قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

قانون خدمت نظام وظيفه عمومي

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1317/03/29
مرجع تصویب: مجلس شوراي ملي
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

طبقه بندیندارد
نوع قانونقانون
تاريخ اجرا1317/05/01 , 1317/04/19
مرجع ابلاغنخست وزير
مرجع تصويبمجلس شوراي ملي
آخرین وضعیت1396/03/17
تاريخ تصويب1317/03/29
تاریخ ابلاغ1317/04/19
شماره ابلاغ4798
تاریخ انتشار
تاریخ سند تصويب
شماره سند تصویب
تاریخ روزنامه رسمي1317/04/21
شماره روزنامه رسمي2836
مجریانداخله، وزارت جنگ

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
قانون خدمت نظام وظيفه عمومي مصوب 1317,03,29 با اصلاحات و الحاقات بعدي
‌فهرست فصل نخست - كليات فصل دوم - مناطق سرباز گيري ‌ فصل سوم - احضار مشمولين فصل چهارم - تامين احتياجات فصل پنجم - رسيدگي و اسم ‌نويسي فصل ششم - تشكيل مجالس سربازگيري ‌ فصل هفتم - معافيت مزاجي فصل هشتم - معافيت محدود فصل نهم - متكفلين فصل دهم - دانش‌آموزان فصل يازدهم - كادر افسري احتياط و ذخيره فصل دوازدهم - پزشكان – دامپزشكان -دواسازان - دندانسازان ‌ فصل سيزدهم - اجراي مراسم سرباز گيري فصل چهاردهم - مشمولين مقيم خارجه ‌ فصل پانزدهم - طرز مراسم اجراء سوگند فصل شانزدهم - احضار تعليماتي و بسيج ‌ فصل هفدهم - تغيير سن فصل هيجدهم - وظايف حوزه‌هاي سربازگيري ‌ فصل نوزدهم - تنبيهات
فصل نخست (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
‌كليات
ماده 1
كليه اتباع ذكور دولت شاهنشاهي ايران طبق قانون حاضر مكلف بانجام خدمت سربازي وظيفه مي ‌باشند.
ماده 2
ابتداي خدمت وظيفه اول فروردين ماه سالي است كه در طي آن 21 سالگي شروع ميشود.
ماده 3
مدت خدمت سربازي 25 سال است و خاتمه آن اول فروردين ماه سالي است كه در طي آن 46 سالگي شروع ميگردد.
ماده 4
مدت خدمت سربازي مقرره در ماده 3 داراي تقسيمات ذيل است: ‌الف - دوره زير پرچم جز در مواردي كه بموجب همين قانون مستثني گرديده 2 سال ب - دوره احتياط 4 سال ج - دوره ذخيره اول 14 سال ‌د - دوره ذخيره دوم 5 سال
تبصره - دوره خدمت زير پرچم افراد نيروي دريائي 24 ماه ميباشد.(منسوخه 06ˏ09ˏ1336)منسوخه 1336/09/06
ماده 5
مواليد ذكور از 1284 ببعد كه مطابق قانون خدمت نظام وظيفه مصوب خرداد ماه 1304 و 30 شهريور ماه 1310 خدمت زير پرچم خود را‌تمام نكرده‌اند مشمول مقررات اين قانون خواهند بود. ‌و آنهائيكه مطابق قوانين نامبرده تا تاريخ اجراي اين قانون خدمت زير پرچم خود را تمام كرده‌اند نسبت به بقيه مدت خدمت سربازي تابع اين قانون ‌مي‌باشند.
تبصره 1
كسانيكه تا تاريخ اجراء اينقانون مطابق مقررات قانون خدمت نظام وظيفه عمومي مصوب خرداد 1304 و 30 شهريور ماه 1310 باخذ برگ معافيت دائم نائل شده‌ اند معافيت آنان معتبر شناخته مي‌شود.
تبصره 2
مدتي را كه خدمتگزاران رسمي و خدمتگزاران جزء قبل از تاريخ اجراي اين قانون انجام خدمت زير پرچم نموده‌اند و يا بعدا بنمايند ‌جزو مدت خدمت آنها محسوب شده و وزارتخانها (وزارتخانه ها) و ادارات مربوطه مكلفند آنها را پس از دوره خدمت زير پرچم بخدمت خود بپذيرند و همينطور‌ خدمتگزاران ديگر ادارات كه بر اثر اينقانون بخدمت نظام وظيفه دعوت ميشوند پس از خاتمه خدمت زير پرچم براي اشتغال بخدمت سابق خود‌با خدمات ديگر دولتي بر سايرين مقدم خواهند بود.
ماده 6
در مقابل مدت خدمتي كه متجاوز از مدت مقرره در ماده 4 بنا بر مقتضيات و اوامر مخصوص انجام شود دو برابر از ادوار مدت خدمت‌ كسر ميگردد بدين ترتيب كه مطابق همان مدتيكه اضافه خدمت نموده دوره احتياط و بهمان مدت نيز انتهاي مدت خدمت (‌ذخيره دوم) تقليل ‌مييابد.
تبصره
چهار ماه تفاوت دوره خدمت زير پرچم افراد نيروي دريائي نيز مشمول مقررات اين ماده خواهد بود.
ماده 7
افرادي كه در زمان جنگ و بسيج عمومي خدمت آنها منقضي ميگردد و تا پايان جنگ خدمت آنها تمديد ميشود مشمول مقررات ماده‌فوق خواهند بود.
ماده 8
موقع گرفتن و مرخص كردن نفر بنا بر تصميمات ستاد ارتش در مواقع مختلف (‌روي مقررات پايه خدمتي) انجام ميگردد.
ماده 9
سربازاني كه پس از رفع احتياجات قسمت‌ها باقي ميمانند آماده بخدمت ناميده ميشوند.
ماده 10
سربازان آماده بخدمت در نخستين وهله احتياج بايستي بقسمت‌ هاي مناطق مربوطه تحويل و مادامي كه نفر آماده بخدمت سنوات ما قبل وجود دارد نبايستي از مشمولين آن استفاده شود.
ماده 11
مشمولين و نفرات آماده بخدمت در هر موقع كه خدمت خود را انجام دهند پس از خاتمه دوره زير پرچم داخل طبقه نفرات هم سن‌خود ميگردند.
ماده 12
افراد قبل از رسيدن به سنين مشموليت ميتوانند دو سال خدمت زير پرچم خود را با حقوق وظيفه انجام دهند مشروط بر آنكه حداقل ‌هيجده سال تمام دارا بوده وضعيت جسماني آنها متناسب با انجام خدمت باشد.
تبصره 1
اشخاصي كه تا اين تاريخ داوطلبانه دو سال در صف خدمت نموده‌اند خدمت آنها زير پرچم محسوب و جزو هم طبقه‌ هاي خود منظور‌ميشوند.
تبصره 2
هيجده سال تمام از اول فروردين ماه سالي محسوب ميشود كه نوزده سالگي در طي آن شروع ميشود.
ماده 13
مدت تحصيلي در اموزشگاه ‌ها و دانشكده ‌هاي افسري (‌اعم از داخله يا خارجه) جزو خدمت زير پرچم محسوب ميشود.
ماده 14
داوطلبان واجد شرايط اموزشگاه گروهباني امنيه با تعهد شش سال خدمت در امنيه از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 15
داوطلبان هنرستان رانندكي (گي) ارتش چنانچه در سنين مشموليت باشند يكسال از تحصيل در هنرستان و سال نخست خدمت رانندگي آنها‌ جزو دوره زير پرچم محسوب خواهد شد.
ماده 16
دانش‌آموزاني كه از طرف ارتش جهت تحصيل بخارجه اعزام و پس از مراجعت بايران بدرجات گروهباني و استواري نايل ميگردند ‌چنانچه در سنين مشموليت باشند و براي خدمت دائمي در ارتش متعهد گردند از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 17
دوره تحصيلي اموزشگاه گروهباني نيروي دريائي جزو دوره زير پرچم محسوب و داوطلبان واجد شرايط دخولي اموزشگاه از خدمت‌زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 18
اشخاص فني اموزشگاه ديده كه براي خدمت دائمي در ارتش تعهد بسپارند از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 19
بطور كلي اشخاصي كه با درجات افسري (‌باستثناء اداري) در ارتش مشغول خدمت هستند در صورت مشموليت با سپردن تعهد دائم ‌از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 20
كليه كاركناني كه در ارتش بدون پايه نظامي (‌همرديف كنتراتي روز مزد) خدمت مينمايند (‌بغير از متعهدين موارد فوق) از لحاظ ‌مقررات مربوطه بخدمت وظيفه تابع مقررات عمومي كشور خواهند بود.
ماده 21
مشموليني كه در اثر تعهد خدمت دائم و يا طي اموزشگاه نظامي و فني از انجام خدمت زير پرچم معاف مي‌ گردند مادام كه در خدمت ‌ارتش هستند از احضار تعليماتي و بسيج معاف بوده ولي چنانچه قبل از انقضاء 25 سال ادوار قانوني از خدمت خارج شوند اگر بنا بر علل خدمتي بوده‌ باشد با رعايت مقام هر يك در رديف افسران يا افراد هم طبقه خود منظور و اگر بعلل محاكماتي خلع درجه يا اخراج شده باشند در صورتيكه مدت‌ خدمت آنها كمتر از دو سال دوره زير پرچم باشد كسر مدت را بايد با درجه تابيني خدمت نموده و جزو افراد هم‌طبقه خود منظور شوند و در هر ‌صورت در بقيه ادوار قانوني تابع مقررات مربوطه بهم ‌طبقه ‌هاي خود خواهند بود.
ماده 22
درباره مشموليني كه قبل از احضار بخدمت سربازي مورد محكوميت واقع شده‌ اند به طريق ذيل عمل خواهد شد: ‌الف - محكومين به جنايت و محكوميني كه بواسطه تكرار جرم بمجازات بيشتر از حداكثر مجازات تاديبي محكوم شده باشند بعد از اتمام‌مجازات مقرره خدمت زير پرچم را در واحدهاي مخصوص مطابق دستور ستاد ارتش در كارهاي مورد احتياج ارتش انجام خواهند داد. ب - ساير محكومين به جنحه هر چند در حال اجراء مجازات باشند در موقع مشموليت بدوا بايد خدمت زير پرچم خود را انجام داده سپس درباره ‌آنها اجراي مجازات بشود.
تبصره
محكومين بجنحه چنانچه در حين انجام خدمت سربازي حسن اخلاق و رفتار آنها مورد گواهي فرمانده مربوطه واقع شود بايستي مراتب‌ در كتابچه نظامي آنها ذكر و گواهي شده تا بعد از انجام خدمت نظامي به پيشنهاد وزير عدليه و تصويب رئيس‌ الوزراء مطابق ماده 55 قانون مجازات عمومي ‌از پيشگاه اعليحضرت همايون شاهنشاهي استدعاي تخفيف يا عفو بشود.
فصل دوم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
مناطق سربازگيري
‌ماده 23 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در هر يك از مراكز لشگري كشور بنا بر پيشنهاد اداره نظام وظيفه و تصويب وزارت جنگ يك منطقه سربازگيري تشكيل ميشود.
‌ماده 24 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هر يك از مناطق سربازگيري بنا بمقتضيات مركب از چند حوزه اصلي و فرعي سربازگيري خواهد بود.
ماده 25
در محل‌هائيكه مراكز حوزه‌هاي سربازگيري تشكيل گرديده يك دفتر ثبت احوال و آمار نيز تاسيس ميگردد.
فصل سوم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
احضار مشمولين
ماده 26 (منسوخه 15ˏ12ˏ1327)منسوخه 1327/12/15
ترتيب احضار افراد در ادوار مختلفه خدمتي و همچنين معافيت موقت و دائم يك يا چند طبقه و يا قسمت از طبقات بنابر پيشنهاد وزارت‌ جنگ و صدور فرمان همايوني انجام ميگيرد.
ماده 27
از تاريخ مشموليت كه اسامي مشمولين بوسيله آگهي منتشر و وضعيت آنها تحت رسيدگي واقع ميگردد تا موقع تحويل بسربازخانه‌ مرحله احضار ناميده ميشود.
ماده 28
بنا بر ضرورت و مصالح نظامي موقع احضار و سربازگيري كه در اين قانون تصريح شده بر حسب فرمان همايوني تغييرپذير خواهد بود.
ماده 29
بر حسب فرمان همايوني ممكن است در موقع احتياج طبقات مختلفه كه هنوز بسن سربازي نرسيده‌اند بخدمت احضار گردند كه در‌اينصورت مشمول مقررات اين قانون خواهند بود.
ماده 30
افرادي كه بر طبق ماده فوق بخدمت احضار ميگردند بمحض رفع احيتياج (احتياج) از خدمت مرخص و مدتي را كه خدمت نموده ‌اند جزء دوره ‌زير پرچم قانوني آنان محسوب و با افراد هم ‌طبقه خود داخل ادوار مختلفه خدمتي ميگردند.
تبصره
چنانچه خدمت آنها از مدت دو سال كمتر باشد بهمان نسبت از مدت خدمت زير پرچم قانوني آنها كاسته ميشود و بهر صورت ادوار‌خدمتي اين قبيل احضارشده گان از تاريخ احضار بخدمت از 25 سال تجاوز نميكند.
ماده 31
هر ساله مشموليني كه مراسم سربازگيري آنها خاتمه مييابد بر حسب احتياج جهت انجام خدمت احضار ميگردند.
ماده 32
اسامي احضارشدگان بايستي سه ماه قبل از موعد حضور بوسيله آگهي در محل منتشر گردد.
ماده 33 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اشخاصيكه بسن سربازي ميرسند بايستي بمحض انتشار آگهي براي روشن شدن وضعيت و اعزام بخدمت بحوزه‌هاي سربازگيري‌مربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزديكترين حوزه سربازگيري محل اقامت مراجعه و خودشانرا معرفي نمايند.
‌ماده 34 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين آماده بخدمت در روز تعيين شده بايستي حضور يابند و در صورت تأخير و يا غيبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود.
‌ماده 35 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
حوزه‌هاي فرعي بر حسب اقتضا ممكن است بطور سيار انجام وظيفه نمايند.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كدخدايان بايستي در تجسس و جمع‌آوري مشمولين غايب ساكن دهات ابواب جمعي خود مطابق صورتيكه از حوزه داده ميشود كمال‌مساعدت را با مامورين بنمايند. ‌در شهرها و نقاطي كه شهرباني وجود دارد مامورين شهرباني و در صورت نبودن شهرباني مامورين ژاندارمري موظف بانجام اين عمل هستند.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در صورت اقتضاء ممكن است سه نفر افسر از طرف فرمانده نظامي منطقه در اجراي مراسم سربازگيري شركت داده شود.
‌ماده 36 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
حوزه‌هاي اصلي مكلفند محل گردآوري مشمولين را در حوزه‌هاي فرعي طوري تعيين نمايند كه مشمولين براي حضور در مراكز معينه بيش از36 كيلومتر مجبور بطي مسافت نباشند.
فصل چهارم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
تامين احتياجات
ماده 37
مشمولين حوزه‌ هاي تابعه هر يك از مناطق بواحدهاي لشگر يا تيپ متبوعه همان منطقه اختصاص خواهند داشت.
ماده 38
حوزه‌ هاي سربازگيري همه‌ ساله در مدت يك ‌ماهه آبان صورت نفراتي كه بموجب ماده يك اين قانون در فروردين سال بعد داخل سن 21‌سالگي خواهند شد از دفتر ثبت احوال و آمار همان محل دريافت خواهند نمود.
ماده 39
دفاتر آمار و ثبت احوال هر محل مكلفند با مراجعه بسوابق و مدارك قانوني مربوط صورت‌ هاي منظور را دقيقا استخراج نموده و بحوزه‌ هاي سربازگيري همان محل تسليم نمايند.
ماده 40
حوزه‌ هاي سربازگيري هر محل بايستي صورتهاي مزبور را در آذر ماه با مدارك موجوده در دفاتر ثبت احوال همان محل كه اسامي ‌مشمولين از آن دفاتر استخراج شده دقيقا تطبيق نموده و پس از رفع كليه اختلافات تعداد آنها را تا اول ديماه هر سال (‌در دو نسخه) بمناطق مربوطه‌ صورت دهند كه يك نسخه آن در منطقه بايگاني و نسخه ديگر قبل از بهمن ماه هر سال بمركز فرستاده شود.
تبصره
صورتهاي نامبرده بايستي اسامي از قلم‌ افتادگان سال گذشته و همچنين اسامي مشموليني را كه جديدا شناسنامه اخذ نموده و يا از طريق‌اعتراض بسن مشمول شناخته شده‌اند در بر داشته باشند.
ماده 41
اداره نظام وظيفه عمومي مكلف است آمار جامعي از كليه مشمولين فروردين ماه هر سال تنظيم نموده و قبل از اسفند ماه سال قبل به‌ستاد ارتش تسليم نمايد.
ماده 42
آمار منظور بايستي صورت احتياجات سال بعد كليه قسمتهاي ارتش را نيز (‌بافراد عادي – باسواد - فني) پس از وضع افراد داوطلب با‌منظور داشتن صدي ده كسور احتمالي در بر داشته باشد.
ماده 43
قسمتها همواره موظف ميباشند از احتياجات سال بعد خود با در نظر گرفتن تغييرات سازماني مناطق را مطلع ساخته و مناطق نيز‌بايستي از تغييرات حاصله بلافاصله اداره نظام وظيفه عمومي را مطلع سازند.
ماده 44
تامين احتياجات و تحويل نفر بقسمت ها از روي شماره ترتيب دفتر اسامي (‌كه از شماره رديف صورتهاي مواليد واصله از دفتر آمار ‌تشكيل داده ميشود) بعمل ميايد چنانچه احتياجات كمتر از افراد احضار شده باشد مازاد از روي شماره مواليد جزو افراد آماده بخدمت منظور‌مي‌شوند.
ماده 45
در صورت اقتضاء ممكن است از مشمولين هر منطقه به مناطق مجاور آن اختصاص داده شود.
فصل پنجم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
رسيدگي و اسم‌ نويسي
ماده 46 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه در خارج از منطقه مربوطه مسكن گزيده‌اند در صورت تمايل ميتوانند در پادگان مسكن خود نام‌نويسي را انجام دهند و حوزه‌مربوطه موظف است نسبت باين مشمولين مطابق مقررات تبصره ماده 148 عمل نمايد.
ماده 47
اسامي مشمولين شهرها و بخش ها و دهستانها در محل خود انتشار داده ميشود.
ماده 48
مردم مجاز هستند چنانچه اشتباه و يا اغلاط و يا سهوي در آگهي مشاهده نمايند (‌چه راجع بخود و چه راجع بديگران) بمامورين‌ مربوطه كتبا يا شفاها يادآوري نمايند
ماده 49
كدخدايان مكلفند چنانچه اشتباه يا اغلاط يا سهوي در آگهي مشاهده نمايند بمامورين مربوطه كتبا يا شفاها يادآوري نمايند.
ماده 50
اشخاصيكه بسن مشموليت رسيده‌اند و اسم آنها در آگهي ثبت نشده بايستي شخصا و يا بوسيله ديگري شفاها يا كتبا مامورين را از‌وضعيت خود مطلع دارند.
‌ماده 51 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه براي اجراي مراسم سربازگيري حاضر ميشوند بايستي وضعيت خود را شخصاً يا بوسيله نماينده با نشان دادن برگ شناسنامه ‌بشرح زير بمجلس سربازگيري اطلاع دهند: 1 - ميزان سواد و معلومات. 2 - اطلاعات فني و تخصصي كه در هر يك از پيشه‌ها دارند. 3 - وضعيت مزاجي. 4 - وضعيت خانوادگي. 5 - شغل. 6 - محل سكني.
‌ماده 52 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اطلاعات ماده 51 در صفحه مخصوص برگهاي شناسنامه ذكر و همچنين مراتب در دفاتر اسامي قيد و تاريخي كه مشمولين براي انجام ‌خدمت بايد حاضر شوند از طرف مجلس سربازگيري در برك(برگ) شناسنامه يا برگ وضعيت آنان ذكر ميشود.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
باشخاصيكه شناسنامه آنان داراي برگ وضعيت نيست از طرف مجلس سربازگيري برگ وضعيت داده خواهد شد.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هر گاه فهرست اسامي كه از ادارات آمار تسليم شده با مندرجات برگ شناسنامه اختلاف داشته باشد علل آن در مجلس سربازگيري رسيدگي و از طرف‌ اداره آمار طبق قانون و آئين‌نامه مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد.
‌ماده 53 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه اطلاعات فني و تخصصي خود را در موقع رسيدگي مكتوم نمايند پس از اثبات كتمان پيشه مدت سه ماه خدمت آنان تمديد ‌يافته و در پيشه خودشان مورد استفاده ارتش خواهند شد.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
از سربازان پيشه‌ور منحصراً در قسمتهاي ارتش ميتوان استفاده كرد و افسران بهيچ عنوان نميتوانند براي خدمات خصوصي خود از پيشه‌ آنان استفاده نمايند. متخلفين بيكماه تا يكسال بحبس تأديبي محكوم خواهند شد.
‌ماده 54 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در صورتيكه تاريخ تولد اشخاص در اظهارنامه‌ها و دفاتر يادداشتي مخدوش و حاكي از مشموليت باشد رسيدگي بآن در دادگاه شهرستان و‌در صورت نبودن در دادگاه بخش محل صدور شناسنامه بعمل ميآيد حكمي كه در اين مورد صادر ميشود قطعي خواهد بود.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هر گاه يكي از اسناد سجلي (‌يكي يا دو برگ اظهارنامه يا دفاتر يادداشتي) مخدوش باشد اداره ثبت احوال محل با اجازه اداره كل آمار و ثبت‌احوال طبق اسنادي كه سالم است اقدام باصلاح برگ يا برگها يا دفاتر يادداشتي خواهد نمود.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اداره كل آمار و ثبت احوال مكلف است بوسيله ادارات خود از تاريخ تصويب اين قانون تا يكسال مشخصات اشخاصي كه تاريخ تولد‌ آنان در اظهارنامه‌ها و دفاتر يادداشتي مخدوش و حاكي از مشموليت است استخراج نموده منتهي در ظرف يكماه در محل صدور اسناد سه نوبت آگهي‌هر يك بفاصله ده روز منتشر نمايد و از تاريخ نشر آخرين آگهي اشخاصيكه مشخصات آنان در آگهي‌ها درج گرديده ميتوانند بدادگاه مربوط مراجعه‌ و درخواست تصحيح اسناد خود را بنمايند.
‌تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
چنانچه اشخاص مزبور در مدت چهار ماه پس از انتشار آخرين آگهي بدادگاه مراجعه ننمودند مشخصات آنان از طرف اداره آمار و ثبت‌احوال بمراكز نظام وظيفه هر محل تسليم خواهد شد.
فصل ششم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
تشكيل مجالس سربازگيري
ماده 55
در 15 اسفند ماه هر سال از طرف وزارت جنك (جنگ) پيشنهاد لازم بمنظور صدور فرمان همايوني راجع باحضار مشمولين سال بعد بهيئت ‌وزراء تقديم مي‌شود. ‌عين فرمان همايوني در اول فروردين ماه هر سال به وسيله مامورين وزارت داخله در كليه نقاط كشور منتشر ميگردد.
‌ماده 56 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مجلس سربازگيري در حوزه‌هاي اصلي در مركز شهرستانها برياست فرماندار و در مركز بخشها برياست بخشدار و معاونت و نظارت‌ رئيس حوزه سربازگيري و عضويت نمايندگان ادارات آمار و ثبت احوال - دادگستري - ژاندارمري - شهرباني - شهرداري و دو نفر پزشك نظامي و دو نفر‌نمايندگان انجمن شهرداري تشكيل ميگردد.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
حضور تمام نمايندگان بالا در مجلس سربازگيري حوزه اصلي منوط باين است كه ادارات مربوط بآنها و وكلاء انجمن شهرداري در محل‌ موجود باشد.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مجالس سربازگيري در حوزه‌هاي فرعي بطور سيار مركب از نمايندگان فرمانداري و حوزه سربازگيري و يكنفر معتمد محل و افسر مامور‌قسمت و لااقل يكنفر پزشك نظامي در موقع گرفتن سرباز تشكيل ميشوند.
‌ماده 57 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اعتراض بنظريه و آراء مجالس سربازگيري و دادگاه اداري حوزه‌ها توسط اداره نظام وظيفه بدادگاه منطقه‌ايكه در مراكز مناطق مركب از‌استاندار و در صورت نبودن فرماندار و رئيس منطقه نظام وظيفه و رئيس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان شهرستان دادگستري محل (‌يا معاونين آنها)‌و يك پزشك نظامي تشكيل ميشود مراجعه و رأي صادره از اين دادگاه قطعي و غير قابل اعتراض خواهد بود.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در صورت نبودن پزشك نظامي رئيس بهداري يا پزشك محل عهده‌دار اين وظيفه خواهد بود
ماده 58
مجالس سربازگيري رسما افتتاح ميشود و جلسات آن علني خواهد بود و مردم ميتوانند بعنوان تماشاچي (‌بدون حق شركت در ‌مذاكرات) حضور بهمرسانند.
فصل هفتم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
معافيت مزاجي
‌ماده 59 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين معلول يا مشكوك كه در حوزه‌هاي فرعي بواسطه نبودن پزشك معاينه ايشان مقدور نباشد بايستي بهزينه ارتش بنزديكترين ‌نقطة كه پزشكان وجود دارند اعزام و در صورت تصديق بمعلول بودن بايد بهزينه ارتش بمحل خود عودت داده شوند.
‌ماده 60 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين زير در اثر علل مزاجي يا نقص اعضاء بنابر معاينه و تشخيص دو پزشك نظامي براي هميشه از انجام خدمت وظيفه معاف‌ ميباشند: 1 - نابينايان از يك يا دو چشم. 2 - قوزي. 3 - كر. 4 - لال. 5 - شل و چلاق. 6 - يكدست. 7 - فاقدين شصت يا سبابه دست راست. 8 - اشخاص كوتاه قد كه قد آنها از 150 سانتيمتر كمتر باشد. 9 - اشخاص مسلول يا مبتلايان به بيماريهاي علاج‌ناپذير. 10 - معيوبين از دو چشم كه از عهده خدمات نظامي بر نيايند.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
براي معاينه مشمولين در صورتيكه پزشكان نظامي در محل نباشند از وجود پزشكان غير نظامي كه صلاحيت ايشان مورد گواهي ادارات‌ بهداري محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
معاينه مشموليني كه جزء طبقات بالا نيستند در صورتيكه در محل دو پزشك نباشد ممكن است توسط يك پزشك صلاحيت دار انجام ‌پذيرد.
‌تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اشخاصيكه مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخيص و رأي سربازي در باره ايشان صادر گرديده بطور كلي (‌چه آنهائيكه بخدمت نرفته و چه آنهائيكه در خدمت هستند) از انجام خدمت وظيفه براي هميشه معاف ميباشند.
‌ماده 61 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين بيمار و ضعيف‌البنيه بوسيله بنگاههاي بهداري كشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودي بخدمت احضار ميگردند مدت‌تعويق خدمت آنان از يكسال تجاوز نخواهد كرد مگر آنكه ادامه معالجه آنان مورد تأئيد و گواهي دو پزشك واقع شود.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
بنگاههاي بهداري كشور موظف بمعالجه و مداواي مجاني مشمولين اين ماده خواهند بود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين بيمار و ضعيف ‌البنيه بوسيله بنگاههاي بهداري كشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودي بخدمت اعزام ميگردند و ‌مدت تعويق خدمت آنها از يكسال تجاوز نخواهد كرد مگر آنكه ادامه معالجات آنها مورد تائيد و گواهي شوراي پزشگي (پزشكي) نظامي واقع گردد.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
بنگاههاي بهداري كشوري موظف بمعالجه و مداواي مجاني مشمولين تبصره بالا خواهند بود.
فصل هشتم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
معافيت محدود
‌ماده 62 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اشخاص زير بواسطه موقعيت خود از انجام خدمت وظيفه معاف ميباشند: 1 - حكام شرع مجاز باجتهاد و يا فتوي از مراجع تقليد و يا فتوي. 2 - علماء درجه اول مذاهب زرتشتي و كليمي و مسيحي.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اعتبار مدارك مربوط باين قبيل اشخاص منوط بگواهي شوراي عالي فرهنك است.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
دانشجويان (‌طلاب) علوم دينيه كه مطابق برنامه وزارت فرهنك مشغول تحصيل هستند مشمول ماده 72 و 73 اين قانون خواهند بود.
فصل نهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
متكفلين
‌ماده 63 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
جز در مواردي كه در قانون پيش‌بيني شده باشد مشمولين زير كه متكفل شناخته شده‌اند هر سال بوضعيت آنان رسيدگي و چنانچه موضوع‌ تكفل بر طرف شده باشد بخدمت زير پرچم احضار والا براي مدت يكسال ديگر بآنان ورقة معافيت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگي‌ مشمول در وضعيت تكفل او تغييري حاصل نشده باشد از خدمت زير پرچم معاف و جزو ذخيره منظور خواهد شد: 1 -‌ يكانه پسر هر مرد يا زني كه سن او از شصت سال متجاوز و يا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و كفالت بر عهدة آن پسر باشد. 2 - هر جواني كه عهده‌دار معاش عيال ويا اولاد خود باشد. 3 - هر جواني كه كفيل منحصر بفرد معاش پدر و يا مادر يا جد و يا جده عليل و يا پير از كار افتاده و بي‌استطاعت باشد. 4 - هر جواني كه بتنهائي عهده‌دار معيشت برادر يا خواهر صغير و يا عليل از كار افتاده باشد و بواسطة عدم بضاعت در غيبت خود وسائل‌ نكاهداري آنان را نداشته باشد.
ماده 64 (منسوخه 15ˏ12ˏ1327)منسوخه 1327/12/15
هيچكس تا قبل از دخول به سن 23 سالگي حق معافيت از خدمت زير پرچم را بعنوان داشتن عيال و يا اولاد ندارد ولي پس از دخول به‌سن مزبور اشخاصي كه داراي عيال يا اولاد باشند موقتاً از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود (‌باستثناء كساني كه در اين تاريخ مشغول انجام خدمت‌ زير پرچم ميباشند كه بايستي در صورت احتياج وزارت جنگ خدمت مقرره را باتمام رسانند) ‌مشمولين محصل از مقررات اين ماده مستثني بوده و پس از فراغت از تحصيل و يا ترك تحصيل فقط در صورت استفاده از معافيت نخستين قرعه مقرره‌ در ماده واحده آبان ماه 1324 قانون اصلاحي قانون نظام وظيفه كه هر گاه داراي عيال و اولاد باشند از مزاياي فوق‌الذكر استفاده خواهند نمود.
تبصره
بطور كلي در مورد كليه مشمولين نامبرده در اين ماده هر گاه تحت‌الكفاله ‌هاي آنها مطابق گواهينامه مجلس سربازگيري متمكن و قادر بكار نبوده و بسته نزديكي كه از آنها نگاهداري نمايد نداشته باشند بنگاههاي شهرداري بايد در مدت هشت ماه اول خدمت زير پرچم براي قبول آنان حق‌تقدم منظور دارند.
‌ماده 65 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
از مشمولين طبقات 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 - 1289 - 1290 - 1291 - 1292 - 1293 - 1294 آنهائيكه در تاريخ ‌تصويب اين قانون در خدمت زير پرچم هستند پس از پايان خدمت زير پرچم مرخص خواهند شد و آنهائيكه بخدمت وارد نشده‌اند ديگر براي خدمت زير‌پرچم احضار نخواهند شد.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
متولدين 1295 ببعد كه متكلفل شناخته شده و ميشوند مشمول مقررات ماده 63 خواهند بود.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه تا اين تاريخ مورد مقررات مواد 64 و 68 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 بوده و فعلا در خدمت ارتش‌ يا ژاندارمري هستند در صورتيكه هشت ماه خدمت مقدماتي را طي كرده باشند از خدمت مرخص و جزو طبقات مربوطه ميكردند
‌تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كسانيكه تا تاريخ اجراي اينقانون مطابق يكي از قوانين 1304 -1310 - 1317 برگ معافيت دائم گرفته‌اند معافيت آنان معتبر شناخته‌ميشود.
‌تبصره 4 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه متولد از 1284 تا پايان 1294 هستند و خدمت زير پرچم خود را انجام داده‌اند و در حين اجراي اين قانون مشغول خدمت ‌دولت مي‌باشند مدت خدمت زير پرچم آنها خواه قبل از قبول خدمت دولت بوده و يا بعد از آن باشد در صورت پرداخت كسور تقاعد بمأخذ پاية كه‌ فعلا دارا ميباشند جزء مدت خدمت رسمي آنان و مدت اقامت در پاية كه حقوق پاز نشستگي آنرا مي‌پردازند محسوب بوده ترفيع آنها از تاريخ‌استحقاق اعطاء خواهد شد و بعلاوه تمام مشمولين از 1284 تا پايان 1294 كه خدمت زير پرچم خود را انجام داده‌اند ديگر براي خدمت يكماهه‌احضار نخواهند شد.
‌ماده 66 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
بطور كلي از دو و يا سه برادر سالم كه در يكسال بخدمت احضار شده باشند بانتخاب پدر و در صورت نبودن پدر بانتخاب مادر يكي از‌آنان و همچنين از 4 و 5 برادر دو نفر آنان موقتا از خدمت سربازي معاف و پس از خاتمه خدمت برادران ديگر بنوبه احضار خواهند شد و در صورت‌ نبودن پدر و مادر اين معافيت موقت بحكم قرعه در بين برادران تعيين خواهد شد.
‌ماده 67 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
متكفلين بايستي رو نوشت برگ شناسنامه افراد مورد كفالت را با استشهاد تهيه و تا يكماه قبل از سال احضار بحوزه‌هاي سربازگيري تسليم ‌نمايند.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
برگهاي استشهاد مطابق نمونة خواهد بود كه در ادارات شهرباني و ژاندارمري و نزد كدخدايان از طرف حوزه‌هاي سربازگيري در دسترس‌ مشمولين گذارده خواهد شد.
‌ماده 68 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
تصديق رو نوشت برگهاي شناسنامه افراد مورد كفالت و همچنين صحت مندرجات استشهاد و شناسائي امضاء كنندگان در شهرها بعهده ‌ادارات شهرباني و در دهات بعهده كدخدايان محول ميگردد و اين مامورين مكلفند بازجوئي‌هاي لازمه را نسبت بمندرجات برگ استشهاد معمول‌ داشته و صحت آنرا تصديق نمايند.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هر مامور يا كدخدائيكه بر خلاف حقيقت تصديق نمايد طبق قانون تعقيب خواهد شد.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در نقاطيكه اداره شهرباني و كدخدا نباشد در صورت بودن ژاندارم اجراي مقررات اين ماده بعهده آنان محول ميگردد.
‌تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
ماموريني كه در بالا گفته شد مكلفند بمراجعه ‌كنندگان رسيد كتبي داده و در ظرف مدتي كه از 15 روز تجاوز ننمايد بازجوئيهاي لازمه را‌معمول و استشهاد و رو نوشت شناسنامه را گواهي نموده و بتقاضاكننده تسليم دارند.
‌ماده 69 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
پسر يا دختري كه تحت كفالت است از لحاظ اجراي اين قانون تا آخر سن 18 سالكي تحت كفالت شناخته مي‌شود.
تبصره 1
بمنظور اجراي اينقانون سن بلوغ براي دختر و پسر هيجده سال تمام محسوب ميشود.
تبصره 2
مشمولين متكفل بايستي عين يا رونوشت مصدق از برگهاي شناس نامه عائله تحت‌الكفاله خود را پيوست باستشهاد مصدق محلي بحوزه‌هاي سربازگيري تسليم نمايند.
تبصره 3
صحت هويت امضاكنندكان (گان) استشهاد در شهرها از طرف شهرباني و در دهستانها به وسيله امنيه يا كدخدايان بايد مورد گواهي واقع شود.
تبصره 4
وضعيت مشمولين اين ماده بايستي از طرف حوزه‌هاي سربازگيري بوسيله مامورين مربوطه يا مامورين شهرباني و امنيه محل تحت‌تحقيق واقع و نتيجه بازرسي با برگهاي شناسنامه و استشهاد دقيقا تطبيق شود.
تبصره 5
متكفليني كه مطابق قانون مصوب 30 شهريور ماه 1310 از خدمت سربازي معاف بوده ‌اند چنانچه در تاريخ اجراي اينقانون پنج سال ‌دوره تكفل آنها منقضي شده باشد مشمول تبصره ماده 16 قانون نامبرده بوده و بايستي چهار ماه خدمت نمايند.
تبصره 6
هيچيك از مقررات اين فصل شامل حال مشموليني كه داراي گواهينامه تحصيلي دوره متوسطه و بالاتر ميباشند نخواهد بود.
فصل دهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
دانش آموزان
ماده 70
اشخاصي دانش آموز ناميده ميشوند كه در يكي از آموزشگاه‌ هاي ملي يا دولتي (‌داخله يا خارجه) رسما اشتغال به تحصيل داشته باشند.
ماده 71
رسميت جريان تحصيل منوط بتصديق و گواهينامه است كه از طرف وزارت معارف به دانش‌آموزان داده خواهد شد.
ماده 72
دانش آموزان دوره دوم دبيرستانها و دانشجويان اموزشگاههاي عالي چنانچه در حين تحصيل به سن مشموليت برسند تا موقعيكه ‌تحصيلات خود را در دبيرستان و دانشكده‌ها ادامه ميدهند از احضار بخدمت معاف هستند.
‌ماده 73 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
تمام دانش‌آموزان و دانشجويان مشمول بمحض ترك تحصيل يا فراغت از تحصيل بخدمت زير پرچم احضار مي‌شوند.
‌ماده 74 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كسانيكه دوره تحصيلات آنان كمتر از دوره كامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط بساير افراد وظيفه خواهند بود.
فصل يازدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
كادر افسري احتياط و ذخيره
ماده 75
گادر (گارد) افسري احتياط از روي صورت هاي اسامي ارسالي وزارت معارف تشكيل ميگردد.
ماده 76
دارندكان (دارندگان) گواهينامه تحصيلات متوسطه و عاليه كه جهت كادر افسري احتياط و ذخيره اختصاص يافته در اول مهر ماه هر سال به‌دانشكده افسري احتياط اعزام و معرفي مي‌گردند.
تبصره
پزشكان و دامپزشكان و دواسازان و دندانسازان مشمول مقررات اين ماده نبوده و تابع مقررات فصل دوازدهم اين قانون خواهند بود.
ماده 77
اعزام و معرفي مشمولين ماده فوق بدانشكده افسري احتياط از روي تقدم تاريخ ولادت بعمل آمده و آنهائي كه از خارجه و يا ساير‌نقاط كشور بمركز آمده‌اند بر سايرين نيز حق تقدم خواهند داشت.
ماده 78
دانشكده افسري احتياط هرساله در اول مهر ماه در تهران تشكيل ميشود و دوره آن يك سال است.
ماده 79
افراد نامبرده دو ماده 76 از تاريخ معرفي بدانشكده افسري تا خاتمه دوره دانشكده تابع مقررات عمومي دانشكده افسري احتياط بوده و‌طبق برنامه مخصوص تعليمات لازمه را طي خواهند نمود.
‌ماده 80 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كسانيكه دوره تحصيلات آنان معادل ليسانس يا دكترا باشد بطور كلي 12 ماه در خدمت زير پرچم خواهند بود كه پس از طي دوره‌ دانشكده افسري احتياط در صورتيكه از عهده امتحانات نهائي بر آيند مطابق فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه افسري نائل و ششماه با درجه افسري‌در صف خدمت خواهند نمود.
‌ماده 81 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
افراد نامبرده در ماده 76 و 80 از تاريخ معرفي بدانشكده افسري تا خاتمه دوره دانشكده تابع مقررات عمومي دانشكده افسري احتياط بوده‌ و طبق برنامه مخصوص تعليمات لازمه را فرا خواهند گرفت
ماده 82
چنانچه افسران وظيفه در خدمت بيعلاقگي نشان داده و يا بي انضباطي و سستي از آنان مشهود گردد براي هر دفعه ارتكاب با نظر ستاد ‌ارتش از سه ماه تا يكسال خدمت آنها تمديد ميگردد.
ماده 83
افسران وظيفه پس از خروج از دانشكده با نظر ستاد ارتش به نسبت احتياجات بقسمت هاي ارتش تقسيم ميگردند.
ماده 84
افراد وظيفه كه خدمت زير پرچم خود را مانند افراد عادي خاتمه داده و بعدا بخاتمه تحصيلات و اخذ گواهي‌ نامه متوسطه و عاليه نايل آيند و بخواهند جزء كادر افسري احتياط محسوب گردند مشمول مقررات اين فصل خواهند بود.
ماده 85
افسران وظيفه و احتياط در صورت تمايل بادامه خدمت داوطلب در ارتش پس از طي سال دوم دوره دانشكده افسري افسر داوطلب ‌شناخته شده و تابع مقررات عمومي ارتشي خواهند بود.
تبصره
مدت تحصيل در سال دوم دانشكده با استفاده از حقوق درجه بوده ولي هزينه آنها در دانشكده از حقوق آنها محسوب خواهد شد.
ماده 86
دارندگان گواهي‌نامه كه بخاتمه ادوار تحصيلي متوسطه و عاليه موفق شده‌اند در موقع انجام خدمت زير پرچم براي دخول بدانشكده ‌افسري احتياط بايستي شرايط زير را دارا باشند. ‌الف - در موقع معرفي از طرف وزارت معارف راجع باستعداد و قابليت ذوق نظامي و همچنين وضعيت اخلاقي داراي گواهي نامه مخصوص باشند. ب - از نظر جسماني و تناسب اندام (‌كه با معاينه متخصصين پزشگي (پزشكي) منتخب از طرف ستاد ارتش تشخيص داده ميشود) نقيصه بدني نداشته و‌كاملا سالم باشند. ج - پس از معرفي جهة (جهت) انجام خدمت وظيفه بوسيله يك هيئت نظامي تحت آزمايش واقع و مطابق برنامه تعليمات نظامي وزارت معارف از‌عهده امتحانات لازمه برآيند.
تبصره
مشموليني كه در هر يك از مراحل سه‌گانه بالا مردود شوند جهت دو سال خدمت عادي معرفي و آنهائيكه داراي شرايط مقرره باشند روز‌اول مهر ماه هر سال بدانشكده افسري احتياط اعزام و معرفي ميگردند.
‌ماده 87 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
دانشجويان دانشكده افسري احتياط در صورتيكه از عهده امتحانات بر نيايند مدت تحصيل آنها جزو دوره خدمت زير پرچم محسوب و براي‌ طي بقيه خدمت بدون درجه بصف اعزام خواهند شد.
تبصره
تجديد ادوار تحصيلي دانشكده افسري احتياط از دو دوره تجاوز نخواهد كرد.
ماده 88
افسر وظيفه و احتياط و ذخيره چنانچه در هر يك از مراحل خدمتي شئون و خصائص افسري را از دست داده و فاقد صلاحيت گردند بقيه‌ مدت خدمت را در كليه مراحل با درجه سربازي ادامه داده و از كادر افسري خارج خواهند بود.
تبصره 1 (منسوخه 03ˏ03ˏ1344)منسوخه 1344/03/03
مقررات اين ماده در مورد درجه‌داران - سرجوخه‌ها و سرباز يكم‌هاي وظيفه و احتياط و ذخيره كه شئون و خصائص خدمتي درجه مربوط را‌ از دست داده و فاقد صلاحيت گردند نيز قابل اجرا خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخه 03ˏ03ˏ1344)منسوخه 1344/03/03
منظور از افسران - درجه‌داران و سرجوخه‌ها و سرباز يكم‌هاي مذكور در اين ماده اعم است از كسانيكه خدمت نظام وظيفه خود را در‌نيروهاي مسلح شاهنشاهي و يا بر طبق قوانين مخصوص در ساير سازمان‌هاي كشور انجام ميدهند.
فصل دوازدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
پزشگان (پزشكان) – دامپزشگان (دامپزشكان) - دواسازان - دندانسازان
ماده 89
مشمولين نامبرده در اين فصل در امور تخصصي خود مورد استفاده واقع و جزو كادر مربوطه منظور خواهند شد.
‌ماده 90 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كسانيكه داراي دانش نامه دانشكده پزشگي - دامپزشكي – دندانسازي- داروسازي باشند بطور كلي دوازده ماه در خدمت زير پرچم خواهند‌ بود كه پس از طي دوره ششماهه تعليمات تكميلي نظامي تحت نظر ادارات مربوطه و گذرانيدن امتحان مطابق فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه ‌افسري نائل و ششماه در قسمتهاي مربوطه با درجه افسري خدمت خواهند نمود.
‌ماده 91 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
فارغ‌التحصيلان آموزشگاههاي دام پزشكي - دندانسازي - داروسازي كه تحصيلات آنان معادل دوره كامل متوسطه باشد پس از ششماه ‌خدمت مقدماتي در صف كسانيكه از بين آنان مشمول مقررات ماده 76 بشوند پس از طي دوره چهارماهه تعليمات تكميلي تحت نظر اداره مربوطه و‌گذرانيدن امتحان نهائي طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه افسري نائل و هشتماه با درجه افسري در صف خدمت خواهند نمود و‌سايرين بقيه خدمت زيرپرچم خود را مانند افراد وظيفه در صف انجام خواهند داد.
‌ماده 92 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
پزشكان وظيفه طبقات 1284 تا 1302 كه در تاريخ تصويب اينقانون در خدمت زير پرچم هستند در صورتي مي‌توانند از مزاياي ماده 90‌اينقانون استفاده نمايند كه اقلا پس از پايان سال اول خدمت خود يكسال نيز خدمت در ارتش را با پايه پزشك ياري طبق قانون خدمتگذاري پزشكان ‌مصوب هفتم مرداد 1318 تعهد نمايند.
تبصره
براي تعيين منطقه مربوطه محل اقامتگاه قانوني مشمولين معتبر خواهد بود.
ماده 93
افراد نامبرده در اين فصل مشمول مقررات مواد 82 و 86 و 87 و 88 اين قانون خواهند بود.
فصل سيزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
مراسم انجام سربازكيري (گيري)
‌ماده 94 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مجالس سربازگيري در پانزدهم فروردين ماه هر سال در مراكز حوزه‌ها تشكيل ميگردد.
تبصره 1
در صورتيكه تشكيل مجلس سربازگيري در مدت مقرره ضمن ماده 56 در كليه كشور مقدور نباشد مناطق و حوزه‌هاي سربازگيري ‌مكلف ميباشند بمحض تهيه مقدمات در طول سال تشكيل داده و وضعيت مشمولين را طوري رسيدگي نمايند كه به سال بعد موكول نشود.
تبصره 2
در سال 1317 استثناءاً مجالس سربازگيري در 15 مهر ماه تشكيل و افتتاح ميگردد.
ماده 95
در اولين ساعت افتتاح مجلس سربازگيري فرمان همايوني از طرف رئيس مجلس قرائت و با ايراد نطق مختصري دائر بمنويات خاطر‌ خطير شاهانه و فوائد خدمت سربازي مجلس را افتتاح مينمايد.
ماده 96
رئيس مجلس مقررات مربوط به كساني را كه مطابق اين قانون ممكن است از خدمت نظامي دائما يا موقتا معاف گردند شرح ميدهد.
ماده 97
اسامي اشخاصي كه در آنسال بخدمت سربازي دعوت شده‌ اند مطابق دفاتري كه حوزه ‌هاي سربازگيري از روي مدارك و دفاتر آمار‌استخراج نموده ‌اند بايد يك يك بصداي بلند خوانده شود و مطابق مقررات اينقانون در حق حاضرين و غائبين عمل شود.
‌ماده 98 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هيچيك از وزارت خانه‌ها و ادارات و و بنگاههاي دولتي و ملي نبايد مشموليني را كه وضعيتشان روشن نشده و برك معافيت موقت كه مدت‌آن منقضي نشده باشد و يا برگ معافيت دائم و يا كتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و يا در خدمت نگاهدارند.
تبصره 1
كسانيكه مطابق ماده 2 اينقانون در سنين مشموليت بوده و در صفحه مخصوص برگهاي شناسنامه آنها از طرف مامورين رسيدگي و‌مجالس سربازگيري نتيجه بررسي و راي مجلس سربازگيري ذكر نشده باشد هيچيك از ادارات و بنگاه‌هاي دولتي و شهرداريها و ملي (‌اعم از رسمي و‌غير رسمي مجاز باستخدام و قبول عضويت آنها در هيچ كاري نخواهند بود و گماردن اين قبيل اشخاص به هر گونه خدمتي بكلي ممنوع است و بانان نبايستي اجازه مسافرت داده شود.
تبصره 2
كساني كه برگهاي شناسنامه آنها حاكي از احراز عنوان سربازي مي‌باشد بايستي داراي دفترچه خدمت نظامي و يا برگ آماده بخدمت‌باشند و الا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.
ماده 99
مشموليني كه در موقع رسيدگي و اسم‌نويسي اساسا خود را سرباز بلامانع معرفي نموده‌اند محتاج رسيدگي نبوده بايستي فورا راي‌ سربازي آنها از طرف مجلس صادر و جهة (جهت) انجام خدمت معرفي شوند.
ماده 100
مجالس سربازگيري بايستي با مراجعه بسوابق و بررسي در وضعيت هر يك از مشمولين كه قبلا رسيدگي شده بدون تاخير راي خود را‌به پرونده‌هاي مربوطه ضميمه نمايند.
ماده 101
مشموليني كه بواسطه مسافرت و با كسالت و علل ديگر حاضر نشده و نماينده فرستاده باشند از نماينده آنها تحقيقات لازمه بعمل ‌آمده علل عدم حضور و وضعيت آنها در مقابل اسامي مربوطه ذكر و مطابق اينقانون درباره آنها رفتار ميشود.
ماده 102
در صورت بروز اختلاف آراء بين اعضاء مجلس سربازگيري راي اكثريت قاطع خواهد بود و در صورت تساوي تعداد راي‌ دهندگان راي‌ قسمتي كه رئيس با آن موافقت نموده قابل اجرا ميباشد.
ماده 103
پس از خاتمه رسيدگي بوضعيت كليه مشمولين حاضر و موضوع كردن معافها سربازشدگان به نسبت احتياج از روي شماره ترتيب‌اسامي بسربازخانه اعزام و بمازاد برگ آماده بخدمت داده ميشود تا در اولين موقع احتياج بسربازخانه فرستاده شوند.
ماده 104
پس از ختم عمليات مجالس سربازگيري صورت‌مجلس در چهار نسخه نوشته شده و كليه اعضاء امضاء مينمايند يك نسخه از‌صورتمجلس بوزارت داخله و يك نسخه باداره نظام وظيفه عمومي ارسال و يك نسخه در دفتر حوزه سربازگيري و يك نسخه در دفتر رئيس‌مجلس سربازگيري بايگاني ميشود.
ماده 105
بلافاصله بعد از خاتمه مجلس سربازگيري حوزه‌هاي سربازگيري موظفند توضيحات لازمه راجع بمشمولين متوفي را در دفاتر مربوطه‌ ذكر نموده و راجع بجلب غائبين و فراريان مطابق مقررات اين قانون اقدام و عمل نمايند.
فصل چهاردهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
مشمولين مقيم خارجه
ماده 106
نمايندگان سياسي و قنسولي دولت شاهنشاهي ايران مقيم خارجه بايستي دفتري جهة (جهت) ثبت اسامي كليه اتباع مقيم حوزه ماموريت خود ‌تهيه نموده و از روي مدارك صحيحه تنظيم نمايند.
تبصره
در دفتر مزبور بايستي بطور خلاصه تاريخچه انفرادي هر يك از اتباع ذكور دولت شاهنشاهي از حيث (‌ هويت كامل - تاريخ تولد -‌مشاغل - مدت توقف - تاريخ عزيمت از ايران - تعداد عائله و ميزان درآمد و سرمايه در خارجه و در ايران) درج شود.
ماده 107
بمشموليني كه فاقد برك (برگ) شناسنامه بوده و يا آنهائيكه جديدا متولد ميشوند بايستي از طرف مامورين مذكور در ماده 106 مطابق ‌مقررات قانون آمار و ثبت احوال برك (برگ) شناسنامه داده شود.
ماده 108
نمايندگان دولت شاهنشاهي مقيم خارجه انجام وظايف مجلس سربازگيري را در حوزه ماموريت خود نسبت باتباع ايران عهده‌دار‌خواهند بود.
ماده 109
در اول فروردين ماه هر سال بمحض اينكه فرمان همايوني دائر باحضار مشمولين شرف صدور يافت بوسيله وزارت امور خارجه ‌تلگرافا بنمايندگان مقيم خارجه ابلاغ ميگردد.
ماده 110
نمايندگان دولت شاهنشاهي بمحض استحضار از فرمان همايوني با مراجعه بدفاتر خود كه ميبايستي اسامي مشمولين هر سال دقيقا‌ طبقه ‌بندي شده باشد مشموليني را كه در آن سال فرمان همايوني دائر به احضار آنان شرف صدور يافته بسفارتخانه يا قنسولگري دعوت مينمايند.
ماده 111
رسيدگي بوضعيت هر يك از مشمولين بايستي مطابق مقررات اين قانون در مجلسي كه تحت رياست نماينده دولت با حضور نماينده ‌نظامي و پزشك و يك يا دو نفر ديگر از اعضاء سفارتخانه يا قونسولگري و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماينده دولت تشكيل ميگردد بعمل آيد.
تبصره
عضويت هر يك از اشخاص نامبرده در اين ماده منوط به بودن آنها در محل است.
ماده 112
مشموليني كه سرباز بلامانع تشخيص داده شوند بايستي بطرف ايران حركت داده شوند و اسامي و سوابق و مدارج تحصيلي آنها نيز‌مشروحا بمركز گزارش شود.
ماده 113
مشموليني كه از خارجه بايران عازم ميشوند چنانچه از ايران برگ شناسنامه گرفته باشند (‌باستثناء آنهائي كه داراي گواهينامه‌ متوسطه و عاليه هستند) بايستي در محل اخذ برگ شناسنامه بخدمت معرفي شوند و چنانچه از نمايندگان ايران در خارجه برك (برگ) شناس نامه اخذ كرده‌ باشند بايد خدمت خود را در قسمت هاي مركزي انجام دهند.
تبصره 1
انجام خدمت مشموليني كه داراي گواهينامه ميباشند تابع مقررات فصل 11 و 12 اين قانون خواهند بود.
تبصره 2
چنانچه مشمولين نامبرده در اين ماده بواسطه محظورات و موانعي مايل بانجام خدمت در منطقه مربوطه نباشند ميتوانند انجام‌ خدمت زير پرچم خود را در يكي از قسمتهاي پادگان مركز استدعا نمايند.
ماده 114
اسامي مشمولين بي‌ بضاعتي كه به تصديق نمايندگان دولت شاهنشاهي قادر به تهيه هزينه مسافرت خود بايران نباشند بايستي ‌مشروحا بمركز گزارش شود.
ماده 115
مشموليني كه بايران عزيمت مينمايند بايستي از نمايندگان دولت شاهنشاهي مطابق مندرجات ماده 106 معرفي ‌نامه رسمي در دست‌داشته باشند.
ماده 116
مشموليني كه در حين عبور از مرز داراي معرفي ‌نامه رسمي نباشند بايستي خود را بنزديكترين حوزه سربازگيري معرفي نموده و‌وضعيت آنها مطابق مقررات قانون در همان حوزه تحت رسيدگي قرار داده شود.
ماده 117
مشمولين مقيم خارجه چنانچه در موقع مقرره جهة (جهت) انجام خدمت خود را معرفي ننموده باشند تا اول فروردين 46 سالگي در‌هر موقع و در هر سني كه بايران مراجعت نمايند بايستي خدمت مقرره را انجام داده و مطابق مقررات فصل 19 اين قانون در حق آنها رفتار شود.
فصل پانزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
طرز اجراي مراسم سوگند
ماده 118
كليه مشموليني كه بافتخار انجام خدمت سربازي نايل ميشوند بايستي نسبت به شاهنشاه و ميهن سوگند وفاداري ياد نمايند.
ماده 119
انجام مراسم سوگند بايستي پس از دوره تعليمات اوليه در مقابل پرچم هنگي بعمل آيد.
ماده 120
طرز اجراي مراسم سوگند بدين ترتيب خواهد بود كه بايستي سربازان هر واحد جملات زير را كلمه بكلمه با فرمانده خود تكرار كنند. ‌سوگندنامه «‌من در پيشگاه خداوند قسم ياد ميكنم كه در انجام وظايف مقدس سربازي و فداكاري نسبت باعليحضرت همايون شاهنشاهي و ميهن خود قصور و ‌كوتاهي نكرده و آماده ‌ام در هر موقع با نثار جان خود وفاداري باين سوگند و پيمان را عملا نشان دهم»
ماده 121
پس از خاتمه مراتب سوگند سرود ملي خوانده شده و سلام شاهنشاهي نواخته ميشود.
فصل شانزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
احضار تعليماتي و بسيج
ماده 122
احضار طبقات صنوف و قسمتهاي مختلفه مشمول مقررات ماده 126 اين قانون خواهد بود.
ماده 123
كليه سربازاني كه دوره خدمت زير پرچم خود را به پايان رسانيده‌ اند در چهار سال دوره احتياط پس از سه سال اول در سال چهارم‌ احتياط يك مرتبه و در شش سال اول ذخيره هر دو سال يكمرتبه در سالهاي دوم و چهارم و ششم و در بقيه سالها هر سه سال يكمرتبه در سالهاي ‌نهم و دوازدهم و پانزدهم بايستي براي (مدت يك ماه) تجديد تعليماتي نظامي حاضر گردند.
ماده 124
احضار هر يك از طبقات شامل افسران و گروهبانان آن طبقه نيز خواهد بود.
ماده 125
جز در مواقع بسيج عمومي حكم احضار سه ماه قبل از تاريخ حضور به وسيله آگهي منتشر ميگردد.
ماده 126
حكم و آگهي احضارشدگان از طريق حوزه‌هاي نظام وظيفه بوسيله فرمانداران و كدخدايان و مامورين امنيه و شهرباني ابلاغ و منتشر‌مي گردد و باحضارشدگان مقيم خارجه توسط نمايندگان شاهنشاهي ابلاغ ميگردد.
ماده 127
كدخدايان موظف ميباشند آنهائي را كه اسمشان در فهرست‌هاي واصله درج شده احضار نموده وادار نمايند تا روز مقرر وسائل حركت و ‌ورود خود را بمحل تجمع آماده نمايند و راجع بساير احضارشدگاني كه در محل نباشند ملزم ميباشند از كسان و آشنايان آنها تحقيقات وافيه بعمل آورده تاريخ فوت و يا تاريخ غيبت و محل توقف و اشتغالات فعلي آنان را در مقابل اسامي مربوطه بطور صريح ذكر نموده بنزديك ترين رئيس‌شهرباني و يا فرمانده امنيه تسليم نمايند كه بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود.
تبصره
در خارجه اجراي مقررات بالا بعهده نمايندگان دولت شاهنشاهي خواهد بود.
ماده 128
طبقاتي كه در موقع بسيج عمومي احضار ميگردند موظفند پس از اينكه اعلاميه احضار به محل آنها رسيد در ظرف بيست و چهار ‌ساعت حركت نموده بمركز حوزه سربازگيري و يا سفارتخانه و قونسولخانه خود حاضر شوند.
ماده 129
طبقاتي كه موقع احضار در خارجه متوقف هستند بايد بوسايل مقتضي از قبيل آگهي در روزنامه يا ابلاغ انفرادي از طرف سفارت يا ‌قنسولخانها از جريان احضار خود آگاهي يافته جهت دريافت گذرنامه در سفارتخانه يا قنسولخانه مربوطه حاضر شوند.
ماده 130
اشخاصي كه در موقع بسيج عمومي احضار ميگردند چنانچه براي انجام امورات شخصي در غياب خود محتاج نماينده - وكيل و‌شخص ثالث باشند هر گونه وكالت‌نامه كه در حضور رئيس دفتر سربازگيري و يا افسر امنيه و شهرباني نوشته باشند و از طرف مامورين نامبرده نيز ‌گواهي شده باشد از هر گونه هزينه معاف بوده و در نزد مراجع و مقامات مادامي كه نويسنده آن تحت تجهيز است اعتبار وكالت‌نامه رسمي را خواهد ‌داشت.
ماده 131
براي بيماراني كه قادر بحركت نباشند بايستي گواهي‌نامه و استشهاد معتبر با گواهي شهرباني يا امنيه بمركز حوزه مربوطه با تعيين ‌نوع مرض فرستاده شود كه بلافاصله از طرف حوزه پزشك بازرس جهة رسيدگي بوضعيت فرد فرد بيماران اعزام گردد.
ماده 132
بنفراتي كه موقع احضار در خارج از حوزه مربوطه سكني دارند (‌اعم از خارجه يا داخله) بايستي بمحض انتشار آگهي از طرف كسان‌ و خويشان آنها جريان احضار به سرع وسائل اطلاع داده شود كه در راس موعد مقرره بمحل معينه حاضر شوند.
ماده 133
كليه افراد احتياط و ذخيره بايستي بدفعاتي كه در اينقانون تصريح شده در تجديد تعليمات شركت نمايند و چنانچه در هر يك از‌دفعات احضار بعلل موجهي در حضور و شركت آنها تعويق حاصل شود بايستي در سنوات آتي با طبقات بعدي بمنظور طي تعليمات مقرره احضار‌و شركت نمايند.
ماده 134
بطور كلي در مواقع احضار و بسيج محل تجمع افراد هر حوزه مراكز حوزه‌هاي مربوطه بوده و بايستي احضارشدگان خود را بدفتر ‌سربازگيري همان محل معرفي نمايند.
ماده 135
افراد احتياط و ذخيره زير از احضار براي تجديد تعليمات و وهله اول بسيج معاف مي‌باشند: ‌الف - بيماراني كه قادر بحركت و انجام تعليمات نباشند. ب - زندانيان. ج - رؤساي دادگاهها - مامورين سياسي و قنسولي و ساير نمايندگان دولت شاهنشاهي در خارجه. ‌د - شهردارها و كدخدايان رسمي. ه - مديران و آموزگاران دبستانها و آموزشگاههاي فلاحتي كه بگواهي وزارت معارف تعيين جانشين جهت آنها مقدور نباشد و لااقل داراي يكسال سابقه خدمت در معارف باشند. ‌و - كارگران فني راه‌اهن بشرط آنكه لااقل سه ماه قبل از صدور حكم داخل در خدمت نامبرده شده باشند. ‌ز - نفراتي كه در خدمات ارتش هستند.
تبصره 1
مواقعيكه حضور هر يك از معاف‌شدگان مندرجه در بالا ضرورت حاصل كند تصريحا در احكام صادره قيد ميشود.
تبصره 2
كساني كه در موقع احضار تعليماتي در خارجه بوده و بنا بگواهي سفارت يا قنسولخانه حضور آنها در موعد مقرر غير ميسر و قابل‌ تعويق باشند در سال بعد بدون هيچگونه عذري بايد در تعليمات طبقه بعدي شركت نمايند.
ماده 136
بجاي نفرات احتياط و ذخيره مستخدمي كه در احضار تعليماتي و وهله اول بسيج مطابق مقررات ماده بالا معاف ميگردند بايستي ‌فورا از طرف وزارتخانه‌هاي مربوطه جانشين تعيين و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدي مانعي براي حضور و شركت آنها در بين نباشد مگر در‌مواردي كه فرمان مخصوص صادر شده باشد.
ماده 137
اشخاصي كه بخدمت احضار نمي‌گردند موظفند كه نسبت باسلاف و اولاد و زنان و برادران و خواهران سربازاني كه متكفل عائله‌ بوده از ده يا محل آنها براي مدت بيش از يكماه و نيم احضار شده‌اند از تاريخ دخول احضارشدگان بخدمت الي روز خاتمه خدمت مساعدت و ‌همراهي نمايند و اولياي امور شهرداري هاي محلي و كدخدايان بايستي اجراي منصفانه اين مقررات را عهده ‌دار شده و در انجام آن مراقبت كامل معمول ‌دارند.
تبصره 1
بخانواده فراريان و متخلفين هيچگونه كمك و همراهي نبايد معمول شود.
تبصره 2
در موقع بسيج بنگاه‌ هاي ملي و شهرداري‌ها نيز بايستي در همراهي و كمك مادي بعائله احضارشدگان لازمه مساعدت و معاضدت را‌ بعمل آورند.
ماده 138
نفراتي كه در خدمت ادارات دولتي يا عمومي و غيره بوده و مشمول موارد معافيت نيستند بايستي سه روز قبل از تاريخ احضار و‌حركت از خدمت مربوطه موقتا معاف گردند.
ماده 139
طبقات احضار شده با ارائه كتابچه نظامي و دفتر خدمت وظيفه براي حضور در محل تجمع از پرداخت هزينه راه ‌آهن و كشتي در داخله‌ كشور معاف خواهند بود.
ماده 140
طبقات احضار شده جهت تجديد تعليمات آنانكه جزو ادارات و بنگاهها هستند در مدت احضار موقت حقوق خود را از ادارات و‌ بنگاههاي مربوطه دريافت خواهند نمود و آنهائيكه داراي مشاغل ازاد هستند بر طبق مقررات مالي ارتش از قسمتهاي مربوطه ماخوذ خواهند داشت.
ماده 141
در مواقع بسيج بطور كلي حقوق و هزينه احضارشدگان بعهده ارتش خواهد بود.
فصل هفدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
تغيير سن
ماده 142
بطور كلي سن اشخاص تابع مصرحات برگهاي شناس نامه آنها خواهد بود.
‌ماده 143 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هر گاه در موقع رسيدگي بوضعيت مشمولين معلوم شود كه سن واقعي مشمول با تاريخ تولد مندرج در برك شناسنامه از حيث كمي يا‌ زيادي سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در اينمورد صورت جلسه بامضاي هيئت رسيدگي حاكي از تعيين مشخصات ‌كامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عكس گواهي شده تنظيم و به پيوست رو نوشت برك شناسنامه بدادگاه مركز مناطق مذكور در ماده 57 فرستاده‌ميشود و اين دادگاه پس از رسيدگي بترتيب زير عمل مينمايد: 1 - نسبت باشخاصيكه كوچكتر از سن مشموليت تشخيص داده شوند برك معافيت موقت تا رسيدن بسن سربازي ميدهد. 2 - نسبت باشخاصي كه بزرگتر از سن مشموليت تشخيص داده شوند برك معافيت دائم بعنوان خارج از مشموليت بآنان تسليم مي‌دارد.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
راجع باشخاصي كه تولد آنان طبق مقررات قانون در دفاتر مواليد بثبت رسيده باشد اين تاريخ تولد معتبر شناخته شده و قابل هيچگونه ‌اعتراض نخواهد بود و اگر اشتباهاتي بين برك شناسنامه و دفاتر مواليد مشاهده شود برابر قانون ثبت احوال رسيدگي و رفع خواهد شد.
‌ماده 144 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در تاريخ اجراي اين قانون پرونده‌هائي كه بر اثر اجراي مقررات ماده 143 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 در هيئت‌ تجديد نظر مقرر در ماده 144 قانون مذكور رسيدگي نشده باشد بايستي در هيئت نامبرده طبق ماده 143 اين قانون رسيدگي و پرونده‌ها براي صدور‌برگهاي معافيت موقت و يا دائم بمناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف بصدور برك معافيت هستند.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
هيئت تجديد نظر مقرر در ماده 144 قانون نظام وظيفه مصوب 29 خرداد 1317 برياست يك افسر ارشد و دو افسر جزء كه از طرف اداره‌ نظام وظيفه معين مي‌شوند و نماينده اداره كل آمار و ثبت احوال و نماينده دادسراي تهران و يك پزشك بانتخاب بهداري ارتش تشكيل خواهد شد.
ماده 145 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
پرونده‌هائي كه بر اثر اجراي مقررات ماده 145 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 317 تشكيل و تا اين تاريخ منجر بصدور راي هيئت تجديد نظر نشده باشد بايكاني(بايگاني) مي‌شود و پس از انتشار آگهي در مناطق مربوطه عين مدارك بتقاضاي صاحبان مدارك بخود آنان يا‌ نمايندگانشان مسترد خواهد شد.
تبصره 1
محل اعتراض نسبت ببرگهاي شناس نامه سكنه دهات و قصبات مراكز حوزه‌هاي اصلي مي‌باشد.
تبصره 2
حضور هر يك از نمايندگان معينه منوط بوجود ادارات مربوطه در محل خواهد بود.
تبصره 3
معترض‌عليه چنانچه مدارك و اسنادي براي تائيد مندرجات برگ شناس نامه خود داشته و در دسترس نباشد ميتواند بمدت متناسبي‌ كتبا از هيئت محلي و تجديد نظر استمهال نمايد.
تبصره 4
پرونده‌هاي موجوده كه روي جريان بالا عمل شده و هنوز جريان آن ناتمام است مشمول مقررات اين ماده خواهد بود.
‌ماده 146 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
رؤسا و كارمندان و پزشكان مجالس سربازگيري و يا دادگاه اداري حوزه‌ها كه در جريان اوليه امور مربوطه بمشمولين راي داده باشند حق‌شركت در دادكاه مركز منطقه براي اظهار نظر نسبت بهمان موضوع نخواهند داشت.
فصل هيجدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
وظايف حوزه‌هاي سربازگيري
ماده 147
بطور كلي تهيه وسايل اجراي مقررات اينقانون در هر حوزه سربازگيري بعهده رئيس آن حوزه خواهد بود.
ماده 148
رؤساي حوزه‌هاي نظام وظيفه وظيفه‌دار هستند كه با اقدامات قانوني تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتما از نظر سربازگيري ‌عمل نمايند.
تبصره
رسيدگي بوضعيت مشمولين و نفرات حوزه‌هاي ديگر نيز چنانچه محل اقامت خود را تغيير داده باشند بعهده حوزه محل اقامت‌خواهد بود منتها بايستي فورا مراتب بحوزه مربوطه نيز سابقه داده شود.
‌ماده 149 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در مركز هر يك از حوزه‌هاي اصلي سربازگيري دادگاه اداري بكارمندي نمايندگان وزارت كشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظام‌وظيفه و دو پزشك صلاحيت‌دار تحت رياست ماموريكه از حيث پايه برتري داشته باشد تشكيل و بوضعيت مشمولين غائب و باقيماندگان مجلس‌سربازگيري رسيدگي و رأي خواهد داد.
‌تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در نقاطي كه اداره ژاندارمري و شهرباني وجود داشته باشد نمايندكان آنان نيز شركت خواهند نمود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اراء دادگاه اداري بايد كتبي و روي مدارك پرونده بوده و اعتبار آن به منزله اراء مجلس سربازگيري خواهد بود.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
آراء مجالس سربازگيري و دادگاههاي اداري قطعي بوده مگر اينكه در نتيجه شكايات معترضين و يا وصول گزارشات مامورين ‌صلاحيت‌دار و يا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجديد نظر آن ضرورت حاصل كند كه در اينصورت پرونده‌هاي مربوطه بهر منطقه در ‌دادگاه اداري متشكله در مركز آن منطقه با حضور رئيس منطقه و فرمانده پادگان يا نماينده او فقط براي يك مرتبه تجديد نظر خواهد شد و چنانچه قضيه ‌قابل تعقيب جزائي تشخيص داده شود بدادگاه صلاحيت دار احاله ميگردد.
ماده 150
كليه تنبيهات و مجازات هاي مقرره در فصل نوزدهم اين قانون پس از بررسي پرونده‌هاي مربوطه از طرف دادگاه‌هاي اداري مركز مناطق و‌حوزه‌ها رسيدگي و آنچه كه بموجب مصرحات فصل مذكور مربوطه بدادگاه‌هاي نظامي و يا عمومي باشد پرونده‌هاي مربوطه عينا احاله و تصميماتي ‌كه دادگاه اداري بايد راسا اتخاذ نمايد بمنظور صدور تصويب‌نامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامي منطقه ارسال ميگردد.
ماده 151
حوزه‌هاي سربازگيري موظفند جريان عمل را طوري تنظيم نمايند كه نفرات معينه در راس مواعد مقرره بخدمت احضار و وسائل ‌ترخيص و برگها و مدارك آنها طوري پيش‌بيني و تنظيم شود كه موجبات تاخير جريان امور فراهم نگردد.
ماده 152
در حوزه‌هاي سربازگيري دفاتر مربوطه بايد بنحوي ترتيب داده شود كه تاريخچه ادوار خدمتي كليه نفرات حوزه مربوطه را بطور ‌روشن نشان داده و كليه تغييرات بطور واضح و دقيق در آن مصرح باشد و بايد هميشه مندرجات دفاتر با واقعيت و وضعيت نفرات آن حوزه در هر‌موقع مطابق و بدون اختلاف باشد.
ماده 153
مامورين آمار و كدخدايان هر حوزه مكلفند هر يك در موارد مربوطه هر موقع تغييراتي راجع بافراد حوزه مربوطه از لحاظ شهادت و ‌فوت و فرار و مسافرت بخارجه و تغيير محل حاصل ميگردد بلافاصله حوزه‌هاي سربازگيري را مطلع سازند كه در دفاتر و پرونده‌هاي مربوطه عمل ‌نموده و اقدامات لازمه معمول دارند.
‌ماده 154 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
وضعيت و طرز عمل مناطق و حوزه‌هاي سربازگيري لااقل در هر سال يكمرتبه با اعزام بازرس از مركز بايد تحت بازرسي قرار گيرد. در‌صورت اقتضا نيز در هر موقعيكه ضروري باشد بازرس اعزام خواهد شد.
فصل نوزدهم
تنبيهات
ماده 155
سربازاني كه در موقع صلح مدت غيبت آنها در خدمت از پانزده روز متوالي تجاوز نمايد فراري محسوب و پس از دستگيري جهت‌ تعيين مجازات هاي زير بدادگاههاي نظامي تسليم ميگردند ‌الف - براي دفعه اول فرار از تاريخ دستگيري تجديد خدمت زير پرچم با ششماه خدمت اضافي. ب - براي دفعه دوم فرار تجديد خدمت زير پرچم با يكسال خدمت اضافي. ج - براي دفعه سوم فرار بچهار سال خدمت زير پرچم محكوم خواهند شد. ‌د - در صورتيكه ارتكاب به فرار از سه مرتبه تجاوز نمود مرتكبين آن مشمول مقررات تبصره 2 ماده 156 خواهند بود.
تبصره
در موقع جنگ پنج روز غيبت فرار محسوب و چنانچه فرار از سربازخانه باشد مرتكبين به شش الي پانزده سال زنداني با اعمال شاقه و‌ چنانچه در جبهه و خط اتش باشد باعدام محكوم و محاكمه مرتكبين در دادگاه نظامي زمان جنگ بعمل خواهد آمد.
‌ماده 156 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
غائبين زير هر كاه داراي عذر موجه نباشند معادل ايام غيبت بمدت خدمت زير پرچم آنان افزوده خواهد شد: ‌اول - مشموليني كه براي اجراي مراسم سربازگيري احضار شده و در موعد مقرر حضور نيافته باشند. ‌دوم - مشمولين آماده بخدمت كه در موقع احضار حاضر نشده باشند. ‌سوم - كساني كه بنا بر علت مزاج احضار آنها بتعويق افتاده و در خاتمه مدت مقرره خود را معرفي نكرده باشند.
‌تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشمولين بيماري كه معالجة آنان براي مدت معين به بنكاه بهداري كشور محول و در اجراي دستور پزشك معالج تعلل ورزيده و يا اساسا ً‌براي معالجه به بنگاه بهداري مراجعه نكرده باشند در اينصورت معادل نصف مدتيكه براي معالجه معين شده بمدت خدمت زير پرچم آنان افزوده‌خواهد شد.
‌تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
در صورتيكه بتصديق دو پزشك كه مشمول بند سوم و تبصره بالا در معالجه اهمال ورزيده و محتاج بادامه معالجه است پس از خاتمه‌معالجه و بهبود يافتن تنبيهات مقرره درباره آنان اعمال خواهد شد.
‌تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
اصولا حداكثر تنبيهات مشمولين مصرحه در اين ماده از لحاظ خدمت از مدت 4 سال تجاوز نخواهد كرد.
‌تبصره 4 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
افسران و افراد احتياط و ذخيره كه پس از احضار طبقات مربوطه براي انجام تعليمات مدت يك‌ ماهه طبق مقررات ماده 123 در موعد معين‌حاضر نشده باشند بايد دو برابر اين مدت خدمت نمايند.
‌تبصره 5 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
مشموليني كه تا آخر سن 45 سالگي از خدمت غيبت نمايند بحداكثر مجازات مندرجه در بند الف ماده 356 قانون دادرسي و كيفر ارتش‌محكوم خواهند شد.
‌تبصره 6 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321)منسوخه 1321/12/29
كسي كه پس از مدتي غيبت يا فرار شخصاً حاضر شده و يا جلب گرديده باشد و در معاينه مطابق ماده 60 معاف دائم تشخيص داده شود از‌انجام خدمت معاف ولي براي مجازات بدادكاه نظامي تسليم خواهد شد و در صورتيكه دادكاه مقتضي بداند و غايب مذكور بيمار نباشد از 15 روز تا ‌ششماه محكوم بحبس خواهد شد.
‌ماده 157 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
مشمولين نظام وظيفه باستثناء معاف‌ شدكان ماده 65 كه تا كنون غايب بوده و بخدمت حاضر نشده‌اند و همچنين سربازاني كه از خدمت‌زير پرچم فرار كرده‌اند هر گاه تا اول خرداد ماه 1322 شخصاً حاضر و خود را معرفي نمايند و يا جلب گرديده باشند و همچنين افرادي كه بعلت فرار‌تاكنون محكوم شده‌اند از مجازات معاف مي‌باشند و در غير اينصورت باحضار آنان اقدام شده و مشمول مقررات مواد 155 و 156 اين قانون خواهند‌بود.
ماده 158 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
در مورد اشخاص زير طبق مقررات مربوط بمحاكمات اداري وزارتخانها(وزارتخانه ها) مجازات انتظامي اعمال ميگردد 1 - اعضاء مجلس سربازگيري و مامورين رسيدگي كه در انجام وظايف محوله قصور ورزيده و يا در جلسات متشكله بدون عذر موجه حاضر ‌نشوند. 2 - مامورين آمار و كدخدايانيكه در انجام وظايف مقرره در ماده 13 اينقانون تاخير و يا قصور كرده باشند.
ماده 159 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
پرونده مشمولين مقررات ماده 156 و 157 در دادگاههاي اداري حوزه‌ها و مشمولين مقررات ماده 158 در دادگاههاي اداري مربوطه‌ رسيدگي و راي داده خواهد شد.
ماده 160 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
اشخاص زير به ده الي سي روز زنداني قابل ابتياع محكوم خواهند شد: ‌الف - اشخاصي كه مشمولين احضار شده جهت رسيدگي و اسم ‌نويسي را عالما عامدا استخدام نمايند قبل از آنكه برگهاي شناسنامه آنها از طرف‌ مامورين مربوطه نوشته شده باشد. ب - اشخاصي كه مشمولين دعوت شده جهت اجراي مراسم سربازگيري را عالما عامدا استخدام نمايند قبل از آنكه نظريه مجالس سربازگيري در برگهاي شناسنامه آن ها ذكر شده باشد و چنانچه از طرف مجلس سربازگيري نيز‌راي مربوطه قيد شده باشد فقط در حال آماده بخدمت ارجاع شغل به آنان بلامانع خواهد بود و الا چنانچه برگهاي شناسنامه حاكي از راي سربازي و يا ‌انقضاي مدت آماده بخدمت باشد مرتكبين مشمول مقررات همين ماده خواهند بود.
ماده 161 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
اشخاص زير به 1 الي 2 ماه زنداني قابل ابتياع محكوم خواهند شد. ‌الف - اشخاصيكه در موقع جنك (جنگ) و بسيج نفرات آماده بخدمت و يا نفرات احتياط و ذخيره احضار شده را عالما عامدا بخدمت بپذيرند. ب - پزشكان موظف بهداري كشور كه در معالجه و مداواي مشمولين معلول قصور نمايند. ج - كسانيكه مطابق قانون موظف بنگاهداري و تامين اعاشه عائله متكفلين بوده و بدون عذر موجه خودداري نمايند. ‌د - كساني كه براي تثبيت تكفل اشخاص شهادت كذب داده باشند. ه - اشخاصيكه نفرات فراري از خدمت را عالما عامدا استخدام كرده باشند. ‌و - اشخاصيكه در موقع جنك (جنگ) و بسيج مطابق اينقانون موظف بكمك و همراهي با عائله سربازان بوده و به دون عذر موجه خودداري نموده ‌باشند.
ماده 162 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
چنانچه استخدام اشخاص نامبرده در دو ماده بالا از طرف مقامات رسمي بعمل آمده باشد مجازات مقرره در حق رؤساي كارگزيني و آمر استخدام آنها معمول خواهد شد و انواع استخدام اعم از روز مزد و كنتراتي خدمات خصوصي يا عمومي يا اداري يا بطور كلي مشمول مقررات ‌نامبرده خواهد بود.
ماده 163 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
فراريان و يا كساني كه بخارجه مسافرت نموده ‌اند چنانچه مدت فرار و عدم حضور آنها بمحل خدمت بيش از يكسال بطول‌ انجاميد بضبط كليه اموال محكوم خواهند بود.
تبصره
اشخاص مشمول مقررات اين ماده هر موقع حاضر شوند اموال آنها توسط دادگاه‌هاي عمومي مسترد شده و در زمان صلح بوسيله‌ دادگاه‌ هاي اداري حوزه‌ها بمجازات مقرره در ماده 156 محكوم خواهند شد.
ماده 164 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
رسيدگي و اجراي مواد 160 - 161 - و 162 و 163 مربوط بدادگاه‌ هاي عمومي بوده و پرونده‌هاي مربوط بموارد منظور از ‌دادگاه‌ هاي اداري مناطق و حوزه‌هاي سربازگيري نيز بايد بدادگاه‌هاي عمومي احاله گردد.
ماده 165 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
در موقع جنگ و بسيج احضارشده گاني (احضارشدگاني) كه بدون عذر موجه تاخير حضور آنها در داخله بمراكز حوزه‌هاي سربازگيري و در خارجه بمراكز سفارتخانها (سفارتخانه ها)و قونسولگريها از ده روز تجاوز كند مشمول مقررات ماده 163 گرديده و پس از حضور و دستگيري بدادگاه نظامي زمان جنگ تسليم ‌ميگردند.
ماده 166 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
اين قانون كه مشتمل بر 19 فصل و متضمن 166 ماده و 56 تبصره ميباشد جانشين قانون خدمت نظام وظيفه عمومي مصوب 16‌خرداد ماه 1304 و 30 شهريور ماه 1310 شمسي خواهد بود.
‌ماده 167 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
از تاريخ اجراي اين قانون مواد 23 و 24 و 33 و 34 و 35 و 36 و 46 و 51 و 52 و 53 و 54 و 56 و 57 و 59 و 60 و 61 و 62 و 63 و 64‌و 65 و 66 و 67 و 68 و 69 و 73 و 74 و 76 و 77 و 78 و 79 و 80 و 81 و 86 و 87 و 90 و 91 و 92 و 94 و 98 و 143 و 144 و 145 و 146 و149 و 154 و بند (‌د) ماده 155 و مواد 156 و 157 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 ملغي و همچنين هر قسمت از قوانيني كه‌مخالف با اين قانون باشد نسبت باين قانون بلا اثر خواهد بود.
‌ماده 168 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
برگهاي شناسنامه‌ كه دست اشخاص ميباشد اگر مخدوش است طبق تبصره 1 ماده 54 اصلاح خواهد شد.
‌ماده 169 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)منسوخه 1350/02/13
اين قانون پس از تصويب بموقع اجرا گذاشته خواهد شد.
اين قانون كه مشتمل بر 166 ماده است در جلسه 29 خرداد ماه 1317 بتصويب مجلس شوراي ملي ‌رسيد.
رئيس مجلس شوراي ملي - حسن اسفندياري

نسخه‌ها (پردهٔ زمانی)