مصوبه سازمان ملي استاندارد در خصوص دستورالعمل نحوه ارزيابي وسايل نقليه درجه دو توليد داخل

هدف هدف از تدوين اين دستورالعمل تعيين رويه مشخص ارزيابي انطباق وسايل نقليه‌ اي است كه داراي تأييديه معتبر در زمان توليد بوده؛ ولي به سبب برخي عيوب امكان عرضه به ‌صورت وسيله نقليه نو توليد فاقد عيب را ندارند.

دامنه كاربرد اين دستورالعمل شامل كليه وسايل نقليه داخلي نو توليد قبل از عرضه به بازار در گروه‌هاي M، N، O، L و T مطابق تعاريف استانداردهاي ملي ايران به شماره ۶۹۲۴، ۷۵۵۸ و ۱۳۲۵۹ مي ‌باشد.

يادآوري - اين دستورالعمل مشمول وسايل نقليه مستعمل و همچنين وسايل نقليه داراي عيوب ايمني نمي ‌گردد.

مسئوليت اجرا، اطلاع ‌رساني و نظارت مسئوليت اجرا و اطلاع رساني اين دستورالعمل بر عهده ادارات كل استاندارد استان­ ها مي باشد. نظارت بر حسن اجراي اين دستورالعمل بر عهده دفتر تخصصي ذي­ ربط در معاونت ارزيابي انطباق كالا و نظارت بر اجراي استاندارد است.

قوانين مرتبط

۴ قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد مصوب يازدهم مهرماه يك هزار و سيصد و نود و شش مجلس شوراي اسلامي.

۴ قانون ارتقا كيفي توليد خودرو و ساير توليدات صنعتي مصوب ۱۳۸۹ مجلس شوراي اسلامي.

۴ قانون ساماندهي صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۱ مجلس شوراي اسلامي.

تعاريف در اين دستورالعمل، واژه‌ ها و اصطلاحات با تعاريف زير به كار برده مي ‌شوند:

۵سازمان: منظور، سازمان ملي استاندارد ايران است.

۵ دفتر تخصصي: منظور، دفتر ارزيابي انطباق صنايع حمل ‌و نقل و ماشين ‌آلات در معاونت ارزيابي انطباق كالا و نظارت بر اجراي استاندارد مي ‌باشد.

۵ اداره كل: منظور، اداره كل استاندارد استان محل توليد خودرو است.

۵ شركت بازرسي: منظور، شركت بازرسي است كه با دامنه هر يك از استانداردهاي ملي مرتبط از مركز ملي تأييد صلاحيت ايران گواهينامه تأييد صلاحيت اخذ نموده است.

۵ وسيله نقليه نو توليد: منظور، وسيله نقليه ‌اي كه به هنگام تحويل به مصرف‌كننده بيش از نود و نه كيلومتر طي مسافت نكرده باشد.

مطابق تعريف بند(ظ) ماده 2 آيين نامه اجرايي قانون حمايت از مصرف كنندگان خودرو موضوع مصوبه 7415 /ت 51681 هـ مورخ 28 / 1 / 1395 هيئت وزيران

۵ وسيله نقليه درجه ­دو: وسيله نقليه داراي تأييديه معتبر در زمان توليد كه به دليل پيدا نمودن برخي عيوب ظاهري و يا عملكردي مطابق اظهار خودروساز، امكان ارائه به‌عنوان وسيله نقليه نو توليد فاقد عيب را ندارد.

5 سيستم‌ هاي اصلي خودرو: به مجموعه اركان اصلي خودرو شامل شاسي، بدنه، زير بدنه نگهدارنده، قواي محركه، سيستم انتقال قدرت، محورها، سيستم فرمان، سيستم ترمز، دسته سيم اصلي وسيله نقليه، سيستم مالتي پلكس، چراغ‌ ها و ساير سيستم‌ هاي مشمول استانداردهاي اجباري، سيستم‌هاي اصلي اطلاق مي‌ شود.

Under body

5 سيستم‌ هاي تكميلي وسيله نقليه: به‌ تمامي سيستم‌ هاي برقي يا مكانيكي كه به ‌صورت انتخابي توسط سازنده بر روي وسيله نقليه نصب مي‌ شوند از قبيل سيستم‌ هاي مالتي مديا، كروز كنترل، گرم‌ كن و سردكن صندلي، دوربين پيرامون وسيله نقليه و نظاير آن، اطلاق مي ‌گردد.

option

5عيوب ايمني: به هر گونه عيب وسيله نقليه يا هر يك از سيستم‌ هاي اصلي كه باعث خروج از شرايط اوليه استفاده شده و ايمني آن را به مخاطره مي‌ اندازد، عيوب ايمني اطلاق مي‌ گردد.

5 عيوب عملكردي: به هر گونه نقص، ايراد و خلأ در وسيله نقليه كه منجر به عدم عملكرد صحيح حداقل يكي از سيستم‌ هاي اصلي يا تكميلي وسيله نقليه شود، اطلاق مي ‌گردد.

۵ عيوب ظاهري: به هر گونه عيب در مشخصات ظاهري خودرو كه ايمني آن را به مخاطره نمي ‌اندازد؛ ولي از نظر مصرف‌ كننده ايراد محسوب شده و باعث نا رضايتي گردد، گفته مي ‌شود.

5 قطعات اصلي: قطعات و سيستم ‌هاي استفاده شده در فرايند توليد وسيله نقليه است كه از تأمين‌ كنندگان و توليدكنندگان مشخصي تهيه شده و داراي درجه كيفي ممتاز خودروساز مي ‌باشد.

Original Equipment Manufacturer (OEM

5 تجاري ‌سازي: مجموعه عمليات تعيين شده و تحت كنترل كه توسط سازنده پس از تكميل فرايند ساخت محصول و اطمينان از انطباق محصول با مجموعه الزامات فني و سيستمي و قبل از عرضه به نمايندگي‌ هاي مجاز انجام مي ‌گردد، اطلاق مي ‌شود.

شرح اقدامات

۶ اقدامات سازنده

1-1-6 سازنده بايد براي تعيين و طبقه‌ بندي وسيله نقليه درجه ‌دو دستورالعمل داخلي تهيه نمايد. دستورالعمل مذكور بايد دربرگيرنده موارد ذيل باشد: الف) عدم مغايرت مفاد آن با الزامات اين دستورالعمل؛ ب) تعيين و تفكيك دلايل درجه‌ دو بودن يك محصول؛ پ) شرح اقدامات اجرايي واحد توليدي براي خودروهاي درجه ‌دو؛ ت)عارضه يابي توليد خودروي درجه‌ دو و اقدامات اصلاحي براي كاهش نرخ توليد ساليانه آن.

يادآوري - بررسي و اجراي دستورالعمل سازنده، در ارزيابي تطابق توليد هر نوع خودرو مطابق الزامات بند ۶-۴-۲ دستورالعمل «نحوه صدور گواهينامه تأييد نوع و كنترل فرايند تطابق توليد وسايل نقليه توليد داخل» به شماره ۲۲۵/۱۳۱/د كنترل مي ­گردد.

2-1-6 عيوبي كه در طول فرايند توليد ايجاد مي‌ گردد بايد قبل از تجاري ‌سازي با عمليات بازكاري رفع گردد و وسيله نقليه ‌اي كه اين فرايند بر روي آنها انجام مي‌گيرد درجه ‌دو محسوب نمي ‌گردند.

Rework

۳-۱-۶ وسايل نقليه ‌اي كه پس از تجاري ‌سازي بنا به دلايل مختلف داراي يكي از عيوب ايمني طبق كاربرگ شماره يك گرديده‌ اند، در صورت عدم امكان رفع آن عيوب بايد به نحو مقتضي از فرايند عرضه به مصرف ‌كننده خارج شود.

يادآوري - چنان‌ كه رفع برخي از عيوب ايمني مستلزم تعويض، برش و جوشكاري قطعات اصلي شاسي و بدنه، شاسي ‌كشي و مانند آن باشد، وسيله نقليه امكان عرضه عمومي به بازار ندارد.

4-1-6 در صورتي ‌كه وسيله نقليه پس از تجاري‌سازي داراي يكي از عيوب ايمني يا عملكردي طبق كاربرگ شماره يك بوده به ‌نحوي‌ كه رفع آن مستلزم تغيير و جايگزيني قطعه، سيستم يا مجموعه فني مجزا باشد، بايد با قطعات اصلي تعويض شده و رفع عيب گردد. اين وسايل نقليه پس از رفع عيب درجه‌ دو محسوب نشده و عرضه عمومي آنها بلا مانع است.

يادآوري – در صورتي ‌كه بنا به اسناد و دلايل موجه از سوي سازنده كه مورد تأييد سازمان نيز قرار گرفته باشد، تأمين قطعات اصلي امكان ‌پذير نباشد، مشروط به اينكه قطعات تعويضي واجد استانداردها و الزامات تعيين شده باشند، وسيله نقليه درجه ‌دو محسوب مي ‌گردد.

5-1-6 در صورتي ‌كه رفع عيوب ايمني و عملكردي با تعويض و اصلاح قطعات امكان ‌پذير نباشد، وسيله نقليه امكان عرضه عمومي به بازار ندارد.

6-1-6 در صورتي‌ كه وسيله نقليه داراي يكي از عيوب ظاهري طبق كاربرگ شماره يك باشد به ‌نحوي ‌كه با تعويض قطعه امكان رفع عيب ميسر نباشد، محصول به‌ عنوان وسيله نقليه درجه ‌دو محسوب مي‌ گردد.

7-1-6 توليدكنندگان مكلف ‌اند فهرست وسايل نقليه درجه‌ دو را با ذكر نوع عيب در قالب كاربرگ «اظهاريه» به شماره مدرك 3- 272 / 131/ك به اداره كل اعلام نمايند.

يادآوري - مطابق بند 9 ماده 40 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد، هر گونه اظهار انطباق خلاف واقع در اين‌ خصوص داراي ضمانت اجرايي جزائي مي ‌باشد.

۸-۱-۶ توليد كنندگان مكلف‌اند پس از تأييد نهايي فهرست وسايل نقليه درجه ‌دو از سوي سازمان، نوع عيب را در اسناد فروش هر خودرو درج نمايند.

۶ اقدامات شركت بازرسي

1-2-6 شركت بازرسي پس از ارجاع موضوع از طريق اداره كل، بايد عيوب اعلام شده از سوي سازنده را با الزامات قيد شده در اين دستورالعمل تطبيق داده و شماره شاسي‌ هايي كه درجه‌ دو محسوب نمي ‌شوند را با ذكر دليل به توليد كننده و اداره كل اعلام نمايد.

۲-۲-۶ شركت بازرسي بايد طبق كاربرگ شماره دو نسبت به بازرسي ظاهري از وسايل نقليه كه مطابق اظهاريه سازنده و الزامات اين دستورالعمل درجه ‌دو محسوب مي ‌گردند، اقدام و نتايج آن را به اداره كل اعلام نمايد.

۶ اقدامات اداره كل

۱-۳-۶ اداره كل نتايج بررسي و بازرسي اعلام شده از سوي شركت بازرسي را بررسي و در صورت لزوم نسبت به انجام بازرسي از خودروها اقدام مي ‌نمايد.

۲-۳-۶ اداره كل باتوجه‌ به نتايج بند ۶- ۳- ۱، فهرست وسايل نقليه تأييد شده و وسايل نقليه تأييد نشده با ذكر نوع عيب را به دفتر تخصصي اعلام مي ‌نمايد.

۶ اقدامات دفتر تخصصي

1-4-6 فهرست وسايل نقليه تأييد شده از طريق دفتر تخصصي جهت شماره‌ گذاري به مراجع ذي ‌ربط ارسال مي ‌گردد.

۲-۴-۶ جهت پيگيري ضمانت اجراي موضوع ‌بند ۹ ماده ۴۰ قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد، دفتر تخصصي فهرست وسايل نقليه تأييد نشده را به مراجع ذي ‌صلاح منعكس مي ‌نمايد.

مستندات مرتبط ۱-۷ دستورالعمل صدور گواهي تأييد نوع و كنترل تطابق توليد خودرو به شماره ۲۲۵ / ۱۳۱/د.

بايگاني سوابق كليه مدارك و سوابق مربوط به اجراي اين دستورالعمل، به مدت پنج سال نگهداري شود.

گيرندگان مدرك معاونت‌ هاي ستادي، پژوهشگاه و ادارات كل استاني

پيوست‌ها

10 پيوست شماره يك: كاربرگ "دسته‌ بندي عيوب ايمني، عملكردي و ظاهري". ص1 ادامه در متن و تصوير

10 پيوست شماره دو: كاربرگ "چك ‌ليست بازرسي فيزيكي وسيله نقليه". ص1 ادامه در متن و تصوير

10 پيوست شماره سه: كاربرگ "روند نماي نحوه ارزيابي انطباق وسيله نقليه درجه ‌دو". ص1 ادامه در متن و تصوير

مدارك منسوخ شده در اين دستورالعمل كاربرد ندارد.

اين دستورالعمل در چهارصد و هفتاد و ششمين (۴۷۶) جلسة كميته تخصصي مورخ ۲۷/ ۰۶/ ۱۴۰۲ به تصويب رسيد.