آيين نامه داخلي شوراي اسلامي شهرستان

هيئت وزيران در جلسه مورخ 24 /1 /1384 بنا به پيشنهاد شماره 909 /ش /4 /الف مورخ 13 /3 /1383 شوراي عالي استانها و به استناد ماده (75) اصلاحي قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران ـ مصوب 1382 ـ آيين ‌نامه داخلي شوراي اسلامي شهرستان را به شرح زير تصويب نمود:

جلسات شوراي اسلامي شهرستان كه در اين آيين ‎نامه شورا ناميده مي ‎شود، در محل شورا واقع در مركز شهرستان تشكيل مي ‎شود و محل ديگري براي تشكيل جلسات رسميت ندارد.

تا زمان اختصاص بودجه كافي براي تهيه محل مستقل، فرمانداري هر شهرستان موظف است در صورت وجود امكانات، محل مناسبي را به منظور تشكيل جلسات و استقرار دبيرخانه در اختيار شورا قرار دهد.

در صورتي كه به دليل بروز حوادث غيرمترقبه برگزاري جلسه در مركز شهرستان به صورت حضوري وجود نداشته باشد، برگزاري جلسات با تشخيص هيئت رئيسه تا رفع موانع در يكي از شهرهاي همجوار يا مركز استان و يا در چهارچوب سياست ها و ضوابط فني عمومي برگزاري جلسات از راه دور و دوركاري كاركنان موضوع ابلاغيه شماره 100576 /99 مورخ 7 /2 /1399 كميسيون عالي امنيت فضاي مجازي كشور، به صورت مجازي (برخط) امكان پذير مي باشد.

نخستين جلسه شورا پانزده روز پس از تشكيل دو سوم شوراهاي اسلامي شهرها و بخشهاي واقع در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار تشكيل مي ‎شود و با حضور حداقل دو سوم مجموع اعضا رسميت مي ‌يابد و فعاليت آن تا پايان دوره فعاليت چهار ساله شوراي اسلامي شهر و روستا ادامه دارد.

در اولين جلسه شورا مسن‌ ترين فرد از اعضاي حاضر به عنوان رئيس سني و جوان ‌ترين اعضاي حاضر به سمت منشي تعيين مي ‌شوند و در جايگاه هيئت رئيسه قرار مي ‌گيرند.

وظايف هيئت رئيسه سني، اداره اولين جلسه اعم از انجام مراسم تحليف و اجراي انتخابات هيئت رئيسه دايم شوراست.

مراسم تحليف بر اساس دستورالعملي كه به تصويب شوراي ‌عالي استانها مي‌ رسد، انجام مي ‌گيرد.

مصوبات شورا كه عمومي بودن آن به تصويب شورا رسيده باشد، بايد به ‎نحو مقتضي به اطلاع عموم برسد.

شورا موظف است هر سال بودجه پيشنهادي خود را طبق مقررات مصوب شوراي عالي استان در مهلت قانوني تهيه و تصويب و براي انجام مراحل قانوني به شوراي اسلامي استان ارسال نمايد.

هيئت رئيسه شورا عبارتند از يك رئيس، يك نايب ‌رئيس و حداقل يك منشي كه به همراه سخنگوي شورا در اولين جلسه با اكثريت مطلق آراي حاضران براي مدت دو سال انتخاب مي ‌شوند.

در غياب رئيس شورا نايب رئيس وظايف و اختيارات او را بر عهده خواهد داشت و در مقابل شورا مسؤول است.

چنانچه هر يك از اعضاي هيئت رئيسه از سمت خود استعفا دهد يا فوت يا سلب عضويت شود، بلا‌فاصله در اولين جلسه شورا كه حداكثر يك ماه بعد تشكيل مي ‌شود، عضو جديد براي همان سمت و براي مدت باقي مانده از دو سال انتخاب خواهد شد.

در صورتي كه هر يك از اعضاي هيئت رئيسه يا سخنگوي شورا استعفا دهد موضوع استعفا در جلسه بعدي شورا طرح و در مورد آن تصميم‌ گيري خواهد شد. در اين فاصله عضو متقاضي استعفا مي‌ تواند انصراف خود را اعلام نمايد.

وظايف و اختيارات رئيس شورا به شرح زير است: 1 ـ مسؤوليت امور اداري و مالي شورا. 2 ـ اداره جلسات شورا و برقراري نظم در جلسات. 3 ـ دعوت از فرماندار، رؤساي دستگاههاي اجرايي، سازمانهاي دولتي و نهادها و تشكلها اعم از دولتي و غيردولتي و ساير اشخاص كه حضور آنها در جلسات شورا يا كميسيونهاي شورا ضروري باشد. 4 ـ دعوت از اعضا و تقسيم كار بين اعضا و كميسيونهاي شورا. 5 ـ ابلاغ و نظارت بر پيگيري مصوبات شورا. 6 ـ معرفي نماينده يا نمايندگان شورا كه از بين اعضا انتخاب مي ‌شوند به مسؤولان اجرايي نهادها و سازمانها. 7 ـ امضاي احكام مسؤول و اعضاي دبيرخانه شورا و كاركنان بر اساس تشكيلات تفصيلي شورا 8 ـ ارسال يك نسخه از مصوبات شورا به شوراي اسلامي استان، نمايندگان حوزه انتخابيه،‌ فرماندار و مسؤولان اجرايي ذيربط ظرف ده روز پس از تصويب. 9 ـ امضاي كليه مكاتبات رسمي شورا. 10 ـ اعلام روز و ساعت تشكيل جلسه بعد، قبل از ختم هر جلسه. 11 ـ ابلاغ كتبي موارد اعتراض و ايراد اعضا كه به صورت روشن به رئيس شورا تقديم شده است به مقامات ذيربط. 12 ـ شركت در جلسات رسمي دستگاههاي كشور اعم از دولتي و غيردولتي در صورت دعوت رسمي. 13 ـ امضاي احكام رؤساي كميسيونها.

وظايف هيئت رئيسه و سخنگوي شورا به موجب دستورالعملي تعيين مي‌ شود كه به تصويب شوراي عالي استانها مي‌ رسد.

به منظور بررسي، اصلاح و تكميل پيشنهادات و نيز تهيه طرحهاي لازم و انجام وظايف قانوني شورا،‌ كميسيونها و كارگروههاي تخصصي تشكيل مي‌ گردند. تعداد، تركيب، چگونگي اداره و وظايف اين كميسيونها به پيشنهاد هيئت رئيسه به تصويب شورا مي‌ رسد.

غيبت از جلسات شورا با اطلاع رئيس شورا و در كميسيونها با اطلاع رئيس كميسيون امكان‌ پذير است.

تشخيص موجه بودن غيبت و تأخير و تعجيل در جلسات رسمي شورا بر عهده اعضاي حاضر و در جلسات كميسيونها با تصويب كميسيون مي ‎باشد و در هر صورت اعلان رسمي با رئيس شورا و كميسيون خواهد بود.

رسيدگي به موجه يا غيرموجه بودن تأخيرها در پايان همان جلسه و غيبت در اولين جلسه بعدي به عمل مي ‎آيد و عضو غايب مي‎ تواند در اين فاصله دلايل خود را مبني بر موجه بودن غيبت به هيئت رئيسه ارايه دهد.

هر عضو شورا مي ‎تواند از مقام خود استعفا دهد. پذيرش استعفا با تصويب اكثريت مطلق آراي حاضران در جلسه امكان پذير است.

عضو متقاضي استعفا بايد تقاضاي خود را با ذكر دلايل به رئيس شورا تقديم نمايد و رئيس شورا آن را در نخستين جلسه علني بعدي شورا در دستور كار قرار دهد و در اين فاصله عضو متقاضي مي‎ تواند اعلام انصراف نمايد.

براي بررسي تقاضاي استعفا ابتدا تقاضا قرائت مي ‎شود، سپس شخص متقاضي يا عضو ديگري به تعيين او حداكثر نيم ساعت دلايل استعفا را مطرح مي ‎نمايد و مخالف يا مخالفان نيز به همان مدت مي توانند صحبت ‎كنند و پس از آن رأي ‎گيري مي ‎شود.

هرگاه تقاضاي استعفاي تعدادي از اعضا به نحوي باشد كه مانع از رسميت جلسه گردد، قابل طرح در شورا نيست.

رئيس شورا موظف است بلافاصله پس از قطعيت يافتن خروج عضوي از شورا به دلايلي نظير استعفا، فوت، جنون و سلب عضويت، مراتب را براي تعيين جانشين وي به فرمانداري و شوراي اسلامي شهر يا بخش مربوط به طور كتبي اعلام نمايد.

در مواردي كه بر اساس قوانين و مقررات نماينده يا نمايندگاني از شورا به ‎عنوان عضو ساير مجامع و شوراها انتخاب مي‎ شوند، نماينده يا نمايندگان ياد شده با تصويب شورا انتخاب و توسط رئيس شورا معرفي مي ‎شوند.

نمايندگان منتخب موظفند گزارش كار خود را در اولين جلسه به آگاهي اعضا برسانند و به صورت كتبي نيز به رئيس شورا ارايه نمايند.

‌ جلسات عادي شورا حداقل هر ماه يك بار تشكيل خواهد شد. جلسات فوق ‎العاده شورا بنا به ضرورت و به درخواست فرماندار يا حداقل يك سوم اعضا يا هيئت رئيسه و با اعلام قبلي و دعوت رئيس تشكيل خواهد شد.

حضور مستمعان در جلسات علني شورا با اجازه رئيس شورا آزاد است.

مستمعان در جلسات بايد نظم جلسات را رعايت كنند و در صورت تخلف به دستور رئيس از سالن اخراج خواهند شد.

دستور جلسات رسمي شورا بايد به ترتيب وصول پيشنهادات، با توجه به ‎اولويتها از طرف هيئت رئيسه تهيه شود و حداقل يك هفته قبل از تشكيل جلسه در اختيار اعضا قرار گيرد.

در صورت تعدد تقاضاها در يك زمان تشخيص اولويت با رئيس شورا خواهد بود.

طرحها و لوايح فوريت‎ دار طبق مقررات مصوب شوراي عالي استانها در دستور جلسه قرار مي‎ گيرد.

با تصويب اكثريت مطلق اعضاي حاضر مي‎ توان موضوع دستور جلسه را براي مدت معيني به تعويق انداخت.

در هر جلسه حداكثر سه نفر از اعضا كه حداقل (48) ساعت قبل از شروع جلسه تقاضاي نطق قبل از دستور نموده ‎اند طبق فهرست تنظيمي حداكثر به مدت ده دقيقه براي هر نفر در حدود وظايف شورا مي‎ توانند نطق قبل از دستور نمايند.

در صورت تعدد متقاضيان با توجه به اولويت ثبت نام ناطقان قبل از دستور تعيين مي ‎شوند.

هر عضوي كه حق نطق قبل از دستور را بيابد، مي تواند تمام يا قسمتي از وقت خود را به عضو ديگري واگذار كند.

رئيـس شـورا مي ‎تواند قبل از ورود در دستور جلسه به مدت حداكثر ده ‎دقيقه در مورد مـسائل مهـم روز شـورا مطـالبي را كـه آگاهـي اعضاي شورا از آن ضروري باشد، به اطلاع اعضا برساند.

اعضاي شورا نسبت به موضوعاتي كه طبق دستور در شورا مطرح مي ‎شود، مي ‎توانند قبل از جلسه به عنوان موافق يا مخالف ثبت نام نمايند. در صورتي كه موافق يا مخالف ثبت نام نكرده باشد، اعضا در جلسه مي ‎توانند نوبت بگيرند و به ترتيب تقدم ثبت نام يا گرفتن نوبت نطق خواهند كرد. اگر هيچ موافقي وجود نداشته باشد، يك مخالف صحبت مي‎ كند و اگر مخالفي وجود نداشت، تنها يك موافق مي ‎تواند صحبت كند.

در صورت صحبت خارج از موضوع، رئيس جلسه به آنها تذكر خواهد داد و در صورت دو نوبت تذكر در نوبت سوم ناطق از ادامه نطق منع خواهد شد.

‌در مورد تقاضاي كفايت مذاكرات يا افزايش مدت شور يا مسكوت ماندن يك پيشنهاد، يك مخالف و يك موافق هركدام تا پنج دقيقه صحبت مي ‎نمايند و سپس رأي گيري مي ‎شود و تصميم اتخاذ شده بلافاصله توسط رئيس جلسه اجرا مي ‎شود.

‌ اخطار راجع به منافي بودن طرحها و پيشنهادها و لوايح با قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، مقررات جاري يا آيين ‎نامه داخلي شورا بر اظهارات ديگر مقدم است.

در صورت توهين به اشخاص حقيقي يا حقوقي، در همان جلسه يا در جلسه بعد، با تشخيص هيئت رئيسه به آنها تا پانزده دقيقه اجازه نطق در دفاع از خود داده خواهد شد.

پيشنهادات ذيل قابل طرح در شورا مي ‎باشد: 1 ـ پيشنهادات شوراهاي اسلامي شهرها و بخشهاي محدوده شهرستان. 2 ـ پيشنهادات دستگاههاي اجرايي شهرستان. 3 ـ طرحهاي اعضا با امضاي حداقل دو نفر از اعضاي شورا.

كليه پيشنهادات و طرحها بايد داراي موضوع و عنوان با تشخيص و دلايل لزوم تهيه باشد.

در خصوص پيشنهادات دستگاههاي اجرايي كميسيونها مي ‎توانند از مسؤولان و مديران دستگاههاي مربوط جهت اداي توضيحات دعوت نمايند و آنان مكلف به حضور مي ‎باشند.

دستگاههاي اجرايي در زمان بررسي طرحها و پيشنهادات با معرفي يك نماينده حق حضور در جلسه شورا را بدون حق رأي خواهند داشت.

شورا موظف است همه ساله در مهلت قانوني طرحهاي عمراني پيشنهادي هر محل را با در نظر گرفتن اولويتها بررسي و در صورت تصويب جهت منظور نمودن در بودجه عمراني شهرستان به فرماندار و شوراي اسلامي استان اعلام نمايد.

هرگاه يك يا چند نفر از اعضاي شورا يا هر يك از شوراهاي اسلامي بخشها و شهرهاي محدوده شهرستان به عملكرد دستگاههاي اجرايي يا عمليات آنان اعتراض داشته باشند، موارد را با ذكر دلايل و به طور روشن و مكتوب به شورا اعلام مي‎ نمايند. پس از بررسي در كميسيون مربوط و اعلام نظر، موضوع در جلسه شورا مطرح و پس از تصويب، موارد از طريق رئيس شورا به مسؤولان مربوط ابلاغ مي ‎گردد.

در صورت بروز اختلاف يا مشكلات بين شوراهاي اسلامي شهرها يا بخشهاي محدوده شهرستان، موضوع با درخواست هر يك از شوراهاي مربوط يا نمايندگان آنها يا فرماندار يا بخشدار در شورا مطرح و بررسي و اقدام به حل و فصل اختلافات با حضور رؤساي شوراهاي مربوط و در صورت لزوم فرماندار يا بخشدار مي‎گردد.

مسؤولان مربوط حق حضور در جلسه شورا و دفاع از خود را دارند و شورا موظف است براي جلسه رسيدگي از آنان دعوت نمايد.

معاون اول رئيس ‎جمهور ـ محمد رضا عارف