نظر مشورتي 7/1403/770 مورخ 1403/11/14 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : به موجب شكايت شاكي عليه دو نفر متهم، در دادگاه بدوي رأي بر محكوميت غيابي متهم رديف اول و محكوميت حضوري متهم رديف دوم صادر شده است. متهم رديف دوم به رأي محكوميت صادره معترض و تقاضاي تجديد نظرخواهي نموده و شعبه تجديد نظر با نقض رأي محكوميت صادره، رأي بر برائت نامبرده صادر نموده است. با توجه به محكوميت غيابي متهم رديف اول، آيا دادگاه تجديد نظر با اختيار حاصل از ذيل بند «ب» ماده 455 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 مي‌تواند نسبت به وي نيز رسيدگي و با وجود شرايط قانوني رأي بر برائت ايشان صادر كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : با عنايت به صراحت حكم مقرر در بند «ب» ماده 455 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و لحاظ وحدت ملاك و الغاء خصوصيت از آن (از حيث عدم ضرورت درخواست تجديد نظرخواهي محكوم‌عليه)، حكم مذكور در بند «ب» ماده 455 قانون موصوف از جهت عدم ضرورت تجديدنظرخواهي محكوم‌عليه، اصولا استثنائي بر حكم مقرر در ماده 435 اين قانون است؛ بنابراين در فرض سؤال كه رأي نسبت به يكي از متهمان حضوري و نسبت به متهم ديگر غيابي بوده و پرونده با تجديدنظرخواهي متهم كه رأي نسبت به وي حضوري است در دادگاه تجديدنظر مطرح گرديده و اين دادگاه، رأي دادگاه نخستين را نقض و متهم را تبرئه كرده است، چنانچه دادگاه تجديد نظر متهم غايب را نيز بي‌گناه تشخيص دهد، قابليت واخواهي حكم غيابي توسط او، مانع اعمال اطلاق بند «ب» ماده 455 نيست.