌كند و در صورت احراز عدم تمكن مالي مرتكب و عاقله و با رعايت تبصره الحاقي به ماده 342 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و دعوت از دستگاه پرداخت‌كننده ديه (وزارت دادگستري) به منظور دفاع از حقوق بيت‌‌المال، در صورت اقتضاء نسبت به صدور حكم به پرداخت ديه از بيت‌‌المال اقدام كند.