قوانین جاری ›

قانون خط مشی کلی و اصول برنامه‌های سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران


۸۰ بخش جاری
تاریخ تصویب
۱۳۶۱/۰۴/۱۷
مرجع تصویب
مجلس شورای اسلامی
مرجع ابلاغ
نخست‌وزیر
شمارهٔ ابلاغ
32422
تاریخ ابلاغ
۱۳۶۱/۰۵/۰۶
شمارهٔ روزنامهٔ رسمی
10922
تاریخ روزنامهٔ رسمی
۱۳۶۱/۰۶/۰۳
تاریخ اجرا
۱۳۶۱/۰۶/۱۹
آخرین وضعیت
معتبر
شناسهٔ qavanin: 485198417974746124 · مشاهدهٔ اصل در qavanin.ir ↗
فهرست مطالب
بسم الله الرحمن الرحیم «یا ایها النبی انا ارسلناک شاهدا و مبشرا و نذیرا و داعیا الی الله باذنه و سراجا منیرا» ای پیامبر به تحقیق ما ترا فرستادیم تا گواه، بشارت بخش، هشداردهنده، دعوت‌کننده بسوی خدا و چراغی پرفروغ و روشنی بخش باشی.
مقدمه: انقلاب اسلامی ایران حلقه‌ای تعیین‌کننده از زنجیر قیامها و نهضتهای الهی است که در طول تاریخ، تداوم خویش را در صحنه نبرد حق و باطل حفظ کرده است. قدرتهای خودکامه با بهره‌گیری از کلیه امکانات، کابوس سیاه خود را بر پهنه جهان گسترده و بخاطر تداوم سلطه اهریمنی خویش به استعمار فرهنگی و استثمار فکری و اقتصادی مستضعفین پرداخته و در راه مسخ ارزشها و خالی نمودن انسان از هویت خدائی و بیگانگی او از خویشتن، جدیدترین وسائل تبلیغاتی را به خدمت خویش درآورده‌اند، جامعه ما سالیان دراز زیر سلطه ابرقدرتها و مزدوران وابسته آنان قرار داشت و در طی این مدت، ارزشهای شرک آلود در تمامی ابعاد فرهنگی، سیاسی، هنری، اجتماعی و اقتصادی آن به مردم ما تحمیل گردید. بگونه‌ای که زدودن تمامی این مظاهر شرک و آثار تبعی آن از بطن جامعه و افکار و اذهان عمومی به تلاش و کوشش گسترده نیازمند است. بازشناسی آثار و عواقب این ارزشهای شرک آلود در همه زمینه‌ها و نمایش و مطرح کردن آن‌ها موجب خواهد شد تا قید و بندهائی که مانع آزادی و کرامت انسانی در راه رشد و تکامل است از هم بگسلد و راه برای جایگزینی ارزشهای اصیل و نوین اسلامی بازگردد. انقلاب اسلامی ما که با اتکاء به خدای یکتا و وحدت کلمه و به برکت رهبری اندیشمندانه حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسید، اصول پایه‌ای نظام خویش را در اصل دوم قانون اساسی بیان مینماید که در آن، «قسط و عدل» - «استقلال» و«همبستگی ملت» در چارچوب ارزشهای مکتبی اسلام مورد تاکید قرار گرفته است. یکی از ارگانهای حساس که نقش تعیین‌کننده برای رسیدن به اهداف بالا را دارد، رادیو تلویزیون است که به خاطر سطح پوشش و قدرت تاثیر بخش اش از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همین دستگاه بود که در نظام وابسته و استعماری گذشته این سرزمین، مبلغ فرهنگ استعماری و نظام منحط غربی بود و با حیطه نفوذ وسیع خویش میرفت تا جامعه‌ای خودباخته و مصرفی را پایه‌گذاری نماید. رادیو تلویزیون در نظام جمهوری اسلامی می‌تواند و می‌باید و با طرد ارزشهای منحط و پوسیده طاغوتی و طرح ارزشهای متعالی اسلامی در جهت رهانیدن انسان از بندهای شیطانی همت گمارد و به گفته امام به دانشگاهی بزرگ تبدیل شود. در ایفای این نقش حساس مصوبه قانون اساسی چنین رهنمود می‌دهد. «وسائل ارتباط جمعی (رادیو تلویزیون) باید در جهت روند تکاملی انقلاب اسلامی و در خدمت اشاعه فرهنگ اسلامی قرار گیرد و در این زمینه از برخورد سالم اندیشه‌های متفاوت بهره جوید و از اشاعه و ترویج خصلتهای تخریبی و ضداسلامی جدا پرهیز کند». صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران میباید از طریق دادن آگاهیهای مکتبی، سیاسی و اجتماعی و ایجاد احساس مسئولیت در مردم و افشای توطئه‌ها و نقشه‌های دشمنان داخلی و خارجی انقلاب در جهت حفظ و تداوم انقلاب تلاش نماید و زمینه را برای رشد و شکوفائی استعدادها و باروری خلاقیتهای انسان تا مرز خلیفه اللهی آماده نماید. رسالت ارشادی و پیامبرگونه این رسانه عمومی، حضور فعال در کلیه جریانات اجتماعی و ایجاد روحیه امید و اعتماد در جامعه است. همچنانکه باید واقعیتهای تلخ و خطراتی که امت را تهدید می‌کند پیشگوئی کرده و به موقع هشدار دهد مردم را بسوی خیر و کمال مطلق دعوت نموده و در تنگناها و مشکلات راهگشای روشنی بخش باشند. بدیهی است که صدا و سیما هرگز نباید خود را مرجع حل مشکلات قلمداد نماید، بلکه تنها با ایفای نقش ارشادی و آگاهی‌دهنده، زمینه ساز حرکتی شتابگیر و انقلابی در متن جامعه اسلامی باشد. در این راه باید کلیه رویدادها و وقایع را آنگونه که هست به اطلاع مردم رساند و با بهره‌گیری از خلاقیتهای هنری و اندیشه‌های پربار به آموزش فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، علمی، فنی و هنری و بالا بردن سطح آگاهی و دانش جامعه بپردازد. همچنین با ارائه اندیشه و فرهنگ اسلامی در سطح جهانی صدور انقلاب را عینیت بخشد. رسالت دیگر این رسانه پاسخگوئی به نیازهای تفریحی جامعه و بارور ساختن اوقات فراغت عمومی از طریق اجرای برنامه‌های سالم تفریحی است. تا در سایه شادابی تن و روان سلامت و آرامش فکری جامعه تامین گردد. برای حرکت در جهت اهداف یاد شده صدا و سیمای جمهوری اسلامی می‌باید اصول پایه‌ای زیر را بپذیرد و آنرا سرلوحه کلیه برنامه‌های خود قرار دهد.
اصول کلی نظر به اینکه خط حاکم بر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران باید با توجه به اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران و نقش این رسانه همگانی تعیین شود، مواد زیر بعنوان اصول عام و کلی خط مشی این سازمان اعلام می‌گردد:
حاکمیت اسلام بر کلیه برنامه‌ها و پرهیز از پخش برنامه هائی که مخالف معیارهای اسلامی باشد.
حاکمیت روح انقلاب و قانون اساسی بر کلیه برنامه‌ها که در شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی متبلور است.
تحقق بخشیدن به بینش مقام رهبری بعنوان ولی فقیه در تمامی ابعاد آن در برنامه‌های رادیو تلویزیون در جهت اجرای اصول یاد شده.
زمینه‌سازی برای رسیدن به خودکفائی و تحقق کامل سیاست مستقل نه شرقی، نه غربی در همه ابعاد سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی آن در چهارچوب قوانین جمهوری اسلامی.
صدا و سیما باید به مثابه یک دانشگاه عمومی به گسترش آگاهی و رشد جامعه در زمینه‌های گوناگون مکتبی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی کمک نماید.
ارج نهادن به حیثیت انسانی افراد و پرهیز از هتک حرمت آنان طبق ضوابط اسلامی.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی متعلق به تمامی ملت است و باید منعکس‌کننده زندگی و احوال تمامی اقوام و اقشار مختلف کشور باشد. بدیهی است که در این میان تکیه اصلی باید بر اکثریتهای اعتقادی (مسلمانان)، اقتصادی (مستضعفان) و سنی (کودکان و نوجوانان) باشد.
بموجب آیه شریفه «واعتصموا بحبل الله جمیعا و لاتفرقوا» حرکت کلی صدا و سیما باید در جهت وحدت، الفت، و انسجام هر چه بیشتر جامعه و برحذر داشتن مردم از پراکندگی و تفرقه باشد.
پذیرش انتقادات و نظرات سازنده مردم و ایجاد رابطه متقابل با جامعه و منظور داشتن این وسیله بصورت جزئی از کل نظام اجتماعی جهت غنی کردن برنامه‌ها و نفی تاثیر یک جانبه.
سازمان موظف است بمنظور نفوذ در اندیشه و احساس جامعه، پیام خود را حتی الامکان با استفاده از بیان غیرمستقیم و در قالبهای جذاب و هنری، متناسب با احوال و روحیات اقشار مختلف جامعه عرضه نماید.
تلاش در جهت رشد و شکوفائی استعدادهای انسانی و بارور ساختن خلاقیتهای فکری و هنری.
تقویت روحیه امید، اعتماد، تلاش، ایثار و استقامت در جامعه و توجه به نیازهای معنوی و روحی مردم.
گسترش و توزیع عادلانه پوشش صدا و تصویر با توجه به اولویتهای فرهنگی، سیاسی و جغرافیائی.
زمینه‌سازی برای سرعت بخشیدن به اجرای برنامه‌های قوای سه‌گانه کشور.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی زبان گویای ملت و چشم و گوش حساس کشور است از این رو وظیفه دارد خواستها، نیازها و مشکلات مردم را به اطلاع مسئولین برساند و مردم را در جریان کامل فعالیتها، برنامه‌ها، پیشرفتها و مشکلات نهادهای قانونی کشور قرار دهد و در جهت برقراری تفاهم و ارتباط هر چه عمیقتر مسئولین و اقشار مختلف مردم تلاش نماید.
مسائل خبری
صدا و سیما با حضور دائمی خود در جامعه باید همواره منعکس‌کننده صدیق وقایع و رویدادهای مهم اجتماعی باشد و واقعیتها را به اطلاع مردم برساند.
صدا و سیما باید رویدادها، فعالیتها و مسائل سراسر کشور را با توجه به اولویت‌های منطقه‌ای بطور عادلانه در برنامه سراسری منعکس نماید.
صدا و سیما موظف است آخرین اخبار و اطلاعات صحیح و مهم کشور و جهان را که مفید و مورد نظر اکثریت مردم باشد، به صورتی کوتاه و گویا منتشر نماید.
در کلیه برنامه‌ها بویژه اخبار، مسائلی که حاوی نکات زیر باشد، قابل پخش نیست. الف - جزء اسرار نظامی، سیاسی، اقتصادی کشور محسوب شود و یا بر اثر انتشار مورد سوء استفاده دشمن قرار گیرد. ب - تهمت به نهادها و ارگانهای رسمی کشور و گروهها و جمعیتها و احزابی باشد که طبق قانون احزاب فعالیت آن‌ها قانونی است. ج - پخش آن موجب فساد اخلاق و هتک حرمت جامعه گردد «ان الذین یحبون ان تشیع الفاحشه فی الذین آمنوا...» د - انتشار آن موجب لطمه زدن به احساسات دینی، وحدت ملی و ایجاد تشنج در جامعه گردد. ه - برای گروههای منحرف و ضدانقلاب جنبه تبلیغی داشته باشد. و - به روابط دوستانه با کشورهای برادر و دوست لطمه وارد کند یا موجب اخلال در روابط خارجی ایران گردد.
تلاش در جهت کسب اخبار و اطلاعات صحیح جهانی و رهایی از انحصار خبری خبرگزاریهای صهیونیستی و امپریالیستی جهانی.
مسائل عقیدتی
بالا بردن سطح بینش اسلامی مردم و آشنا ساختن اقشار مختلف جامعه با اصول مبانی و احکام اسلام به شیوه‌ای رسا و بدون ابهام.
تبلیغ و اشاعه فرهنگ اصیل اسلامی با بهره‌گیری از دیدگاههای روحانیت آگاه، دانشمندان حوزه‌های علمیه و اسلام‌شناسان وارسته.
کوشش در جهت گسترش فرهنگ غنی اسلام و انقلاب اسلامی در منطقه و جهان از طریق تولید برنامه‌های مفید و عرضه آن در سطح جهانی.
معرفی فلسفه، عرفان و حقوق اسلامی و نقد و بررسی مکاتب مشابه در جهان.
تشکیل جلسات مناظره و احتجاج و برخورد سازنده با صاحبان مکاتب و اندیشه‌های غیراسلامی و انحرافی بر اساس آیه شریفه «ادع الی سبیل ربک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی احسن».
روشن کردن اذهان عمومی نسبت به بدعتها و انحرافات عقیدتی به موجب روایت «اذا ظهرت البدع فصلی العالم ان یظهر علمه والا فعلیه لعنه الله».
برنامه‌های فرهنگی
تلاش برای جایگزینی نظام ارزشی اسلام بجای نظام ارزشی شرق و غرب و مبارزه با عوارض و آثار باقیمانده فرهنگ طاغوتی.
تلاش در جهت تسریع انقلاب فرهنگی و بازگشت به هویت اسلامی خویش.
کوشش در ایجاد محیط مساعد برای تعالی انسان و رشد فضائل اخلاقی تزکیه نفس و بسط معنویت در جامعه.
شناخت و معرفی ادبیات و هنر پویا و خلاق در فرهنگ اسلامی و سایر فرهنگها و نقش موثر آن‌ها در تحولات و دگرگونیها و رشد انسان و جامعه.
برقراری مناسبات فرهنگی دوجانبه برنامه‌های رادیو - تلویزیونی با کشورهای دیگر بر پایه حفظ استقلال.
تلاش برای اشاعه و معرفی هنر متعهد و مردمی و تغییر هنر مبتذل به هنر متعهد و انقلابی که پاسخگوی نیاز فطری انسان باشد.
بالا بردن سطح دانش عمومی و تشویق و ترغیب به علوم و تکنولوژی متناسب با رشد جامعه و معرفی آن‌ها بویژه سیستمهای ساده علمی در کشور.
تقویت انگیزه‌های ابتکار و خلاقیت در مردم از طریق تشویق محققان و مخترعین و نمایش ابتکارات و اختراعات آنان.
اجرای برنامه‌های تفریحی سالم و شادی آفرین بمنظور بارور ساختن اوقات فراغت مردم و تامین شادابی و سلامت تن و روان.
اولویت دادن به ورزشهائی که علاوه بر سلامتی جسم نقش مقدماتی برای تمرینهای رزمی و آمادگیهای دفاعی دارد.
پرهیز از ترویج ورزشها و سرگرمیهائی که با معیارهای اسلامی مخالفت دارد.
تلاش در برحذر داشتن نسل جوان از سرگرمیهای زیان بخش و اعتیادهای مضر و خطرناک.
برنامه‌های اجتماعی
با توجه به نقش اساسی توده‌های مردم در انقلاب، سازمان باید بطور فعال و گسترده مردم را در صحنه مسائل اجتماعی و سیاسی کشور نگهدارد تا سازندگان انقلاب خود تداوم بخش آن باشند.
در جهت تحقق رسالت «امر به معروف و نهی از منکر» در جامعه صدا و سیما باید روحیه انتقاد سالم و سازنده و انتقادپذیری متواضعانه را در مردم، مسئولین و دست اندرکاران ایجاد کند، انتقادات مردم از مسئولین و توقعات آن‌ها از مردم را بازگو نماید و با نفی روشهای تخریبی و ضد‌اسلامی زمینه مناسبی برای جلسات بحث و گفتگوی آزاد و برخورد سالم اندیشه‌ها فراهم آورد تا مردم خود به انتخاب «احسن» بپردازند.
تلاش در جهت توسعه و تحکیم برادری اسلامی بین همه مذاهب و فرق اسلامی و همبستگی با اقلیتهای دینی که در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده‌اند.
ایجاد زمینه‌های رشد فکری و بوجود آوردن امکان تحلیل و نقد، ریشه‌یابی، پیگیری و واقع بینی در مسائل اجتماعی.
ایجاد زمینه جهت جایگزینی روابط انسان ساز اسلامی در جامعه و تصحیح روابط اجتماعی.
آموزش عمومی جهت آشنائی مردم با حقوق فردی و اجتماعی، قانون اساسی و قوانین مدنی و جزائی کشور.
بیان و تشریح مقام والای زن از دیدگاه اسلام و شناساندن ارزش واقعی وی بمنظور بازگشت به اصالت اسلامی خویش و همچنین زمینه‌سازی برای از بین بردن ارزشهای کاذب و جایگزینی فضیلت‌های اخلاقی در خانواده‌ها و کمک به تحکیم و انسجام روابط خانوادگی.
ارج نهادن به فضیلتها و فداکاریها و زنده نگاهداشتن خاطره غرور آفرین شهیدان اسلام و جانبازان انقلاب که سازنده و تداوم بخش انقلاب اسلامی بوده و بر تارک افتخارات اسلامی و ایران میدرخشند.
تاکید بر آموزش عمومی مردم نسبت به اصول بهداشت و شیوه‌های پیشگیری درمانی.
برنامه‌های سیاسی
سازمان موظف است در جهت ایجاد و تقویت زمینه‌های فکری و اخلاقی برای اجرای کامل قانون اساسی که ترسیم‌کننده خطوط اساسی نظام جمهوری اسلامی است تلاش نماید.
تلاش در جهت ایجاد زمینه‌های استقرار هر چه بیشتر نظم در سایه حاکمیت قانون و نفی هرگونه حرکت غیرقانونی در کشور.
سعی در جهت ارائه بینش سیاسی مکتبی به مردم، شناساندن اوضاع سیاسی بین‌المللی و موقعیت استکبار جهانی و ملل مستضعف.
تاکید بر هویت اسلامی انقلاب و خصیصه ضداستکباری آن و افشای تلاشهای دشمن در تغییر این هویت.
آگاه ساختن مردم نسبت به نقشه‌های شیطانی استعمارگران جهانی و عوامل داخلی آنان در جهت تضعیف یا به انحراف کشاندن انقلاب.
بررسی مقایسه‌ای انقلاب‌های جهان و معرفی ماهیت و عملکرد جنبش‌های آزادیبخش جهانی.
کلیه فعالیتهای سازمان در مورد مواد 49 تا 53 باید در چهارچوب اصول و خط مشی سیاسی اتخاذ شده از طرف قوای سه‌گانه جمهوری اسلامی ایران انجام بگیرد.
وظایف سازمان در رابطه با احزاب و جمعیت‌های سیاسی. الف - تلاش جهت برگزاری بحثهای آزاد و آموزنده میان احزاب و سازمانهای سیاسی قانونی کشور که در درجه اول به روشن شدن بینشهای اصیل سیاسی اسلامی و در درجه بعد به تفاهم سیاسی میان این گروهها و برخورد سالم آن‌ها با یکدیگر کمک کند. ب - افشای فعالیتها، توطئه‌ها و شیوه عملکرد گروههای ضدانقلاب و ستون پنجم دشمن و آشنا ساختن مردم با ماهیت فکری و عملی آنان.
سیاست تبلیغاتی خارجی: الف - جهانخواران و دولتهای متخاصم. صدا و سیما باید ماهیت و موضع خصمانه این دولتها و سیاستهای سلطه گرانه و بلوک بندیهای اقتصادی و نظامی را که سازنده این سیاستها هستند به شیوه‌ای منطقی و سازش‌پذیر افشا نماید. ب - دولتهای چند چهره. در قبال این‌گونه دولتها که بظاهر اظهار دوستی کرده و در باطن به دشمنان انقلاب کمک می‌کنند باید برخورد اخطار دهند و هشدارآمیز توام با جذب نمود تا بتدریج در موضع انفعالی قرار گرفته و از گسترش جبهه دشمن جلوگیری بعمل آید. ج - دولتهای بی‌تفاوت نسبت به انقلاب. در قبال این‌گونه رژیمها باید موضع روشنگرانه داشت و با تشریح و معرفی ویژگیهای انقلاب باید آنان را در موضع حمایت از انقلاب قرار داد. د - دولتهای دوست. در قبال این‌گونه دولتها که عمدتا از پایگاه مردمی برخور دارند باید با ایجاد زمینه همبستگی بیشتر به تحکیم روابط دو کشور در جهت تحقق هدفهای مشترک حرکت نمود. ه - دولتهای اسلامی. در رابطه با دولتهای اسلامی حرکت تبلیغاتی سازمان در جهت ایجاد وحدت در زمینه تحقق جبهه جهانی اسلامی خواهد بود. و - جنبشهای آزادیبخش. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران باید در جهت معرفی و حمایت از کلیه جنبشهای ضد استکباری و مستقل که دارای پایگاه مردمی باشند بکوشند. بدیهی است که نهضتهای اصیل اسلامی از اولویت برخوردارند. ز - ملتها. ملتها باید بصورت عام جدا از سیاست دولتهای حاکم مورد توجه قرار گیرند. با توجه به ماهیت انقلاب اسلامی ایران که تحولی بنیادی در زمینه‌های فکری و فرهنگی جامعه است، اشاعه آن نیز از طریق تسخیر اندیشه‌ها و تحول فکری و فرهنگی ملتها امکان‌پذیر است. سازمان بمنظور نشر دعوت رهائی بخش اسلام و زمینه‌سازی برای آزادی همه مستضعفان جهان از سلطه مستکبران باید با معرفی اسلام به مثابه تنها مکتب اصیل انقلابی و رهائی بخش در جهت ایجاد وحدت فرهنگی و صدور انقلاب اسلامی به مسلمانان و مردم جهان بکوشد و متقابلا مردم ایران را با فرهنگ و مبارزات آنان آشنا سازد.
کلیه فعالیتهای سازمان درباره ماده 55 باید در چهارچوب ضوابط و اصول سیاست خارجی که از طرف جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود انجام گیرد.
خطوط کلی در زمینه‌های اقتصادی
زمینه‌سازی برای از بین بردن روابط ظالمانه و استثماری و تحکیم روابط عادلانه اقتصادی در کشور طبق سیاست اقتصادی جمهوری اسلامی ایران.
جلب مشارکت عمومی مردم جهت همکاری در گسترش برنامه‌های تولیدی و برحذر داشتن آنان از زندگی مصرفی و تجملی.
زمینه‌سازی برای توسعه تولیدات کشاورزی، دامی و صنعتی در جهت رسیدن به خودکفائی.
توجه خاص به آموزش حرفه‌ای کارگران و کشاورزان که سنگ زیربنای تولید کشور محسوب می‌شوند.
امور اداری
زمینه‌سازی برای تغییر نظام پیچیده قرطاس بازی اداری در سطح کشور و ایجاد نظام اداری ساده و منسجم، متناسب با روند حرکت انقلاب اسلامی ایران.
زمینه‌سازی برای ایجاد روابط اخلاقی بین مسئولین اداری و مردم و آموزش مردم در نحوه مراجعه صحیح به ادارات و سازمانهای دولتی.
امور نظامی
کمک به آمادگی رزمی عمومی از طریق آموزش نظامی و تقویت ارتش بیست میلیونی.
توجه به آموزش مکتبی و تقویت روحیه نیروهای مسلح.
تلاش در جهت حفظ وحدت و هماهنگی کلیه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران.
قانون فوق مشتمل بر مقدمه و شصت و پنج ماده و یک تبصره در جلسه روز پنجشنبه هفدهم تیرماه یکهزار و سیصد و شصت و یک مجلس شورای اسلامی تصویب و به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی

قوانین مرتبط (ارجاع‌شده در این قانون)

قوانینی که به این قانون ارجاع داده‌اند