اصلاح آيين نامه اجرايي قانون حمايت از توسعه صنايع پايين دستي نفت خام و ميعانات گازي با استفاده از سرمايه گذاري مردمي

هيأت وزيران در جلسه 8/10 /1400 به پيشنهاد شماره 287 - 2 /20 مورخ 26 /4 /1400 وزارت نفت و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تصويب كرد:

آيين نامه اجرايي قانون حمايت از توسعه صنايع پايين دستي نفت خام و ميعانات گازي با استفاده از سرمايه گذاري مردمي موضوع تصويب نامه شماره 138474 /ت57038هـ مورخ 29 /10 /1398 به شرح زير اصلاح مي شود:

ماده (1) به شرح زير اصلاح مي شود: ماده ۱ - در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار ميروند: 1 - قانون: قانون حمايت از توسعه صنايع پايين دستي نفت خام و ميعانات گازي با استفاده از سرمايه گذاري مردمي - مصوب 1398- و اصلاح بعدي آن - مصوب 1400-. 2 - طرح: طرح هاي ايجاد تأسيسات پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان و همچنين تأسيسات پالايشگاهي و پتروپالايشـگاهي موضوع بند (الف) ماده (۱) قانون و طرح‌ هاي تكميل زنجيره ارزش موضوع بند (۵) اين ماده. 3 - مجوز: مجوز موضوع بند (ب) ماده (۱) قانون. 4 - شركت مجري طرح: شركت موضوع بند (پ) ماده (۱) قانون و شركت مجري طرح تكميل زنجيره ارزش موضوع بند (۶) اين ماده. 5 - طرح تكميل زنجيره ارزش: طرح هاي ايجاد صنايع اولويت‌ دار تكميل زنجيره ارزش موضوع بند (ج) ماده (1) قانون. 6 - شركت مجري طرح تكميل زنجيره ارزش: شخصيت حقوقي و داراي مجوز اجراي طرح تكميل زنجيره ارزش موضوع بند (چ) ماده (1) قانون. 7 - تنفس خوراك: اعطاي خوراك موضوع بند (ت) ماده (۱) قانون. 8 - ميزان سرمايه گذاري ارزش گذاري شده: برآورد ميزان سرمايه ‌گذاري هر طرح مطابق بند (ث) ماده (۱) قانون كه به صورت ارزي و با تبديل بخش ريالي به ارز بر مبناي نرخ روز مورد تأييد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران در مجوز درج مي‌ شود. 9 - وزارت نفت: وزارت نفت، شركت ملي نفت ايران، شركت ملي گاز ايران، شركت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران و شركت ملي صنايع پتروشيمي حسب مورد. 10 - بورس: سازمان بورس و اوراق بهادار و ساير بورس هاي تحت نظارت آن سازمان. 11 - صندوق: صندوق توسعه ملي. 12 - پتروپالايشگاه: واحدهاي پالايشگاهي داراي زنجيره هاي پتروشيميايي بر اساس خوراك هاي هيدروكربني توليد شده در بخش پالايشگاهي. 13 - پالايشگاه هاي موجود: پالايشگاه هاي آبادان، اصفهان، تهران، تبريز، شازند اراك، كرمانشاه، بندرعباس، لاوان، شيراز و ستاره خليج فارس. 14 - ساحل: نواري در خشكي تا فاصله (20) كيلومتري از دريا.

در ماده (3)، عبارت "كتباً به پالايشگاه هاي موجود" به عبارت "كتباً به پالايشگاه/ پتروپالايشگاه/ پتروشيمي هاي موجود" اصلاح و متون زير به عنوان تبصره هاي (2)، (3) و (4) به ماده مذكور الحاق و تبصره قبلي به عنوان تبصره (1) تلقي مي شود: تبصره ۲ - وزارت نفت مكلف است ظرف (۳۰) روز از تاريخ ابلاغ اين تصويب نامه، نسبت به اعلام ساز و كار ارسال تقاضا، براي متقاضيان اجراي طرح هاي تكميل زنجيره ارزش در تارنماي وزارت نفت و همچنين دعوت از شركت‌ هاي پتروشيمي كه داراي مجوز تخصيص خوراك پروپان يا بوتان در سواحل هستند، اقدام نمايد. تبصره 3 - طرح‌ هاي احداث پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان صرفاً شامل طرح‌ هايي خواهد بود كه خوراك خود را به ‌طور مستقيم از وزارت نفت يا با يك واسطه از آن وزارت دريافت مي ‌نمايند. تبصره 4 - متقاضيان خوراك پروپان يا بوتان بايد برداشت هم‌ زمان پروپان و بوتان به نسبت مورد تأييد وزارت نفت را در طرح‌ هاي خود پيش‌ بيني ‌نمايند.

در ماده (5)، عبارت "پالايشگاه/ پتروپالايشگاه، حدود برآورد سرمايه گذاري براي هر بشكه نفت خام/ ميعانات "به عبارت "پالايشگاه/ پتروپالايشگاه/ پتروشيمي، حدود برآورد سرمايه گذاري به ازاي هر واحد خوراك" اصلاح مي شود.

در ماده (8)، عبارت "پالايشگاه/ پتروپالايشگاه" قبل از عبارت "موضوع قانون" الحاق مي شود.

بند (1) ماده (11) به شرح زير اصلاح مي شود: 1 - كميت، كيفيت، مدت تعهد تأمين خوراك پالايشگاه/ پتروپالايشگاه براي (20) سال و براي طرح هاي پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان براي (12) سال و نيز محل تحويل خوراك.

متن زير به عنوان بند (3) به ماده (12) الحاق مي شود: 3 - مجوز پيش فروش تا سقف پنجاه درصد (۵۰ %) فرآورده‌ ها معادل حداكثر پنجاه درصد (۵۰ %) ميزان سرمايه گذاري ارزش گذاري شده به شركت هاي خارجي در قبال تأمين مالي خارجي (فاينانس) يا تأمين تجهيزات با فناوري پيچيده به تشخيص وزارت نفت.

در بند (1) ماده (13)، عبارت "يك سال" به عبارت "دو سال" اصلاح و عبارت "(در نوبت)" حذف و در بند (4) ماده مذكور، عبارت "برنامه زمان بندي" قبل از عبارت "مجوز صادر شده" الحاق مي شود.

در ماده (15)، عبارت "بيش از سقف دو ميليون بشكه در روز" به عبارت "براي طرح‌ هاي پالايشگاه/ پتروپالايشگاه بيش از سقف دو ميليون بشكه در روز و براي طرح ‌هاي احداث پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان بيش از سقف هشت ميليون تن در سال" اصلاح و تبصره ماده مذكور به شرح زير اصلاح مي شود: تبصره - در صورتي كه مجموع ظرفيت درخواستي متقاضيان واجد شرايط احداث طرح‌ هاي پالايشگاه/ پتروپالايشگاه از دو ميليون بشكه در روز يا احداث طرح ‌هاي پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان از هشت ميليون تن در سال بيشتر شود، علاوه بر اعمال اولويت هاي مذكور در اين ماده، وزارت نفت همچنين مجاز است به منظور بهره مندي تعداد بيشتري از متقاضيان از تسهيلات مذكور در قانون، با رعايت بازدهي اقتصادي طرح ها، سقف ظرفيت خوراك نفت خام، ميعانات گازي، پروپان يا بوتان مربوط به هر طرح را به نسبت ميزان خوراك در دسترس محدود كند.

در تبصره (1) ماده (17)، عبارت "و نيز سهامداران طرح هاي تكميل زنجيره ارزش" قبل از عبارت "نخواهد شد" الحاق مي شود.

در جزء (ب) بند (1) ماده (20)، عبارت "پالايشگاه/ پتروپالايشگاه" حذف مي شود.

مواد (22)، (23)، (24)، (25)، (26) و (27) به شرح زير اصلاح مي شوند: ماده 22 - شركت مجري طرح بايد حداقل پانزده درصد (15 %) از منابع لازم براي اجراي طرح را متناسب با پيشرفت فيزيكي طرح و مراحل تأمين مالي، از طريق آورده خود تأمين كند. ارايه مستندات مربوط به بورس جهت دريافت مجوز انتشار اوراق موضوع ماده (20) اين آييننامه الزامي است. ماده 23 - سهامداران شركت مجري طرح موظفند حداكثر دو سال پس از دريافت مجوز، نسبت به واگذاري حداقل سي درصد (30 %) از سهام شركت مجري طرح از طريق عرضه سهام يا از طريق صندوق سرمايه گذاري پروژه در چهارچوب قوانين مربوط يا انتشار اوراق بهادار قابل تبديل به سهام اقدام كنند و تمام منابع حاصل از اين واگذاري بايد صرفاً در اجراي طرح مذكور هزينه شود. در غير اين صورت وزارت نفت مكلف است نسبت به ابطال مجوز خوراك آنها اقدام كند. تبصره 1 - آن دسته از دارايي هايي كه تأمين مالي آنها از طريق صندوق سرمايه گذاري پـروژه جهـت عرضه بـه عمـوم مردم صورت مي گيرد، از پرداخت عوارض نقل و انتقال معاف هستند. تبصره 2 - شركت مجري طرح مي ‌تواند تنها يك مرتبه و در صورت موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار نسبت به پذيره ‌نويسي بدون حضور متعهد پذيره ‌نويس اقدام كند. همچنين شركت‌ ها و نهادهاي غيرمالي مورد تأييد اين سازمان يا مشاركتي از آنها مي ‌توانند به عنوان متعهد پذيره‌ نويسي ايفاي نقش كنند. تبصره 3 - در صورتي كه پس از سه مرحله عرضه سهام به ترتيب مورد قبول بورس، بدون قصور يا تقصير شركت مجري طرح، خريدار براي سي درصد (30 %) سهام عرضه شده يافت نشود، شركت ذي ربط مشمول ابطال مجوز خوراك نخواهد شد. تبصره 4 - نقل و انتقال سهام و دارايي هاي شركت ناشر به صندوق سرمايه گذاري پروژه و همچنين نقل و انتقال دارايي هاي صندوق سرمايه گذاري پروژه به شركت ناشر پس از اتمام پروژه و انحلال صندوق سرمايه گذاري پروژه (تبديل واحدهاي صندوق به سهام، در زمان انحلال شركت پروژه) به عنوان انتقال سهام و دارايي هاي موضوع تبصره‌ هاي (1) و (2) ماده (143) قانون ماليات هاي مستقيم محسوب نمي شود. تبصره 5 - شركت مجري طرح براي تمامي اقدامات مربوط به انتشار و فروش سهام در تمامي تابلوهاي بورس‌ هاي اوراق بهادار و بازارهاي خارج از بورس مشمول مقررات مالياتي موضوع مواد (48)، (143) و (143) مكرر قانون ماليات هاي مستقيم در خصوص افزايش سرمايه‌ هاي بعدي خواهد بود. تبصره 6 - واگذاري موضوع اين ماده، شامل طرح هاي بهينه سازي و ارتقاي كميت و كيفيت فرآورده هاي پالايشگاه هاي موجود نخواهد بود. ماده 24 - دوره تنفس خوراك از زمان شروع توليد طرح با حداقل هشتاد درصد (80 %) ظرفيت توليد محصولات مذكور در مجوز طرح آغاز خواهد شد. در صورتي كه شركت مجري طرح، طرح را در گام ‌(فاز) هاي مختلف با رعايت شروط اين قانون در مورد هر گام طراحي كرده باشد، پس از تأييد وزارت نفت در مورد بهره ‌برداري از هر گام (فاز) با هشتاد درصد (80 %) ظرفيت توليد محصولات آن گام (فاز) مي ‌تواند تنفس خوراك متناسب با همان گام (فاز) را دريافت كند. ساير شروط بند (ح) ماده (3) قانون نيز در اين خصوص برقرار است. ماده 25 - وزارت نفت به درخواست شركت مجري طرح، پيش از آغاز بهره برداري از هر طرح/ گام(فاز) هر طرح، مراتب را جهت طي فرآيند لازم براي عقد قرارداد با شركت مجري طرح، به صندوق و بانك عامل پذيرفته شده توسط صندوق اعلام ميكند. بانك عامل در سقف مصوب هيأت امناي صندوق توسعه ملي به ميزان سرمايه گذاري ارزش گذاري شده اعلامي وزارت نفت در مجوز هر طرح، در قبال ترهين طرح به بهره‌ برداري رسيده، محصولات توليدي آن و ساير وثايق به تشخيص بانك عامل، تسهيلات تنفس خوراك هر طرح/ هر گام (فاز) طرح را در اختيار شركت مجري طرح قرار ميدهد. پرداخت تسهيلات از سوي صندوق/ بانك عامل پس از اعلام وزارت نفت مبني بر تحقق ماده (24) اين آييننامه صورت مي ‌پذيرد. پرداخت تسهيلات تنفس خوراك، مطابق مقررات صندوق صورت مي گيرد. ماده 26 - پس از تصويب پرداخت تسهيلات تنفس خوراك هر طرح/ هر فاز طرح توسط صندوق و تعيين بانك عامل و عقد و نفوذ قرارداد با ذينفع، مراتب به وزارت نفت اعلام مي شود. در دوره تنفس، وزارت نفت صورتحساب ارزش خوراك تحويلي به پالايشگاه/ پتروپالايشگاه/ پتروشيمي/ تأمين‌كننده خوراك موضوع ماده (35) اين آيين ‌نامه را به بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اعلام مي كند، طي (10) روز پس از دريافت صورتحساب وجه معادل سهم دولت و شركت ملي نفت ايران از هر صورتحساب در دوره تنفس خوراك، ابتدا در صورت تكافوي سي و پنج درصد (35 %) از سهم دريافتي ماهانه صندوق توسعه ملي از صادرات نفت خام، ميعانات گازي و گاز، توسط بانك مركزي از حساب صندوق كسر و به حساب دولت و شركت ملي نفت ايران (با اولويت پرداخت سهم شركت ملي نفت ايران) واريز و در صورت عدم تكافو، بابت تسويه بدهي آنها به صندوق توسعه ملي استفاده مي شود. هيچ يك از نهادها يا شركت ‌هاي دولتي و حاكميتي حق ندارد شركت مالك طرح را به پرداخت بخشي از هزينه خوراك در دوره تنفس خوراك ملزم و در ازاي آن، طول دوره تنفس خوراك را طولاني ‌تر كند. مقررات مربوط به تسويه حساب خوراك نفت خام و ميعانات گازي در ساير قوانين، در مورد طرح هاي موضوع اين قانون از پايان دوره تنفس خوراك قابل اجرا خواهد بود. ماده 27- خوراك تحويلي به واحدهاي موضوع قانون، از نظـر قواعـد مـالي در حكم صادرات نفت خام و ميعانـات گـازي اسـت و تـنفس خـوراك بـراي اجراي اين قانون از محل سهم سالانه صندوق توسعه ملي تا سقف سي و پنج درصد (35 %) سهم ماهانه آن صندوق و مطالبات ارزي صندوق توسعه ملي از دولت و شركت ملي نفت ايران تأمين مي ‌شود. تسويه حساب اين واحدها با صندوق توسعه ملي بابت بازپرداخت اقساط تنفس خوراك، علاوه بر سهم صندوق توسعه ملي از محل فروش خوراك به آنها در طي سنوات آتي خواهد بود. بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران وجوه دريافتي را به عنوان وصولي حاصل از صادرات نفت خام و ميعانات گازي لحاظ و سهم ذينفعان را مطابق قانون پرداخت مي كند. تبصره - دستورالعمل حسابداري مواد (26) و (27) اين آيين نامه توسط وزارت نفت و با همكاري وزارت امور اقتصادي و دارايي، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، صندوق و سازمان برنامه و بودجه كشور تدوين مي شود.

در ماده (28)، عبارت "دوره تنفس از پالايشگاه/ پتروپالايشگاه" به عبارت "دوره تنفس از طرح هاي" و عبارت هاي "پالايشگاه/ پتروپالايشگاه" در ماده مذكور و تبصره آن به واژه "طرح" اصلاح مي شوند.

متن زير به عنوان ماده (35) الحاق و شماره مواد بعدي به ترتيب اصلاح مي شود: ماده 35 - طرح هاي تكميل زنجيره ارزش با رعايت مقررات مندرج در اين قانون و پس از تأييد وزارت نفت در مورد ميزان سرمايه ‌گذاري انجام شده در آنها مشمول دريافت تنفس خوراك مي‌ شوند. شركت مجري طرح تكميل زنجيره ارزش، بايد موضوع تنفس خوراك را با ارجاع به مجوز دريافتي از وزارت نفت در قرارداد تأمين خوراك با شركت تأمين ‌كننده آن لحاظ كند. قرارداد خوراك منعقده في ما بين دو شركت تا پايان دوره تنفس خوراك بايد با تأييد وزارت نفت باشد .در اين صورت شركت‌ هاي تابع وزارت نفت معادل مبلغ تنفس خوراك را از دريافت هزينه خوراك شركت تأمين‌ كننده كسر مي‌ كنند. شركت مجري طرح‌ تكميل زنجيره ارزش موظف است پس از اتمام دوره تنفس خوراك نسبت به پرداخت اقساط مربوط به حساب صندوق توسعه ملي مطابق شرايط اين قانون اقدام نمايد.

مواد (36) و (40) كه با توجه به اصلاح موضوع بند (ز) فوق به عنوان مواد (37) و (41) مي باشند، به شرح زير اصلاح مي شوند: ماده 37 - قيمت نفت خام/ ميعانات گازي خوراك طرحهاي موضوع قانون، طبق بندهاي (ت) و (ث) ماده (4) قانون و قيمت ميانگين ماهانه پروپان و بوتان خوراك طرح ‌هاي موضوع قانون بر اساس قيمت‌ هاي صادراتي تحويل روي كشتي (فوب) خليج فارس شركت‌ هاي تابع وزارت نفت تعيين و دريافت مي‌ شود. ماده 41 - مجوزهايي كه توسط وزارت نفت بر پايه اين آيين نامه صادر مي شود، نبايد موجب تضييع حقوق اشخاصي شود كه تاكنون از اين وزارتخانه مجوز تخصيص خوراك براي احداث پالايشگاه/ پتروپالايشگاه/ تأسيسات پتروشيمي با خوراك پروپان يا بوتان دريافت كرده اند.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبـر