رأي شماره 359281 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال بخشنامه شماره 1097/500 مورخ 1394/10/5 معاون آموزشي و دبير شوراي آموزش پزشكي و تخصصي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در خصوص آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه دندانپزشكي/ پزشكي

هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي * شماره پرونده: هـ ت/ 0200379 *شماره دادنامه سيلور: 140331390000359281 تاريخ: 1403/02/17 * شاكي: آقاي فرهاد محمدي * طرف شكايت: 1 ـ رئيس جمهور 2 ـ وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال بخش نامه شماره 1097/500 مورخ 1394/10/5 معاون آموزشي و دبير شوراي آموزش پزشكي و تخصصي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در خصوص آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه دندانپزشكي/ پزشكي ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت 1 ـ رئيس جمهور 2 ـ وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: بخش نامه شماره 1097/500 مورخ 1394/10/5 جناب آقاي دكتر/ سركار خانم دكتر… رئيس محترم انجمن علمي… سلام عليكم همان گونه كه مستحضريد برنامه هاي تحول و نوآوري آموزش علوم پزشكي در راستاي پاسخ گويي به نيازهاي جامعه و به منظور بهره مندي از ظرفيت كليه بخش هاي كشور در اعتلاي آموزش پزشكي، در حال اجرا است. در اين زمينه بهره مندي از ظرفيت هاي نهادهاي غيردولتي از توسعه آموزش علوم پزشكي كشور يكي از محورهاي مهم اين برنامه بود كه مورد توجه ويژه قرار گرفته است. مسلماً انجمن هاي علمي و ساير گروه ها دانش محور فعال در عرصه علوم پزشكي به عنوان بازوي مشورتي نظام سلامت كشور در تحقق اهداف اين برنامه ها داراي نقش بي بديل و حائز اهميت مي باشند كه بايد به آن توجه شود. تجربه ساليان گذشته گواه اين مطلب است كه توجه به نحوه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي كشور نقش چشمگيري در ارتقا كمي و كيفي اين انجمن ها داشته و به طبع آن در اعتلاي نظام سلامت كشور نيز مؤثر خواهد بود. در همين راستا و با توجه به بند 1 ماده 3 مصوبه (262) دويست و شصت و دومين جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي پس از برگزاري جلسات متعدد با صاحب نظران بازنگري شده و به تأييد وزير محترم بهداشت درمان و آموزش پزشكي رسيده است. لذا ضمن ارسال يك نسخه از آيين نامه مذكور، خواهشمند است دستور فرماييد اجراي مفاد اين آيين نامه در انجمن علمي مربوطه با هماهنگي دبيرخانه كميسيون انجمن هاي علمي گروه پزشكي وزارت بهداشت، پيگيري و گزارشي از اقدامات انجام شده به معاونت آموزشي ارسال گردد . توفيق همگان را در اعتلاي نظام سلامت كشور از خداوند متعال خواستارم. دكتر باقر لاريجاني ـ معاون آموزشي و دبير شوراي آموزش پزشكي و تخصصي ** [تصوير آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي موضوع بند 1 ماده 3 مصوبه دويست و شصت و دومين جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به انضمام دادخواست تقديم شده و در پرونده قابل رويت مي باشد.] اجمالاً: ماده 2 ـ زمان برگزاري مجمع عمومي با دستور انتخابات با توجه به مدت اعتبار پروانه فعاليت انجمن هاي علمي گروه پزشكي (3 سال)، هيات مديره انجمن بايد 6 ماه قبل از اتمام مهلت قانوني نسبت به معرفي كميته انتخابات به دبيرخانه كميسيون اقدام نمايند. ماده 4 ـ شرايط انتخابات در انجمن هاي جديدالتأسيس 1/3 هيات موسس موظف است حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از اخذ موافقت تأسيس انجمن از كميسيون، نسبت به برگزاري اولين مجمع عمومي عادي اقدام و انتخابات انجمن را برگزار نمايد در غير اين صورت مجوز مربوطه لغو و هر هيات موسس ديگري نيز مي تواند درخواست تشكيل آن انجمن را نمايد. در اين صورت هيات موسس قبلي حق هيچ گونه اعتراضي نخواهد داشت. ماده 5 حدفاصل شرايط تشكيل كميته انتخابات در هر انجمن 6 ماه قبل از پايان اعتبار پروانه فعاليت در هر دوره به، كميته انتخابات هيات مديره و بازرسان جديد تشكيل و طي نامه اي رسمي به دبيرخانه كميسيون معرفي مي گردند... ماده 6 ـ جدول زمان بندي برگزاري مجمع عمومي انتخابات ... ماده 7 ـ شرايط فراخوان ثبت نام كانديداي انتخابات ... 3/7 - ذكر مدارك لازم شامل رئوس مهم ترين سوابق علمي و اجرايي (رزومه)، برنامه پيشنهادي، تصوير كارت ملي، صفحه اول شناسنامه (در صورت داشتن توضيحات صفحه آخر نيز ارائه گردد) و يك قطعه عكس جديد. ماده 8 ـ شرايط كانديداتوري انتخابات ... تبصره 2 ـ هر فرد به طور هم زمان حداكثر در هيات مديره 2 انجمن مي تواند عضو باشد اما محدوديتي در عضويت انجمن به عنوان عضو پيوسته يا وابسته وجود ندارد. *دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: بر اساس بخشنامه مورد اعتراض معاونت آموزشي انتخاب اعضاي هيات مديره انجمن هاي علمي گروه هاي دندانپزشكي/ پزشكي را ملزم به رعايت آيين نامه انتخابات نموده است كه مغاير قانون و خارج از وظايف سازمان ها مشتكي عنه مي باشد. انجمن علمي گروه دندان پزشكي/پزشكي به عنوان يك سازمان مردم نهاد داراي شخصيت حقوقي مستقل غيردولتي، غيرانتفاعي، غيرسياسي با انجام فعاليت داوطلبانه و اختياري، با گرايش علمي اجتماعي و… بر اساس اساسنامه مدون، رعايت چهارچوب قوانين جاري كشور گسترش و تقويت هماهنگي بين اعضاء، مردم و دولت، اطلاع رساني و آگاه سازي جلب مشاركت هاي مردمي كه بر اساس قوانين مدني و تجارت فعاليت مي نمايند و بودجه انجمن ها از طريق پرداخت حق عضويت اعضا و كمك هاي مردمي و در برخي موارد با كمك سازمان هاي دولتي يا تركيبي از اين روش ها تأمين گردد؛ بنابراين درج و اعمال شرايط موضوع مواد 2، 4، 5 و 6 آيين نامه معترض عنه تحديد حدود محسوب و نياز به اجازه مقنن دارد و محتاج نص و نوعي قانون گذاري است. بر اساس قانون ممنوعيت به كارگيري اسامي، عناوين و اصطلاحات بيگانه مصوب 1375/9/14 و آيين نامه اجرايي آن براي مقامات مذكور در ماده 1 و دستگاه هاي موضوع ماده 2، استفاده از واژه هاي بيگانه در آيين نامه مورد اعتراض از قبيل كانديداتوري، كميته، كميسيون، وب سايت، رزومه و … ممنوع است. بر اساس اصل 141 قانون اساسي و ماده واحده قانون ممنوعيت تصدي بيش از يك شغل مصوب 1371/10/11 هر شخص مي تواند تنها يك شغل دولتي را عهده دار شود بنابراين تضييق يا توسيع آن به عضويت هر فرد در هيات مديره دو انجمن آن هم غيردولتي موضوع تبصره 2 ماده 8 آيين نامه مورد اعتراض خارج از صلاحيت و حدود اختيار سازمان طرف شكايت مي باشد. بر اساس بخشنامه هاي شماره 309628 مورخ 99/6/17 و 394695 مورخ 1399/12/9 سازمان اداري و استخدامي كشور كامل دريافت كپي مدارك هويتي توسط دستگاه هاي اجرايي از خدمت گيرندگان ممنوع اعلام گرديده است ليكن به موجب مفاد بند 3 ماده 7 آيين نامه مورد اعتراض دريافت كپي كارت ملي و صفحات شناسنامه براي نامزدها الزام و تجويز شده است. الزام به اجراي آيين نامه در دانشگاه هاي علوم پزشكي سراسر كشور فراتر از قانون و در واقع وضع و تأسيس قانون جديدي است. * در پاسخ به اخطاريه ارسالي معاونت حقوقي و امور مجلس وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي اعلام نموده است: 1 ـ شكايت مطروحه داراي شؤون و جنبه علمي و آموزشي است و ديوان عدالت اداري صلاحيت رسيدگي ندارد. 2 ـ برابر ماده 1 مصوبه نحوه تشكيل و صدور انجمن هاي علمي و ادبي و هنري مصوبه دويست و شصت و دومين جلسه مورخ 7/1378 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، تأسيس انجمن هاي علمي و ادبي و هنري و موافقت نهايي با تشكيل آنها و صدور مجوز تأسيس و تجديد پروانه و نظارت بر حسن انجام كار آنها بر حسب مورد بر عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالي، بهداشت درمان و آموزش پزشكي و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است 3 ـ به استناد ماده 3 مصوبه مذكور، اساسنامه اين انجمن ها و هرگونه تغيير در مواد آن بايد به تصويب وزارت مربوطه برسد. و مطابق ماده 4 مصوبه، رسيدگي به درخواست تأسيس انجمن هاي مذكور و بررسي صلاحيت علمي و عمومي هيات مؤسس و هيات مديره و تصويب آنها با كميسيوني است كه تحت نظر وزير مربوطه تشكيل مي گردد. 4 ـ مطابق تبصره 1 ماده 1 آيين نامه نحوه تشكيل و شرح وظايف كميسيون موضوع ماده چهار مصوبه مذكور كه به تصويب وزارت علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي و فرهنگ و ارشاد اسلامي رسيده، رسيدگي به امور انجمن هاي علمي گروه پزشكي با كميسيون انجمن هاي علمي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي مي باشد و منطبق با ماده 2 آيين نامه ياد شده، كميسيون از 7 يا 9 نفر به انتخاب وزير مربوط تشكيل مي شود. 5 ـ برابر ماده 30 آيين نامه مذكور وظايف كميسيون شمرده شده و مطابق تبصره 2 ماده 10 آيين نامه، هيات مديره انتخابي انجمن هاي علمي پس از تأييد كميسيون انجمن هاي علمي رسميت مي يابد. 6 ـ بنا به وظايف محوله در راستاي سامان دهي انجمن هاي علمي گروه پزشكي، ضرورت نظارت بر روند برگزاري انتخابات هيات مديره انجمن ها، آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي با در نظر گرفتن شرايط و ضوابط انجمن هاي علمي كشورهاي منطقه و توسعه يافته اساسنامه انجمن هاي علمي و ساير ضوابط جاري تدوين و تصويب گرديده است. 7 ـ در خصوص اعتراض شاكي به مواد 2، 4، 5 و 6 آيين نامه مورد اعتراض شايان ذكر است ماده 2 در ارتباط با زمان برگزاري مجمع عمومي با دستور انتخابات است با توجه به اينكه مدت پروانه صادره براي انجمن ها 3 سال ا ست به انجمن اعلام شده لازم است 6 ماه قبل از پايان پروانه اقدامات لازم را براي برگزاري مجمع عمومي معمول نمايند ماده 4 در خصوص شرايط انتخابات در انجمن هايي كه موافقت تأسيس انجمن را به دست آورده اند به اين انجمن ها فرصت داد تا 6 ماه پس از اخذ موافقت نسبت به برگزاري اولين مجمع عمومي عادي اقدام نمايند ماده 5 در خصوص نحوه تشكيل كميته انتخابات و ماده 6 پيرامون جدول زمان بندي برگزاري انتخابات است كه در راستاي اجراي مفاد مصوبه نحوه تشكيل و صدور انجمن هاي علمي و ادبي و هنري مصوبه دويست و شصت و دومين جلسه مورخ 1370/8/7 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و آيين نامه نحوه تشكيل و شرح وظايف كميسيون موضوع ماده 4 مصوبه مذكور تدوين و ابلاغ شده است. 8 ـ به كارگيري كلمات غير فارسي در متن آيين نامه با توجه به اين كه معادل فارسي آن يافت نگرديد و از كلمه مصطلح كه در احكام وزارتي و ساير مكاتبات اداري سراسر كشور استفاده شده ولي اين موضوع در ويرايش و اصلاح آيين نامه و به خصوص آيين نامه انتخابات الكترونيك به طور يقين مورد نظر قرار خواهد گرفت. 9 ـ دريافت تصوير كارت ملي توسط كميته انتخابات خود انجمن با هدف احراز و تأييد هويت فرد نامزد انتخابات انجام مي گردد. 10 ـ در مورد امكان انتخاب فرد به عنوان رئيس هيات مديره انجمن بيش از 2 انجمن، به موجب ماده 126 قانون تجارت كسي نمي تواند مديريت عامل بيش از 1 شركت را داشته باشد با وحدت ملاك از ماده مزبور و از آنجا كه بررسي و تصويب دستورالعمل هاي كامل روش هاي اجرايي و ضوابط مورد عمل كميسيون و اجراي آن بر عهده كميسيون انجمن هاي علمي است، موضوع در كميسيون مطرح شد و با توجه به اهميت موضوع پس از تصويب در كميسيون در آيين نامه يادشده درج گرديده است. پرونده شماره هـ ت/0200379 مبني بر درخواست ابطال آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي (موضوع نامه شماره 1097/500 مورخ 1394/10/5 معاون آموزشي و دبير شوراي آموزش پزشكي و تخصصي)، در جلسه مورخ 1403/2/3 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي مورد رسيدگي قرار گرفت و اكثريت بيش از سه چهارم اعضاء به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي نمودند: رأي هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي اولاً: به موجب ماده (1) مصوبه «نحوه تشكيل و صدور تأسيس انجمن هاي علمي و ادبي و هنري» مصوب جلسه 262 مورخ 1370/8/7 شوراي عالي انقلاب فرهنگي: «تأسيس انجمن هاي علمي وادبي و هنري و موافقت نهايي با تشكيل آن ها و صدور مجوز تأسيس و تجديد پروانه و نظارت بر حسن انجام كار آن ها بر حسب مورد بر عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالي، بهداشت، درمان وآموزش پزشكي و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است». ماده (4) مصوبه مذكور اشعار مي دارد: «رسيدگي به درخواست تأسيس انجمن هاي مذكور و بررسي صلاحيت علمي و عمومي هيأت مؤسس و هيأت مديره و تصويب آن ها با كميسيوني است كه تحت نظر وزير مربوط تشكيل مي گردد.» و ماده (5) همان مصوبه نيز تصويب آيين نامه در خصوص تركيب كميسيون ماده (4) و شرح وظايف كميسيون و چگونگي تشكيل هيأت بررسي تخلفات انجمن ها ونحوه رسيدگي به تخلفات و تعطيل موقت، لغو پروانه و انحلال انجمن ها را به وزراي فرهنگ و آموزش عالي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و فرهنگ ارشاد اسلامي محول نموده است. ثانياً: در اجراي احكام پيش گفته، «آيين نامه نحوه تشكيل و شرح وظايف كميسيون موضوع ماده 4 مصوبه دويست و شصت و دومين جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي» در سال 1371 به تصويب وزراي ذيربط رسيده است و بر مبناي بند (1) ماده (3) آيين نامه مزبور، «بررسي و تصويب دستورالعمل ها و روش اجرايي و ضوابط مورد عمل كميسيون و اجراي آن پس از تأييد وزير ذيربط» در شمار وظايف كميسيون انجمن هاي علمي وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي باشد. بنا به مراتب فوق و با توجه به اينكه مقرره مورد اعتراض به تأييد وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نيز رسيده است و با لحاظ استدلال مقرر در رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140231390002191040 مورخ 1402/8/23 ، آيين نامه انتخابات انجمن هاي علمي گروه پزشكي (موضوع نامه شماره 1097/500 مورخ 1394/10/5 معاون آموزشي و دبير شوراي آموزش پزشكي و تخصصي) در حدود اختيارات مرجع وضع مصوِّب آن بوده و مغايرتي با قوانين و مقررات مورد استناد شاكي نداشته و قابل ابطال نمي باشد. اين رأي به استناد بند «ب» ماده (84) قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10 ) ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض بوده و پس از قطعيت، براساس ماده (93) قانون مذكور در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري مهدي فرد محمديان