رأي شماره 3106262 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع اعلام تعارض آراء صادره از شعب 51 و 58 بدوي ديوان عدالت اداري

شماره 0100018ـ0100016ـ0100017 - 1403/12/27 بسمه تعالي مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با شماره دادنامه 140331390003106262 مورخ 1403/12/21 با موضوع: «اعلام تعارض در رابطه با موضوع احتساب شغل آتش نشاني به عنوان مشاغل سخت و زيان آور، آراء صادره از شعب ديوان عدالت اداري مبني بر ورود شكايت صحيح و منطبق با موازين قانوني است» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . معاون قضايي هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين تاريخ دادنامه: 1403/12/21 - شماره دادنامه: 140331390003106262 شماره پرونده: 0100018 ـ 0100017 ـ 0100016 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري اعلام كنندگان تعارض: آقايان فضل اله كرداريان نجف آبادي، مجيد جعفري و حسنعلي رفاهيتي نجف آبادي موضوع: اعلام تعارض در آراي صادر شده از سوي شعب ديوان عدالت اداري گردش كار: در رابطه با موضوع احتساب شغل آتش نشاني به عنوان مشاغل سخت و زيان آور با توجه به نظريه قبلي كميته استاني مشاغل سخت و زيان آور مبني بر عدم تشخيص شغل مذكور به عنوان سخت و زيان آور، شعب ديوان عدالت اداري آراي متعارض صادر كرده اند . بعضي از شعب با استدلال اين كه شكات جزء كاركنان رسمي و قطعي آتش نشان بوده، مشمول قانون كار نمي باشد از طرف ديگر كميته استاني قبلاً شغل آتش نشان را سخت و زيان آور تشخيص نداده و مادامي كه رأي مذكور نقض نشده باشد، صدور رأي مجدد كميته استاني قابليت اجرايي نداشته لذا حكم به رد شكايت صادر نموده اند . بعضي ديگر از شعب ديوان با استدلال اين كه هرچند كه كميته استاني قبلاً شغل آتش نشان را سخت و زيان آور تشخيص نداده است و تا زماني كه رأي مذكور نقض نشده باشد، رأي جديد كميته استاني قابليت ترتيب اثر ندارد وليكن با توجه به اين كه قانونگذار در ماده 84 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران شغل آتش نشان را سخت و زيان آور محسوب نموده است و نيازي به طرح مجدد در كميته استاني نمي باشد، لذا حكم به ورود شكايت صادر نموده اند . مفاد آراي موضوع تعارض به قرار زير است : الف: 1ـ شعبه 51 بدوي ديوان عدالت اداري در رسيدگي به دادخواست آقايان مهرداد منظري و اسماعيل حيدري به خواسته الزام (اداره كل تأمين اجتماعي اصفهان) به احتساب سنوات خدمت در مشاغل سخت و زيان آور براي مشمولين قانون كار و الزام خوانده رديف دوم (شهرداري نجف آباد) به فراهم نمودن شرايط لازم براي بهره مندي اينجانب از مزاياي مشاغل سخت و زيان آور به موجب دادنامه هاي شماره 9909970957701033 مورخ 1399/3/6 و 9909970957701062 مورخ 1399/3/7 به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است : " در خصوص دادخواست مطروحه با عنايت به مفاد دادخواست تقديمي ضمايم و مستندات پيوست و لوايح دفاعيه طرف هاي شكايت هر چند كه مشاغل شاكي توسط كميته هاي استاني مشاغل سخت و زيان آور در سال هاي 1385 و 1395 به عنوان سخت و زيان آور شناخته نشده است، ليكن مطابق نظريه مؤخر كميته استاني به تاريخ 1398/1/28 مورد تأييد قرار گرفته است و مطابق دادنامه شماره 780 ـ 787 ـ 800 [9310090905800787 ـ 9310090905800788 ـ 9310090905800800] مورخ 1393/4/23 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، به دليل قطعيت آراي قبلي كميته، نظريه مؤخر صادره قابليت ترتيب اثر ندارد. اما با توجه به اين كه قانونگذار در ماده 84 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران دولت را موظف نموده است كه مشاغل آتش نشان و پرتوكاري اشعه را جزء مشاغل سخت و زيان آور محسوب كند، علي هذا شكايت شاكي را نسبت به مواردي كه مطابق ليست ارسالي كارفرما به عنوان آتش نشان اشتغال به كار داشته موجه و قانوني دانسته حكم به ورود شكايت به استناد موارد مذكور و جزء (ب) تبصره2 ماده 76 قانون تأمين اجتماعي صادر و اعلام مي نمايد. ليكن براي ساير عناوين در موقعيت كنوني به دليل عدم مطابقت با ليست ارسالي و نيز عدم احراز اشتغال شاكي در مشاغل سخت و زيان آور رأي به رد شكايت صادر و اعلام مي گردد. اين رأي در اجراي مقررات ماده 65 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجديدنظر ديوان مي باشد ." آراي مذكور به موجب دادنامه هاي 1399/6/1 صادره از شعبه 18 تجديدنظر ديوان عدالت اداري مورد تأييد قرار گرفت . 2 ـ از طرفي شعبه 48 بدوي ديوان عدالت اداري نيز در رسيدگي به دادخواست آقاي رشيد يزداني به خواسته احتساب سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زيان آور به موجب دادنامه شماره 9909970904404323 مورخ 1399/10/9 به شرح زير به ورود شكايت رأي صادر كرده است : " در خصوص دادخواست شاكي به طرفيت خواندگان به خواسته احتساب سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زيان آور (آتش نشان)، از توجه به رونوشت مدارك شاكي، رأي كميته استاني، لايحه دفاعيه خواندگان مبني بر اين كه از تاريخ رأي كميته استاني (1398/1/28) شغل شاكي سخت و زيان آور شناخته مي شود. لحاظ 1389/3/10 و 95 ـ 1389/3/17 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري مبني بر صلاحيت تأمين اجتماعي در احراز شرايط مربوط به اشتغال در مشاغل سخت و زيان آور، اين كه شغل آتش نشان وفق ماده 84 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران سخت و زيان آور بوده و نياز به طرح در كميته استاني ندارد، دعوي شاكي را وارد دانسته و به استناد مواد 10 و 65 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به ورود شكايت در حد احكام و قراردادهاي شاكي به عنوان راننده آتش نشان صادر و اعلام مي نمايد. رأي صادره ظرف 20 روز از ابلاغ قابل تجديدنظرخواهي در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري مي باشد ." رأي مذكور به موجب دادنامه شماره 140031390000706060 مورخ 1400/3/22 صادره از شعبه 18 تجديدنظر ديوان عدالت اداري مورد تأييد قرار گرفت . ب: 1ـ از سوي ديگر شعبه 58 بدوي ديوان عدالت اداري در رسيدگي به دادخواست آقايان فضل اله كرداريان نجف آبادي و حسنعلي رفاهيتي نجف آبادي به خواسته الزام به احتساب سنوات خدمت در مشاغل سخت و زيان آور براي مشمولين قانون كار (الزام خوانده رديف اول (اداره كل تأمين اجتماعي استان اصفهان) به احتساب شغل آتش نشاني در زمره مشاغل سخت و زيان آور طبق قانون مصوب مجلس شوراي اسلامي و الزام خوانده رديف دوم (شهرداري نجف آباد) به فراهم نمودن شرايط لازم جهت بهره مندي اينجانب از مزاياي مشاغل سخت 1399/7/1 و 9909970957492149 مورخ 1399/7/1 به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است : " درخصوص شكايت مطروحه به شرح موصوف به طرفيت سازمان تأمين اجتماعي با عنايت به اوراق و محتويات پرونده و با اين استدلال كه تا زماني كه رأي كميته استاني در مشاغل سخت و زيان آور كه قطعيت يافته (آراء مورخ 1395/4/7 و 1385/10/4) نقض نشده اقدام به اخذ رأي مجدد كميته استاني (رأي كميته بدوي استنادي شاكي مورخ 1398/2/19) فاقد وجاهت قانوني است و كماكان آراء سابق الصدور قطعي به قوت خود باقي مي باشد. فلذا ضمن وارد تشخيص ندادن شكايت شاكي و مستنداً به دادنامه شماره 780 ـ 787 ـ 800 [9310090905800787 ـ 9310090905800788 ـ 9310090905800800] مورخ 1393/4/23 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري و مواد 1، 10 (مفهوم مخالف آن) و 65 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به رد شكايت صادر مي شود. اما در خصوص شكايت شاكي به طرفيت شهرداري نجف آباد با توجه به مراتب مذكور و با اين استدلال كه شكايت متوجه طرف شكايت نمي باشد فلذا به استناد بند (پ) ماده 53 قانون فوق الذكر قرار رد شكايت صادر مي شود. آراء صادره ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظر خواهي نزد شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري مي باشد ." آراي مذكور به موجب دادنامه هاي شماره 9909970955603160 مورخ 1399/10/24 و 140031390000665378 مورخ 1400/3/17 صادره از شعبه 15 تجديدنظر ديوان عدالت اداري مورد تأييد قرار گرفت . 2 ـ از طرفي شعبه 49 بدوي ديوان عدالت اداري نيز در رسيدگي به دادخواست آقاي مجيد جعفري به خواسته الزام به احتساب سوابق در مشاغل سخت و زيان آور به موجب دادنامه شماره 9809970903503981 مورخ 1398/11/14 به شرح زير به رد شكايت رأي صادر كرده است : " نظر به اين كه تشخيص سخت و زيان آور بودن يك شغل نيازمند بررسي آن در كميته هاي تشخيص و تطبيق بررسي مشاغل مورد نظر مي باشد و در ما نحن [فيه] شاكي به كميته هاي مربوطه مراجعه ننموده است و بدون رأي كميته امكان عملي اجابت خواسته شاكي وجود ندارد. لذا مستند به ماده 53 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري قرار رد شكايت صادر مي گردد. اين رأي، وفق ماده 65 قانون ديوان، ظرف مدت بيست روز قابل تجديدنظر خواهي در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري مي باشد ." رأي مذكور به موجب دادنامه شماره 9909970956801310 مورخ 1399/6/16 صادره از شعبه 19 تجديدنظر ديوان عدالت اداري مورد تأييد قرار گرفت . با احراز تعارض آرا توسط رئيس ديوان عدالت اداري، پرونده در دستوركار جلسه هيأت عمومي قرار گرفت . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1403/12/21 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي الف. تعارض در آراء محرز است . ب. براساس ماده 84 قانون برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران دولت موظّف است مشاغل آتش نشاني و پرتوكاري اشعه را جزو مشاغل سخت و زيان آور محسوب كند و نظر به اين كه با حكم قانونگذار و شناسايي مشاغل آتش نشاني به عنوان مشاغل سخت و زيان آور نيازي به طرح موضوع در كميته استاني تشخيص مشاغل سخت و زيان آور نيست و اساساً كميته مذكور نيز نمي تواند برخلاف حكم قانونگذار اتّخاذ تصميم نمايد، در نتيجه آراء صادره مبني بر ورود شكايت به شرح مندرج در گردشكار كه متضمن پذيرش مشاغل آتش نشاني به عنوان مشاغل سخت و زيان آور بوده، صحيح و منطبق با موازين قانوني است. اين رأي براساس ماده 89 قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402/2/10 براي شعب ديوان و مراجع اداري و همچنين براي هيأت هاي تخصصي و هيأت عمومي در مورد رسيدگي به ابطال مصوبات موضوع بند 1 ماده 12 اين قانون در ارتباط با آن موضوع لازم الاتباع است . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ احمدرضا عابدي