رأي شماره 1024438 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع: ابطال جزء 3ـ1 از صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) دانشگاه شهيد بهشتي

شماره0204937 - 1403/5/13 بسمه تعالي مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با شماره دادنامه 140331390001024438 مورخ 1403/5/2 با موضوع: «جزء 3 ـ1 از صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) دانشگاه شهيد بهشتي كه كفايت پژوهشي رساله دكتري را به داشتن حداقل يك مقاله علمي پژوهشي مورد تأييد ( Q 2 ) و بالاتر منوط كرده است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يداله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه: 1403/5/2 - شماره دادنامه: 140331390001024438 شماره پرونده: 0204937 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: خانم ليلا لاريجاني طرف شكايت: دانشگاه شهيد بهشتي تهران موضوع شكايت و خواسته: ابطال جزء 3ـ1 از صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) دانشگاه شهيد بهشتي گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال جزء 3ـ1 از صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) دانشگاه شهيد بهشتي را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه: "در بند ب، ماده 21، فصل ششم، صفحه 12 دستورالعمل اجرايي دوره دكترا ورودي 1390 تا 1394 (مصوب جلسه 775 مورخ 1389/8/8 ‌ ) شرط كفايت دستاوردهاي علمي چاپ يك مقاله برگرفته از رساله دكتري در يكي از نشريات معتبر: 1ـ نشريه هاي نمايه شده در ISI 2ـ نشريه هاي نمايه شده معتبر بين المللي 3ـ مجلات علمي ـ پژوهشي مورد تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي 4ـ نشريه هاي نمايه شده در ISC است. در حالي كه شوراي پژوهشي دانشكده برق دانشگاه شهيد بهشتي در صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شرط دفاع از رساله دكتري را در بند 3ـ1 تغيير داده است و الزام كرده است كه حداقل يك مقاله علمي پژوهشي مورد تأييد ( Q 2 ) و بالاتر باشد. با اين كار قانون ورودي سال 1392 در سال 1401 تغيير كرده است و اين كار طبق ماده 4 قانون مدني خلاف قانون است و عطف بماسبق شده است كه كاري باطل است. شوراي پژوهشي دانشكده برق دانشگاه شهيد بهشتي با تصويب اين مصوبه و تغيير قانون دفاع دوره اينجانب، با درخواست دفاع اينجانب با مقاله علمي پژوهشي مورد تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مخالفت كرده است." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است: "فرم تنظيم صورتجلسات شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) معاونت پژوهشي دانشگاه بهشتي شماره صورتجلسه:103 تاريخ برگزاري: 1401/3/1 موضوع جلسه: كفايت تحصيلي رديف ـ فرد/ واحد متقاضي 1ـ دانشجويان مقطع دكترا موارد مطرح شده: الف) مصوبه دانشكده براي كفايت پژوهشي دفاع رساله دكتري شروط مجوز دفاع: 1ـ1ـ تأييد استاد راهنما براي اين كه رساله قابل ارائه به عنوان يك رساله دكتري مي باشد. 2ـ1ـ تأييد گروه تخصصي مربوطه 3ـ1ـ داشتن حداقل يك مقاله علمي و پژوهشي مورد تأييد ( Q 2 ) و يا بالاتر اقدام: معاونت پژوهشي دانشكده صورتجلسه شماره 103 در 1 بند مورد تصويب قرار گرفت." در پاسخ به شكايت مذكور، مشاور رئيس و مدير امور حقوقي دانشگاه شهيد بهشتي تهران به موجب لايحه شماره 158/340 /ص مورخ 1402/8/24 توضيح داده است كه: "با عنايت به مكاتبه شماره 389/800 /د مورخ 1402/8/10 معاونت آموزشي دانشكده برق در پاسخ استعلام به عمل آمده، مصوبه مورد شكايت ناظر بر آيين نامه دكترا دانشجويان ورودي سال 1400 به بعد بوده و خانم لاريجاني با توجه به سال ورود به تحصيلات مقطع دكترا يعني سال 1392 اساساً از شمول آيين نامه ياد شده خارج و دفاع ايشان از رساله مشمول ضوابط مقرر در آيين نامه سال 1389 لغايت 1395 مي باشد، و تسري آيين نامه مصوب سال 1400 به دانشجويان ورودي سال هاي قبل به تصريح مقدمه آن به درخواست خود دانشجو و در صورت احراز شرايط مجاز دانسته شده است. لذا با توجه به اين كه ايشان از افراد تحت شمول اين آيين نامه و مصوبه نيستند طرح شكايت به خواسته ابطال مصوبه از جانب ايشان فاقد وجاهت است. مضافاً اين كه آيين نامه مشمول به دانشجو (دستورالعمل اجرايي آيين نامه دوره دكترا ورودي هاي 1390 و بعد از آن) نيز چاپ مقاله مورد تأييد Q 2 را نه تنها الزامي ندانسته بلكه اشاره اي هم به آن نداشته و در بند «ب» ماده 21، چاپ حداقل يك مقاله در نشريات نمايه شده در پايگاه هاي معتبر با شرط اخذ حداقل 5 امتياز پژوهشي را از جمله شرايط صدور كفايت دستاوردهاي علمي اعلام داشته است كه لازمه احراز آن تأييد درخواست دانشجو توسط استاد راهنما و ارسال آن به معاونت پژوهشي دانشكده به منظور اظهار نظر و در صورت تأييد، ارسال به معاونت پژوهشي دانشگاه دانسته شده كه بنا بر اظهار معاونت آموزشي دانشكده متبوع در نامه مورد اشاره در پيوست يك، تاكنون هيچ يك از مراحل عنوان شده، توسط شاكي طي نشده و در صورت انجام تشريفات مربوطه و اخذ امتيازات لازم، بررسي درخواست مشاراليها براي صدور كفايت دستاوردهاي علمي، بلامانع به نظر مي رسد." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1403/5/2 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي اولاً دانشجويان مقطع دكترا ورودي سال هاي 1390 (سال تحصيلي 1391ـ1390) الي 1394 (سال تحصيلي 1395 ـ1394) مشمول آيين نامه دكترا ( Ph.D ) مصوب جلسه 775 مورخ 1389/8/8 ‌ شوراي برنامه ريزي آموزش عالي هستند و براساس ماده (8) آيين نامه مذكور، دانشجو پس از تدوين رساله و تأييد استاد راهنما و به شرط كفايت دستاوردهاي علمي رساله (چاپ حداقل يك مقاله براي دانشجويان در شيوه آموزشي ـ پژوهشي و دو مقاله براي دانشجويان شيوه پژوهشي در مجلات علمي ـ پژوهشي داراي نمايه معتبر بين المللي و همچنين در شيوه پژوهشي، بايد استاد راهنما مسئوليت كفايت كار انجام شده دانشجو را براي پاسخگويي به كارفرما يا دستگاه اجرايي بپذيرد)، موظّف است در حضور هيأت داوران از رساله خود دفاع كند. (با لحاظ اين امر كه مستفاد از دادنامه شماره 1286 مورخ 1399/10/9 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري اخذ پذيرش مقاله كافي است) بنابراين الزام اين دسته از دانشجويان به ارائه مقالات در نوع خاصي از مجلات فاقد وجاهت حقوقي است. ثانياً برمبناي جزء (4) بند (ب) ماده 2 قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مصوب سال 1383، تعيين ضوابط، معيارها و استانداردهاي علمي مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي، رشته ها و مقاطع تحصيلي با رعايت اصول انعطاف، پويايي، رقابت و نوآوري علمي از مأموريت هاي اصلي و در حدود اختيارات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در زمينه اداره امور دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي تحت پوشش وزارتخانه يادشده است و در راستاي ايفاي مأموريت ها و اختيارات فوق، آيين نامه دوره هاي تحصيلي كارداني/كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكترا تخصصي (ويژه دانشگاه هاي سطح 1 و 2 دولتي) در جلسه شماره 889 مورخ 1396/10/30 به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي آموزشي رسيده است و به موجب ماده 34 آيين نامه مزبور مقرر شده است كه : «دانشجو پس از تدوين رساله و مشروط بر تأييد استاد/ استادان راهنما از حداقل كفايت دستاوردهاي علمي (چاپ يك مقاله علمي ـ پژوهشي معتبر و مستخرج از رساله و يا ثبت پتنت خارجي) مجاز است در حضور هيأت داوران از رساله خود دفاع كند» و در عين حال مطابق استدلال مصرح در رأي شماره 1286 مورخ 1399/10/9 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، اخذ پذيرش مقاله كفايت مي كند و از سوي ديگر، مطابق تبصره ماده اخيرالذكر : «محدوده شاخص هاي كفايت دستاوردهاي علمي توسط معاونت آموزشي و با مشاركت معاونت پژوهش و فناوري تعيين و پس از تصويب در شوراي آموزشي دانشگاه قابل اجراست» و لذا آن چه كه در تبصره يادشده ذكر گرديده منحصر در تعيين شاخص هاي كفايت دستاوردهاي علمي توسط معاونت آموزشي و با مشاركت معاونت پژوهش و فناوري با معيار كلّي و نوعي در قالب پيشنهاد به شوراي دانشگاه جهت تصويب است. بنا به مراتب فوق، جزء 3ـ1 از صورتجلسه شماره 103 مورخ 1401/3/1 شوراي پژوهشي دانشكده مهندسي برق (الكترونيك ـ مخابرات) دانشگاه شهيد بهشتي كه كفايت پژوهشي رساله دكتري را به داشتن حداقل يك مقاله علمي پژوهشي مورد تأييد ( Q 2 ) و بالاتر منوط كرده است، به لحاظ فقدان اختيار قانوني مرجع تصويب كننده آن خارج از حدود اختيار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي شود. اين رأي براساس ماده 93 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10 ) در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري