نظر مشورتي 7/1401/1076 مورخ 1401/10/21 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص احراز علم و عمد در جرم حمل مواد مخدر

استعلام : اگر پرونده درباره حمل سي گرم ماده مخدر شيشه باشد و حامل مواد مخدر با مالك آن براي جابجايي سي كيلوگرم ماده مخدر ترياك توافق كرده باشد؛ ولي مالك درغياب حامل و بدون اطلاع او مقدار سي كيلوگرم ماده مخدر شيشه در اتومبيل حامل جاسازي كرده و بعد اتومبيل را براي حمل به حامل تحويل دهد و در هنگام كشف جرم و دستگيري حامل، مقدار سي گرم ماده مخدر شيشه از اتومبيل وي كشف گردد و متهم مدعي بي‌اطلاعي جاسازي شيشه به جاي ترياك است و ادعاي وي مقرون به صحت است، چه اتهامي متوجه حامل است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : مطابق ماده 144 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، براي تحقق جرايم عمدي، علاوه بر علم مرتكب به موضوع جرم، بايد قصد او در ارتكاب رفتار مجرمانه نيز احراز شود و لذا در فرض سؤال كه مرجع قضايي رسيدگي‌كننده با توجه به دلايل متقن موجود در پرونده، احراز نموده كه متهم قصد حمل ترياك را داشته و قصد حمل مواد مخدر از نوع شيشه نداشته است، نمي‌توان او را به صرف رفتار مادي ارتكابي به لحاظ حمل شيشه مجازات نمود وليكن با تطبيق فرض سؤال با مقررات ماده 122 قانون يادشده و تبصره آن، عمل ارتكابي از مصاديق شروع به جرم (شروع به جرم حمل ترياك به ميزان منظور) بوده و مطابق آن قابل مجازات خواهد بود. ضمناً در خصوص مواد مخدر شيشه مكشوفه بايد مطابق مقررات ماده 148 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 تعيين تكليف شود.