مصوبه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در خصوص دستورالعمل صدور پروانه فعاليت موسسات فرهنگي و نظارت بر آنها

مقدمه به استناد مواد (۲۳) و (۲۴) ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها، مصوب مورخ 1375/08/08 و الحاقيه مصوب جلسه (۵۲۰) و اصلاحيه مصوب جلسه (۵۳۴) شوراي عالي انقلاب فرهنگي و در اجراي مصوبه مورخ 1397/06/04 شوراي راهبري توسعة مديريت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در خصوص ساماندهي مجوزهاي اين وزارت خانه؛ «دستورالعمل صدور پروانة فعاليت مؤسسات فرهنگي و نظارت بر آنها» به شرح زير ابلاغ مي شود:

تعاريف:

۱ ـ مؤسسة فرهنگي: مركز، مؤسسه، كانون يا انجمن فرهنگي؛ تشكيلاتي است كه با اهداف و مقاصد فرهنگي، اعم از انتفاعي يا غيرانتفاعي، به مسئوليت اشخاص واجد شرايط حقيقي يا حقوقي (دولتي، عمومي يا خصوصي) براي فعاليت در يك يا چند قلمرو فرهنگي، هنري، قرآن و عترت (ع)، سينمايي و سمعي و بصري، مطبوعاتي و اطلاع رساني، رسانه هاي ديجيتال و بازي هاي رايانه اي؛ با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و ثبت در ادارة ثبت شركت ها شكل مي گيرد.

۲ ـ مؤسسة تك منظوره: مؤسسه اي است كه در قلمرو يك فعاليت فرهنگي تأسيس مي شود.

۳ ـ مؤسسة چند منظوره: مؤسسه اي است كه در قلمرو بيش از يك فعاليت فرهنگي تأسيس مي شود.

۴ ـ قلمرو فعاليت: شامل چند موضوع فعاليت مرتبط با يك حوزة تخصصي است. (۷) قلمرو وجود دارد كه عبارتند از: فرهنگي، هنري، مطبوعاتي، قرآن و عترت (ع)، سينمايي، رسانه هاي ديجيتال و بازي هاي رايانه اي.

۵ ـ مؤسس(مؤسسان): اشخاصي كه تأسيس و شكل گيري مؤسسه را بر عهده دارند.

۶ ـ وزير: وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي.

۷ ـ وزارت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

۸ ـ هيأت: هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي يا هيأت هاي متناظر (موضوع تبصرة ذيل بند (۴) اين دستورالعمل)

۹ ـ دبيرخانه: دبيرخانة هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي يا هيأت هاي متناظر.

۱۰ ـ موافقت اصولي: معرفي نامه اي به «ادارة ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري» است كه پس از موافقت هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي (يا هيأت هاي متناظر) با تأسيس مؤسسه، صادر مي شود و متقاضي (۶) ماه فرصت دارد تا با ثبت مؤسسه در ادارة مذكور، مدارك خود را به وزارت ارسال نمايد.

۱۱ ـ پروانه فعاليت: سندي كه پس از ارسال مدارك مبني بر ثبت مؤسسه در «ادارة ثبت شركت ها و مؤسسات غير تجاري» و درج آگهي در روزنامة رسمي، صادر مي شود. فعاليت مؤسسه پس از دريافت آن و طي شرايط و ترتيبات مقرر در اين دستورالعمل و سامانه، مجاز خواهد بود.

۱۲ ـ واحد تخصصي: كلية واحدهايي كه نظر كارشناسي آنها در خصوص مجوز موضوع فعاليت، نافذ و تعيين كننده بوده و مجوز مؤسسات تك منظوره را صادر مي كنند يا در تأييد مجوز مؤسسات چند منظوره دخيل هستند.

۱۳ ـ اداره كل استان: اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان محل تأسيس مؤسسه.

۱۴ ـ ضوابط: ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها، مصوب مورخ 1375/08/08 شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

۱۵ ـ سامانه: «سامانة صدور مجوز تأسيس مؤسسات فرهنگي» به نشاني www.maraakez.ir است كه از پنجرة واحد مجوزهاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به نشاني http://sso.samandehi.ir نيز در دسترس است.

شرايط لازم مدير مسئول و مؤسسان :

۱ ـ تابعيت جمهوري اسلامي ايران.

۲ ـ نداشتن سوء پيشينة كيفري مؤثر به تأييد مراجع ذي ربط و برخورداري از حسن شهرت.

۳ ـ محجور نبودن و عدم ورشكستگي به تقلب و تقصير.

۴ ـ دارا بودن حداقل (۲۷) سال سن.

۵ ـ انجام خدمت وظيفة عمومي و يا اراية برگ معافيت دائم (براي آقايان).

۶ ـ دارا بودن امكانات كافي مناسب به تشخيص وزارت.

۷ ـ دارا بودن مدرك كارشناسي يا معادل آن به تشخيص مراجع ذي ربط.

۸ ـ صلاحيت علمي و تخصصي يا تجارب كافي متناسب با موضوع فعاليت.

۹ ـ دارا بودن شش ماه سابقة مؤثر فعاليت در مؤسسات و مراكز فرهنگي چند منظوره (براي تقاضاي مؤسسة چند منظوره).

درخواست متقاضيان خارجي مقيم ايران، طبق «آيين نامة اجرايي تأسيس مراكز، ‏انجمن ها وكانون هاي فرهنگي و هنري خارجيان مقيم ايران» مصوب مورخ 1381/03/22 هيأت وزيران مورد بررسي قرار مي گيرد.

مدارك لازم:

۱ ـ عكس پرسنلي.

۲ ـ كارت ملي (پشت و رو).

۳ ـ آخرين مدرك تحصيلي.

۴ ـ مدارك و سوابق مؤثر مربوط به فعاليت فرهنگي.

۵ ـ كارت پايان خدمت يا معافيت دائم وظيفة عمومي (براي آقايان).

۶ ـ گواهي عدم سوء پيشينة كيفري مؤثر (پس از موافقت هيأت با تأسيس مؤسسه و تأييد مركز حراست).

تصاوير مدارك بارگذاري شده در سامانه، بايد رنگي، با جزئيات واضح و از روي نسخه اصلي تهيه شده باشند.

مرجع صدور مجوز تأسيس (موافقت اصولي): هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي، متشكل از افراد ذيل، وظيفة بررسي تقاضاهاي دريافتي و تحقيق و رسيدگي به صلاحيت متقاضيان و مديران مسئول و موافقت با تأسيس مؤسسات فرهنگي و نظارت بر عملكرد آنها و نيز رسيدگي به موارد تخلف و تعليق يا لغو مجوز صادره را بر عهده دارد:

۱ ـ وزير يا نمايندة تام الاختيار وي (رئيس هيأت).

۲ ـ معاونان امور فرهنگي، هنري، مطبوعاتي و اطلاع رساني و رئيس سازمان امور سينمايي و سمعي و بصري.

۳ ـ سه نفر صاحب­ نظر در امور فرهنگي، هنري و سينمايي؛ به انتخاب وزير.

در خصوص مؤسسات تك­منظوره، هيأت هايي متناظر با هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي در واحد تخصصي يا اداره كل استان، عهده دار انجام وظايف مندرج در بند (4) خواهند بود.

فرآيند صدور پروانه فعاليت:

۱ ـ مراجعه به سامانه، تشكيل پروندة الكترونيكي و دريافت نام كاربري و رمز عبور.

۲ ـ ورود به حساب كاربري، تكميل فرم ها، مطالعه و پذيرش قوانين و مقررات مربوطه، بارگذاري مدارك لازم (طبق بند ۳ اين دستورالعمل) و ارسال درخواست، حداكثر ظرف (۱۵) روز از تاريخ دريافت نام كاربري؛ در غير اين صورت، درخواست « بلااثر » تلقي مي شود.

۳ ـ بررسي پروندة الكترونيكي در واحد تخصصي ذيربط.

: در صورت وجود هرگونه نقص در مرحلة بررسي پرونده، موارد براي رفع و ارسال مجدد، به متقاضي اعلام مي­شود و درخواست­ كننده از تاريخ اعلام ­شده در صفحة اختصاصي خود، (15) روز فرصت دارد تا نواقص را برطرف نمايد. در غير اين صورت، تقاضا مختومه خواهد شد.

: در صورتي كه موضوع درخواست، تأسيس مؤسسة تك منظوره است، در هيأت متناظر ذي ربط بررسي مي شود.

: درخواست متقاضيان تأسيس مؤسسات چند منظوره، با توجه به تعداد حوزه هاي تخصصي مورد تقاضا، ابتدا در واحد تخصصي ذي ربط، در مدت حداكثر يك ماه، بررسي و در صورت تأييد به دبيرخانه، جهت طرح در هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي، ارسال مي شود. در صورت عدم تعيين تكليف درخواست طي مهلت ذكر شده، پرونده به صورت خودكار از واحد تخصصي خارج شده و وارد مرحلة بررسي در هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي مي گردد.

۴ ـ تأييد يا رد درخواست توسط هيأت؛ ظرف يك ماه از ورود درخواست به دبيرخانه انجام مي شود.

: در صورت رد درخواست، به هر دليل، متقاضي تا (20) روز مي تواند اعتراض خود را با ذكر دلايل و اراية مدارك در سامانه ثبت نمايد. رأي صادره پس از بررسي اعتراض وارده، قطعي و لازم الاجرا خواهد بود.

۵ ـ در صورت تأييد هيأت، مركز حراست ظرف مدت دو ماه از تاريخ استعلام، در خصوص صلاحيت يا عدم صلاحيت متقاضيان اعلام نظر مي نمايد؛ در صورت عدم دريافت پاسخ، نتيجه استعلام حراست «تأييد صلاحيت» تلقي خواهد شد.

۶ ـ بارگذاري گواهي عدم سوء پيشينة كيفري مؤثر مؤسسان و مديرمسئول.

۷ ـ معرفي مكان و تجهيزات لازم حسب موضوع فعاليت انتخابي.

۸ ـ دريافت فايل متني اساسنامه از سامانه.

۹ ـ بارگذاري فايل متني اساسنامه (يادشده در بند فوق) در سامانة ثبت شركت ها و دريافت اساسنامة تأييد شدة داراي رمزينه (باركد) در دو نسخه از سامانة مذكور.

۱۰ ـ امضاء تمامي صفحات اساسنامه توسط كلية مؤسسان و تحويل نسخة اصلي آن به مبدأ ذي ربط حسب مورد (چند منظوره: دبيرخانة هيأت رسيدگي و تك منظوره: دبيرخانة هيأت هاي متناظر) حداكثر ظرف مدت دو ماه از تاريخ فعال شدن فايل متني اساسنامه طبق مفاد مندرج در بند (۵ - ۹).

۱۱ ـ بررسي و مهر نمودن اساسنامه توسط مبدأ ذي ربط (مذكور در بند فوق)؛ حسب مورد.

۱۲ ـ صدور نامة موافقت اصولي به ادارة ثبت شركت ها جهت ثبت مؤسسه در طي حداكثر مدت شش ماه.

: در صورتي كه در خلال مدت ياد شده (حداكثرشش ماه از تاريخ موافقت اصولي)، مؤسسه ثبت نگردد، مجوز صادره فاقد اعتبار خواهد شد.

۱۳ ـ بارگذاري نتيجة ثبت مؤسسه در قالب فايل الكترونيك روزنامة رسمي كشور و تمامي صفحات اساسنامة داراي مهر و شمارة ثبت شركت ها در سامانه.

۱۴ ـ صدور پروانة فعاليت براي مؤسسه ؛ كه در صفحة اختصاصي مؤسسه در سامانه، قابل دريافت است.

: متقاضي مي تواند از طريق ورود به صفحة اختصاصي خود در سامانه، نتيجة درخواست را پيگيري كند. در برخي مراحل نيز، در صورت لزوم، پيامك و رايانامه براي وي ارسال مي شود.

: مؤسسه موظف است هر (۶) ماه يك بار نسبت به اراية گزارش عملكرد در سامانه اقدام نمايد.

ساير مقررات:

۱ ـ براي تأسيس مؤسسات فرهنگي چند منظوره، تعداد مؤسسان نبايد از سه نفر كمتر باشد؛ اما مؤسسات فرهنگي تك منظوره با دو نفر تأسيس مي شوند.

۲ ـ در خصوص مؤسسات تك منظوره، يك نفر از مؤسسان (به جز مديرمسئول) مي تواند حائز شرايط مندرج در رديف هاي (۴، ۷، ۸ و ۹) بند (۲) دستورالعمل حاضر نباشد (با توجه به اين كه ثبت مؤسسه در ادارة ثبت با حداقل دو نفر مؤسس امكان پذير است).

۳ ـ اشخاص فاقد مدرك تحصيلي كارشناسي معتبر، مي توانند آثار و سوابق فرهنگي و هنري خود را جهت بررسي به دبيرخانة شوراي ارزشيابي هنرمندان ارسال نمايند.

۴ ـ متقاضي، براي شروع مي تواند حداكثر (۱۰) موضوع فعاليت را به ترتيب اولويت از «جدول موضوعات» انتخاب كند.

۵ ـ متقاضي تأسيس مؤسسه مي تواند شخص حقيقي يا حقوقي باشد. اشخاص حقوقي ضمن معرفي نمايندگان حقيقي خود از طريق مكاتبه اي به امضاي بالاترين مقام اجرايي شخص حقوقي، در سامانه، گزينة «وابسته» را انتخاب و اطلاعات مربوطه را تكميل مي نمايند.

۶ ـ استفادة هم زمان از دو قالب تأسيس يا بيشتر ممنوع است؛ همانند «مؤسسة بنياد تاريخ شناسي». بنابراين؛ «مؤسسه» خود يك قالب و «بنياد» قالب تأسيس ديگري است و جزئي از نامگذاري تلقي نمي شود.

۷ ـ استفاده از عناوين داراي بُعد فراشخصي، اجتماعي، ملي و ارزشي؛ مانند بنياد، ملي، بين المللي و... در نامگذاري ممنوع است. اما در صورت اراية اساسنامه در چارچوب اهداف و وظايف وزرات، توسط هيأت بررسي و تصميم­گيري مي شود.

۸ ـ مؤسسات فرهنگي داراي پروانة فعاليت بر اساس اين ضوابط كه نوع فعاليت فرهنگي آنها مشابه يكديگرند، مي توانند با مجوز هيأت، اقدام به تأسيس مجموعة تشكيلات مركزي با عنوان اتحاديه، مجمع، جامعه و يا انجمن نمايند.

۹ ـ لازم است چگونگي اداره و عضوپذيري انجمن هاي فرهنگي، ادبي، هنري در اساسنامه پيش بيني شود.

۱۰ ـ چنانچه محل فعاليت مؤسسة فرهنگي در مدارس، مساجد، حوزه هاي علميه، بقاع متبركه، دانشگاه ها و ساير نهادهاي دولتي و عمومي باشد، نياز به اخذ تأييدية اماكن ندارد.

۱۱ ـ صدور پروانة فعاليت، در صورتي كه تقاضاي فعاليت مؤسسه شامل يك بند از موضوعات فعاليت باشد، بر عهدة مديركل يا سمت همتراز ستادي مرتبط است (در موارد تفويض به استان: مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي ذي ربط)؛ و اگر شامل چند بند از يك قلمرو باشد، معاون وزير؛ و چنانچه شامل قلمروهاي مختلف باشد، بر عهدة دبير هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي خواهد بود.

۱۲ ـ هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي مي تواند با توجه به ضرورت هاي روز، فهرست موضوعات فعاليت ضميمة اين دستورالعمل را اصلاح كند.

۱۳ ـ صدور موافقت اصولي (معرفي نامه به ادارة ثبت شركت ها) ، ظرف زمان تقريبي (۱۲۰) روز صورت مي گيرد و پروانة فعاليت، بدون هرگونه هزينة ريالي، توسط وزارت صادر مي شود.

تغييرات و مسائل نظارتي پس از اخذ پروانه فعاليت:

۱ ـ مدت اعتبار پروانة فعاليت مؤسسة فرهنگي، دائمي است؛ وليكن تداوم آن منوط به نداشتن تخلف و رعايت كامل مفاد اين دستورالعمل بوده و به­صورت برخط از طريق سامانه، قابل اعتبارسنجي است.

۲ ـ مؤسسه پس از تأسيس، براي انجام هر فعاليتي كه نيازمند اخذ مجوز از وزارتخانه است، بايد قبل از انجام آن فعاليت مجوز لازم را اخذ نمايد.

۳ ـ مؤسسه موظف است پروانة فعاليت خود را در معرض ديد عموم مراجعان قرار دهد و تابلوي مناسبي را كه نشان دهندة عنوان كامل ثبت شده، شمارة ثبت و شناسة ملي مؤسسه در ادارة ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري و عبارت «با مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي» باشد، در محل فعاليت خود نصب كند. درج موارد مذكور به همراه نشاني و شمارة تلفن بر روي مهر و سربرگ، محصولات فرهنگي، سايت و شبكة ارتباطي نيز الزامي است.

۴ ـ اعطاي نمايندگي، ايجاد شعبه، فروش، واگذاري و اجاره دادن مجوز، ممنوع است.

۵ ـ مؤسسه موظف است پس از دريافت پروانة فعاليت، به صورت نوبه اي، نسبت به اراية اظهارنامة مالياتي به سازمان امور مالياتي كشور اقدام نمايد.

۶ ـ لازم است مؤسسات فرهنگي صورتجلسة تغييرات ذيل را پس از دريافت تأييدية وزارت، ظرف مدت يك ماه از تاريخ تغيير، در ادارة ثبت شركت ها به ثبت رسانده و آگهي تغييرات در «روزنامة رسمي» را نيز به دبيرخانه ارسال نمايند:

الف : هرگونه تغيير و يا اصلاح مفاد اساسنامه.

ب : تغيير در هيأت مؤسس اعم از ورود و خروج، استعفاء و يا فوت مديرمسئول، مؤسس و يا مؤسسان (در صورتي كه به هر دليل؛ از جمله محكوميت يا حجر مؤسس يا مؤسسان يا مدير مسئول كه قادر به ادامة همكاري و عضويت و انجام وظيفه در مؤسسه نباشد، ساير اعضاء يا مديران يا اشخاص ذي نفع موظفند مراتب را اطلاع دهند).

ج : تغيير نشاني محل اصلي استقرار مؤسسه و ساختمان هاي تابعة داراي مجوز از وزارت.

۷ ـ ميزان اختيارات، مسئوليت ها، تقسيم وظايف، نوع فعاليت و نوع رابطة بين اعضاء مؤسس و همچنين ملاك تصميم گيري ها در مؤسسه بر مبناي اساسنامة مؤسسه است.

۸ ـ اختلاف اعضاء مؤسسه، هيچ گونه ارتباطي با وزارت نداشته و رسيدگي به آن از طريق هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي مقدور نيست.

۹ ـ وزارت مي تواند به صورت دوره اي يا پس از دريافت شكايت يا حسب هر گونه ضرورت، فعاليت مؤسسات فرهنگي را از طريق اخذ مدارك، مستندات، بررسي فعاليت ها، توليدات و خدمات، دفاتر محاسباتي مهر و موم شده و اسناد و مدارك مالي آنها، از طريق مكاتبه يا اعزام بازرس ارزيابي نمايد.

۱۰ ـ علاوه بر عدم رعايت موارد مندرج در اين دستورالعمل، موارد ذيل نيز از مصاديق تخلف محسوب مي شوند:

الف : فعاليت در زمينه هاي مندرج در اساسنامه مؤسسه بدون اعلام قبلي در سامانه و دريافت مجوز خاص (موردي) معتبر.

ب : فعاليت در حيطة موضوع فعاليت هاي مصوب وزارت كه در اساسنامه نيستند؛ به عبارت ديگر تا زمان تأييد افزايش موضوع توسط وزارت و ثبت در ادارة ثبت شركت ها، فعاليت در حيطة آن موضوعات مجاز نخواهد بود.

ج : عدم رعايت قوانين و مقررات كشور و ساير مقررات اعلامي در هنگام ثبت و پيگيري درخواست.

۱۱ ـ در خصوص تخلفات مؤسسات، تصميمات لازم پس از كسب نظر از واحد تخصصي يا اداره كل، بر عهدة مرجع صدور مجوز است و براساس مادة (۱۵) ضوابط، اتخاذ و به مؤسسه ابلاغ مي شود. مؤسسات مي توانند اعتراض خود را ظرف مدت (۲۰) روز با اراية مستندات اعلام نمايند. پس از آن وزارت ضمن بررسي اعتراض، در صورت لزوم، رأي صادرشده را جهت اجرا به مراجع انتظامي و قضايي ابلاغ مي نمايد.

۱۲ ـ تمامي مؤسساتي كه پيش از اين پروانة فعاليت گرفته اند، پس از پايان اعتبار آن، در صورت تطبيق با شرايط مندرج در اين دستورالعمل و با عنايت به بند (۱.۷) پروانة دائم دريافت مي نمايند.

به منظور شفافيت، جلوگيري از تبعيض و اطلاع متقاضيان از تقاضاهاي در نوبت، فهرست متقاضيان پروانه هاي موضوع اين دستورالعمل بر روي سامانه، به صورت برخط، اطلاع رساني مي شود. فهرست پروانه هاي صادر شده نيز بر روي سامانه قابل مشاهده است.

در موارد سكوت، ابهام، نقص يا اجمال در اين دستورالعمل؛ قانون اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مصوب 1365/12/12 مجلس شوراي اسلامي، ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون­ها و انجمن­هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها، مصوب مورخ 1375/08/08 و ساير مقررات مذكور در مقدمة اين دستورالعمل ملاك عمل است.

اين دستورالعمل در (۱۰) بند و (۱۰) تبصره در تاريخ 1399/04/24 به تصويب وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي رسيد و از تاريخ تصويب لازم الاجراست و زين پس؛ كليه مقررات، دستورالعمل ها و شيوه نامه هاي قبلي مرتبط با اين موضوع، خصوصاً «آيين نامة اجرايي ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها مصوب 1375/11/29» و «آيين نامة نظارت و ارزشيابي مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي مصوب 1380/05/15» و «آيين نامة چگونگي نظارت بر عملكرد مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي مصوب 1375/05/27»، ملغي و بلااثر گشته و صدور پروانة فعاليت مؤسسات فرهنگي مطابق با دستورالعمل حاضر انجام مي پذيرد. بديهي است، هرگونه تغيير در مفاد اين دستورالعمل، منوط به طي فرآيند فني و حقوقي لازم از مبادي قانوي ذي ربط (دفتر نوسازي و تحول اداري و دفتر حقوقي و مالكيت فكري) و با تأييد شوراي راهبري توسعة مديريت اين وزارت­خانه خواهد بود.

سيدعباس صالحي