دستورالعمل صدور مجوز و نظارت بر فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي)

مقدمه به استناد قانون «اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي» مصوب 1365/12/12 مجلس شوراي اسلامي و قانون «مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت غيرمجاز مي نمايند» مصوب 1386 مجلس شوراي اسلامي و در راستاي اجراي مواد (2) و (4) و (22) آيين نامة «سامان دهي و توسعة رسانه ها و فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال» موضوع تصويب نامة شمارة 172412‏‏‏/ت41255هـ مورخ 1389/8/3 هيئت وزيران و نيز مصوبة مورخ 1397/6/4 شوراي راهبري توسعة مديريت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي راجع به سامان دهي مجوزهاي اين وزارت خانه، دستورالعمل «صدور مجوز و نظارت بر فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي)» به شرح ذيل ابلاغ مي شود :

تعاريف :

1 - مركز : منظور «مركز توسعة فرهنگ و هنر در فضاي مجازي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي» است.

2 - كارگروه تنظيم گري : «كارگروه تنظيم گري و رسيدگي به امور فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال» كه اعضاء و وظايف آن در بندهاي (6- 5) و (6‏‏‏-6) اين دستورالعمل ذكر شده است.

3 - واحد فرهنگي ديجيتال : هر سامانه، مكان كـسب و كار، شخص حقوقي و يا تشكيلات؛ تحت هر شكل و عنوان از قبيل گروه، سازمان، مركز، شركت، مؤسسه، فروشگاه، كارگاه، كارخانه، شبكه، وب سايت، پايگاه اطلاع رساني و يا رسانة برخط، كه فعاليت فرهنگي ديجيتال انجام داده يا براي فعاليت فرهنگي ديجيتال مورد استفاده قرار مي گيرد.

4 - فعاليت فرهنگي ديجيتال : فعاليـت فـرهنگي مبتني بر فـناوري نـوين اطلاعات و ارتباطات، شامل گونه هاي زير : الف. تصدي رسانة برخط. ب. پديدآوردن، تهيـه كـردن و عرضة بـستة نـرم افـزاري رسـانه اي و بـستة نـرم افزاري رسانه پرداز. ج. تكثيـر حامـل ديـجيتال و خدمـات مرتبط، به قصـد انـتفاع يا براي عرضـه؛ توسـط تكثيركننده. د. نشر ديجيتال (برخط و برحامل). هـ : اراية هرگونه خدمات ويرايش محتوا با استفاده از ابزارهاي مبتني بر فناوري نوين اطلاعات و ارتباطات.

5 - رسانة برخط : هر سامانه كه امكان قراردادن محتواي ديجيتال در معرض دسترس عمـوم يا بيش از يك هزار مخاطب مشخص يا نامشخص از طريق بستر شبكه، نظير شبكة گستردة جهاني، شبكه هاي محلي، شبكه هاي مبتني بر فناوري بلوتوث، شبكه هاي تلفن ثابت و يا همراه را فراهم مي آورد.

6 - سكوي داخلي : بستر يا زيرساختي كه امكان حضور يا مشاركت برخط مصرف كنندگان و عرضه كنندگان متكثرِ كالا و خدمات و محتوا را بر روي شبكة ملي اطلاعات فراهم مي نمايد و داراي قواعد و ساز و كارهاي شفاف و بدون تبعيض است.

7 - رسانة كاربرمحور : رسانة برخطي كه بـستر قـراردادن محتـواي ديجيتـال در معـرض دسترسي عمـوم يـا بـيش از يـك هزار مخاطـب مـشخص و همچنـين تعامـل و تـشكيل گروه ها و شبكه هاي مجازي را براي كاربران فراهم آورد.

8 - پيام رسان اجتماعي : سامانه هاي كاربرمحور فراهم كنندة بستر تعاملات اجتماعي براي برقراري ارتباط فردي و گروهي از طريق تبادل انواع محتواي چندرسانه اي.

9 - سامانه : درگاه ملي مجوزهاي كشور : به نشاني mojavez.ir

10 - موافقت اصولي : معرفي نامه اي است كه طي آن، موافقت اولية مركز با اشخاص حقوقي موضوع بند (2‏‏‏-2) اين دستورالعمل در زمينة مورد درخواست اعلام مي شود.

11 - مجوز فعاليت : سندي است كه مركز، پس از احراز شرايط و صلاحيت هاي مقرر در اين دستورالعمل، به نام متقاضي صادر نموده و دارندة آن، مجاز به فعاليت فرهنگي ديجيتال مورد تقاضا مي باشد.

12 - مدير واحد فرهنگي ديجيتال : شخص حقيقي كه پس از احراز شرايط و صلاحيت هاي مقرر در اين دستورالعمل، نام وي به عنوان مدير، در مجوز فعاليت درج شده و به نام دارندة مجوز يا در راستاي منافع وي، فعاليت فرهنگي ديجيتال انجام مي دهد.

شرايط لازم براي صدور مجوز : اشخاص حقيقي و حقوقي و دستگاه هاي اجرايي با شرايط ذيل، مشمول دريافت مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي) در چارچوب اين دستورالعمل هستند :

1 - اشخاص حقيقي : الف . دارا بودن تابعيت جمهوري اسلامي ايران. ب . دارا بودن حداقل 18 سال شمسي تمام. ج . عدم سوءِ پيشينة كيفري مؤثر و عدم محروميت از حقوق اجتماعي به تأييد مراجع ذي ربط. د . تأييدية صلاحيت از مركز حراست؛ كه پس از تكميل مدارك، به صورت خودكار (مكانيزه) در سامانه استعلام خواهد شد. هـ . دارا بودن كارت پايان خدمت يا معافيت دائم يا معافيت موقت (مانند معافيت تحصيلي) براي آقايان. و . دارا بودن حداقل مدرك تحصيلي ديپلم متوسطه يا معادل آن به تأييد مراجع ذي صلاح.

2 - اشخاص حقوقي :

2- 1 - شركت ها و مؤسسات غيرتجاري ثبت شده يا در شُرف ثبت :

الف . دارا بودن تابعيت ايراني اكثريت عددي اعضاي هيئت مديره.

ب . تعلق حداقل (51) درصد سهام يا سهم الشركه به اشخاص حقيقي و يا حقوقي ايراني.

ج . دارا بودن اساسنامة معتبر و مورد تأييد از يكي از مراجع فرهنگي، اجتماعي، علمي و يا آموزشيِ جمهوري اسلامي ايران.

: شركت ها و مؤسسات فاقد اين شرط (جزء «ج» بند 2- 2- 1)، لازم است اساسنامة خود را در دو نسخه تنظيم و به همراه صورتجلسات تأسيس يا تغييرات شركت يا مؤسسة مربوط، پس از امضاء اعضاء، به تأييد مركز برسانند. اساسنامة يادشده بايد متضمن موارد ذيل باشد :

ج/1 . درج موضوع فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال در اساسنامة شركت يا مؤسسه .

ج‏‏/2 . تصريح به اخذ تأييدية مركز براي هرگونه تغيير در موضوع فعاليت، مركز اصلي فعاليت و مدير عامل شركت يا مؤسسه.

: اشخاص حقوقي مكلفند هرگونه تغيير در اعضاي هيئت مديره، ايجاد و يا حذف شعبات را حداكثر ظرف مدت دو هفته بعد از ثبت تغييرات در ادارة ثبت شركت ها، به مركز، اعلام و مدارك لازم را در سامانه بارگذاري نمايند. عدم ثبت تغييرات، تخلف محسوب شده و مطابق مصوبات كارگروه تنظيم گري با آن برخورد مي شود.

د. عدم توقيف، توقف، ورشكستگي و يا انحلال شركت يا مؤسسه به حكم قطعي مقام صالح قضايي يا تصميم مراجع ذي صلاح.

هـ . احراز شرايط مقرر در بند (2- 1) براي شخص مديرعامل يا عناوين مشابه براي اتباع ايراني.

و . احراز شرايط مقرر در بند (2- 1) براي اعضاي هيئت مديره يا عناوين مشابه.

: درخصوص اتباع خارجي عضو هيئت مديره، برخورداري از شرايط مندرج در قسمت هاي (ب) و (د) و (و) بند (2- 1) كافي است.

2- 2 - دستگاه هاي اجرايي : معرفي فردي واجد شرايط بند (2- 1) به عنوان مدير واحد فرهنگي ديجيتال؛ از سوي بالاترين مقام دستگاه اجرايي.

: دستگاه هاي اجرايي براي انجام گونه هاي فعاليت فرهنگي ديجيتال يا انتشار گونه هاي رسانة ديجيتال كه به موجب قوانين و مقررات، جزءِ تكاليف، وظايف يا اختيارات آنهاست، نياز به اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ندارند.

مدارك لازم براي صدور مجوز :

1 - مدارك لازم براي اشخاص حقيقي : 3- 1- 1- عكس پرسنلي 3- 1- 2- تصوير كارت ملي. 3- 1- 3- تصوير مدرك تحصيلي. 3- 1- 4- گواهي عدم سوءِ پيشينة مؤثر كيفري. 3- 1- 5 - تصوير كارت پايان خدمت يا معافيت دائم يا گواهي معافيت موقت براي آقايان.

2 - مدارك لازم براي اشخاص حقوقي : 3- 2- 1- اساسنامه. 3- 2- 2- آگهي تأسيس. 3- 2- 3- آگهي آخرين تغييرات. 3- 2- 4- مدارك مذكور در بند (3- 1) براي مديرعامل و اعضاي ايراني هيئت مديرة اشخاص حقوقي و گذرنامه و ترجمة رسمي مدرك تحصيلي اتباع خارجي عضو هيئت مديره.

: درخصوص بند (2‏‏‏-2‏‏‏-2)، لازم است علاوه بر مدارك مذكور در بند (3- 1) ، معرفي نامة دستگاه اجرايي براي مدير واحد فرهنگي ديجيتال نيز بارگذاري شود.

: درصورت امكان احراز هويت متقاضيان با استفاده از خدمات بر خط دولت الكترونيك، حسب مورد، تصوير مدارك فوق الذكر دريافت نخواهد شد.

مرجع صادركنندة مجوز : مرجع صدور مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي)، «مركز توسعة فرهنگ و هنر در فضاي مجازي» است.

فرآيند صدور مجوز :

1 - دريافت نام كاربري و كلمة عبور در سامانه.

2 - تكميل كاربرگ ها و بارگذاري مدارك لازم.

3 - بررسي مدارك توسط كارشناسان مركز (ظرف حداكثر دو روز كاري).

: در صورت اعلام نقص، متقاضي 10 روز كاري فرصت دارد تا نسبت به رفع آن اقدام نمايد. در غير اين صورت پرونده به حالت تعليق درآمده و فعال سازي مجدد آن، منوط به ثبت درخواست رفع تعليق در سامانه مي باشد.

4 - استعلام از مركز حراست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

: مركز حراست موظف است حداكثر ظـرف مدت (2) ماه، پاسـخ استعلام ها را به مركز اعلام نمايد. در غير اين صورت، نتيجة استعلام، «تأييد صلاحيت» تلقي خواهد شد.

5 - درصورت تأييد مركز حراست، براي اشخاص حقيقي «مجوز» و براي اشخاص حقوقي «موافقت اصولي» صادر مي شود.

6 - ثبت يا اعمال تغييرات شخص حقوقي در مرجع ثبت شركت ها و اراية مستندات آن يا اراية اساسنامة معتبر از سوي اشخاص حقوقي، مطابق شرايط مندرج در جزء (ج) بند (2- 2- 1) .

: متقاضيان حقوقي پس از دريافت موافقت اصولي، شش ماه فرصت دارند تا مستندات ثبت يا اعمال تغييرات شخصيت حقوقي خود را ارائه نمايند. درصورت عدم ثبت شخصيت حقوقي يا ثبت تغييرات در مهلت مقرر، موافقت اصولي ابطال خواهد شد.

7 - بارگذاري اساسنامة ثبت شده و آگهي تأسيس و آگهي آخرين تغييرات، حسب مورد، براي اشخاص حقوقي.

8 - صدور مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (ظرف حداكثر 3 روز كاري).

ساير مقررات :

1 - دارندة مجوز موضوع اين دستورالعمل، ملزم به رعايت موارد زير است :

اجراي كامل مفاد اين دستورالعمل و مصوبات كارگروه تنظيم گري.

انجام فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال در چارچوب عناوين و مصاديق مصوب «كارگروه تنظيم گري» و مجوز مورد تقاضا.

انجام ساير فعاليت هاي فرهنگي در چارچوب مجوز يا مجوز هاي اخذ شده از ساير مراجع قانوني ذي صلاح.

ثبت رسانة برخط، پيام رسان اجتماعي و سكوي داخلي در سامانة مركز به نشاني Samandehi.ir وفق مقررات موضوعه.

- اخذ شامد (شناسة الكترونيك محتواي ديجيتال) براي محتوايي كه بر بستر رسانه هاي برخط يا سكوي داخلي يا پيام رسان اجتماعي، تكثير يا نشر يا عرضه مي شود.

: شامد (شناسة الكترونيك محتواي ديجيتال)، مجوز نشر و عرضة محتوا يا مجوز فعاليت محسوب نمي گردد.

حسب مورد؛ اخذ نماد اعتماد الكترونيكي از مركز توسعة تجارت الكترونيكي براي رسانة برخط و سكوي داخلي، وفق مقررات موضوعه.

حسب مورد؛ دارا بودن گواهي ارزيابي امنيتي سكوي داخلي از سازمان فناوري اطلاعات ايران يا مركز مديريت راهبردي افتا، وفق مقررات موضوعه.

اراية دسترسي لازم به مركز يا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي جهت نظارت و بررسي محتوا.

رعايت حقوق مالكيت مادي و معنوي صاحبان محتوا و نيز لزوم انجام تمهيداتي جهت حفظ حقوق مذكور.

2 - صدور پروانة انتشار نشريات الكترونيك و مجوز تأسيس و فعاليت خبرگزاري ها و فعاليت هاي تبليغاتي مطابق با قوانين و مقررات مربوط انجام مي شود و از شمول اين دستورالعمل، خارج است.

3 - صدور مجوز براي متقاضيان نشر كتاب ديجيتال، مطابق شرايط و مدارك و فرآيندهاي اعلام شده در دستورالعمل «صدور و تمديد پروانة فعاليت نشر كتاب» انجام مي شود.

: دارندگان پروانة فعاليت نشر كتاب، صرفاً مجاز به نشر نسخه هاي ديجيتال (رقمي) كتاب هايي هستند كه توسط انتشارات آنها منتشر شده اند و مجوز چاپ و نشر از دفتر توسعة كتاب و كتابخواني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي دارند. نشر كتاب ديجيتال (رقمي) در ساير موارد، تابع شرايط و مقررات اين دستورالعمل مي باشد.

4 - مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي)، نياز به تمديد اعتبار ندارد و تنها از طرُق زير، تعليق يا ابطال مي شود : الف) صدور ابلاغية تعليق يا ابطال مجوز از سوي كارگروه تنظيم گري. ب) صدور حكم قطعي از سوي مراجع قضايي. ج) درخواست صاحبان مجوز.

: تصميمات كارگروه تنظيم گري درخصوص موضوعات فوق، قطعي و لازم الاجراست.

: اعتبار مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي)، منوط به رعايت قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران، ازجمله ضوابط و مقررات فرهنگي و نيز اجراي كامل مفاد اين دستورالعمل و مصوبات كارگروه تنظيم گري مي باشد.

: درخصوص افراد داراي معافيت موقت، مجوز، تا پايان مدت معافيت اعتبار دارد.

5 - اعضاي كارگروه تنظيم گري عبارتند از : 6- 5- 1- رئيس مركز (رئيس كارگروه). 6- 5- 2- يكي از معاونان مركز به انتخاب رئيس مركز. 6- 5- 3- يك نفر از گروه مجوزهاي مركز به انتخاب رئيس مركز بدون حق رأي (دبير كارگروه). 6- 5- 4- نمايندة دفتر حقوقي و مالكيت فكري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي. 6- 5- 6- نمايندة مركز ملي فضاي مجازي. 6- 5- 7- چهار نفر از مديران واحد هاي فرهنگي ديجيتال (رقمي) يا صاحب نظران خبره در حوزة فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال شاغل در بخش غيردولتي؛ به پيشنهاد رئيس مركز و تأييد وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي. 6- 5- 8- نمايندة هيئت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي.

: حكم اعضاي كارگروه تنظيم گري براي مدت (2) سال از سوي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي صادر مي-شود و تجديد انتخاب آنها براي دوره هاي بعدي بلامانع است.

: جلسات كارگروه تنظيم گري، به دعوت رئيس كارگروه، در محل مركز تشكيل گشته و با حضور اكثريت اعضاء رسميت يافته و تصميمات آن با رأي حداقل 5 عضو، معتبر است.

6 - وظايف و اختيارات كارگروه تنظيم گري عبارت است از :

6- 1 - تعيين و رسيدگي به تخلفات واحد هاي فرهنگي ديجيتال (رقمي) و اتخاذ تصميم در مورد اخطار شفاهي يا كتبي يا تعليق يا ابطال مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي) و يا معرفي به مراجع قضايي.

: كارگروه مي تواند اختيار مربوط به اخطار شفاهي يا كتبي را به رئيس مركز، تفويض نمايد.

6- 2 - تصويب ضوابط اجرايي مربوط به فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال (رقمي).

6- 3 - تدوين نظام رتبه بندي واحدهاي فرهنگي ديجيتال (رقمي).

6- 4 - نظارت بر اجراي صحيح آيين نامة ساماندهي و تصويب مقررات مرتبط با انواع فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال مندرج در بند (1‏‏‏-4).

6- 5 - انجام ساير وظايفي كه براساس مقررات و دستورالعمل هاي ديگر يا طبق نظر مركز به كارگروه محول مي شود.

7 - واحدهاي فرهنگي ديجيتال (رقمي) مي توانند در قالب مجامع، انجمن ها، اتحاديه ها و ساير تشكيلات مشابه در زمينة فعاليت فرهنگي ديجيتال فعاليت مشاركتي داشته باشند. صدور مجوز براي اين گونه تشكل ها در چارچوب مقررات مربوطه صورت مي پذيرد.

8 - هرگونه فعاليت، اعم از تجاري و غيرتجاري در زمينة توليد، تكثير، توزيع، عرضه و انتشار محتواي ديجيتال ازجمله آثار ديداري يا شنيداري يا نوشتاري يا تركيبي از آنها در هر شكل و قالب و نيز كــالاهاي شـامل آثــار مربوطه و همچنين فراهم آوردن امكان بهره برداري از آنها به هر شكل از قبيل پرداخت شتابي، خدمت ارزش افزوده، كيف پول مجازي، پرداخت درون برنامه اي، حق اشتراك، تبليغات، مصرف ترافيك و غيره از طريق رسانة برخط، سكوي داخلي و پيام رسان اجتماعي، اعم از آن كه به صورت برخط بـارگيري گـردد يـا پس از سفارش متقاضي و كاربر، به وسيلة پست، پيك يا ساير روش ها براي وي ارسال گردد، بدون اخذ مجوز فعاليت، ممنوع بوده و متخلفـان، وفـق قانـون «نحـوة مجازات اشخاصي كـه در امـور سمعي و بصـري فعاليت هاي غيرمجاز مي نمايند» (مصوب 1386) و قـانون «تعطيـل مؤسـسات و واحـدهاي آموزشي و تحقيقاتي و فرهنگي كه بدون اخـذ مجوز قـانوني دائر شده و مي شود» (مصـوب 1372) و ساير قوانين موضوعه، مورد پيگرد قانوني قرار خواهند گرفت.

: اشخاص حقيقي در رسانه هاي كاربرمحور و پيام رسان هاي اجتماعيِ داراي مجوز فعاليت از مركز، بـراي توليد، تكثير، توزيع و عرضة محتـوا يا براي تشكيل كانال (شبكه)، گروه و خدمات مشابه با كمتر از پنج هزار نفر عضو يا دنبال كننده، نيـاز بـه دريافـت مجـوز فعاليت جداگانه ندارند.

9 - واحدهاي فرهنگي ديجيتال(رقمي)، تنها مجاز به توزيع، تكثير، انتشار و عرضه محتوا و آثاري هستند كه داراي تأييديه يا مجوز تكثير، انتشار و عرضه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي باشند.

به منظور شفافيت، جلوگيري از تبعيض و نيز اطلاع يافتن متقاضيان از درخواست هاي در نوبت، فهرست متقاضيان مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال به همراه فهرست مجوزهاي صادرشده، به صورت برخط در سامانه اطلاع رساني مي شود.

درصورت ابهام، سكوت، نقص يا اجمال اين دستورالعمل، آيين نامة «ساماندهي و توسعة رسانه ها و فعاليت هاي فرهنگي ديجيتال» موضوع تصويب نامة شمارة 172412‏‏‏/ت 41255 هـ مورخ 1389/8/3 هيئت وزيران، ملاك عمل است.

اين دستورالعمل در (9) ماده و (18) تبصره در تاريخ 1403/02/11 به تصويب وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي رسيد . از اين پس كليه مقررات، دستورالعمل ها و شيوه نامه هاي قبلي مرتبط با موضوع اين دستورالعمل، خاصه «ضوابط صدور مجوز تأسيس و فعاليت واحدهاي فرهنگي ديجيتال» به شمارة 1/70557 مورخ 1394/5/26 و «دستورالعمل صدور مجوز فعاليت واحد فرهنگي ديجيتال» به شمارة 1400/165361 مورخ 1400/06/03 و «ضوابط صدور مجوز و نظارت بر فعاليت تجاري در زمينة عرضة كالاي شامل آثار ديداري و شنيداري ازطريق رسانه هاي برخط» به شمارة 1/132032 مورخ 1395/3/24 ـ كه هر سه، مصوب وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي هستند ـ لغو مي شود و صدور مجوز و نظارت بر فعاليت واحدهاي فرهنگي ديجيتال (رقمي)، طبق دستورالعمل حاضر انجام مي پذيرد. بديهي است هرگونه تغيير در مفاد اين دستورالعمل، منوط به طي فرآيند فني و حقوقي لازم از مبادي قانوني ذي ربط (دفتر نوسازي و تحول اداري و دفتر حقوقي و مالكيت فكري) و با تأييد شوراي راهبري توسعة مديريت اين وزارت خانه خواهد بود.

محمدمهدي اسماعيلي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي