« بازگشت به فهرست
سياست ها و الزامات آموزش همگاني پدافند غيرعامل موضوع بند (ب) [ماده 5] آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي كشور
متندار
تاریخ تصویب: 1404/05/07
مرجع تصویب: كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
اطلاعات پایه
اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور – مصوب مجلس شوراي اسلامي – نود و هفتمين جلسه كارگروه دائمي پدافند غيرعامل كشور در تاريخ 1404/05/07 تشكيل گرديد و در اجراي ماده 58 قانون احكام دائمي كشور، مصوب 1395 مجلس شوراي اسلامي، پيشنهاد سازمان پدافند غيرعامل كشور در موضوع سياست ها و الزامات آموزش همگاني پدافند غيرعامل را بررسي و به شرح زير تصويب نمود:
سياست ها و الزامات آموزش همگاني پدافند غيرعامل موضوع بند (ب) [ماده 5] آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي كشور مصوب 1404,05,07
مقدمه مردم، پايه اصلي پايداري ملي و محور هر گونه تحول و استقامت در برابر تهديدات هستند و مردمي سازي پدافند غيرعامل به عنوان يك اصل بنيادين، مستلزم آموزش همگاني و ارتقاء سطح آگاهي عمومي در زمينه اصول و ضوابط پدافند غيرعامل است . آموزش همگاني، نقش كليدي در كاهش آسيب پذيري اجتماعي، افزايش آمادگي عمومي و تقويت تاب آوري ملي ايفاء مي كند. در اجراي تدابير فرماندهي معظم كل قوا (مدظله العالي) و در چارچوب بند هفتم سياست هاي كلي نظام در حوزه پدافند غيرعامل مبني بر فرهنگ سازي و آموزش عمومي در زمينه به كارگيري اصول و ضوابط پدافند غيرعامل در بخش دولتي و غيردولتي، تهيه مواد درسي در سطوح مختلف آموزشي و توسعه تحقيقات در زمينه پدافند غيرعامل و همچنين با استناد به مأموريت مندرج در قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور كه ارتقاي آموزش و پايداري ملي را از اهداف اصلي اين سازمان معرفي كرده است و در اجراي ماده 58 قانون احكام دائمي توسعه كشور كه دستگاه هاي اجرايي را مكلف به آموزش عمومي مردم براي پيشگيري و كاهش مخاطرات ناشي از سوانح غيرطبيعي مي نمايد، اين دستورالعمل در اصلاح و تكميل بند (ب) آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي، مصوبه شماره 160/1/1040 مورخ 1397/07/07 كميته دائمي، تدوين گرديده است.
ماده 1
تعاريف، اصطلاحات و اختصارات مندرج در اين آيين نامه در معاني مشروح مربوط زير به كار مي رود:
1)
كارگروه دائمي: كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور
2)
سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
3)
قانون تشكيل: قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور
4)
اساسنامه: اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوب مقام معظم رهبري (مدظله العالي) موضوع ابلاغيه شماره 2612/1/127/95 مورخ 1403/10/19 رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح
5)
دستگاه اجرايي: كليه دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري و ماده 29 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران .
6)
آموزش همگاني پدافند غيرعامل: به مجموعه اي از برنامه هاي آموزشي، فرهنگي و رسانه اي گفته مي شود كه با هدف افزايش آگاهي، درك، مهارت و آمادگي آحاد مردم در برابر تهديدها و مخاطرات غيرطبيعي تدوين و از سوي دستگاه هاي مشمول اين سند اجرا مي شود. اين آموزش ها با تأكيد بر كاهش آسيب پذيري جامعه، ارتقاي فرهنگ پايداري ملي و افزايش تاب آوري ملي در برابر تهديدهاي متنوع شامل تهديدهاي نظامي، سايبري، زيستي، شيميايي، پرتوي، تركيبي و تهديدهاي نوپديد ارائه مي گردد . اين نوع آموزش ، مفاهيم و مهارت هاي پايه اي پدافند غيرعامل را در سطح جامعه نهادينه كرده و مردم را به عنوان يك عنصر كليدي در حفظ پايداري و انسجام ملي توانمند مي سازد.
7)
پدافند غيرعامل: مجموعه اقدامات غيرمسلحانه كه موجب افزايش بازدارندگي، كاهش آسيب پذيري، تداوم فعاليت هاي ضروري، ارتقاء پايداري ملي و تسهيل مديريت بحران در مقابل تهديدات و اقدامات نظامي دشمن مي شود.
8)
تاب آوري ملي: به توانايي يك نظام يا جامعه در معرض مخاطرات، براي ايستادگي، تحمل و سازگاري در برابر حوادث و سوانح و بازتواني و بازسازي موثر و به موقع جامعه آسيب ديده گفته مي شود.
9)
سازمان مردم نهاد (سمن): نهادهاي عمومي غيردولتي داراي مجوز قانوني كه با هدف مشاركت اجتماعي در حوزه هاي آموزش، امداد، آگاه سازي و فرهنگ سازي فعاليت مي كنند.
ماده 2
هدف هدف از تدوين اين آيين نامه ، تبيين سياست ها، اصول و الزامات آموزش همگاني پدافند غيرعامل به منظور ارتقاء سطح آگاهي عمومي، كاهش آسيب پذيري اجتماعي، افزايش آمادگي و تاب آوري ملي در برابر تهديدات غيرطبيعي و تحقق مردمي سازي پدافند غيرعامل در چارچوب بند (ب) آئين نامه ماده 58 قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور و ساير اسناد بالادستي مرتبط مي باشد.
ماده 3
اسناد بالادستي مرتبط
1)
رهنمودها، منويات و تدابير مقام معظم رهبري (مدظله العالي) در حوزه پدافند غيرعامل و جهاد تبيين به ويژه در زمينه دشمن شناسي،
2)
سياست هاي كلي نظام در موضوع پدافند غيرعامل ابلاغي مقام معظم رهبري (مدظله العالي)
3)
قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور
4)
اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور
5)
ماده 58 قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور و آيين نامه اجرايي آن
6)
ماده 102 قانون برنامه پنجساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران (1407-1403)
7)
مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي در خصوص آموزش هاي عمومي و فرهنگي
ماده 4
حوزه شمول اين دستورالعمل براي كليه دستگاه هاي اجرايي لشكري و كشوري، بخش هاي دولتي و عمومي غيردولتي لازم الاجراست. تمشيت و راهبري اجراي آن در نيروهاي مسلح (با رعايت مفاد اين مصوبه) از طريق شوراي راهبردي پدافند غيرعامل نيروهاي مسلح انجام مي شود.
تبصره
به منظور پوشش جامع آموزش هاي عمومي پدافند غيرعامل، كليه دستگاه هاي اجرايي مشمول و شركت هاي مادرتخصصي كه مسئوليت راهبري، تنظيم گري يا نظارت بر بخش خصوصي را بر عهده دارند، مكلفند با هدايت سازمان، الزامات آموزشي مصوب را به شركت ها، مؤسسات و واحدهاي بخش خصوصي تحت پوشش خود ابلاغ و بر اجراي آن نظارت نمايند.
ماده 5
اهداف آموزش همگاني پدافند غيرعامل
1)
افزايش سطح آگاهي عمومي نسبت به تهديدات نظامي، زيستي، سايبري، شيميايي، شناختي و تركيبي براي ارتقاي آمادگي ملي و ترويج رويكرد پيشگيرانه،
2)
توسعه مهارت هاي فردي و جمعي جهت مقابله با بحران ها و مديريت پيامدهاي تهديدات موضوع پدافند غيرعامل از طريق آموزش عملي و مانورهاي تمريني
3)
نهادينه سازي فرهنگ پدافند غيرعامل در رفتار و سبك زندگي روزمره با هدف تبديل مفاهيم پدافند غيرعامل و دفاعي به باور ذهني و ايجاد رفتار جمعي
4)
توانمندسازي شبكه هاي ارتباطي و رسانه اي در هدايت افكار عمومي و مقابله با جنگ رواني و تهديدات شناختي،
5)
ارتقاي مشاركت مردمي و سرمايه اجتماعي با جذب گروه هاي مردمي، جوانان، زنان و ساير.
ماده 6
اصول پدافند غيرعامل آموزش همگاني
1)
هويت محوري و ايمان پايه: پايبندي به هويت ملي و اسلامي، تلفيق آموزه هاي ديني با مفاهيم پدافند غيرعامل و تحكيم ارزش هاي انقلابي، جهادي و دفاع از ميهن.
2)
فرهنگ سازي و تاب آوري اجتماعي: ترويج روحيه ايثار، مقاومت، خودكفايي و مسئوليت پذيري جمعي به عنوان بخشي از سبك زندگي اجتماعي با هدف تقويت سرمايه اجتماعي و پايداري ملي .
3)
جامعيت و فراگيري: پوشش همه اقشار جامعه و گروه هاي سني، با مشاركت خانواده ها، نهادهاي مردمي و بسيج اجتماعي در برابر انواع تهديدات
4)
كارآمدي، جذابيت و اثربخشي: طراحي آموزش ها متناسب با ويژگي هاي مخاطبان (سن، تحصيلات، نياز) استفاده از روش هاي نوآورانه، جذاب و كاربردي، همراه با نظام ارزيابي مستمر.
5)
پيوستگي و استمراري: برنامه ريزي منسجم، منظم و مداوم در نظام هاي آموزشي، فرهنگي، رسانه اي و اجرايي هدف نهادينه سازي مفاهيم پدافند غيرعامل.
6)
هم افزايي و هماهنگي نهادي: تقويت تعامل ميان دستگاه هاي آموزشي، فرهنگي، رسانه اي و نهادهاي مردمي براي انسجام در سياست گذاري، توليد محتوا و اجراي برنامه ها.
7)
روزآمدي و انطباق با تهديدات نوين: انعطاف پذيري در برنامه ها و محتوا و بهره گيري از رسانه هاي نوين و فناوري هاي آموزشي .
8)
تمركز بر نسل جوان: طراحي و اجراي آموزش هاي هدفمند براي جوانان و نوجوانان به عنوان گروه هاي راهبردي در ارتقاء تاب آوري و امنيت ملي آينده كشور
9)
نهادينه سازي در نظام هاي آموزشي: الزام به درج مفاهيم پدافند غيرعامل در محتواي درسي، فوق برنامه، فعاليت هاي پرورشي و دوره هاي آموزشي رسمي و غيررسمي كشور.
ماده 7
راهبردهاي عملياتي و اجرايي آموزش همگاني پدافند غيرعامل
1)
افزايش سطح آگاهي عمومي مردم نسبت به پدافند غيرعامل از طريق:
1
1 -توليد محتوي روزآمد بر اساس تهديدات؛ مخاطرات و حوادث متصور با استفاده از رسانه هاي جمعي،
2
1 –اولويت بندي بومي و منطقه اي محتوي توليد شده با استفاده از مراكز فرهنگي اجتماعي محلي،
3
1 –افزايش سواد رسانه اي مردم با استفاده از سامانه هاي آموزش مجازي و فضاي مجازي با هدف تقويت قدرت تحليل اطلاعات، مقابله با شايعه، عمليات رواني و تهديدات نرم.
4
1 –ايجاد شبكه آموزش گران بومي براي انتقال مفاهيم پدافند غيرعامل به زبان ساده و بومي شده در سطح جامعه.
5
1 –تاكيد بر تمرين و آزمون هاي فردي و جمعي محلي به موازات آموزش هاي نظري با ايجاد نشاط و علاقمندي در كسب آموزش هاي جديد پدافند غيرعامل و ايجاد مهارت ها.
2)
حفظ و ارتقاي مهارت هاي فردي و جمعي براي مقابله با بحران و كاهش پيامدها از مسير:
1
2 – آموزش و ترويج پيش كنشگري فردي و جمعي و آمادگي اذهان عمومي براي رويارويي با مخاطرات و حوادث با استفاده از تمرينات و رزمايش هاي فردي و جمعي محلي، بسته هاي آموزشي خانوادگي.
2
2 – ارتقاي مشاركت مردمي در توليد و ترويج محتواي آموزشي با بهره گيري از گروه هاي داوطلب، معلمان و مربيان محلي .
3
2 – افزايش مشاركت مردم در امر دفاع غيرنظامي با تاكيد بر مردمي سازي آموزش هاي پدافند غيرعامل
4
2 – اجتناب از مفاهيم تخصصي يا پيچيده و تدوين آموزش ها به زبان ساده، روان و قابل فهم براي عموم مردم
3)
ارتقاء تاب آوري و مسئوليت پذيري اجتماعي از مسير:
1
3 – تقويت تاب آوري اجتماعي و انسجام ملي به منظور پايداري رواني و همبستگي عمومي با ايجاد هماهنگي هاي جمعي بين نهادهاي مردمي
2
3 – اولويت گذاري گروه هاي آسيب پذير جامعه مانند كودكان، سالمندان و افراد داراي نيازهاي خاص و آموزش هاي ويژه براي گروه هاي آسيب پذير.
4)
نهادينه سازي فرهنگ پدافند غيرعامل و رفتار و سبك زندگي مردم از مسير:
1
4 – تلفيق آموزه هاي فرهنگي، ديني، ملي و انقلابي در محتواي آموزشي پدافند غيرعامل با هدف تقويت هويت ايراني – اسلامي، انسجام ملي، روحيه جهادي و مسئوليت پذيري.
2
4 – طراحي محتواي آموزش هاي كاربردي پدافند غيرعامل متناسب با سن، جنس، تحصيلات، سبك زندگي، محل سكونت و ميزان درگيري با مخاطرات و تهديدات به ويژه براي مناطق مرزي و مجاور با مراكز و تأسيسات پرخطر
3
4 – تطبيق برنامه هاي آموزشي با اسناد بالادستي و الزامات راهبردي و رعايت هماهنگي كامل با قوانين و مقررات پدافند غيرعامل.
4
4 –بهره گيري از فناوري هاي نوين آموزشي از جمله سكو (پلتفرم) هاي تعاملي، واقعيت مجازي، بازسازي و روايت محوري و نرم افزارهاي كاربردي تلفن همراه.
5
4 –ايجاد و گسترش شبكه هاي بومي و آموزش گران محلي با بهره گيري از ظرفيت نيروهاي بسيجي، سازمان هاي مردم نهاد و موسسات فرهنگي و هنري.
5)
ارتقاي نظام جامع ارزيابي و پايش مستمر و روزآمدسازي آموزش هاي عموم مردم از مسير:
1
5 – ايجاد نظام پايش و ارزيابي علمي با شاخص هاي كمي و كيفي و به روزرساني مستمر محتواي آموزشي بر اساس بازخورد مخاطبان.
2
5 – نظام مند سازي نظارت و ارزيابي مردمي با استفاده هاي رسانه هاي جمعي
3
5 – بهره گيري از متخصصان، نخبگان و صاحب نظران آموزشي در توليد محتواي آموزشي روزآمد و متناسب با تهديدات و مخاطرات نوين.
4
5 – بهره گيري مناسب از رسانه جمعي صدا و سيما به عنوان رسانه رسمي و فراگير در كشور و استانها.
ماده 8
سياست هاي آموزش همگاني پدافند غيرعامل
1)
توليد محتواي به روز بر اساس الگوي نوشونده تهديدات دشمن: طراحي آموزش ها بر اساس آخرين سناريوي تهديدهاي نظامي، زيستي، سايبري، شيميايي و ساير
2)
تطبيق با اسناد بالادستي و الزامات راهبردي: هماهنگي كامل با سياست هاي كلي قوانين، مصوبات كارگروه دائمي و نظام نامه هاي عملياتي.
3)
طراحي كاربردي متناسب با مخاطب: محتواي متنوع كاربردي متناسب با سن، جنس، تحصيلات ، سبك زندگي، محل سكونت و ميزان درگيري با تهديد.
4)
تمركز بر آموزش هاي مهارتي و عملياتي: ارتقاي قابليت اقدام و مديريت بحران در ميدان عمل (نه فقط آموزش نظري)
5)
اولويت بندي بومي و منطقه اي محتوا: تطبيق آموزش ها با ويژگي هاي فرهنگي و جغرافيايي استان ها و شهرستان ها.
6)
بهره گيري از فناوري و نوآوري آموزشي: استفاده از سكو (پلتفرم) هاي تعاملي، واقعيت مجازي ، بازي سازي، روايت محور و ابزارهاي ديجيتال
7)
بهره گيري از ظرفيت هاي هنري: استفاده هدفمند از ابزارهاي هنري شامل فيلم، پويانمايي، طرح و گرافيك، سرود و ساير براي انتقال مفاهيم پدافند غيرعامل به شيوه اي جذاب، اقناعي و اثربخش به ويژه براي گروه هاي سني جوان و عامه مردم .
8)
پيوند آموزش با فرايندهاي خدمات عمومي:ايجاد ساز و كارهاي الزام آور براي فراگيري آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل به عنوان پيش نياز يا شرط همراه در دريافت برخي خدمات عمومي، اجتماعي يا شهري.
9)
ترويج پيش كنش گري، آمادگي ذهني و پيشگيري فعالانه: آموزش پيش بيني تهديد، تحليل مخاطره و واكنش هاي اوليه.
10)
پايش پذيري و به روزرساني مستمر: تدوين نظام ارزيابي علمي با شاخص هاي كمي، كيفي و بازخورد مخاطب.
11)
تقويت تاب آوري اجتماعي و انسجام ملي: ايجاد روحيه همكاري، مشاركت جمعي، پايداري رواني و همبستگي عمومي در مواجهه با بحران.
12)
آموزش سواد رسانه اي: تقويت قدرت تحليل اطلاعات، مقابله با شايعه، عمليات رواني و جنگ نرم دشمن .
13)
ارتقاي مشاركت مردمي در توليد و ترويج محتوا: جلب همكاري فعال گروه هاي داوطلب، معلمان و مربيان محلي در فرآيند توليد و توسعه آموزش هاي همگاني .
14)
توسعه شبكه آموزشگران بومي و مردمي: تربيت تسهيل گران محلي براي انتقال مفاهيم پدافند غيرعامل به زبان ساده و بومي شده در سطح جامعه.
15)
طراحي آموزش هاي ويژه براي گروه هاي آسيب پذير: برنامه ريزي محتواي خاص براي سالمندان، كودكان كار، مهاجران و افراد داراي نيازهاي خاص
1)
پرهيز از كليشه سازي و تكرار محتوا: خودداري از استفاده از محتواي تكراري ، بي روح و فاقد جذابيت يا نوآوري.
2)
دوري از آموزش هاي صرفاً نظري و انتزاعي: آموزش هايي كه فاقد كاربرد عملي يا مهارت آموزي باشند، اثربخش نخواهند بود.
3)
اجتناب از توليد محتواي ترس آفرين يا نااميدكننده: آموزش هايي كه باعث القاي اضطراب، ترس يا حس ناتواني به مردم شوند، ممنوع است.
4)
پرهيز از نگاه واكنشي و انفعالي: حذف آموزش هايي كه فقط پس از وقوع بحران معنا پيدا مي كنند بدون آموزش واكنش هاي پيش دستانه.
5)
اجتناب از يكسان سازي محتوا براي همه مخاطبان: پرهيز از محتواي تك بعدي يا غيرمنعطف كه نيازهاي مخاطبان خاص يا بومي را ناديده بگيرد.
6)
اجتناب از بي توجهي به زمينه فرهنگي – محلي : ناديده گرفتن مؤلفه هاي فرهنگي، قومي و زباني در طراحي محتوا ممكن است اثربخشي آموزش را كاهش دهد.
7)
پرهيز از كميت گرايي در آموزش ها: تمركز بر تعداد به جاي كيفيت و اثربخشي محتواي آموزشي مورد تأكيد نيست.
8)
پرهيز از استفاده از زبان پيچيده و تخصصي: آموزش ها بايد با زبان ساده، قابل فهم و متناسب با سطح مواد عمومي طراحي شوند.
ماده 9
ابزارها و روش هاي آموزش همگاني دستگاه هاي اجرايي مي توانند متناسب با ويژگي هاي مخاطب و سطح تهديد، آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل را از مسير ظرفيت هاي ذيل به انجام رسانند:
1)
رسانه هاي جمعي: توليد و انتشار محتواي آموزشي از طريق صدا و سيما، شبكه هاي اجتماعي و خبرگزاري ها.
2)
نظام آموزشي: گنجاندن مفاهيم پدافند غيرعامل در برنامه هاي آموزشي نظام وظيفه عمومي و ساير.
3)
بسيج:بهره گيري از ظرفيت بسيج مردمي در سطوح مختلف، براي ترويج آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل.
4)
مراكز فرهنگي و اجتماعي: اجراي برنامه هاي آموزشي در مساجد، مراكز بسيج، فرهنگ سراها، شهرداري ها و سازمان هاي مردم نهاد.
5)
دوره هاي آموزش همگاني: برگزاري مسابقات عمومي، رويدادها، كارگاه ها، اردوها، مانورها و دوره هاي آموزشي براي عموم مردم .
6)
نظام آموزش هاي غيررسمي: دوره هاي آموزشي عرضي به منظور توانمندسازي كاركنان و مديران
7)
بازي ها و شبيه سازهاي آموزشي: طراحي بازي هاي رايانه اي و محتواي چند رسانه اي براي آموزش كودكان و نوجوانان
8)
سامانه هاي آموزش مجازي: راه اندازي سامانه هاي آموزش برخط، وبينار (راياهمايي) ها، دوره هاي اينترنتي و ارائه محتواي آموزشي مجازي براي دسترسي گسترده مردم
9)
برنامه هاي كاربردي (اپليكيشن) آموزشي تلفن همراه: توسعه و ترويج برنامه هاي كاربردي تلفن همراه با هدف ارتقاي آگاهي، تمرين مهارت هاي پدافندي و ارائه هشدارهاي اضطراري.
10)
بسته هاي آموزشي خانوادگي: تهيه و توزيع بسته هاي اطلاع رساني شامل كتابچه ها، راهنماها، فهرست ارزيابي آماده سازي و ساير .
11)
رزمايش هاي محلي : برگزاري تمرين هاي عملي و سناريوهاي آموزشي در محلات، مدارس ، مراكز خدمات عمومي و اجتماعات محلي .
12)
بهره گيري از چهره هاي تأثيرگذاري رسانه اي و فرهنگي: استفاده از هنرمندان، ورزشكاران، نخبگان رسانه اي و شخصت هاي تاثيرگذار براي ترويج مفاهيم پدافند غيرعامل به ويژه در فضاي مجازي.
13)
پويش هاي آموزشي و اطلاع رساني: طراحي و اجراي پويش هاي هدفمند رسانه اي، فرهنگي و اجتماعي با محوريت موضوعات پدافند غيرعامل، شامل شعارهاي عمومي، پوستر، ويدئو، چالش هاي مجازي، تبليغات محيطي و برنامه هاي كوتاه مدت با پوشش گسترده و مشاركت بين دستگاهي.
ماده 10
دستورات اجرايي عمومي
1)
كليه دستگاه هاي اجرايي موضوع اين بخشنامه موظف هستند اجراي آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل را در توافق نامه هاي موضوع تبصره 3 قانون تشكيل سازمان به طور ساليانه درج و اعتبار آن را تأمين نمايند.
2)
مسئوليت اجرا در سطح ملي با رؤساي دستگاه هاي ذي ربط و در سطح استان ها با استانداران است.
3)
عالي ترين مقام دستگاه و يا استانداران مكلف هستند نسبت به تشكيل كارگروه آموزش همگاني در دستگاه اجرايي يا استان با بهره گيري از ظرفيت كارگروه هاي موجود ظرف سه ماه پس از ابلاغ اين سياست ها اقدام كرده و گزارش برنامه ها، اقدامات و دستاوردها را به صورت فصلي در سامانه مربوط ثبت نمايند. اين كارگروه موظف به برنامه ريزي، پشتيباني و راهبري اجراي آن است.
4)
كليه دستگاه هاي مسئول موظف هستند پيش از اجراي دوره هاي آموزش همگاني پدافند غيرعامل، چارچوب برنامه آموزشي خود را كه مطابق با اين سياست ها تهيه شده است به تاييد سازمان برسانند.
5)
كارگروه هماهنگي آموزش همگاني پدافند غيرعامل با حضور نمايندگان دستگاه هاي مسئول زير نظر سازمان پدافند غيرعامل كشور تشكيل مي شود و مسئوليت هماهنگي را بر عهده دارد.
6)
دستگاه ها مي توانند در صورت نياز، توليد محتوا را به مراكز تخصصي واجد صلاحيت واگذار نمايند و در اجراي آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل از ظرفيت بسيج، سازمان هاي مردم نهاد، موسسات فرهنگي هنري داراي مجوز بهره گيري كنند.
7)
دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني مكلفند بر اساس سياست هاي آموزشي ابلاغي سازمان، طرح درس، محتوا و برنامه آموزشي براي مخاطبان خود را در حوزه هاي پيشگيري و كاهش مخاطرات ناشي از سوانح غيرطبيعي تهيه، در برنامه سالانه آموزشي خود درج و اجرا نمايند.
8)
كليه دستگاه هاي فرهنگي و آموزشي كشور مكلفند برنامه ها و متون آموزشي همگاني پدافند غيرعامل را مطابق با سياست هاي سازمان تهيه، پس از تأييد سازمان در تقويم آموزشي سالانه درج و بر اجراي آن نظارت مستمر داشته باشند.
9)
ساير دستگاه هاي مشمول قانون مديريت خدمات كشوري نيز موظفند آموزش كاركنان و جامعه مخاطب خود را با رويكرد پدافند غيرعامل و مطابق با سياست هاي سازمان اجرا نمايند.
10)
تمامي دستگاه هاي مذكور موظف به اجراي رزمايش هاي آموزشي نوبه اي براي سنجش آمادگي كاركنان و مخاطبان خود بر اساس تقويم، سناريو و چارچوب ابلاغي سازمان هستند.
ماده 11
دستورات اجرايي اختصاصي
1)
سازمان پدافند غيرعامل كشور موظف است: - محتواي مرجع در حوزه آموزش همگاني در حوزه مخاطرات نظامي، سايبري، شيميايي، پرتوي، تركيبي و ساير تهديدهاي نوين را توليد و از طريق رسانه هاي رسمي منتشر كند. - نسبت به طراحي، استقرار و اجراي نظام پايش، ارزيابي و كنترل كيفيت آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل در سطح ملي و استاني اقدام نمايد. اين نظام بايد شامل شاخص هاي كمي و كيفي، ساز و كار دريافت بازخورد از مخاطبان، ارزيابي اثربخشي و تحليل دوره اي عملكرد دستگاه ها باشد. - سازمان مكلف است دبيرخانه نظارت بر اجراي سياست هاي آموزش همگاني پدافند غيرعامل را تشكيل داده و ضمن برنامه ريزي، پشتيباني و راهبري فرابخشي اقدامات آموزشي، نسبت به ارائه گزارش هاي منظم عملكرد دستگاه هاي اجرايي به دبيرخانه كميته (كارگروه) دائمي اقدام نمايد. - سازمان موظف است بر برنامه هاي آموزشي دستگاه ها، هماهنگي نهادي، به روزرساني مستمر سياست ها، طراحي سناريوهاي رزمايش، تدوين محتواهاي مرجع و حمايت از آموزشگران بومي و مردمي در چارچوب اين سند نظارت مؤثر داشته باشد.
2)
سازمان صدا وسيما ج.ا.ايران موظف است با هماهنگي سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به توليد، پخش و ترويج محتواي آموزشي ، فرهنگي و رسانه اي پدافند غيرعامل براي عموم مردم در قالب برنامه هاي تلويزيوني، راديويي، ديجيتال و شبكه هاي اجتماعي اقدام نمايد. اين محتوا بايد متناسب با گروه هاي سني و اقشار مختلف جامعه در چارچوب سياست هاي مصوب و با بهره گيري از ظرفيت هنرمندان و چهره هاي تأثيرگذار توليد و درجدول پخش رسانه ملي درج گردد.
3)
وزارت آموزش و پرورش موظف است مفاهيم پدافند غيرعامل را در برنامه هاي درسي، فعاليت هاي پرورشي، فوق برنامه، كتاب هاي درسي و اردوهاي دانش آموزي گنجانده و آموزش معلمان، مديران و مربيان را در اين حوزه به طور مستمر در دستور كار قرار دهد. همچنين اين وزارتخانه مكلف است مانورهاي تمريني، مسابقات آموزشي و برنامه هاي فرهنگي پدافند غيرعامل را در مدارس سراسر كشور اجرا و ارزيابي نمايد.
4)
سازمان بسيج مستضعفين موظف است با نظارت و راهبري سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به آموزش، اجراي رزمايش هاي ميداني و ترويج فرهنگ پدافند غيرعامل در ميان اقشار مختلف مردم اقدام نمايد. اين اقدامات بايد با همكاري بسيج دستگاه هاي اجرايي، سازمان هاي مردم نهاد، شبكه هاي داوطلب مردمي و ساير ظرفيت هاي اجتماعي و محلي به صورت هدفمند و برنامه محور اجرا گردد.
5)
ستاد كل نيروهاي مسلح موظف است محتواي آموزشي پدافند غيرعامل را با استناد به سياست ها و الزامات آموزشي نيروهاي مسلح، در دوره هاي آموزشي عمومي و تخصصي نيروهاي پايور، وظيفه و دانش آموختگان دانشگاه هاي نظامي لحاظ نمايند و نسبت به برگزاري منظم رزمايش هاي تمريني، آموزش مهارتي و فرهنگ سازي در يگان ها اقدام و بر حسن اجراي آن نظارت مؤثر اعمال نمايند.
6)
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي موظف است با هماهنگي سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به حمايت از توليد آثار فرهنگي، هنري و تبليغي با محوريت آموزش پدافند غيرعامل در قالب كتاب ، فيلم، نمايش، موسيقي و رسانه هاي مكتوب و ديجيتال اقدام نمايد. همچنين، هدايت و توانمندسازي مؤسسات فرهنگي هنري و مطبوعاتي داراي مجوز براي ايفاي نقش در آموزش عمومي پدافند غيرعامل از وظايف اين وزارتخانه است.
7)
وزارت علوم، تحقيقات و فناوري موظف است مفاهيم پدافند غيرعامل را در برنامه هاي درسي دانشگاهي، دوره هاي كارگاهي، فعاليت هاي انجمن هاي علمي و دانشجويي وارد كرده و نسبت به برگزاري همايش ها، پژوهش هاي دانشگاهي و پايان نامه هاي تخصصي در اين حوزه با هدف ارتقاء دانش بومي اقدام نمايد. همچنين، اين وزارت بايد آموزش كاركنان، اعضاي هيئت علمي و دانشجويان را در چارچوب سياست هاي مصوب سازمان اجرا نمايد.
8)
وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات موظف است زيرساخت هاي ارتباطي و فناوري لازم و امن براي آموزش مجازي، هشدار عمومي، برنامه هاي كاربردي آموزشي و سكو (پلتفرم )هاي تعاملي مرتبط با پدافند غيرعامل را فراهم آورده و زيرساخت آموزش هاي عمومي در حوزه تهديدات انسان ساخت را از طريق رسانه هاي ديجيتال توسعه دهد.
9)
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است آموزش پدافند زيستي، شيميايي، پرتوي و مقابله با تهديدات سلامت محور را براي كاركنان، دانشجويان و عموم مردم طراحي و اجرا نمايند. اين آموزش ها بايد در قالب دوره هاي عمومي، مانورهاي درماني، بسته هاي اطلاع رساني سلامت و فعاليت هاي آموزشي در مراكز بهداشتي و درماني ارائه شود.
10)
سازمان امور اداري و استخدامي كشور موظف است با هماهنگي سازمان پدافند غيرعامل كشور، آموزش هاي عمومي و تخصصي پدافند غيرعامل را در برنامه دوره هاي ضمن خدمت كاركنان دولت در سطوح مختلف لحاظ نموده و بر اجراي منظم، اثربخش و مستمر آن را در دستگاه هاي اجرايي مشمول نظارت نمايد. همچنين، اصلاح ضوابط آموزشي، ارزيابي و ارتقاء كارمندان در راستاي نهادينه سازي مفاهيم پدافند غيرعامل بر عهده سازمان امور اداري و استخدامي مي باشد.
11)
جمعيت هلال احمر موظف است نسبت به آموزش عمومي امداد و نجات با رويكرد پدافند غيرعامل، اجراي رزمايش هاي محلي، توليد بسته هاي آموزشي خانوادگي و آموزش داوطلبانه اقدام نمايد. اين آموزش ها بايد متناسب با نيازهاي جامعه و با تأكيد بر مشاركت محله محور، آموزش گروه هاي اسيب پذير و اطلاع رساني ميداني اجرا شود.
12)
شهرداري ها موظفند نسبت به توسعه آموزش هاي شهروندي در قالب نمايش فيلم (اكران) هاي شهري، كارگاه هاي محلي، فرهنگ سراها، خانه هاي سلامت و ساير مراكز خدمات شهري از جمله ظرفيت هاي فرهنگي و تبليغاتي مترو، اتوبوسراني، و ساير اقدام نمايند. همچنين، اجراي مانورهاي شهري، نصب علائم هشدار و اطلاع رساني، طراحي محتواي بومي و پيوست هاي آموزشي در طرح هاي شهري از وظايف اين نهاد است. مشاركت در رزمايش هاي محلي و آموزش اصناف، تاكسيرانان و نيروهاي خدمات شهري نيز در زمره الزامات اجرايي مي باشد.
13)
وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي موظف است نسبت به آموزش فعالان حوزه گردشگري، راهنمايان سفرهاي گروهي (تور) و مديران تأسيسات گردشگري در خصوص الزامات پدافند غيرعامل و آمادگي در برابر سوانح غيرطبيعي اقدام نموده و محورهاي آموزشي ايمني، تاب آوري و مقابله با بحران در مراكز گردشگري، موزه ها و اماكن تاريخي را طراحي و اجرا نمايند. همچنين، توليد محتواي آموزشي و هشداردهنده براي گردشگران داخلي و خارجي در مناطق پرخطر الزامي است.
14)
حوزه هاي علميه موظفند مفاهيم پدافند غيرعامل را با رويكرد ديني ، اخلاقي و فرهنگي در برنامه هاي آموزشي حوزوي تلفيق نموده و آموزش مبلغان ديني را براي ايفاي نقش در ترويج مفاهيم پدافند غيرعامل در جامعه طراحي و اجرا نمايند.
15)
سازمان تبليغات اسلامي موظف است با استفاده از شبكه تبليغي كشور و ظرفيت رسانه هاي فرهنگي وابسته، نسبت به ترويج مفاهيم پدافند غيرعامل در مناسبت هاي ملي و مذهبي، طراحي محتواي اقناعي و آموزش مبلغان و فعالان فرهنگي در اين حوزه اقدام نمايد. همچنين، هدايت محتواي تبليغي مساجد، هيئات مذهبي و مراكز ديني در راستاي ارتقاء بصيرت عمومي و فرهنگ ايستادگي در برابر تهديدات غيرطبيعي، مورد تأكيد است.
16)
وزارت كشور موظف است با هماهنگي سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به تسهيل فرآيند تأسيس، صدور مجوز، ساماندهي و حمايت قانوني از سازمان هاي مردم نهاد فعال در حوزه آموزش، فرهنگ سازي و اجراي آموزش هاي پدافند غيرعامل اقدام نمايد. اين وزارتخانه همچنين مكلف است ظرفيت استانداري ها، فرمانداري ها، دهياري ها و شوراهاي اسلامي شهر و روستا را براي توسعه فعاليت سمن ها، هماهنگي بين آن ها و اجراي برنامه هاي مشترك مردمي پدافند غيرعامل به كار گيرد و گزارش پيشرفت آن را به سازمان پدافند غيرعامل كشور ارائه نمايد.
17)
وزارت ورزش و جوانان موظف است با هماهنگي سازمان، نسبت به طراحي و اجراي برنامه هاي آموزشي، فرهنگي و مهارتي پدافند غيرعامل ويژه جوانان، ورزشكاران، مربيان و اعضاي سمن هاي جوانان در سطح ملي و استاني اقدام نمايد. اين وزارتخانه مكلف است مفاهيم پدافند غيرعامل را در برنامه هاي تربيتي، دوره هاي آموزشي، اردوها، رويدادهاي ورزشي و شبكه باشگاه هاي ورزشي وارد كرده و از ظرفيت خانه هاي جوان، سمن ها و مراكز ورزشي براي ترويج فرهنگ ايثار، آمادگي، تاب آوري و مسئوليت پذيري اجتماعي بهره برداري نمايد.
18)
وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي موظف است با هماهنگي سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به طراحي و اجراي برنامه هاي آموزشي و توانمندسازي جامعه كار و توليد، تعاوني ها، مراكز مهارت آموزي و نيروهاي خدمات اجتماعي در حوزه پدافند غيرعامل اقدام نمايد اين آموزش ها بايد در قالب دوره هاي مهارتي ، كارگاه هاي شغلي، برنامه هاي اشتغال محور و اردوهاي كارآفريني طراحي و اجرا شده و به ارتقاء آمادگي كارگران، كارفرمايان، كاركنان نهادهاي حمايتي و بيمه شدگان در برابر تهديدات غيرطبيعي، به ويژه در محيط كار و واحدهاي توليدي منجر شود. همچنين اين وزارتخانه مكلف است ساز و كارهاي تشويقي براي ترويج فرهنگ پدافند غيرعامل در بخش تعاوني و رفاهي كشور پيش بيني و اجرا نمايد.
19)
سازمان بهزيستي كشور موظف است با همكاري سازمان پدافند غيرعامل كشور، نسبت به تدوين و اجراي آموزش هاي متناسب با نيازهاي اقشار آسيب پذير شامل افراد داراي معلوليت، سالمندان، كودكان بي سرپرست، خانواده هاي كم برخوردار و مراكز نگهداري شبانه روزي اقدام نمايد. اين آموزش ها بايد به صورت محتواي ساده سازي شده، بسته هاي خانوادگي، شبيه سازي و رزمايش هاي كاربردي طراحي شده و در قالب خدمات مددكاري، مشاوره، آموزش مراقبان و شبكه داوطلبي سازمان در سراسر كشور اجرا شود.
ماده 12
طبقه بندي مخاطبان آموزشي پدافند غيرعامل در راستاي اثربخشي آموزش هاي همگاني پدافند غيرعامل و با هدف پوشش كامل اقشار جامعه، مخاطبان به صورت زير طبقه بندي مي شوند. 1) كاركنان دستگاه هاي اجرايي در سطوح مختلف 8) سربازان (نيروهاي وظيفه) 2) خانواده كاركنان دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي حاكميتي 9) نيروهاي داوطلب مردمي و سازمان هاي مردم نهاد 3)اصناف و مشاغل خدمات رسان عمومي 10) فعالان فرهنگي، رسانه اي ، معلمان و مربيان آموزشي 4) خانواده ها، به ويژه زنان و مادران 11) سالمندان و افراد داراي نيازهاي خاص 5)عموم مردم در مناطق شهري و روستايي 12)ساكنان مناطق مرزي و داراي زيرساخت هاي حساس 6) دانشجويان و طلاب 13) جوامع عشايري و كوچ نشينان 7) دانش آموزان و كودكان 14) اتباع خارجي مقيم
ماده 13
اعتبارات و منابع مالي مورد نياز براي اجراي تكاليف مقرر در اين دستورالعمل، حسب مورد بايد در بودجه سالانه دستگاه اجرايي مربوط منظور شود. اشخاص بخش غيردولتي مكلفند منابع مالي مورد نياز براي اجراي ضوابط و الزامات پدافند غيرعامل را در حوزه خود، منظور كنند.
تبصره
رعايت زمان بندي تحقق و اجراي آموزش هاي پدافند غيرعامل در بخش هاي غيردولتي، در چارچوب توافق نامه فيمابين بخش غيردولتي با دستگاه هاي اجرايي يا سازمان الزامي است.
ماده 14
اين آيين نامه از تاريخ ابلاغ لازم الاجرا بوده و دستگاه هاي مشمول موظف به اجراي دقيق مفاد آن مي باشند.. مسئوليت تفسير، پاسخ گويي به ابهامات، و بازنگري دوره اي اين آيين نامه بر عهده كميته (كارگروه) دائمي است. بازنگري و به روزرساني اين سند حسب ضرورت، هر سه سال يك بار انجام خواهد شد.
ماده 15
سازمان بازرسي كل كشور بر اجراي تكاليف دستگاه هاي اجرايي مندرج در اين دستورالعمل از طريق ساختارهاي نظارتي استاني و دستگاهي، به صورت مستمر، نظارت كرده و موارد كوتاهي و عدم اجراي آن را به مراجع ذي ربط گزارش نمايد.
ماده 16
دستگاه هاي اجرايي موظفند هر گونه قصور و كوتاهي در اجراي اين دستورالعمل را به سازمان گزارش كنند تا برابر مقررات با فرد متخلف برخورد شود با مستنكفين از اجراي اين دستورالعمل، بر اساس شيوه 1/3101/ك160 مورخ 1404/02/08 مصوب كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور برخورد مي شود.
ماده 17
سازمان بر حسن اجراي اين مصوبه، نظارت و اجراي آن را به صورت فصلي به كارگروه دائمي گزارش كند.
ماده 18
اين آيين نامه مشتمل بر هجده ماده و دو تبصره در نود و هفتمين جلسه كارگروه دائمي به تاريخ هفتم مردادماه سال يكهزار و چهارصد و چهار هجري شمسي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجراست.
سياست ها و الزامات آموزش همگاني پدافند غيرعامل، موضوع بند (ب) آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي كشور، مشتمل بر هجده ماده و دو تبصره كه در تاريخ 1404/05/07 در نود و هفتمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور براي اجرا ابلاغ مي گردد.
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشگر سيد عبدالرحيم موسوي