مصوبه هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص اصلاحات «دستورالعمل معاملات قرارداد اختيار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران» و «دستورالعمل معاملات قرارداد آتي در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران»

ابلاغ بند ۶ هزار و چهاردهمين صورتجلسه هيأت مديره سازمان بورس و أوراق بهادار مورخ 1404/04/09 به شرح زير مي باشد:

۶ - نامه شماره 121/304257 مورخ 1404/04/02 مركز مشاوران حقوقي و تدوين مقررات بازار سرمايه، متضمن پيشنهاد مديريت نظارت بر بورس ها و جمع بندي كميته تدوين مقررات در خصوص پيش نويس اصلاحات «دستورالعمل معاملات قرارداد اختيار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران» مصوب 1397/02/26 هيأت مديره سازمان با اصلاحات آن و «دستورالعمل معاملات قرارداد آتي در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران» مصوب 1396/12/16 هيأت مديره سازمان با اصلاحات آن، مطرح شد و به شرح پيوست به تصويب رسيد. بند فوق جهت اقدام مقتضي ابلاغ مي گردد.

رضا عيوض لو نايب رئيس هيأت مديره

جدول تطبيقي اصلاحات دستورالعمل معاملات قرارداد اختيار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران ععناوين مصوبه سابق مصوبه اصلاحي -مقدمه - به استناد اختيارات حاصل از بندهاي ۲ و ۱۱ ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۸۴ مجلس شوراي اسلامي با اصلاحات بعدي و نيز مصوبه 1388/05/05 شوراي عالي بورس و اوراق بهادار با موضوع شناسايي و تعريف اوراق اختيار معامله به عنوان ابزار مالي، اين دستورالعمل، به منظور تعيين ضوابط ناظر بر نحوه انجام معاملات قرارداد هاي اختيار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران در تاريخ 1397/02/26 به تصويب هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار رسيد. -ماده ۴۲ مكرر - توقف و بازگشايي نماد معاملاتي قراردادهاي اختيار معامله به طور همزمان با توقف و بازگشايي دارايي پايه در بازار نقد و به يك روش انجام مي شود. تبصره ۱: درصورتي كه نماد معاملاتي دارايي پايه، در روز سررسيد قبل از ۷۵دقيقه پاياني جلسه معاملاتي همان روز متوقف باشد، بورس با اطلاع رساني به بازار، نمادهاي معاملاتي اختيار معامله مربوطه را در ۶۰ دقيقه پاياني همان جلسه معاملاتي براي بستن موقعيت ها، بازگشايي مي كند. تبصره ۲: درصورتي كه نماد معاملاتي دارايي پايه، در روز سررسيد بازگشايي شود، معاملات اختيار معامله مشمول تبصره ۱ نيست. -ماده ۴۴ توقف و بازگشايي نماد معاملاتي قراردادهاي اختيار معامله به طور همزمان با توقف و بازگشايي دارايي پايه در بازار نقد و به يك روش انجام مي شود. حذف -پيوست يك وجه تضمين اوليه دريافتي توسط كارگزار از مشتري جهت اتخاذ موقعيت فروش بر اساس جدول زير تعيين ميشود: رديف نوع موقعيت فروش وجه تضمين اوليه ۱ موقعيت فروش قرارداد اختيار معامله فروش مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله بعلاوه A درصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. ۲ موقعيت فروش قرارداد اختيار معامله خريد مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله بعلاوه A درصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيانبودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. وجه تضمين اوليه دريافتي توسط كارگزار از مشتري جهت اتخاذ موقعيت فروش بر اساس جدول زير تعيين ميشود: رديف نوع موقعيت فروش وجه تضمين اوليه ۱ موقعيت فروش قرارداد اختيار معامله فروش مبلغ وجه تضمين اوليه، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله به علاوه Bدرصد قيمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد. ۲ موقعيت فروش قرارداد اختيار معامله خريد مبلغ وجه تضمين اوليه، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختيار معامله به علاوه Bدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد. ۳ نحوه محاسبه وجوه تضمين لازم در هر زيرگروه هم ماه بر اساس جدول زير است: رديف -عنوان موقعيت وجه تضمين لازم ۱ موقعيت باز خريد قرارداد اختيار معامله خريد وجه تضمين نياز ندارد. ۲ موقعيت باز خريد قرارداد اختيار معامله فروش وجه تضمين نياز ندارد. ۳ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله فروش قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه A درصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. ۴ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. نحوه محاسبه وجوه تضمين لازم در هر زيرگروه هم ماه بر اساس جدول زير است: رديف -عنوان موقعيت وجه تضمين لازم ۱ بدون تغيير بدون تغيير ۲ بدون تغيير بدون تغيير ۳ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله فروش مبلغ وجه تضمين لازم، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قيمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد. ۴ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد مبلغ وجه تضمين لازم، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد. ۵ راهبردهاي معاملاتي و نحوه محاسبه وجوه تضمين در هر زيرگروه هم ماه به شرح جدول زير است: رديف -عنوان راهبرد وجه تضمين لازم ۱ موقعيت باز خريد قرارداد اختيار معامله خريد وجه تضمين نياز ندارد. ۲ موقعيت باز خريد قرارداد اختيار معامله فروش وجه تضمين نياز ندارد. ۳ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله فروش قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه A درصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. ۴ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضربدر اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله در هر صورت، وجه تضمين اوليه نبايد از «قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قيمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» كم‎تر باشد. ۵ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد پوشش داده شده با خريد سهم وجه تضمين نياز ندارد. ۶ موقعيت باز فروش دوپايه اي متقارن الف) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد؛ و ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال يكسان با بند الف. ۱) وجه تضمين لازم موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد؛ يا ۲) وجه تضمين لازم موقعيت باز قرارداد اختيار معامله فروش هر كدام كه بيش تر است بعلاوه قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد اختيار معامله با وجه تضمين اوليه كم تر ۷ موقعيت باز فروش دوپايه اي نامتقارن الف) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش؛ و ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف. ۱) وجه تضمين لازم موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد؛ يا ۲) وجه تضمين لازم موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله فروش هر كدام كه بيش تر است بعلاوه قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضربدر اندازه قرارداد اختيار معامله با وجه تضمين اوليه كم تر ۸ نامتقارن خوش بينانه قرارداد اختيار معامله فروش الف) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله فروش؛ و ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف. قيمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهاي قيمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد ۹ نامتقارن خوش بينانه قرارداد اختيار معامله خريد الف) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله خريد؛ و ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف. وجه تضمين نياز ندارد. ۱۰ نامتقارن بدبينانه قرارداد اختيار معامله خريد الف) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد؛ و ب) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف. قيمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهاي قيمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد ۱۱ نامتقارن بدبينانه قرارداد اختيار معامله فروش الف) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش؛ و ب) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف. وجه تضمين نياز ندارد. ۱۲ موقعيت باز خريد نامتقارن پروانه اي خريد الف) موقعيت باز فروش در دو قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال يكسان؛ ب) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف؛ و ج) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال كم‎تر نسبت به بند الف. تفاوت قيمت هاي اعمال يكسان است. وجه تضمين نياز ندارد. ۱۳ موقعيت باز خريد نامتقارن پروانه اي فروش الف) موقعيت باز فروش در دو قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال يكسان؛ ب) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف؛ و ج) موقعيت باز خريد در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال كم‎تر نسبت به بند الف. تفاوت قيمت هاي اعمال يكسان است. وجه تضمين نياز ندارد. ۱۴ موقعيت باز فروش نامتقارن پروانه اي خريد الف) موقعيت باز خريد در دو قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال يكسان؛ ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف؛ و ج) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله خريد با قيمت اعمال كم‎تر نسبت به بند الف. تفاوت قيمت هاي اعمال يكسان است. قيمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهاي قيمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد ۱۵ موقعيت باز فروش نامتقارن پروانه اي فروش الف) موقعيت باز خريد در دو قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال يكسان؛ ب) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال بيش تر نسبت به بند الف؛ و ج) موقعيت باز فروش در يك قرارداد اختيار معامله فروش با قيمت اعمال كم‎تر نسبت به بند الف. تفاوت قيمت هاي اعمال يكسان است. قيمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد منهاي قيمت اعمال بند ج ضربدر اندازه قرارداد راهبردهاي معاملاتي و نحوه محاسبه وجوه تضمين در هر زيرگروه هم ماه به شرح جدول زير است: رديف -عنوان راهبرد وجه تضمين لازم ۱ بدون تغيير بدون تغيير ۲ بدون تغيير بدون تغيير ۳ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله فروش مبلغ وجه تضمين لازم، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قيمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد. ۴ موقعيت باز فروش قرارداد اختيار معامله خريد مبلغ وجه تضمين لازم، بزرگ ترين عدد حاصل از يكي از دو روش زير است: ۱- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد منهاي مقدار در زيان بودن قرارداد اختيار معامله؛ ۲- قيمت پاياني قرارداد اختيار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قيمت مبناي دارايي پايه ضرب در اندازه قرارداد. ۵ بدون تغيير بدون تغيير ۶ بدون تغيير بدون تغيير ۷ بدون تغيير بدون تغيير ۸ بدون تغيير بدون تغيير ۹ بدون تغيير بدون تغيير ۱۰ بدون تغيير بدون تغيير ۱۱ بدون تغيير بدون تغيير ۱۲ بدون تغيير بدون تغيير ۱۳ بدون تغيير بدون تغيير ۱۴ بدون تغيير بدون تغيير ۱۵ بدون تغيير بدون تغيير

جدول تطبيقي اصلاحات دستورالعمل معاملات قرارداد آتي در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران -عناوين مصوبه سابق مصوبه اصلاحي -مقدمه - به استناد اختيارات حاصل از بندهاي ۲ و ۱۱ ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۸۴ مجلس شوراي اسلامي با اصلاحات بعدي و نيز مصوبه 1386/11/01 شوراي عالي بورس و اورراق بهادار با موضوع شناسايي و تعريف قراردادهاي آتي به عنوان ابزار مالي، اين دستورالعمل، به منظور تعيين ضوابط ناظر بر نحوه انجام معاملات قرارداد هاي آتي در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران، در تاريخ 1396/12/16 به تصويب هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار رسيد. ضوابط وجه تضمين قراردادهاي آتي در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران -پيوست - درصورت پياده سازي فني و خودكار در سامانه هاي برخط شركت هاي كارگزاري، وجوه تضمين قراردادهاي آتي مي تواند براساس راهبرد زير محاسبه شود. راهبرد وجوه تضمين لازم ۱) موقعيت باز خريد در يك قرارداد آتي ۲) موقعيت باز فروش در يك قرارداد آتي با سررسيد متفاوت نسبت به بند ۱ وجه تضمين بند ۱ يا وجه تضمين بند ۲ هر كدام كه بيشتر است. تبصره ۱: راهبردهاي معاملاتي درنظرگرفته­شده در اين ضوابط، صرفاً در سطح دارايي پايه يكسان شناسايي مي شوند. تبصره ۲: محاسبه وجوه تضمين نمادهاي آتي براي بندهاي ۱ و ۲ جدول فوق، به شرح مواد ۴۴ و ۴۵ اين دستورالعمل است.