راي شماره 734 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در خصوص اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب 26، 28 و 38 بدوي با موضوع مزاياي مقرر در بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران قابل تسري به مستخدميني نيست كه پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملياتي اشتغال يافته‌اند، اعم از اينكه مستخدمين فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و يا به هر نحوي از خدمت منفك شده باشند.»

شماره 0003804 – 3 /5 /1401 جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140109970905810734 مورخ 7 /4 /1401 با موضوع «مزاياي مقرر در بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران قابل تسري به مستخدميني نيست كه پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملياتي اشتغال يافته اند، اعم از اينكه مستخدمين فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و يا به هر نحوي از خدمت منفك شده باشند. بنا به مراتب فوق رأي به رد شكايت صادر شده صحيح و منطبق با موازين قانوني است.» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه: 7 /4 /1401 شماره دادنامه: 734 شماره پرونده: 0003804 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري اعلام‌كننده تعارض: آقاي يداله اسمعيلي فرد (مدير كل هيأت عمومي و هيأت‌هاي تخصصي ديوان عدالت اداري) موضوع تعارض: اعلام تعارض در آراء صادر شده از سوي شعب ديوان عدالت اداري گردشكار: در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته الزام سازمان تأمين اجتماعي به برقراري حقوق و مزاياي مناطق عملياتي موضوع بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، شعب ديوان عدالت اداري آراي متفاوتي صادر كرده‌اند. گردش كار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زير است: الف: شعبه 26 بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي حميد اسماعيلي چقابلكي به طرفيت سازمان تأمين اجتماعي و به خواسته الزام به برقراري حقوق و مزاياي مناطق عملياتي و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000618815 مورخ 1400/3/9 به شرح زير، به ورود شكايت رأي صادر كرده است: "نظر به اينكه به موجب بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و تبصره ذيل آن دستگاه‌هاي مشمول موظفند نسبت به صدور احكـام پرداخت براي كاركنان شاغل در مناطق عملياتي دفاع مقدس بر اساس محدوده اعلامي ستاد كل نيروهاي مسلح به سازمان برنامه و بودجه كشور و پس از تأمين اعتبار لازم از سال اول اجراي قانون برنامه ششم توسعه كشور اقدام نمايند و با توجه به اينكه به موجب نامه مورخ 1397/12/29 رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح در خصوص تعيين مناطق عملياتي دفاع مقدس شهر كرمانشاه و بخش مركزي شهرستان كرمانشاه به عنوان منطقه عملياتي تعيين گرديده و با توجه به حكم كارگزيني ارائه شده شاكي در سازمان تأمين اجتماعي شهر كرمانشاه اشتغال به كار دارد. لذا مشمول فوق‌العاده پيش‌بيني شده در بند 1 ماده 68 قانون مديريت خدمات كشوري گرديده و به استناد ماده 10 قانون تشكيلات و آئين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به ورود شكايت صادر و اعلام مي‌شود. رأي صادره وفق ماده 65 قانون تشكيلات و آئين دادرسي ديوان عدالت اداري ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظر خواهي در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري است." رأي مذكور به موجب دادنامه شماره 140031390002124268 مورخ 1400/8/23 صادر شده از شعبه 30 تجديدنظر ديوان عدالت اداري تأييد شده است. ب: شعبه 28 بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي سيد عزيز مستطابي به طرفيت اداره كل تأمين اجتماعي استان خوزستان و به خواسته الزام به پرداخت فوق‌العاده شغل كارمندان شاغل در مناطق جنگ زده، به موجب دادنامه شماره 140031390001147442 مورخ 1400/5/10 به شرح زير به رد شكايت رأي صادر كرده است : "نظر به اينكه حقوق و مزاياي مصرح در بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه صرفاً به شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس تسري پيدا مي‌نمايد و با عنايت به اينكه حسب قانون استفساريه بند (ج) ماده 112 قانون ياد شده و نيز بخشنامه ستاد كل نيروهاي مسلح، بازه زمـاني دفاع مقـدس را از مـورخ 1359/6/31 لغايت 1367/5/27 اعلام نموده‌اند و بر اين اساس حقـوق و مزاياي مـورد نظر به كاركناني پرداخت مي‌شود كه در آن بازه زماني در آن مناطق اشتغال به كار داشته‌اند و با توجه به اينكه شاكي بعد از اتمام دوره دفاع مقدس (تاريخ مذكور) اشتغال به كار يافته لذا مشمول قانون ياد شده نمي‌باشد و پرداخت حقوق و مزاياي مربوطه نيز فاقد توجيه قانوني است. بنابراين شكايت مطروحه غير موجه تشخيص و مستنداً به ماده 10 قانون تشكيلات و آئين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به رد آن صادر و اعلام مي‌گردد. رأي صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري مي‌باشد." متعاقب تجديدنظر خواهي آقاي سيد عزيز مستطابي، شعبه 30 تجديدنظر ديوان عدالت اداري، ضمن پذيرش تجديدنظر خواهي و نقض رأي بدوي، به موجب دادنامه شماره 140031390002124875 مورخ 1400/8/23، به شرح زير به ورود شكايت رأي صادر كرده است: "نظر به اينكه خواسته تجديدنظر خواه اعمال بند (ث) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه بوده و اينكه مطابق اين بند شاغلين در مناطق عملياتي مشمول دريافت مزاياي بند (ث) مي‌باشند لذا صرف نظر از اينكه قانون مورد استناد شعبه بدوي ناظر به بند (ج) ماده 112 بوده، ضمن پذيرش تجديدنظر خواهي مستنداً به ماده 71 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري و تبصره ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه رأي معترض‌عنه نقض و حكم الزام سازمان به پرداخت مزاياي بند (ث) ماده 112 از 1396/1/1 صادر و اعلام مي‌گردد. رأي صادره قطعي است." ج: شعبه 38 بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي كيوان رضايي به طرفيت اداره كل تأمين اجتماعي استان كرمانشاه و به خواسته الزام به برقراري حقوق و مزاياي مناطق عملياتي (جنگي) و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000633890 مورخ 1400/3/10 به شرح زير به ورود شكايت رأي صادر كرده است: "1ـ براساس بند يك ماده 68 قانون مديريت خدمات كشوري «فوق‌العاده مناطق كمترتوسعه يافته و بدي آب و هوا براي مشاغل تخصصي كه شاغلين آن داراي مدارك تحصيلي ارشد و بالاتر مي‌باشند تا به ميزان بيست و پنج درصد امتياز حقوق ثابت و براي ساير مشاغل تا بيست درصد حقوق ثابت هر كدام از كارمندان واجد شرايط پرداخت خواهد شد»,2ـ به استناد بند (ث) مـاده 112 قانون برنامه پنج ساله ششـم توسعه به منظور جبران عقب ماندگي‌هاي استانهاي مناطق عملياتي دفاع مقدس، سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداري استخدامي كشور موظفند اعتبار لازم براي اعمال سقف فوق‌العاده پيش‌بيني شده در بند يك ماده 68 قانون مديريت خدمات كشوري را براي كاركنان شاغل در اين مناطق از سال اول اجراي قانون برنامه تأمين و اعمال نمايند.3ـ بنابر بند (ج) همين ماده، اين دو سازمان يادشده، مكلفند نسبت به صدور احكام پرداخت مزاياي شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس، برابر جداول و ضوابط ابلاغي سال 1376 از سال دوم برنامه ششم توسعه، اقدام نمايند. البته مستفاد از قانون تفسير بند (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه مصوب 1399/9/11 ، مزاياي موضوع اين بند، تنها به مستخدميني تعلق ميگيرد كه از زمان شروع دفاع مقدس به بعد و در زمان جنگ و عملياتهاي امنيتي در آن مناطق اشتغال داشته باشند نه كساني كه بعد از پايان آن دوران در اين مناطق جذب و استخدام شده‌اند. 4ـ مستنبط از تبصره ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه، دستگاههاي غيرمشمول قانون مديريت خدمات كشوري نيز مكلف به پرداخت مزاياي موضوع بندهاي (ث) و (ج) اين ماده مي‌باشند كه مي‌بايست از محل منابع مربوطه خود آن را تأمين نمايند. 5 ـ در همين راستا، ستاد كل نيروهاي مسلح بنابر تكليف مقرر در بند الف اين ماده مبني بر تعيين محدوده مناطق عملياتي، ابتدائاً طي مصوبه شماره 3610/1333/28 مورخ 1396/9/28 خطاب به رئيس سازمان برنامه و بودجه، فهرست اين مناطق را تصويب نمود اما متعاقبا طي مصوبه شماره 3610/02/1333/128 مورخ 1399/6/3 مصوبه يادشده را نسخ و فهرست جديدي ارائه داده است. باتوجه به موارد فوق: الف) درخصوص بخش نخست خواسته خواهان مبني بر پرداخت فوق العاده مناطق كمترتوسعه يافته بر مبناي بند (ث) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه از سال 1396 به بعد: با نظر به اينكه اولاً خواهان مستخدم رسمي سازمان تأمين اجتماعي بوده است و ثانياً منطقه محل خدمت وي (اهواز) بنابر بند 2 مصوبه اخير ستاد كل نيروهاي مسلح، عملياتي و جنگي محسوب شده است و ثالثاً مستند به دادنامه شماره 164 مورخ 1370/12/20 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، عدم تأمين اعتبار، مسقط حق خواهان و تكليف دستگاه نخواهد بود درنتيجه خواسته فوق از ابتداي سال 1396 موجه تشخيص و حكم به ورود شكايت صادر ميگردد. لازم به توضيح است از آنجا كه مستند به احكام كارگزيني موجود در پرونده، مدرك تحصيلي خواهان، كارشناسي ارشد مي‌باشد. لذا سقف فوق‌العاده يادشده قابل پرداخت به وي 25 درصد ميباشد." متعاقب تجديدنظر خواهي از سوي اداره كل تأمين اجتماعي استان كرمانشاه، شعبه 25 تجديدنظر ديوان عدالت اداري، ضمن نقض رأي بدوي، به موجب دادنامه شماره 140031390001694607 مورخ 1400/7/10، به شرح زير به رد شكايت رأي صادر كرده است: "حقوق و مزاياي موضوع بند «ث» ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه به شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس قابل پرداخت مي‌باشد و با توجه به اينكه ستاد كل نيروهاي مسلح بازه زماني 1395/6/31 لغايت 1367/5/27 را به عنوان بازه زماني دفاع مقدس اعـلام نموده بنابراين حقوق و مزاياي فوق به كاركناني قابل پرداخت است كه در آن بازه زماني در آن مناطق خدمت نموده‌اند و با توجه به اينكه شاكي بعد از تاريخ‌هاي فوق استخدام شده است و در زمان استخدام محل خدمت نامبرده جزو مناطق عملياتي نبوده لذا پرداخت حقوق و مزاياي موضوع خواسته به مشاراليه مبناي قانوني ندارد. با توجه به مراتب فوق اعتراض تجديدنظر خواه وارد تشخيص ضمن نقض دادنامه تجديدنظر خواسته حكم بر رد شكايت صادر و اعلام مي‌گردد. رأي صادره قطعي است." د: شعبـه 26 بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي شاهرخ هاشمـي به طرفيت اداره كل تأمين اجتماعي استان كرمانشاه به خواسته الزام به برقراري حقوق و مزاياي مناطق عملياتي (جنگي) و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000617791 مورخ 1400/3/9، به شرح زير به ورود شكايت رأي صادر كرده است: "نظر به اينكه در اجراي بندهاي (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران براي كاركنان شاغل در مناطق عملياتي دفاع مقدس بر اساس محدوده اعلامي ستاد كل نيروهاي مسلح به سازمان برنامه و بودجه و پس از تأمين اعتبار از سال اول اجـراي قانون برنامه ششم توسعه فوق‌العاده پيش‌بيني شده در بند 1 ماده 68 قانون مديريت خدمات كشوري قابل پرداخت مي‌باشد و با توجه به اينكه نامه شماره 2420/3/12/79 مورخ 1397/12/25 رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح شهر كرمانشاه و بخش مركزي شهرستان كرمانشاه به عنوان منطقه عملياتي اعلام گرديده و با توجه به احكام كارگزيني شاكي در شهر كرمانشاه اشتغال به خدمت داشته بنابراين شكايت مطروحه وارد تشخيص به استناد مواد 10، 11 و65 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به ورود شكايت صادر و اعلام مي‌شود. رأي صادره وفق ماده 65 قانون تشكيلات و آئين دادرسي ديوان عدالت اداري ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظر خواهي در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري است." متعاقب تجديدنظـر خواهـي از سوي اداره كل تأمـين اجتماعي استان كرمانشاه، شعبه 25 تجديدنظر ديوان عدالت اداري، ضمن نقض رأي بدوي، به موجب دادنامه شماره 140031390001694472 مورخ 1400/7/10، به شرح زير به رد شكايت رأي صادر كرده است: "حقوق و مزاياي موضوع بند «ث» ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه به شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس قابل پرداخت مي‌باشد و با توجه به اينكه ستاد كل نيروهاي مسلح بازه زماني 1395/6/31 لغايت 1367/5/27 را به عنوان بازه زماني دفاع مقدس اعلام نموده بنابراين حقوق و مزاياي فوق به كاركناني قابل پرداخت است كه در آن بازه زماني در آن مناطق خدمت نموده‌اند و با توجه به اينكه شاكي بعد از تاريخ‌هاي فوق استخدام شده است و در زمان استخدام محل خدمت نامبرده جزو مناطق عملياتي نبوده لذا پرداخت حقوق و مزاياي موضوع خواسته به مشاراليه مبناي قانوني ندارد. با توجه به مراتب فوق اعتراض تجديدنظر خواه وارد تشخيص ضمن نقض دادنامه تجديدنظر خواسته حكم بر رد شكايت صادر و اعلام مي‌گردد. رأي صادره قطعي است." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/4/7 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي الف. تعارض در آراء محرز است. ب. اولاً براساس ماده 112 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1395 و بندهاي (ث) و (ج) آن: «به منظور جبران عقب‌ماندگيهاي استانهاي مناطق عملياتي دفاع مقدس: ... ث) سازمان برنامه و بودجه كشور و سازمان اداري و استخدامي كشور موظّفند اعتبار لازم را براي اعمال سقف فوق‌العاده پيش‌بيني شده در بند (1) ماده (68) قانون مديريت خدمات كشوري براي كاركنان شاغل در اين مناطق از سال اول اجراي قانون برنامه تأمين و اعمال نمايند. ج) سازمان برنامه و بودجه كشور و سازمان اداري و استخدامي كشور مكلّـفند نسبت به صدور احكـام پرداخت مزاياي شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس برابر جداول و ضوابط ابلاغي سال 1376 سازمان امور اداري و استخدامي كشور از سال دوم اجراي قانون برنامه اقدام نمايند» و براساس قانون تفسير بند «ج» ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1399 مقرر شده است كه منظور از شاغلان مناطق عملياتي دفاع مقدس موضوع بند (ج) ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395/12/14، كلّيه مستخدماني هستند كه از زمان شروع دفاع مقدس در آن مناطق اشتغال داشته يا دارند و با توجه به اينكه براساس بند (الف) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران، ستاد كل نيروهاي مسلّح موظّف شده است تا محدوده مناطق عملياتي دفاع مقدس را به سازمان برنامه و بودجه اعلام نمايد و رئيس ستاد كل نيروهاي مسلّح به موجب بند 3 نامه شماره 3610/02/1333/128 مورخ 1399/6/3 كه در اجراي حكم مقرر در بند قانوني مذكور و در مقام تعيين محدوده‌ مكاني و زماني مناطق عملياتي صادر شده دوران دفاع مقدس را از 1359/6/31 تا 1367/5/27 اعلام كرده است، بنابراين قانون تفسير بند «ج» ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1399 و نامه مذكور رئيس ستاد كل نيروهاي مسلّح دلالت بر اين دارند كه مزاياي مقرر در بندهاي (ث) و (ج) ماده (112) قانون برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران قابل تسري به مستخدميني نيست كه پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملياتي اشتغال يافته‌اند، اعم از اينكه مستخدمين فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و يا به هر نحوي از خدمت منفك شده باشند . بنا به مراتب فوق، آراي شماره 140031390001694472 مورخ 1400/7/10 و شماره 140031390001694607 مورخ 1400/7/10 (صادر شده از شعبه 25 تجديدنظر ديوان عدالت اداري) كه در مقام رسيدگي به شكايات افراد دسته اخيرالذكر بر رد شكـايت اصدار يافته‌اند، در اين حد صحيح و منطبق با موازين قانوني هستند. اين رأي به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 براي شعب ديوان و ساير مراجع اداري در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين