نظام گذشته ضمن حمایت ظاهری از صنایع کشور که به بهای نابودی کشاو رزی بعمل میآورد آنها را بصورت وسائلی برای چپاول سرمایههای ملی بدست عمال خود و وابستگی اقتصاد ایران بسرمایهداری خارجی و مصرفی ساختن کشور درآورده بود. صنایع ایران بر پایه صنعت و اقتصاد وابسته به سرمایهداری غارتگر جهانی بوجود آمده بود و طبیعی بود که دیر یا زود دچار نا بسامانی شود. آثار این نا بسامانی در دو سه سال اخیر روز بروز نمایان تر میشد و در اعتصابات سال 1357 و بعد از سقوط رژیم بحد اعلی رسید و در اثر آشفتگی روابط کارگری و مدیریت و مالکیت از یکطرف و مشکلات سفارش مواد اولیه و فروش کالاهای ساخته شده از طرف دیگر دچار بحران شدید گردید و اینک نجات صنعت و اقتصاد کشور ایجاب میکند اقدامی قاطع در جهت احیاء و اداره صحیح و توسعه آنها بمنظورهای ذیل بعمل آید: الف: رعایت نظام اسلامی در مورد حقوق کار ب: خروج اقتصاد ایران از وابستگی به نفت و احراز استقلال از طریق تولید نیازهای داخلی تا سرحد خود کفائی و توسعه صادرات ج: گسترش زمینه کار و اشتغال و تخصص د: قطع ید از عمال نظام استبدادی و استثمار گران ه: احتراز از دولت سالاری و تشویق و حمایت از فعالیتهای غیر دولتی و ابتکار در بخش خصوصی لذا قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران در دو ماده اعلام میگردد: قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران مصوب 1358/4/10
صنایع موجود برحسب شرایط بچهار دسته تقسیم میگردد و درباره هر گروه بنحو خاص عمل میشود:
علاو ه بر نفت، گاز، راه آهن، برق، شیلات که قبلا ملی شده صنایع زیر نیز ملی میشوند: الف 1 صنایع تولید فلزاتی که در صنعت مصرف عمده دارند (مانند فولاد، مس و آلومینیوم) شامل مرحله نورد گرم الف 2 ساخت و مونتاژ کشتی و هواپیما و اتومبیل
صنایع و معادن بزرگی که صاحبان آن از طریق رو ابط غیرقانونی با رژیم گذشته، استفاده نامشرو ع از امکانات و تضییع حقوق عمومی به ثرو تهای کلان دست یافتهاند و برخی از آنها از کشور متواری هستند و دو لت طبق لایحه قانونی شماره 6738 مورخ 1358/3/26 مدیریت آنها را در اختیار گرفته است. سهام اینگونه اشخاص به تملک دولت در میآید. هرگونه رسیدگی مالی و فنی و حقوقی نسبت باینگونه اشخاص در اختیار دولت خواهد بود.
بهای سهامیکه طبق فرمان امام متعلق به بنیاد مستضعفان میشود، پس از ارزیابی در صورتی که مازاد بر دیون بدولت باشد، از طرف دولت باین بنیاد پرداخت میگردد.
: کارخانجات و موسساتیکه وامهای قابل توجه برای احداث یا توسعه از بانکها دریافت داشتهاند، در صورتیکه کل بدهی آنها از دارائی خالص آنان بالاتر باشد متعلق بدولت است و بقیه بدهی ایشان بعنوان طلب دولت و مردم بهرصورت که مقتضی باشد وصول خواهد شد. در صورتیکه دارائی این واحدها بیشتر از مطالبات بانکها و مردم باشد. دولت بسمت مالک بانکها و نسبت به مطالبات خود و مردم در مالکیت آن واحد سهیم میشود.
۱ رأی مرتبط
: کارخانجات و موسسات تولیدی که متعلق به بخش خصوصی بوده و و ضع مالی و اقتصادی مساعدی دارند و مشمول بند ب ماده 1 نباشد براساس قبول اصل مالکیت مشرو ع مشرو ط، مالکیت آنها از طرف دولت برسمیت شناخته میشود و مورد حمایت قانونی قرار میگیرد.
: بدهیها، و ثیقهها و تضمین هائی که مالکین و مدیران موسسات مورد بحث در قبال وام بانکها داشته و سپردهاند بقوت خود باقی است و مطالبه خواهد شد.
آئیننامه اجرائی این قانون باید ظرف مدت یکهفته بوسیله وزارتخانههای صنایع و معادن، بازرگانی و سازمان برنامه و بودجه تنظیم شود و به تصویب هیئت وزیران برسد و افراد مشمول بند ب ماده 1 بتصویب جلسه مشترک وزرای بازرگانی، صنایع و معادن و سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان شورای انقلاب اسلامی برسد و همراه با اصل لایحه اعلام گردد.
تبصرهالحاقی ۱۳۵۸/۰۴/۲۴
از آنجا که مراد از و ضع این قانون استیفای حقوق عمومی است و صاحبان صنایع مشمول بند ب، اغلب سهام خود را در موسسات و کارخانجات بنام بستگان خود ثبت کردهاند، سهام همسر و فرزندان و بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در بند 2 برادر و خواهر آنان نیز مشمول این بند میشوند.
نخستوزیر
اسامی 51 نفر مشمول بند «ب» قانون حافظت و توسعه صنایع ایران که بتصویب جلسه مشترک وزرای بازرگانی صنایع و معادن سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان شورای انقلاب اسلامی رسیده است ذیلا اعلام میشود. 1 جعفر اخوان 27 عبدالحمید اخوان کاشانی 2 حبیب ثابت 28 علی شکرچیان 3 گروه فرمانفرمائیان(خانواده) 29 رضا شکرچیان 4 علی رضائی 30 ابراهیم فرین راد 5 محمود رضائی 31 عبدالمجید اعلم 6 مراد اریه 32 مهدی میر اشرافی 7 رسول وهابزاده 33 مهدی هرندی 8 احمد خیامی 34 سعید هدایت 9 محمود خیامی 35 محمد ابونصرعضد 10 منصور یاسینی 36 برادران عمید حضور 11 محمد رحیم ایروانی متقی 37 حسن هراتی 12 محمد تقی برخوردار 38 مرتضی رحیم زاده خوئی 13 اکبر لاجوردیان 39 عبدالحمید قدیمی نوائی 14 قاسم لاجوردی 40 عبالمجید قدیمی نوائی 15 احمد لاجوردی 41 مهدی بوشهری 16 سید محمود لاجوردی 42 مراد پناه پور 17 حبیب لاجوردی 43 علینقی اسدی 18 علی اصغر پیروی 44 طاهر ضیائی 19 محمد علی مهدوی 45 علی حاج طرخانی 20 خسرو ابتهاج 46 عنایت بهبهانی و برادر 21 آذر ابتهاج 47 کاظم خسرو شاهی 22 ابوالحسن ابتهاج 48 محمد خسرو شاهی 23 حسین دانشور 49 برادران فولادی 24 علینقی عالیخانی 50 مهدی نمازی 25 مرتضی رستگار جواهری 51 اسدالله رشیدیان 26 رضا رستگار اصفهانی