مصوبه وزارت نيرو در خصوص اصلاحيه «مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نيروگاه‌هاي مقياس كوچك»

به منظور ترغيب سرمايه گذاري در توليد و عرضه متناسب انرژي الكتريكي و تسهيل و تعامل واحدهاي جلب مشاركت با سرمايه گذاران خرد و همچنين بهره گيري از مزيت هاي مولدهاي مقياس كوچك در توليد هم زمان برق و حرارت و به استناد بندهاي (الف)، (د)، (هـ) و (ز) ماده (۱) قانون تأسيس وزارت نيرو و مواد (۷) و (۱۲) قانون سازمان برق ايران اصلاحيه «مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نيروگاه هاي مقياس كوچك» جهت اجراء ابلاغ مي گردد. با ابلاغ اين سند، مصوبه شماره 1402/55605/20/100 مورخ 1402/11/08‌ ملغي مي گردد.

عباس علي آبادي

مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نيروگاه هاي مقياس كوچك»

در اين سند اصطلاحات ذيل در معني مشروح به كار مي روند: توانير: شركت مادر تخصصي مديريت توليد، انتقال و توزيع نيروي برق ايران شركت برق: شركت هاي برق منطقه اي نيروگاه: مولد مقياس كوچك با بازده الكتريكي حداقل ۴۲% يا مجموع بازده الكتريكي و حرارتي حداقل ۷۰% قرارداد بلند مدت: قرارداد منعقده بين سرمايه گذار و "شركت برق" كه نرخ آن بر اساس ضوابط بند (۸) اين سند تعيين مي گردد. قرارداد كوتاه مدت: قرارداد منعقده بين سرمايه گذار و "شركت برق" كه نرخ آن بر اساس ضوابط بند (۶-۲) اين سند تعيين مي گردد. نرخ قرارداد بلندمدت: نرخ خريد برق در "قرارداد بلندمدت" نرخ خريد مبناي صدور صورتحساب: "نرخ قرارداد بلندمدت" تعديل شده كه بر اساس رابطه مندرج در جزء (۸-۶) محاسبه و تعيين مي گردد. متوسط نرخ بازار: عبارت است از حاصل تقسيم كل مبلغ صورتحساب نيروگاه هاي حرارتي فعال در رقابت بازار در ماه منتهي به صدور صورتحساب، بر كل انرژي فروخته شده آن ها در نقطه مرجع شبكه به بازار عمده­فروشي برق در همان ماه كه توسط شركت مديريت شبكه برق ايران در ابتداي هر ماه براي ماه قبل اعلام مي شود. تجميع كننده: اشخاص حقوقي مجاز كه اقدام به تجميع ظرفيت و انرژي الكتريكي "نيروگاه" جهت عرضه برق، به مصرف كنندگان از طريق انعقاد قرارداد دوجانبه و بورس انرژي وفق ضوابط مربوطه مي نمايند. خريدار برق: منظور آن دسته از مشتركيني است كه يا از طريق انعقاد قرارداد دوجانبه و يا از طريق خريد برق از "تابلو برق آزاد" نسبت به تامين برق مورد نياز خود اقدام مي نمايند. دوره اوج بار: دوره اي از سال كه تا پايان فروردين ماه هر سال توسط شركت مديريت شبكه برق ايران، تعيين و اعلام مي شود. ظرفيت مطمئن نيروگاهي: ظرفيت تعيين شده مطابق دستورالعمل گواهي ظرفيت به شماره ۱۰۰/۲۰/۴۰۷۴۹/۹۵ مورخ 1395/9/28‌ و مصوبات مرتبط تابلو برق آزاد: تابلويي است كه به منظور عرضه و تبادل برق در بورس انرژي به صورت قرارداد دوجانبه با مصرف كننده يا بازار مشتقه مي­باشد و برق خريداري شده از طريق اين تابلو، مشمول اعمال قطع و محدويت در دوره ناترازي در ايام گرم سال و نيز دوره محدوديت سوخت در شبكه نمي­شود. ساير كلمات و تعاريف استفاده شده در اين مصوبه مطابق آخرين ابلاغيه هاي وزارت نيرو و يا هيأت تنظيم بازار برق ايران (تا زمان ابلاغ اين مصوبه) است.

"توانير" موظف است در ابتداي آبان ماه هر سال نقاط اولويت دار و ميزان ظرفيت مورد نياز براي احداث "نيروگاه" در نقاط معرفي شده را از طريق سامانه الكترونيكي منتشر و به اطلاع عموم برساند.

: نقاط اولويت دار براي توسعه "نيروگاه" و نقاط خاص و بحراني شبكه مطابق رويه شماره 1403/18099/350 مورخ 1403/03/24‌ تعيين مي گردد.

: "توانير" مكلف است هر ساله نقاط بحراني و يا خاص شبكه را تعيين نمايد. "نرخ قرارداد بلندمدت" در اين نقاط براساس مدل مالي و يا برگزاري مناقصه توسط "شركت برق" تعيين و توسط معاونت برق و انرژي ابلاغ مي گردد. اين نرخ جايگزين نرخ جزء (8- 1) مي شود. به غير از نرخ مذكور ساير شرايط، مزيت ها و قواعد اين مصوبه شامل سرمايه گذار برنده مناقصه مي گردد. مدت زمان "قرارداد بلندمدت" و ماه هاي خريد برق در هر مورد متناسب با نياز شبكه تعيين مي گردد.

معاونت برق و انرژي موظف است نسبت به صدور مجوز و پروانه احداث براي "نيروگاه" در چارچوب اين سند اقدام نمايد.

معاونت برنامه ريزي و اقتصادي مكلف است با تشكيل كارگروهي نسبت به تسهيل صدور مجوزات، ثبت سفارش، تخصيص ارز و ... اقدام نمايد.

سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه" مجاز است برق توليدي خود را به روش هاي زير عرضه نمايد: الف) انعقاد قرارداد دوجانبه با مصرف كنندگان و ثبت آن در بورس انرژي ب) عرضه در بازار مشتقه "تابلو برق آزاد" ج) عقد "قرارداد بلندمدت" با "شركت برق"

: سرمايه­گذار احداث­كننده"نيروگاه" مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و يا عرضه در بورس انرژي از طريق "تجميع كننده" مي باشد.

: سرمايه­گذاران نيروگاه­هاي مقياس­كوچك داراي قرارداد خريد برق (قرارداد خريد تضميني و يا قراردادهاي خريد برق وفق مصوبات هيئت تنظيم بازار برق ايران) مجازند، با سپردن تضامين معتبر (مورد تأييد "توانير")، حداكثر پنجاه ۵۰% از برق توليدي خود را (در دوره هاي عدم قطـع سراسري سوخت) در قالب قرارداد دو جانبـه يا از طريق بورس انرژي به فروش برسانند.

سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه" مجاز به انعقاد به "قرارداد بلندمدت" يا "قرارداد كوتاه مدت" با "شركت برق" مي باشد.

1 - در صورت انعقاد "قرارداد بلندمدت" با "شركت برق" سرمايه گذار احداث­كننده "نيروگاه" مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و يا عرضه در "تابلوي برق آزاد" حداكثر به ميزان 70% "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" مي باشد.

سرمايه گذار احداث­كننده "نيروگاه" مكلف است درصد قابل عرضه از "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" براي انعقاد قرارداد دوجانبه و يا عرضه در "تابلوي برق آزاد" را قبل از انعقاد قرارداد "نيروگاه" تعيين و به "شركت برق" اعلام نمايد.

2 - در صورت انعقاد "قرارداد كوتاه­مدت" با "شركت برق" سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه" مكلف است حداقل ۳۰% از برق توليدي خود را با "متوسط نرخ بازار" عرضه نمايد. در اين صورت مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و يا عرضه در "تابلوي برق آزاد" حداكثر به ميزان ۷۰% برق توليدي خود مي­باشد.

3 - ‏ سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه" در هر دو حالت انعقاد "قرارداد بلند مدت" و "قرارداد كوتاه­مدت" موظف است تضامين لازم براي ايفاي تعهدات "نيروگاه" بابت فروش برق در "تابلوي برق آزاد" را به بورس يا "شركت برق" بر اساس ضوابط اعلامي"توانير" ارائه نمايد.

4 - خسارت ناشي از عدم تحويل برق به "خريدار برق" بر اساس ضوابط حاكم بر "تابلو برق آزاد" اعمال مي گردد.

به منظور ايجاد امكان معافيت از مديريت مصرف ضرورت دارد "خريدار برق" داراي فيدر اختصاصي بوده و يا امكانات لازم جهت كنترل پذير بودن كليه مشتركين تغذيه شده از يك فيدر عمومي، با تشخيص "شركت برق" / شركت توزيع نيروي برق مربوطه، وجود داشته باشد.

5 - "خريدار برق"، ملزم به پرداخت مابه­التفاوتي بر اساس ضوابط حاكم بر "تابلو برق آزاد" مي­باشد.

6 - از تمامي مصرف كنندگان طرف قرارداد با "نيروگاه"، علاوه بر هزينه ترانزيت برق، آبونمان، تجاوز از قدرت (حسب مورد)، بهاي انرژي راكتيو (حسب مورد)، عوارض برق و ساير هزينه ها وفق قوانين و مقررات مربوط اخذ مي گردد.

به منظور پشتيباني از "نيروگاه"، "شركت برق" مكلف است تا سقف"ظرفيت مطمئن نيروگاهي" با سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه"، "قرارداد بلند مدت" منعقد نمايد.

1 - "شركت برق" مكلف است نسبت به كاهش تعهدات "قرارداد بلندمدت" "نيروگاه" در صورت انعقاد قرارداد دوجانبه و يا عرضه در "تابلو برق آزاد "بر اساس درصد تعيين شده در تبصره ذيل بند (۶-۱) اقدام نمايد.

2 - "شركت برق" مكلف است، مازاد انرژي تزريق شده به شبكه با انرژي فروخته شده را با "متوسط نرخ بازار" خريداري نمايد.

شرايط خريد برق در صورت عقد "قرارداد بلند مدت" با "شركت برق" به شرح زير مي باشد:

1 - "نرخ قرارداد بلندمدت" براي "نيروگاه"، در دي­ماه سال ۱۴۰۲ معادل ۸۰۰۰ ريال به ازاي هر كيلووات ساعت مي باشد. نرخ تعيين شده براي "نيروگاه" واقع در نقاط اولويت دار و با ضريب دسترسي ماهانه ۹۰% بر اساس "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" مي باشد. براي ضرايب دسترسي كمتر متناسباً "نرخ قرارداد بلندمدت " اصلاح مي گردد.

2 - ضريب دسترسي "نيروگاه" بر اساس رابطه زير تعيين مي گردد: انرژي الكتريكي توليدي ماهانه در هر ماه "دوره اوج بار"/مجموع انرژي الكتريكي ماهانه قابل توليد بر اساس "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" (شامل سهم شركت و سهم فروشنده و با كسر 2 درصد مصرف داخلي با لحاظ ضريب پيري) در ماه هاي "دوره اوج بار" = ضريب دسترسي ماهانه "نيروگاه"

: رابطه فوق براي محاسبه ضريب دسترسي بزرگتر و مساوي ۶۰% تا حداكثر ۹۰% مي باشد و براي بيشتر از ۹۰% ضريب دسترسي معادل ۹۰% در نظر گرفته مي شود و براي ضريب دسترسي كمتر از ۶۰%، مطابق تبصره ۲ اقدام مي شود.

: براي ساعاتي كه ضريب دسترسي كمتر از 60% است "نرخ خريد مبناي صورتحساب "برابر متوسط هزينه متغير (AVC) لحاظ مي گردد. براي ساير ساعات "نرخ قرارداد بلندمدت" با لحاظ ضريب دسترسي ساعتي ذيل مطابق محاسبه مي شود. انرژي الكتريكي توليدي در هرساعت از هرماه "دوره اوج بار"/ظرفيت مطمئن نيروگاهي (شامل سهم شركت و سهم فروشنده و با كسر 2 درصد مصرف داخلي با لحاظ ضريب پيري) در ماه هاي دوره "دوره اوج بار" = ضريب دسترسي ساعتي

: صورتحساب "نيروگاه" صرفاً در "دوره اوج بار"، با اعمال ضريب دسترسي محاسبه و پرداخت مي گردد.

3 - طول دوره "قرارداد بلندمدت " ۱۵ سال مي باشد. "توانير" مكلف است ساز و كار اجرايي براي دريافت تضامين لازم از سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه"، در طول دوره "قرارداد بلندمدت" را به نحوي فراهم­آورد كه سرمايه گذار، متعهد به تحويل برق به شبكه برق كشور به ميزان درصد تعيين شده در تبصره ذيل بند (۶-۱) از "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" در اين دوره باشد.

4 - طول سال هاي "قرارداد بلندمدت "، "نرخ قرارداد بلندمدت " بر اساس شاخص تركيبي از تورم و ارز و بر اساس ضريب تعديل زير، مورد تعديل قرار مي گيرد. 0/7 شاخص متوسط نرخ تسعير ارز**(يورو) در يك ماهه قبل از موعد پرداخت/ شاخص متوسط نرخ تسعير ارز**(يورو)در يك ماهه منتهي به دي ماه سال 1402 * 0/3 شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي* در 12 ماهه منتهي به ماه قبل از موعد پرداخت/ شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي*در 12ماهه منتهي به دي ماه سال 1402 =ضريب تعديل * شاخص بهاي كالا و خدمات مصرفي اعلامي از سوي مركز آمار ايران ** مطابق ارز تخصيصي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران به حوزه نيروگاهي در زمان تعديل.

5 - "نرخ قرارداد بلندمدت " در ابتداي سال يازدهم و بعد از اعمال تعديلات جزء (۸-۴)، مشمول اعمال ضريب كاهش (ضريب دوره) معادل ۶۰% در رقم صورتحساب نهايي مي باشد.

6 - به منظور بهره گيري بيشتر از "نيروگاه" در "دوره اوج بار"، "شركت برق" طرف "قرارداد بلندمدت " با "نيروگاه" مكلف است صورتحساب را بر اساس نرخ زير محاسبه و صادر نمايد. 70% "نرخ قرارداد بلندمدت" تعديل شده + ضرايب ساعتي (CPF) * 30% "نرخ قرارداد بلندمدت" تعديل شده = "نرخ خريد مبناي صدور صورتحساب"

7 - به منظور جبران هزينه هاي سوخت، معادل ۲/۰ قيمت سوخت نيروگاهي (بر اساس قوانين بودجه سنواتي ساير قوانين مرتبط)، به "نرخ قرارداد بلندمدت" اضافه مي­گردد.

در صورت عدم تامين سوخت و آمادگي "نيروگاه" براي توليد، معادل زمان عدم تحويل سوخت، به دوره "قرارداد بلندمدت" اضافه مي گردد.

امتياز فروش اوراق گواهي ظرفيت "نيروگاه" در صورت انعقاد "قرارداد بلندمدت " با "شركت برق"، متناسب با ظرفيت عرضه شده به "شركت برق" متعلق به "شركت برق" طرف "قرارداد بلندمدت" مي باشد.

: پيش از اتمام دوره "قرارداد بلندمدت"، مالك"نيروگاه" موظف به جبران افت ظرفيت بر اساس درصد تعيين شده تبصره ذيل بند (۶-۱) از "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" در طول دوره "قرارداد بلندمدت " و وفق ضوابط مربوطه مي باشد.

: بعد از اتمام دوره "قرارداد بلندمدت "،"شركت برق" موظف به جبران افت "ظرفيت مطمئن نيروگاهي" از طريق خريد گواهي ظرفيت يا انعقاد "قرارداد بلندمدت " جديد به ميزان درصد تعيين شده تبصره ذيل بند (۶-۱) مطابق شرايط اين سند مي باشد.

تمامي مشتركين و متقاضياني كه اقدام به توليد تمام يا بخشي از مصرف خود از طريق احداث "نيروگاه"، در محل مصرف نمايند، برق مازاد بر مصرف خود را مي توانند از طريق روش هاي مندرج در جزء هاي (الف) و (ب) بند (۵) عرضه نمايند.

معاونت برنامه ريزي و اقتصادي با همكاري "توانير" و معاونت برق و انرژي، مكلف است ظرف مدت سه ماه از تاريخ ابلاغ اين سند، رويه مربوط به مولدهاي خودتامين و انشعاب پشتيبان را تدوين و ابلاغ نمايد.

"توانير" مكلف است حمايت هاي لازم را از سرمايه گذار احداث كننده "نيروگاه" در محل شهرك هاي صنعتي به عمل آورد. به نحوي كه:

12 - براي سرمايه گذاراني كه شركت شهرك هاي صنعتي زمين مورد نياز براي احداث "نيروگاه" را به ايشان واگذار و توانمندي مالي ايشان براي احداث "نيروگاه" را تاييد كرده است، پروانه احداث براي ظرفيت­هاي حداكثر تا بار مورد نياز شهرك صنعتي با رعايت تبصره ذيل صادر نمايد.

در مواردي كه ظرفيت عملي "نيروگاه" از 25 مگاوات بيشتر باشد و تفاوت ظرفيت عملي "نيروگاه" با بار مصرف كنندگان متصل به شبكه توزيع محل (پايين دست پست فوق توزيع بلافصل) كمتر از 25 مگاوات باشد، 25 مگاوات از برق توليدي، مشمول احكام اين سند مي­باشد.

2 - شركت مديريت شبكه برق ايران موظف است سقف سهميه تخصيص برق در "دوره اوج بار" شهرك صنعتي را بدون لحاظ ظرفيت "نيروگاه" جديد الاحداث تعيين نمايد.

3 - امكان فروش برق مازاد بر مصرف را براي "نيروگاه" واقع در شهرك هاي صنعتي، صرفاً در قالب هاي عرضه در "تابلو برق آزاد" و انعقاد قرارداد دوجانبه مطابق شرايط بند (۵) اين سند فراهم نمايد.

ضوابط مربوط به مديريت قراردادهاي دو جانبه در شهرك هاي صنعتي، توسط معاونت برنامه ريزي و اقتصادي و با همكاري معاونت برق و انرژي و "توانير" و شركت شهرك هاي صنعتي ظرف سه ماه پس از ابلاغ اين سند تدوين و ابلاغ خواهد شد.

مسئوليت نظارت برحسن اجراي اين سند بر عهده معاونت برق و انرژي و مسئوليت هر گونه تفسير و رفع ابهام از بندهاي اين سند بر عهده معاونت برنامه ريزي و اقتصادي مي باشد.