قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

نظام مصون سازي و عمليات پدافند شيميايي كشور

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1399/10/30
مرجع تصویب: كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

طبقه بندیندارد
نوع قانونمقرره
تاريخ اجرا1400/01/10
مرجع ابلاغدبير كميته دائمي و رئيس سازمان پدافند غير عامل كشور
مرجع تصويبكميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
آخرین وضعیت
تاريخ تصويب1399/10/30
تاریخ ابلاغ1399/11/21
شماره ابلاغ160/1/1/2121
تاریخ انتشار
تاریخ سند تصويب
شماره سند تصویب
تاریخ روزنامه رسمي1399/12/24
شماره روزنامه رسمي22137
مجریانوزارت كشور، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور، رئيس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، معاون هماهنگ كننده ستاد كل نيروهاي مسلح، سازمان پدافند غير عامل كشور
رونوشتروزنامه رسمي

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
چهل‌ و نهمين جلسه كميته‌ دائمي (شوراي‌عالي) پدافند غيرعامل كشور به ‌استناد ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل ‌كشور مصوّب مقام ‌معظّم رهبري و فرماندهي ‌كلّ قوا (مد ظله ‌العالي) در تاريخ 30 /10 /1399 تشكيل و نظام‌ مصون ‌سازي و عمليات پدافند شيميايي كشور موضوع مادّه نه اساسنامه، پيشنهادي آن سازمان را بررسي و به ‌شرح زير تصويب نمود؛
نظام مصون ‌سازي و عمليات پدافند شيميايي كشور مصوب 1399,10,30 با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه استحصال، فرآوري و استفاده از مواد شيميايي به موازات رفاه و آسايشي كه براي بشر به ارمغان آورده به همان نسبت او را با حوادث و خطرات شيميايي مواجه كرده است، ساخت انواع سلاح ‌هاي منفجره و شيميايي در حوزه نظامي و شيوه ‌هاي ناايمن و ناصحيح بهره‌ وري در حوزه‌ ي صنعت و خدمات به حوادث مرگبار ناشي از انفجار، آتش‌ سوزي، انتشار مواد سمّي، آلودگي و تخريبِ محيط زيست و منابع طبيعي و تهديد حيات بسياري از گونه‌ هاي گياهي و جانوري، منجر شده است؛ پديده‌ اي كه از آن به تهديدات و مخاطرات شيميايي ياد مي‌ شود؛ بروز حوادث متعدّد شيميايي يكي از مهم‌ ترين پيامدهاي سوء كاربرد مواد شيميايي محسوب شده و اين دسته از حوادث علاوه بر تحميل خسارات اقتصادي شديد بر جوامع انساني، ممكن است امنيّت مردم را نيز در گستره محلي، منطقه ‌اي، ملي و حتي بين ‌المللي تهديد نمايد؛ ماهيت صدمات و آسيب‌ هاي ناشي از حوادث شيميايي ايجاب مي‌ نمايد كه دستگاه‌ هاي اجرايي داراي تأسيسات و مراكز شيميايي نسبت به مصون‌ سازي و كاهش آسيب ‌پذيري زيرساخت‌ هاي خود اهتمام داشته و با ارائه طرح ‌هاي پاسخ و مقابله و رزمايش‌ آنها، آمادگي خود را در برابر تهديدات شيميايي ارتقاء دهند. نظام مصون‌ سازي و عمليات پدافند شيميايي كشور، نمايانگر نحوه تحقق پدافند شيميايي و مصون‌ سازي در سطح عملياتي، در نتيجه‌‌ ي انجام ماموريت‌ هاي عملياتي توسط نيروهاي پدافند شيميايي در وضعيّت‌ هاي مختلف مواجهه با سناريوهاي محتمل تهاجم دشمن عليه زيرساخت‌ ها و مراكز شيميايي كشور مي‌ باشد؛ اين نظام، تفكّر، اصول، رويكرد، خط ‌مشي، اهداف و راهبردهاي عمليّاتي پدافند شيميايي، تدبير عمليات پدافند شيميايي، نحوه انجام اين ماموريت ‌ها (طرح اقدام) و تقسيم كار (نگاشت نهادي) را براي هر يك از وضعيّت‌ هاي عملياتي ترسيم مي ‌كند.
ماده ۱
تعاريف و اختصارات
1)
.كميته دائمي: كميته ‌ي دائمي (شوراي ‌عالي) پدافند غيرعامل كشور
2)
.سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
3)
.قرارگاه: قرارگاه پدافند شيميايي كشور
4)
.پدافند شيميايي: به مجموعه ‌اي از تدابير و اقدامات اعم از؛ رصد و پايش تهديدات، حوادث و مخاطرات شيميايي، تشخيص و اعلام وضعيّت‌ هاي شيميايي، تعيين دارايي ‌ها و سرمايه‌ هاي شيميايي كشور، سطح بندي و طبقه‌ بندي آنها، كشف و شناسايي نقاط ضعف و آسيب‌ پذيري زيرساخت‌ هاي شيميايي، تعيين حريم زيرساخت ‌ها، صنايع و مراكز شيميايي، آموزش، تمرين و رزمايش ‌هاي شيميايي، مديريت، پشتيباني، تامين تجهيزات مناسب جهت مقابله و انجام اقدامات در حوادث شيميايي اعم از تحديد منطقه، رفع آلودگي، امداد، نجات و درمان مصدومين شيميايي، پاكسازي و بازيابي منطقه آلوده، تخليه و اسكان اطلاق مي‌ شود.
5)
.نظام عملياتي پدافند شيميايي: مجموعه ‌اي متشكل از تعيين نقش ‌ها و وظايف و روابط و نحوه تعاملات بخش ‌هاي مختلف عمليات پدافند شيميايي، مسئوليت‌ هاي دستگاه‌ هاي اجرايي ذي ‌ربط، چگونگي تحقق اهداف و اجراي مأموريت درحوزه پدافند شيميايي در سطوح مختلف عملياتي مي ‌باشد.
6)
.واحد صنعتي: مكان صنعتي مانند كارگاه يا كارخانه يا مجتمع كه در آن به توليد يا مصرف مواد شيميايي صنعتي مي ‌پردازد.
7)
.منطقه /شهرك صنعتي: مكاني است داراي محدوده و مساحت معين كه مجموعه‌ اي ساماندهي شده از واحدهاي صنعتي در آن مستقر مي ‌باشند و خدمات ضروري با توجه به‌ وسعت منطقه و واحدهاي صنعتي موجود ارايه مي ‌گردد.
8)
.منطقه ويژه: به مجموعه‌ اي از زيرساخت ‌ها و تأسيسات پالايشگاهي، نيروگاهي، پتروشيمي و پخش فرآورده ‌هاي صنعت نفت و گاز كه در يك محدوده جغرافيايي مستقر بوده و داراي ساختار متمركز اداري مي‌ باشد اطلاق مي ‌شود؛ مانند منطقه ويژه اقتصادي پارس جنوبي.
9)
.مراكز و تأسيسات شيميايي: به مراكز و صنايعي (فعّال يا غيرفعّال) كه در آنها مواد شيميايي توليد، نگهداري، انبارش، خريد و فروش يا مورد استفاده قرار مي‌ گيرد، اعم از يك كارگاه، كارخانه، مجتمع، منطقه يا شهرك صنعتي و يا مراكز تحقيقاتي و دانشي در اين سند به اختصار تأسيسات شيميايي گفته مي‌ شود.
10)
.حوادث و مخاطرات شيميايي: به رخدادهاي عمدي ناشي از اقدامات امنيّتي و جنگي دشمن و يا خرابكاري صنعتي و غيرعمدي ناشي از خطا و سهل ‌انگاري ايمني در فرايند صنعتي كه در زيرساخت‌ ها، صنايع، مراكز خدماتي مانند تصفيه ‌خانه‌ هاي آب و مراكز نگهداري، انبارش و فروش مواد شيميايي يا در فرايندهاي توليد، بهره برداري، حمل و نقل و انبارش مواد و كالاهاي شيميايي خطرناك بوجود مي ‌آيد و موجب آسيب به سرمايه‌ هاي انساني، آلودگي، اختلال، تغيير وضعيّت يا نابودي محيط زيست، سرمايه‌ ها و دارايي‌ ها مي ‌گردد، گفته مي ‌شود.
11)
.تهديد شيميايي: به هرگونه احتمال يا اقدام عامدانه با كاربرد مواد شيميايي يا اقدام نظامي يا امنيّتي عليه زيرساخت‌ هاي شيميايي كه موجب نشت مواد شيميايي و آسيب به منابع انساني، سرمايه‌ هاي اقتصادي يا محيط‌ زيست گردد، تهديد شيميايي گفته مي ‌شود.
12)
.مواد شيميايي پرخطر: موادي هستند كه بدليل خواص فيزيكي و شيميايي نظير سميّت، انفجار، سريع‌ الاشتعال، خورندگي، خواص ‌تركيبي و ديگر ويژگي ‌ها، به انسان و ساير سرمايه‌ ها آسيب جدّي وارد مي ‌نمايد و به طبقات زير، دسته ‌بندي مي ‌شوند: كلاس ۱: مواد منفجره كلاس ۲: گازها كلاس ۳: مايعات قابل اشتعال كلاس ۴: جامدات قابل اشتعال كلاس ۵: اكسيدكننده‌ ها و مواد شيميايي كلاس ۶: سم‌ ها و مواد عفوني كلاس ۷: مواد راديواكتيو كلاس ۸: مواد خورنده كلاس ۹: ساير موادي كه باعث ايجاد خطر در طول زمان حمل‌ و‌ نقل مي‌ شوند ولي در طبقه‌ بندي‌هاي بالا به آن‌ ها اشاره نشده مانند ضايعات و پسماندها مواد مغناطيسي شديد، باطري ‌هاي ليتيمي، آزبست قهوه‌ اي، سفيد و آبي. (شرح كلي دسته‌ بندي مواد خطرناك ـ پيوست۱)
13)
.تروريسم شيميايي: استفاده عامدانه از مواد و تسليحات شيميايي توسط افراد يا گروه‌ هاي تروريستي كه موجب نااَمني، ايجاد رعب و وحشت و يا تلفات انساني در جامعه مي ‌گردد.
14)
.جنگ شيميايي: استفاده آشكار يا پنهان يك كشور از تسليحات و مواد شيميايي عليه منابع انساني، سرمايه‌ ها، دارايي‌ ها و زيرساخت‌ هاي كشور ديگر كه پيامد آن آلودگي شيميايي باشد.
15)
.دستگاه اجرايي: وفق ماده ۵ قانون مديريت خدمات كشوري، كليه وزارتخانه‌ ها، مؤسّسات دولتي، مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شركت‌ هاي دولتي و كليه دستگاه‌ هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم تصريح و يا ذكر نام است از قبيل شركت ملي نفت ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي، بانك ‌ها و بيمه ‌هاي دولتي، دستگاه‌ اجرايي ناميده مي ‌شوند.
ماده 2
اسناد بالادستي
1)
تدابير و رهنمودهاي مقام معظّم رهبري و فرماندهي كل قوا (مد ظلّه العالي) •صنايع دفاع در مقابل حمله‌ ي شيميايي را هر چه مي ‌توانيد توسعه بدهيد، امّا صنايع تهاجمي ممنوع، در تمام دستگاه‌ هايمان ممنوع كرديم، صنايع هسته‌ اي را هم، صريحاً ما ممنوع كرديم. •اِمكان پدافندِ حداكثر در ش.م.ه [شيميايي، ميكروبي، هسته‌ اي] بوجود آيد. •موضوع پدافند شيميايي را در دستور كار قرار دهيد. [خطاب به ستاد كل نيروهاي مسلح]
2)
. سياست‌ هاي كلي نظام در موضوع پدافند غيرعامل ابلاغي مقام معظّم رهبري (مد ظلّه العالي)
3)
. قانون احكام دائمي برنامه ‌هاي توسعه كشور ـ ماده ۵۸
4)
. قوانين برنامه پنج‌ ساله توسعه جمهوري اسلامي ايران
5)
. اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور ـ ماده ۱۰
6)
. سند راهبردي پدافند شيميايي كشور
ماده ۳
حوزه شمول كليه دستگاه‌ هاي اجرايي ـ موضوع ماده ۵ قانون مديريت خدمات كشوري ـ كليه سازمان ‌ها، نهادها و شركت‌ هاي خصوصي و آحاد مردم را در بر مي‌ گيرد.
ماده ۴
اهداف
1)
.مصونيت ‌بخشي، اَمن‌ سازي، كاهش آسيب ‌پذيري و مخاطرات زيرساخت ‌ها، مراكز و صنايع شيميايي كشور،
2)
.پاسخ پدافندي به پيامد تهديدات، حوادث و مخاطرات شيميايي،
3)
.حفاظت از مردم، سرمايه ‌هاي انساني و محيط زيست در برابر تهديدات شيميايي،
4)
.ارتقاء آمادگي و تاب ‌‍‌آوري زيرساخت ‌ها و تأسيسات شيميايي كشور،
5)
.استمرار كاركرد و تداوم خدمات ضروري وابسته به حوزه شيميايي،
ماده ۵
منظور
1)
.تدوين نظام تصميم‌ گيري، فرماندهي، مديريت عملياتي و‌ اجرايي پدافند شيميايي در سطوح عملياتي،
2)
.تعيين نقش ‌ها و وظايف دستگاه‌ هاي اجرايي ذي‌ ربط و تبيين نحوه ارتباطات و تعامل آنها در عمليات پدافند شيميايي،
3)
.هماهنگي و هم ‌افزايي در استفاده از منابع ملي و استاني و شهرستاني در شرايط اضطراري ناشي از تهديدات و مخاطرات شيميايي،
4)
.حصول اطمينان از مصونيت، امنيت، ايمني و آمادگي مراكز و تاسيسات شيميايي كشور در برابر تهديدات و مخاطرات شيميايي،
ماده 6
اصول پدافند شيميايي اصول نظام عملياتي پدافند شيميايي عبارتند از:
1)
.ايمني ذاتي
2)
.برتري ايمني بر خطر
3)
.بسيج منابع مقابله ‌اي
4)
.شناسايي و قابليت رهگيري و كنترل مواد خطرناك
5)
رعايت حرايم ايمني و امنيّتي
6)
.تخليه و اسكان اضطراري
7)
.تحديد منطقه آلوده
8)
آگاهي وضعيّتي
9)
آمادگي پاسخ پدافندي
10)
. واكنش سريع
11)
. كنترل خطر و هم افزايي آن
12)
.محدودسازي پيامدها
13)
.روزآمدي فناورانه
14)
.درمان تخصّصي
تبصره
اصول ‌و‌ ارزش‌ هاي عمومي و فراگير پدافند غيرعامل از قبيل؛ تاب‌ آوري، مصون ‌سازي، پراكندگي، مكانيابي، مردم ‌ياري و حفظ‌ محيط ‌زيست در اين نظام‌‌ نامه نيز مورد تاكيد است.
ماده ۷
تهديدات و مخاطرات در اين نظام تهديدات و مخاطرات شيميايي زير مفروض مي ‌باشند:
الف )
حمله شيميايي دشمن به كشور،
ب )
حمله نظامي دشمن به زيرساخت‌ ها، صنايع و مراكز شيميايي با پيامد شيميايي،
پ )
اقدامات ضدامنيّتي/ تروريستي/ خرابكارانه عليه زيرساخت‌ ها، صنايع و مراكز شيميايي با پيامد نشت مواد شيميايي،
ت )
حمله سايبري به زيرساخت‌ ها، صنايع و مراكز شيميايي با پيامد نشت مواد شيميايي،
ث )
اقدامات تروريستي شيميايي (كموتروريسم)،
ج )
مخاطرات غيرعامدانه طبيعي يا فرايندي در زيرساخت‌ ها، صنايع و مراكز شيميايي و هسته‌ اي با پيامد شيميايي،
چ )
مخاطرات ناشي از حمل ‌و نقل يا انبارش غيرايمن مواد شيميايي با پيامد شيميايي،
ماده ۸
ماموريت عملياتي پدافند شيميايي ساختارهاي عملياتي پدافند شيميايي كشور با سازماندهي و بكارگيري ظرفيّت‌ هاي عملياتي شهري، استاني و دستگاهي و با مشاركت و هماهنگي دستگاه‌ هاي اجرايي در جهت مصون‌ سازي و مقابله با پيامدها و تبعات شيميايي ماموريت ‌هاي زير را راهبري و اجرا مي‌ كنند؛
1)
.فرماندهي، مديريت و كنترل، هدايت، نظارت و بازرسي بر عمليات پدافند شيميايي در سطوح مختلف،
2)
.رصد و پايش تهديدات، مخاطرات و ريسك شيميايي و مديريت كاهش آن،
3)
.ارزيابي وضعيّت ايمني/ امنيّت/ پدافند مراكز و زيرساخت‌ هاي شيميايي كشور، احصاء آسيب‌ پذيري‌ ها و راهبري و هدايت طرح‌ هاي كاهش آسيب‌ پذيري و مصون ‌سازي،
4)
.هدايت و راهبري نظام ايمن و مصون ‌سازي و حفاظت از زيرساخت‌ هاي شيميايي بر اساس ميزان توليد خطر، شامل؛ طرح ‌هاي پاسخ اضطراري، تداوم كاركرد، تاب ‌آوري و مانند آن،
5)
.نهادينه‌ سازي نظام عملياتي پدافند شيميايي با رويكرد طراحي، آموزش، تجهيز، تمرين، رزمايش تا حصول آمادگي،
6)
.ساماندهي و طراحي نظام بهداشت و درمان در حوادث شيميايي،
7)
.تعيين سطح وضعيّت‌ هاي عملياتي براي زيرساخت‌ ها و مراكز شيميايي كشور در زمان وقوع تهديدات يا مخاطرات،
8)
.نظارت و بازرسي عملياتي به‌ منظور حصول اطمينان از رعايت ضوابط و مقررات ايمني/ امنيّت/ پدافند شيميايي در مراكز و زيرساخت‌ هاي شيميايي كشور،
9)
.حصول اطمينان از مصونيت، امنيّت، ايمني مراكز و تأسيسات شيميايي كشور،
10)
.هدايت و راهبري و اجراي عمليات پدافند شيميايي برابر چرخه عملياتي پدافند شيميايي ـ (برابر چرخه عملياتي ـ پيوست۲)
11)
.تعامل ديپلماسي دفاع حقوقي شيميايي،
12)
.هدايت، راهبري، پيگيري طرح‌ هاي كاهش مخاطرات شيميايي مراكز جمعيّتي،
ماده ۹
سطوح عملياتي و حوادث پدافند شيميايي سطوح عملياتي و حوادث پدافند شيميايي الف ـ واحد صنعتي ب ـ منطقه صنعتي پ ـ شهري ت ـ استاني ث ـ ملي به‌ شرح زير دسته ‌بندي مي‌ شود:
1)
واحد صنعتي: حادثه شيميايي كه در يك كارگاه، كارخانه يا مجتمع شيميايي از يك دستگاه اجرايي رخ دهد و پيامدها و تبعات شيميايي آن محدود بوده و با بسيج منابع و امكانات داخلي همان مركز يا دستگاه اجرايي قابل كنترل و مديريت باشد.
2)
.منطقه‌ صنعتي: حادثه شيميايي كه در يك منطقه ويژه يا شهرك صنعتي و مشابه با آن رخ دهد و پيامدها و تبعات شيميايي آن محدود به همان منطقه يا شهرك بوده و با بسيج منابع و امكانات داخلي همان منطقه يا شهرك قابل كنترل و مديريت باشد.
3)
.شهري: حوادثي كه تبعات شيميايي آنها فراتر از يك واحد صنعتي يا در محدوده يك شهر باشد و پيامدهاي آن در محدوده همان شهر با بسيج منابع شهري در همان محدوده قابل كنترل و مديريت مي‌ باشند.
4)
.استاني: حوادث شيميايي كه پيامد آنها بيشتر از يك شهرستان بوده و با بسيج منابع استاني كنترل و مديريت گردند.
5)
.ملي: گستره و پيامد حوادث شيميايي معمولاً از سطوح فوق بيشتر نمي ‌شود ولي محتمل است مديريت برخي از حوادث و رخدادهاي شيميايي و كنترل پيامدهاي آن نيازمند بسيج منابع ملي باشد؛ اين سطح از اقدام، ملي تلقي مي ‌گردد.
تبصره
اگر حوادث و رخدادهاي شيميايي به ‌لحاظ گستره و پيامد بين چند كشور همسايه توسعه يابد يا احتمال آن داده شود در چارچوب راهبردهاي ديپلماسي دفاعي كشور اقدام مي‌ شود.
ماده ۱۰
وضعيّت‌ هاي عملياتي حوادث شيميايي وضعيت عملياتي شيميايي كشور در حوادث و مخاطرات شيميايي با محوريت كنترل پيامدهاي شيميايي بسته به ميزان تلفات انساني، تأثير بر محيط‌ زيست و زيرساخت‌ هاي حياتي و اثرات اقتصادي در ۴ سطح زير دسته‌ بندي مي ‌شوند: سطح خطر درجه وضعيت احتمال تعداد كشته شدگان احتمال تعداد مصدومين دامنه اثر /پيامد بر زيرساخت اثرات زيست محيطي اثرات اقتصادي مرجع تعيين وضعيت فاجعه 1 قرمز 200 به بالا بيش از 1000 قطع ارائه خدمات تا يك هفته خسارت غيرقابل جبران شديد بيشتر از 100 ميليارد تومان شوراي عالي امنيت ملي بحران 3 نارنجي بين 100 تا 200 500 تا 1000 قطع ارائه خدمات تا چند روز خسارات وارده شديد زياد تا 100 ميليارد تومان شوراي امنيت كشور اضطرار 2 زرد بين 10 تا 100 100 -500 قطع ارائه خدمات تا يك روز خسارات وارده متوسط متوسط (تا 50 ميليارد تومان) شوراي تامين استان كم خطر 1 سفيد كمتر از 10 نفر 0 - 100 قطع موقت خدمات تا چند ساعت كوتاه مدت كم (تا 10 ميليارد تومان) شوراي تامين شهرستان جدول تعيين وضعيت هاي عملياتي حوادث شيميايي
تبصره ۱
: تعيين وضعيّت در حين حادثه، بر اساس شاخص‌ ها، تشخيص و تعيين مي‌ شود، همچنين قبل از وقوع حادثه و تهديد بر اساس تحليل اطلاعاتي شواهد، قراين و سوابق تهديدات و حوادث، توسط مرجع تعيين وضعيّت، تصميم ‌گيري مي‌ شود.
تبصره ۲
: در صورت وقوع تهديدات شيميايي در شرايط جنگي، تعيين وضعيّت‌‌ هاي عملياتي توسط شوراي‌ عالي امنيّت ملي انجام مي ‌شود.
ماده ۱۱
تدبير عملياتي ساختارهاي عملياتي پدافند شيميايي كشور در سطوح مختلف (واحد صنعتي/ منطقه صنعتي/ شهري/ استاني/ ملي) در راستاي سياست‌ ها و راهبردهاي پدافند غيرعامل كشور با بسيج و سازماندهي ظرفيّت‌ هاي دستگاه‌ هاي اجرايي، ساختارهاي مردم ‌نهاد و ظرفيّت‌ هاي كمكي نيروهاي مسلّح در جهت مصون‌ سازي و مقابله با تهديدات و مخاطرات شيميايي و كاهش و مديريت پيامدهاي آن اقدامات در سه وضعيّت قبل، حين و بعد از حادثه را به ‌شرح زير هدايت، راهبري، پشتيباني، اجرا و نظارت مي ‌نمايند:
الف
قبل از حادثه شيميايي
1)
.فعّال ‌سازي و راه‌ اندازي مركز فرماندهي و كنترل تهديدات و مخاطرات شيميايي ( CH - DOC [پارورقي1] ،
1: Ch-DOC: Chemical defense operation center
2)
.رصد، پايش، تشخيص و هشدار تهديدات و مخاطرات شيميايي (برآورد اطلاعاتي)،
3)
.تشكيل و بروزرساني بانك اطلاعاتي مراكز و زيرساخت ‌هاي شيميايي با تعيين شدّت و نوع خطر،
4)
.ارزيابي مخاطرات و تعيين ميزان خطرپذيري و هشدار به زيرساخت‌ ها توسط مركز مخاطرات (ريسك) شيميايي،
5)
.ارزيابي ميزان آمادگي زيرساخت‌ ها و مردم براي مقابله با حوادث و تهديدات،
6)
.ايجاد هماهنگي و ارتباطات لازم فيما بين دستگاه‌ هاي اجرايي نظامي و غيرنظامي در سطوح مختلف،
7)
.فرهنگ ‌سازي و اجراي آموزش ‌هاي تخصّصي و عمومي عملياتي و انجام تمرين و رزمايش مورد نياز،
8)
.برآورد و تامين اقلام مورد نياز اعم از تجهيزات و ساير براي مقابله با حوادث شيميايي،
9)
.ارتقاء زيرساخت‌ هاي امدادي، بهداشتي، درماني مصدومين شيميايي در سطوح عملياتي و مصون ‌سازي،
10)
.سازماندهي تيم‌ هاي مقابله و پاسخ به حوادث شيميايي از دستگاه‌ هايي مانند سازمان بسيج، هلال احمر، سازمان فوريت‌ هاي پزشكي (اورژانس)، نيروي انتظامي، سازمان آتش ‌نشاني و ساير،
11)
.طرح ‌ريزي و انجام تمرين و رزمايش‌ هاي تخصّصي و مشترك،
12)
.تهيه و اجراي طرح‌ هاي مصون ‌سازي و عمليات از قبيل طرح حفاظت از زيرساخت‌ ها (CIP) طرح كاهش ‌آسيب ‌پذيري (VRP) طرح پاسخ به شرايط اضطراري ( (ERP طرح كاهش مخاطرات RRP) ( طرح بازگشت ‌پذيري در شرايط بحران (DRP) طرح تداوم كاركرد (BCP) خودحفاظتي (SPP) و طرح رزمايش و حصول اطمينان از اجراي آن‌ ها [پاورقي 2] (برابر چرخه مصون ‌سازي ـ پيوست ۳)
2: CIP: Critical infrastructure protection / VRP:Vulnerability reduction plan / ERP:Emegency response plan RRP: Risk reduction plan / DRP:Disaster recovery plan / SPP: Self protection plan / BCP: Business continuity plan
ب
حين حادثه شيميايي
1)
.هشدار پيش ‌دستانه و سريع و افزايش سرعت‌ عمل در اطلاع‌ رساني عمومي،
2)
.تعيين و اعلام وضعيّت شيميايي،
3)
.هدايت، راهبري و كنترل فرماندهي عمليات،
4)
.برقراري نظم و امنيّت،
5)
.آرامش ‌بخشي و مقابله با عمليات رواني،
6)
.محدودسازي و كنترل و كاهش پيامدها،
7)
.كشف و شناسايي عوامل يا مواد شيميايي و نمونه ‌برداري،
8)
.محدودسازي، قرنطينه، كنترل منطقه آلوده،
9)
.تخليه، انتقال و اسكان (استقرار در منطقه اَمن)
10)
.مهار يا حذف منشاء خطر،
11)
.رفع آلودگي اوليه (فردي، تجهيزاتي و محيطي)
12)
.جستجو و آواربرداري، بهداشت، امداد و نجات و درمان،
پ
بعد از حادثه شيميايي
1)
.آرامش ‌بخشي و مقابله با عمليات رواني،
2)
.رفع آلودگي پيش ‌بيمارستاني و درمان تكميلي و تخصّصي مصدومين،
3)
.رفع آلودگي تكميلي از زمين، اماكن و تجهيزات و پاكسازي منطقه آسيب،
4)
.ارزيابي ميزان خسارت،
5)
.بازتواني و بازسازي تيم‌ هاي عملياتي و زيرساخت ‌ها،
6)
.دفاع حقوقي از مصدومين شيميايي،
7)
.پسماندداري و امحاء،
8)
.مستندسازي ثبت سوابق و درس‌ آموخته ‌ها (گزارش ‌گيري، احصاء نقاط قوت و ضعف، تجزيه و تحليل)،
9)
.اصلاح و روزآمدكردن ضوابط و مقررات،
ماده ۱۲
راهبردهاي مصون ‌سازي و عملياتي
1)
.كاهش آسيب‌ پذيري و مصون ‌سازي واحدها و مناطق صنعتي و مراكز حياتي و حساس و مهم شيميايي كشور در برابر تهديدات و مخاطرات از طريق پياده‌ سازي و اجراي طرح‌ هاي مصون ‌سازي برابر چرخه مصون ‌سازي؛
2)
.پياده ‌سازي و استقرار نظام ايمني/ امنيّتي/ دفاعي شيميايي كشور و كنترل هم‌ افزايي مخاطرات از طريق ساماندهي ساختارهاي عملياتي شيميايي در سطح واحد صنعتي، منطقه صنعتي، شهرستان، استان و ملي با استفاده از ظرفيّت‌ هاي لشكري و كشوري و ايجاد هماهنگي و هم‌ افزايي با متوليان اقدام در لايه‌ هاي ايمني و امنيّت؛
3)
.طراحي و فعّال‌ سازي اتاق مركز عمليات پدافند شيميايي كشور (Ch-DOC) و هماهنگي و هم‌ افزايي لايه‌ هاي ايمني، امنيّت و دفاع با استفاده از ظرفيّت مراكز مديريت مخاطرات شيميايي دستگاه‌ هاي ذي ‌ربط از طريق پياده‌ سازي سامانه‌ هاي رصد، پايش و تشخيص و هشدار؛
4)
.حفظ و ارتقاء آمادگي ‌هاي عملياتي دستگاه‌ هاي اجرايي، نهادهاي عمومي و ساختارهاي مردم ‌نهاد از طريق آموزش‌ هاي عمومي و تخصّصي، تجهيز، تقويت و توسعه سامانه‌ ها و شبكه‌ هاي مورد نياز (فرماندهي و كنترل، تشخيص و كشف و شناسايي، رفع آلودگي شيميايي و ساير) و بروزرساني دستورالعمل‌ ها و طرح‌ ها با تاكيد بر ساماندهي تيم‌ هاي عملياتي و اجراي تمرين ‌ها و رزمايش‌ ها؛
5)
.طراحي و پياده ‌سازي طرح پاسخ به حوادث و تهديدات شيميايي با سازماندهي، راهبري تيم‌ هاي عملياتي پدافند شيميايي در سطوح واحدها و مناطق صنعتي شيميايي، ساختارهاي عملياتي شهري، استاني، ملي و ظرفيّت‌ هاي بسيج مردمي بر اساس چرخه عمليات پدافند شيميايي؛
6)
.پياده‌ سازي و استقرار نظام سلسله مراتبي بهداشت و درمان حوادث شيميايي در سطوح ملي، استاني، مناطق و واحدهاي صنعتي شيميايي كشور؛
7)
.ارتقاء ايمني و امنيّت و پدافند مراكز جمعيّتي در برابر تهديدات و مخاطرات شيميايي از طريق خروج مراكز پرخطر از شهرها، ايمن‌ سازي مراكز شيميايي موجود در مراكز جمعيّتي و ارتقاء آمادگي ‌هاي عملياتي پاسخ پدافند شيميايي در سطوح شهري و استاني؛
8)
.ايجاد ذخاير راهبردي مطمئن تجهيزات و لوازم مورد نياز پدافند شيميايي براي سازمان‌ هاي مسئول و مردم در سبد ذخاير راهبردي شهرستاني و استاني و ملي؛
9)
.حصول اطمينان از ساماندهي و حسابرسي مواد شيميايي (خريد، فروش، ذخيره ‌سازي، حمل و نقل، انبارش و ساير) با رويكرد امنيّتي از طريق اصلاح مقررات موجود و تعيين متولي تنظيم مقررات لايه امنيّت مواد شيميايي خطرناك و نظارت بر اجراي آن؛
ماده ۱۳
روابط و مسئوليت‌ ها
۱)
راهبري و مديريت حوادث شيميايي و پيامدهاي ناشي از آن در سطح ملي بر عهده رئيس جمهور/ معاون اول/ وزير كشور مي‌ باشد.
تبصره
: سازمان، مسئول هماهنگ‌ كننده/ دبير ستاد ملي مقابله با تهديدات و حوادث شيميايي در سطح ملي مي ‌باشد.
۲)
كنترل، راهبري و مديريت حوادث جنگي شامل حملات شيميايي دشمن به مردم در مناطق نظامي بر عهده سلسله مراتب نظامي كشور مي ‌باشد.
۳)
قرارگاه مسئوليت راهبري، طرح ‌ريزي، ارتقاء آمادگي، آموزش، نظارت، رزمايش و حصول اطمينان از آمادگي ‌هاي عملياتي پدافند شيميايي كشور و مصونيت زيرساخت ‌هاي شيميايي كشور را بر عهده دارد.
۴)
استاندار، فرمانده قرارگاه پدافند شيميايي در استان بوده و مديريت، كنترل، پشتيباني، راهبري مصون ‌سازي و مديريت حوادث شيميايي در سطح استان را بر عهده دارد.
۵)
جانشين فرماندهي قرارگاه پدافند شيميايي و فرماندهي عمليات صحنه (طرح‌ ريزي، سازماندهي، بكارگيري، هدايت عمليات پدافند شيميايي) در استان بر عهده سپاه استان است و با ابلاغ ستاد كل ساير ظرفيّت ‌هاي نيروهاي مسلح را بكارگيري مي ‌نمايد.
تبصره
: مدير كل پدافند غيرعامل هر استان، معاون هماهنگ‌ كننده قرارگاه پدافند شيميايي استان مي‌ باشد.
۶)
فرماندار، فرمانده قرارگاه پدافند شيميايي در شهرستان بوده و مديريت، كنترل، پشتيباني، راهبري مصون‌ سازي و مديريت حوادث شيميايي در سطح شهرستان را بر عهده دارد.
۷)
سپاه شهرستان، بعنوان جانشين فرماندهي قرارگاه پدافند شيميايي و فرماندهي عمليات صحنه (طرح‌ ريزي، سازماندهي، بكارگيري، هدايت عمليات پدافند شيميايي) شهرستان اقدام مي ‌كند و با ابلاغ ستاد كل ساير ظرفيّت‌ هاي نيروهاي مسلح را بكارگيري مي ‌نمايد.
تبصره
: معاون امنيّتي سياسي فرماندار، معاون هماهنگ‌ كننده قرارگاه پدافند شيميايي شهرستان مي ‌باشد.
۸)
مسئوليت كنترل و نظارت بر ايمني و امنيّت و آمادگي عملياتي و هماهنگي بين واحدهاي صنعتي و منطقه بر عهده رئيس آن مجموعه / فرمانده ارشد است.
تبصره ۱
: فرماندهان ارشد مناطق ويژه و شهرك ‌هاي صنعتي شيميايي توسط وزارت‌ خانه‌ ذي‌ ربط و با هماهنگي و تعامل با سازمان منصوب مي ‌گردند.
تبصره ۲
: فرمانده ارشد پدافند غيرعامل منطقه ويژه/ مدير شهرك ‌هاي صنعتي در صورت عدم توانايي مقابله و پاسخ حادثه در سطح منطقه صنعتي و گسترش پيامدهاي حادثه در كنترل عملياتي قرارگاه‌ هاي پدافند شيميايي استاني و شهرستاني قرار گرفته و اقدام مي‌ نمايند.
۹)
مسئوليت مصون‌ سازي و حفظ و ارتقاء ايمني و امنيّت، آمادگي عملياتي در سطح واحد صنعتي بر عهده رئيس واحد صنعتي است.
تبصره
: رئيس واحد صنعتي درصورت عدم توانايي مقابله و پاسخ حادثه در سطح واحد صنعتي و گسترش پيامدهاي حادثه در كنترل عملياتي فرمانده ارشد پدافند غيرعامل منطقه ويژه/ مدير شهرك‌ هاي صنعتي يا قرارگاه‌ هاي پدافند شيميايي استاني و شهرستاني قرار گرفته و اقدام مي‌ نمايند.
ماده ۱۴
وظايف و تكاليف دستگاه‌ هاي اجرايي
الف )
وزارت نفت و صمت
۱)
ايجاد ساختار عملياتي قرارگاه‌ هاي پدافند شيميايي در مناطق صنعتي حياتي و حساس و مهم،
۲)
پياده‌ سازي الزامات ايمني و امنيّت و پدافند در ذات طرح ‌هاي جديد و توسعه ‌اي حوزه‌ صنعت شيميايي،
۳)
ارتقاء آمادگي عملياتي پدافند شيميايي زيرساخت‌ هاي وزارت با آموزش، تجهيز، تمرين و رزمايش،
۴)
ارتقاء نظام امداد، نجات و درمان در تأسيسات صنعتي تابعه وزارت،
۵)
فعّال‌ سازي مركز كنترل و مديريت ريسك و مخاطرات شيميايي وزارت،
۶)
تهيه و اجراي طرح‌ هاي مصون‌ سازي از قبيل طرح حفاظت از زيرساخت‌ ها (CIP) طرح كاهش ‌آسيب ‌پذيري (VRP) طرح پاسخ به شرايط اضطراري (ERP) طرح كاهش مخاطرات RRP)) (طرح بازگشت‌ پذيري در شرايط بحران (DRP) طرح تداوم كاركرد (BCP) خودحفاظتي (SPP) و طرح رزمايش و حصول اطمينان از اجراي آن ‌ها،
۷)
سازماندهي فرماندهي ارشد مناطق صنعتي بزرگ با تعامل و هماهنگي سازمان به ‌منظور انجام عمليات مقابله يكپارچه پدافند شيميايي و پدافند غيرعامل،
۸)
نصب سيستم هشدار، آموزش، تمرين و رزمايش طرح‌ هاي تخليه و اسكان مردم ساكن در حاشيه واحدها و مناطق صنعتي شيميايي وزارت،
۹)
ساماندهي و ارتقاء كيفي واحدهاي HSE[پاورقي 3] وزارت براي پاسخ در لايه ايمني،
3 HSE: Health & Safty & Environment
۱۰)
طراحي و اجراي سامانه حسابداري و رهگيري مواد شيميايي پرخطر در وزارت،
۱۱)
سازماندهي مناسب امورات پدافند غيرعامل و الزامات امنيّتي زيرساخت‌ هاي شيميايي به‌ منظور مصون‌ سازي زيرساختي و آمادگي مقابله ،
۱۲)
انتصاب ارشد هماهنگ‌ كننده عملياتي مناطق صنعتي (مناطق ويژه حوزه وزارت) با تعامل و هماهنگي سازمان،
ب )
وزارت نيرو
۱)
راه‌ اندازي مركز مديريت مخاطرات شيميايي وزارت و برقراري ارتباط با مركز ملي مخاطرات‌ شيميايي مستقر در سازمان،
۲)
پايش و رفع آلودگي شيميايي سدها، تصفيه‌ خانه ‌ها، مخازن و ساير تأسيسات شبكه تامين آب مصرفي،
۳)
توجيه و آموزش، نصب سيستم هشدار، تمرين و رزمايشِ طرح ‌هاي تخليه و اسكان مراكز جمعيّتي حاشيه واحدهاي صنعتي حوزه وزارت نيرو،
۴)
جايگزيني فناوري‌ هاي كم‌ خطر در فرآيندهاي صنعتي تصفيه آب آشاميدني،
۵)
كاهش مخاطرات شيميايي واحدهاي صنعتي (تاسيسات شبكه تامين برق) مستقر در مراكز جمعيّتي،
پ )
وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي
۱)
تهيه و تدوين و پياده‌ سازي نظام سلسله مراتبي بهداشت و درمان حوادث شيميايي كشور در سه سطح ملي، استاني و مركز صنعتي،
۲)
ارتقاء آموزش ‌ها و تجهيزات و تربيت نيروهاي متخصّص براي رسيدگي و انتقال مصدومين حوادث شيميايي به مراكز درماني با محوريت سازمان فوريت‌ هاي پزشكي (اورژانس) كشور،
۳)
تمرين و رزمايش طرح ‌هاي پاسخ به حوادث شيميايي در واحدها و مناطق صنعتي شيميايي،
۴)
تجهيز و آماده‌ سازي مراكز درمان مصدومين شيميايي استاني يا شهرستاني متناسب با استعداد و ظرفيّت هر استان با رويكرد دومنظوره ‌سازي،
۵)
نظارت و كنترل بر ميزان آمادگي مراكز و بيمارستان‌ ها در درمان مصدومين شيميايي،
۶)
سازماندهي واحدهاي اورژانس و درمان مصدومين شيميايي بصورت دو يا چندمنظوره به شهرها و استان‌ هاي داراي زيرساخت‌ هاي حياتي، حساس و مهم شيميايي،
ت )
وزارت راه و شهرسازي
۱)
طراحي و ارتقاء و بروزرساني نظام ايمني حمل و نقل مواد شيميايي خطرناك،
۲)
طراحي و اجراي سامانه حسابداري و رهگيري حمل و نقل مواد شيميايي پرخطر در وزارت،
۳)
آموزش، تمرين و رزمايش طرح ‌هاي پاسخ به حوادث شيميايي در بنادر و مرزهاي آبي و هوايي،
۴)
تقويت سامانه ‌هاي هواشناسي (شبيه‌ سازي و كمك به هدايت عمليات پدافند شيميايي) متناسب با تهديدات شيميايي و پشتيباني از واحدهاي عملياتي،
۵)
تهيه و بروزرساني ضوابط اجرايي حمل‌ و نقل، انبارش (جاده ‌اي، دريايي، هوايي و ريلي) مواد شيميايي خطرناك در تعامل با سازمان و نظارت بر آن،
ث )
وزارت كشور
۱)
ايجاد هماهنگي و روان‌ سازي اجراي امور بين استان ‌هاي معين در حوادث و مخاطرات شيميايي،
۲)
مديريت پيامدهاي امنيّتي و اجتماعي ناشي از حوادث شيميايي در سطوح ملي، منطقه ‌اي و محلي با استفاده از ظرفيّت‌ قرارگاه‌ هاي پدافند شيميايي در استان و شهرستان‌ ها،
ج )
امور شهرداري ها ـ سازمان آتش نشاني
۱)
پيش ‌بيني ماموريت مقابله و رفع آلودگي شهرهاي داراي واحدهاي صنعتي شيميايي و پاسخ اوليه به حوادث آنها،
۲)
پيش‌ بيني سامانه رصد و پايش و تشخيص و هشدار آلودگي ‌هاي شيميايي شهري،
۳)
سازماندهي و اختصاص جان ‌پناه‌ هاي مجهّز در برابر تهديدات و مخاطرات شيميايي در مراكز جمعيّتي مجاور با تأسيسات شيميايي،
۴)
طرح ‌ريزي و اجراي عمليات اطفاي حريق، رفع آلودگي شيميايي، مديريت اجساد و ضايعات و پسمانداري موقّت در حوادث شيميايي،
۵)
برنامه ‌ريزي و اجراي آموزش تخصّصي و تجهيز و بروزرساني تجهيزات آتش ‌نشاني و خدمات ايمني كشور براي مقابله حوادث شيميايي،
۶)
تهيه طرح ‌هاي پاسخ پدافندي به حوادث شيميايي شهري و تمرين و رزمايش،
چ )
سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
۱)
تهيه طرح‌ هاي عملياتي پدافند شيميايي و فرماندهي صحنه مقابله با حوادث شيميايي در سطح استان و شهرستان،
۲)
آموزش، تمرين، رزمايش، و ارتقاء آمادگي‌ هاي پدافند شيميايي شهري و استاني و مراكز صنعتي شيميايي،
۳)
ايفاي نقش قطب درماني، پژوهشي وآموزشي مصدوميت‌ هاي شيميايي كشور ـ دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج)،
۴)
طرح ‌ريزي و اجراي عمليات پايش، كشف و سنجش، رفع آلودگي شيميايي در صحنه،
۵)
تقويت و ارتقاء توانمندي‌ يگان‌ هاي سوم خرداد و ۲۴ بعثت سپاه پاسداران بعنوان يگان‌ هاي احتياط عمل‌ كلي قرارگاه در سطح ملي،
۶)
تقويت و ارتقاء توانمندي‌ يگان‌ هاي جنگ نوين مستقر در استان ‌ها بعنوان يگان‌ هاي احتياط عمل ‌كلي قرارگاه استاني،
۷)
كمك به امداد و نجات مصدومين شيميايي در حوادث و مخاطرات شيميايي،
تبصره
: در شرايط‌ِ جنگي، نحوه اقدام و امدادرساني نيروهاي مسلح تابع دستورالعملي است كه توسط ستاد كل تهيه و ابلاغ مي‌ شود.
ح )
ارتش
۱)
تقويت و ارتقاء توانمندي‌ يگان‌ هاي جنگ نوين مستقر در استان ‌ها بعنوان يگان‌ هاي احتياط عمل‌ كلي قرارگاه استاني،
۲)
كمك به درمان تخصصي مصدومين شيميايي،
۳)
كمك به امداد و نجات مصدومين شيميايي در حوادث و مخاطرات شيميايي،
خ )
وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح
۱)
ايفاي نقش مركز احتياط راهبردي پدافند شيميايي كشور،
۲)
ايجاد، راه‌ اندازي و ارتقاء آزمايشگاه‌ هاي تخصّصي مركز اقدام و عمل ‌ِكلي،
۳)
توليد اقلام اساسي و تجهيزات تخصّصي پدافند شيميايي،
د )
وزارت اطلاعات
۱)
رصد و پايش تهديدات شيميايي و اقدامات خرابكارانه زيرساخت‌ هاي شيميايي كشور،
۲)
برآورد تهديداتِ مراكز و تأسيسات شيميايي و تهديدات شيميايي عليه ساير مراكز،
ذ )
سازمان بسيج مستضعفين
۱)
تشكيل گردان ‌هاي پدافند شيميايي بسيجي در استان ‌ها،
۲)
تجهيز و آموزش و آماده بكاري گردان‌ هاي پدافند شيميايي بسيجي،
۳)
مشاركت در امدادرساني و انتقال مصدومين،
۴)
كمك به امنيّت و كنترل عبور و مرور،
۵)
كمك به تخليه و اسكان مردم در حوادث شيميايي،
ر )
نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (ناجا)
۱)
ايجاد امنيّت و كنترل عبور و مرور در مناطق حادثه ديده شيميايي،
۲)
تحديد منطقه در حوادث شيميايي ـ قرنطينه انتظامي منطقه آلوده،
۳)
خودحفاظتي (تجهيز نيروهاي عملياتي به تجهيزات مقابله با حوادث شيميايي)
۴)
سازماندهي، آموزش، تجهيز و ارتقاء توان عملياتي يگاني‌ هاي عملياتي و انتظامي ناجا در منطقه آلوده،
ز )
سازمان انرژي اتمي
۱)
پياده‌ سازي الزامات ايمني و امنيّت و پدافند شيميايي در ذات طرح‌ هاي جديد و توسعه‌ اي حوزه‌ صنايع هسته ‌اي،
۲)
سازماندهي و ارتقاء آمادگي‌هاي مقابله با حوادث شيميايي در صنايع هسته ‌اي،
۳)
اجراي طرح ‌هاي پاسخ به حوادث شيميايي، طرح‌ هاي تداوم كاركرد، كاهش آسيب ‌پذيري، پايداري و ارتقاء تاب ‌آوري صنايع هسته‌ اي در برابر تهديدات و مخاطرات شيميايي و نظارت بر آن،
۴)
ايجاد زيرساخت ‌هاي بهداشتي، درماني مصدوميت ‌هاي شيميايي و ارتقاء نظام امداد، نجات و درمان در مراكز هسته ‌اي،
۵)
انجام آموزش، تمرين و رزمايش برابر طرح ‌هاي پاسخ به شرايط اضطراري،
ژ )
جمعيّت هلال احمر
۱)
جستجو و نجات، جابجايي و اِسكان موقّت مردم در حوادث شيميايي،
۲)
مراقبت جمعي و تأمين و توزيع مايحتاج عمومي مردم،
۳)
كمك به امداد پزشكي و درمان مصدومين شيميايي،
۴)
خودحفاظتي (تجهيز نيروهاي عملياتي به تجهيزات مقابله با حوادث شيميايي)
س )
سازمان حفاظت محيط زيست
۱)
كاهش و مديريت اثرات ناشي از تهديدات و مخاطرات شيميايي بر محيط زيست و زيست‌ بوم‌ هاي منطقه،
۲)
تدوين و اعمال الزامات و استانداردهاي مورد نياز محيط زيست در پدافند شيميايي،
۳)
رصد زيست‌ بوم‌ هاي منطقه حادثه ‌ديده از لحاظ مقدار آلودگي شيميايي و كمك در اقدامات پدافندي به مبادي ذي‌ ربط،
۴)
همكاري و ارائه دستورات فني در حوزه‌ هاي تخصّصي مقابله با حادثه شيميايي با دستگاه‌ هاي مرتبط،
۵)
همكاري با مبادي ذي ‌ربط در امر محصورسازي منطقه ‌آلوده در عرصه‌ هاي محيط‌ زيست،
ش )
وزارت امور خارجه
۱)
جمع ‌آوري ادلّه و پيگيري و دفاع حقوقي پيامد حوادث شيميايي با منشاء تهديدات دشمن از طريق مجامع بين ‌المللي،
۲)
هماهنگي و تعامل بين ‌المللي اطلاع‌ رساني تبعات حادثه به ساير كشورهاي همجوار در حوادث فراملي،
۳)
ايفاي نقش موثّر در پيگيري و دفاع حقوق شهروندان آسيب ‌ديده از آسيب‌ هاي شيميايي دشمن،
۴)
هماهنگي در بهره‌ گيري از ظرفيّت‌ هاي‌ سازمان‌ هاي بين ‎المللي در مقابله با تهديدات شيميايي،
ص )
سازمان صدا و سيما
۱)
آموزش عمومي و اطلاع‌ رساني و آرامش‌ بخشي به مردم براي مقابله و ايجاد آمادگي در برابر تهديدات و حوادث شيميايي،
ض )
مناطق صنعتي/ واحدهاي صنعتي
۱)
فرمانده ارشد/ رئيس منطقه صنعتي (منطقه ويژه يا شهرك صنعتي و مشابه با آن) موظّف به ايجاد و حفظ و كنترل و نظارت بر ايمني و امنيّت و آمادگي عملياتي واحدهاي صنعتي اعم از حفاظت فيزيكي، خودحفاظتي، تعيين سطح‌ِ خطر واحدهاي صنعتي، تعيين وضعيّت منطقه، كنترل پيامدهاي ناشي ازحوادث و تهديدات منطقه صنعتي و هماهنگي بين واحدهاي صنعتي مجموعه است.
۲)
رئيس واحد صنعتي موظّف به ايجاد و حفظ ايمني و امنيّت و آمادگي عملياتي واحد صنعتي اعم از حفظ تأسيسات و تجهيزات، نيروي انساني، حفاظت فيزيكي، كنترل فرايند صنعتي، خودحفاظتي و اقدام مقابله‌ اي، سازماندهي، تجهيز، آموزش، تمرين، رزمايش، فرماندهي، هدايت و راهبري و كنترل پيامد حوادث در سطح واحد صنعتي، پاسخ به حادثه و كنترل پيامدهاي آن در محدوده پرخطر واحد صنعتي و اقدام برابر چرخه عملياتي پدافند شيميايي و تهيه و اجراي طرح ‌هاي؛ تداوم كاركرد، كاهش آسيب ‌پذيري، پاسخ به حوادث، پايداري و ارتقاء تاب ‌آوري، حصول اطمينان از اجرا در واحد صنعتي است.
۳)
فرماندهان و مسئولين سطوح مختلف عملياتي پدافند شيميايي موظّفند به ‌منظور آمادگي در مقابل گسترش احتمالي حادثه و پيامدهاي آن وقوع هر نوع حادثه را به سطوح بالاتر عملياتي اطلاع ‌رساني كنند.
۴)
آموزش، تجهيز، فرهنگ‌ سازي، هشدار، تمرين و مانور مراكز جمعيّتي هم ‌مجاور با مناطق صنعتي يا واحدهاي صنعتي بر عهده رئيس واحد صنعتي و فرمانده ارشد /رئيس منطقه صنعتي (منطقه ويژه يا شهرك صنعتي و مشابه با آن) است.
ط )
سازمان پدافند غيرعامل كشور /قرارگاه پدافند شيميايي
۱)
هدايت و راهبري و فعّال ‌سازي قرارگاه پدافند شيميايي،
۲)
نظارت و كنترل بر تهيه و اجراي طرح‌ هاي مصون‌ سازي در مراكز و تأسيسات شيميايي كشور،
۳)
راهبري و نظارت بر مراكز ملي نظام ايمني و امنيّتي شيميايي كشور،
۴)
طرح ‌ريزي، برنامه ‌ريزي، هدايت و راهبري ايجاد آمادگي و تمرينات و آماده سازي زيرساخت‌ هاي مربوطه در كليه سطوح و لايه‌ ها در برابر تهديدات و مخاطرات شيميايي،
۵)
ارزيابي و حصول اطمينان از اجراي طرح‌ هاي پاسخ و ميزان آمادگي دستگاه‌ هاي اجرايي در برابر تهديدات شيميايي،
۶)
تهيه برآورد سالانه تهديدات و مخاطرات شيميايي كشور و ابلاغ به دستگاه ‌هاي اجرايي،
۷)
بررسي، تصويب و ابلاغ برنامه سالانه آمادگي و رزمايش پدافند شيميايي و نظارت بر اجراي آن،
۸)
راه‌ اندازي مركز عمليات دفاع شيميايي كشور در قالب سامانه فرماندهي وكنترل،
۹)
راهبري و هدايت برنامه‌ اي اكوسيستم پدافند شيميايي كشور،
ماده ۱۵
اَمن‌ سازي و مصون‌ سازي و وظيفه خودحفاظتي (نظام ايمني و امنيّتي) از تأسيسات شيميايي موجود در دستگاه اجرايي در برابر تهديدات و مخاطرات بر عهده رئيس دستگاه اجرايي ذي ‌ربط مي ‌باشد؛ كليه دستگاه ‌هاي اجرايي داراي مراكز و تأسيسات شيميايي حياتي، حساس و مهم موظفند نسبت به تهيه طرح‌ هاي مصون‌ سازي و پاسخ به تهديدات و حوادث شيميايي اقدام نموده و پس از تائيد سازمان آنها را اجرا نمايند.
تبصره ۱
: رزمايش‌ هاي پدافند شيميايي تأسيسات شيميايي حياتي و حساس وفق نظام آمادگي و رزمايش دستگاه‌ هاي اجرايي ـ مصوبه شماره 2088 /1 /160 مورخ 5 /7 /1399 كميته دائمي ـ بصورت سالانه حداقل يكبار برگزار مي ‌شود.
تبصره ۲
: وفق مصوبه شماره 804 /1 /160 مورخ 14 /11 /1394 كميته دائمي، دستگاه‌ هاي اجرايي مكلفند تهديدات و مخاطرات شيميايي و هرگونه حادثه اعم از نشت و يا انتشار مواد شيميايي را بي ‌درنگ از طريق سامانه ‌هاي اَمن به سازمان / قرارگاه گزارش نمايند.
ماده ۱۶
اين نظام ‌نامه براي كليه زيرساخت ها و تأسيسات شيميايي بخش خصوصي نيز لازم الاجراست، سازمان‌ هاي ياد شده موظفند با نظارت و راهبري قرارگاه ملاحظات پدافند غيرعامل را در كليه تأسيسات و فرايندهاي شيميايي خود اِعمال ‌نمايند و دستگاه‌ هاي اجرايي ذي‌ ربط موظّف به كنترل و نظارت بر اجراي تكاليف در حوزه شيميايي براي بخش خصوصي هستند.
ماده 17
سازمان با همكاري دستگاه‌ هاي اجرايي ذي ‌ربط، اصول و قواعد، سند تفصيلي نظام عملياتي پدافند شيميايي، حاوي جزئيات كافي براي اجرايي نمودن اين نظام، طرح‌ هاي عملياتي مربوط به هر يك از مأموريت‌ ها و راهبردها، چارچوب‌ ها و دستورالعمل‌ هاي عملياتي و فنّي مورد نياز اجراي اين نظام را تهيّه، تدوين و به مسئولين و كنش ‌گران ذي ‌نقش ابلاغ مي ‌نمايد.
ماده ۱۸
دستگاه‌ هاي اجرايي موظفند هرگونه قصور و كوتاهي در اجراي اين نظام‌ نامه در زيرساخت ‌ها و مراكز حياتي و حساس و مهم كه احتمال وقوع تهديدات و مخاطرات شيميايي در آن وجود دارد را به سازمان گزارش نمايند؛ سازمان بعنوان راهبر، هادي و ناظر اجراي مقررّات و ضوابط پدافند غيرعامل گزارش تخلّفات صورت گرفته را به مراجع قضايي ذي‌ ربط اعلام مي ‌نمايد.
ماده ۱۹
قوه قضاييه مستنكفين از اين نظام ‌نامه را به تشخيص سازمان، پيگيري قضايي نموده و وفق مقررّات و قوانين امنيّتي و دفاعي، اقدام قضايي مناسب انجام دهد.
ماده ۲۰
سازمان دستگاه‌ هاي اجرايي داراي مراكز و تأسيسات شيميايي را راهبري، هدايت، هماهنگ و كنترل نموده، بر حسن اجراي اين نظام ‌نامه نظارت و اجراي آن را سالانه به كميته‌ ي دائمي گزارش كند.
ماده ۲۱
اين تصويب‌ نامه در بيست ‌و ‌يك ماده و سيزده تبصره و سه پيوست در چهل ‌و‌ نهمين جلسه كميته دائمي به ‌تاريخ سي ‌ام‌ دي ‌ماه سال يكهزار و سيصد و نود و نه هجري ‌شمسي به ‌‌تصويب رسيد.
نظام‌ مصون‌ سازي و عمليات پدافند شيميايي كشور مشتمل بر بيست‌ و ‌يك ماده و سيزده تبصره و سه پيوست كه در تاريخ 30 /10 /1399 در چهل ‌و‌ نهمين جلسه كميته‌ دائمي (شوراي‌ عالي) پدافند غيرعامل كشور به‌ تصويب رسيد، به ‌استناد تبصره‌ يك ماده نه اساسنامه سازمان پدافند غـيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري و فرماندهي كل قوا (مدظله العالي) جهت اجرا ابلاغ مي ‌گردد.
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور: سرلشكر پاسدار محمّد باقري دبير كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور: سرتيپ پاسدار دكتر غلامرضا جلالي رئيس دبيرخانه كميته دائمي: عبدالله جلالي