آيين نامه اجرايي بند (ج) تبصره (7) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 كل كشور

هيئت وزيران در جلسه 17 /3 /1402 به پيشنهاد شماره 19132/1 مورخ 12 /2 /1402 وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات (با همكاري سازمان اداري و استخدامي كشور) و به استناد بند (ج) تبصره (7) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 كل كشور، آيين نامه اجرايي بند يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري و ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و نهادهاي عمومي غيردولتي و ساير دستگاه هاي داراي رديف در قانون بودجه سال 1402 كل كشور و دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي غيردولتي و دانشگاه آزاد اسلامي.

قانون: قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي - مصوب ۱۴۰۱-

شورا: شوراي اجرايي فناوري اطلاعات.

وزارت: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات.

سازمان: سازمان اداري و استخدامي كشور.

هيئت (كميته): هيئت موضوع ماده (۱۳) اين آيين نامه.

خدمت هوشمند: خدمتي كه به صورت برخط و بدون دخالت عامل انساني و بدون اخذ هرگونه مدرك از متقاضي خدمت با استفاده كامل از داده و اطلاعات ملي موضوع قانون انجام گردد.

كارگروه: كارگروه تعامل پذيري دولت الكترونيكي موضوع ماده (۳) قانون.

پنجره ملي: پنجره ملي خدمات دولت هوشمند.

پنجره دستگاه: پنجره واحد خدمات هوشمند دستگاه.

دستگاه هاي اجرايي مكلفند تمامي خدمات خود را از طريق پنجره ملي و پنجره دستگاه منطبق با الزامات فني و معماري پنجره ملي و پنجره دستگاه موضوع مصوبات جلسات (۲۴) و (۲۵) شورا و اصلاحات بعدي آن و مفاد اين آيين نامه تا پايان آبان ماه سال ۱۴۰۲ ارائه نمايند.

خدمات مشمول ماده (۲) اين آيين نامه شامل كليه خدمات قابل ارائه به كسب وكارها يا مردم اعم از خدمات منجر به صدور مجوز، پروانه، اجازه نامه، گواهي، جواز، نماد، استعلام، پاسخ به استعلام، موافقت، تأييديه يا ساير عناوين مشابه و خدمات قابل ارايه به كاركنان دستگاه هاي اجرايي است. به منظور تكميل و به روزرساني پايگاه شناسنامه خدمات دولت موضوع رديف (۸) جدول ماده (۱۰) قانون، دستگاه هاي اجرايي مكلفند تا پايان مرداد ماه سال ۱۴۰۲ با همكاري سازمان، نسبت به باز طراحي، احصا و به روزرساني شناسنامه خدمات خود اقدام و براي خدمات فاقد شناسه، از پايگاه مذكور شناسه خدمت دريافت نمايند.

دستگاه هاي اجرايي داراي خدمت يا مجوز فاقد شناسه خدمت، موظفند قبل از ايجاد دسترسي كاربران به خدمت مذكور در پنجره ملي، شناسه خدمت از سازمان اخذ نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مكلفند معماري و طراحي پنجره دستگاه خود را با ضوابط و مقررات اين آيين نامه تطبيق داده و نيازمندي هاي خود براي توسعه از منظر داده ها و اطلاعات يا ويژگي ها و قابليت ها را حداكثر تا پايان تيرماه سال ۱۴۰۲ شناسايي ، پياده سازي و مستقر نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مكلفند پس از اتصال به پنجره ملي، قبل از اجراي هرگونه تغيير در طراحي پنجره دستگاه يا نحوه ارائه خدمت در پنجره ملي، اين تغييرات يا اصلاحات را با هماهنگي سازمان فناوري اطلاعات ايران و رعايت مصوبات جلسات (24) و (25) شورا و اصلاحات بعدي انجام داده و سپس در دسترس كاربران قرار دهند.

به منظور ارائه خدمات يكپارچه به كاربران، تمامي دستگاه هاي اجرايي مكلفند صرفاً با استفاده از ريز خدمات تبادلي (ميكرو سرويس هاي) ورود و احراز هويت يكپارچه و يك باره (اِس اِس اُ) منطبق با استانداردهاي اعلامي وزارت، اجازه ورود كاربران به پنجره دستگاه يا پنجره ملي را پياده سازي و اجرا نمايند.

تمامي دستگاه هاي اجرايي موظفند با رعايت قانون، حداكثر تا پايان شهريور ماه سال 1402، ثبت نام كاربران در پنجره دستگاه خود را صرفاً از طريق خدمات پنجره ملي يا ريز خدمات تبادلي آن اجرايي نمايند و پس از آن حسب نياز، اطلاعات تكميلي را در پنجره دستگاه دريافت نمايند.

به منظور حذف استعلامات غير الكترونيكي و انجام برخط و آني استعلامات براي ارائه الكترونيكي و هوشمند خدمات، تمامي دستگاه هاي اجرايي مكلفند حداكثر تا پايان تيرماه سال ۱۴۰۲، نيازمندي هاي داده و اطلاعات خود را جهت تصويب به كارگروه ارائه نمايند، به نحوي كه كليه استعلامات و تبادل داده ها تا پايان آذرماه سال ۱۴۰۲ به صورت آني و برخط در مركز تبادل اطلاعات به بهره برداري رسيده باشد.كارگروه كاربرگ درخواست هاي واصله را با اولويت در اولين جلسه پس از دريافت هر يك از اعلام نيازمندي ها، مطرح و تصميم گيري مي نمايد.

به منظور احصاي خدمات مشمول هوشمندسازي موضوع اين آيين نامه، تمامي دستگاه هاي اجرايي موظفند حداكثر تا پايان تيرماه سال ۱۴۰۲ حداقل بيست درصد (۲۰%) از خدمات خود را براي هوشمندسازي انتخاب و جهت بررسي و تأييد به هيئت (كميته) اعلام كنند. ويژگي هاي اصلي براي تأييد مصاديق خدمات مشمول هوشمندسازي عبارتند از:

خدماتي كه در اولويت هاي ارزيابي شاخص توسعه دولت الكترونيكي درج شده اند و در مصوبات جلسات شورا ابلاغ شده است.

خدماتي كه براي تكميل پايگاه هاي داده و اطلاعات پايه موضوع ماده (۱۰) قانون ضروري مي باشند.

خدماتي كه براي افراد، خانوارها و كسب و كارها كاربري فراگير داشته باشد.

خدماتي كه حسب قوانين بودجه سنواتي يا ساير قوانين مورد تأكيد قرار گرفته اند.

خدماتي كه دريافت خدمت مستلزم اجراي زنجيره اي از خدمات متوالي در دستگاه هاي ديگر به عنوان پيش نياز دريافت خدمت است.

هيئت (كميته) موظف است ظرف (15) روز كاري نسبت به تعيين تكليف پيشنهادات دستگاه هاي اجرايي و تأييد انطباق مصاديق خدمات با ويژگي هاي مذكور در اين ماده اقدام نمايد.

دستگاه هاي اجرايي مكلفند خدمات موضوع ماده (۷) اين آيين نامه را كه به تأييد هيئت (كميته) رسيده است، به شرح ذيل هوشمند نمايند:

خدماتي كه به صورت كامل، قابليت الكترونيكي شدن را دارند، حسب نوع خدمت به يكي از دو صورت زير هوشمند مي شوند:

خدمات هوشمند مبتني بر درخواست خدمت گيرنده: براي خدماتي كه «درخواست»، عامل شروع فرآيند خدمت است، خدمت گيرنده تنها با يك بار مراجعه به پنجره ملي با درخواست خدمت موردنظر و بدون نياز به درخواست ساير زنجيره خدمات پيش نياز خدمت درخواست شده، پاسخ خود را دريافت مي كند.

خدمات هوشمند مبتني بر استحقاق خدمت گيرنده: براي خدماتي كه خدمت گيرندگان بالقوه در صورت داشتن مجموعه اي از شرايط مستحق دريافت خدمت مي شوند، آن خدمت و ساير زنجيره خدمات پيش نياز خدمت موردنظر، به صورت خودكار و پس از اخذ تأييد كاربر اجرا شده و نتيجه خدمت بدون نياز به درخواست و پيگيري، ارائه مي شود.

خدماتي كه بخشي از فرايند خدمت، غير قابل الكترونيكي شدن است، براي هوشمندسازي لازم است حداقل يك يا چند ويژگي زير را داشته باشند:

درخواست يا تقاضاي خدمت توسط اشخاص پس از احراز هويت مبتني بر پنجره ملي يا بر اساس تحليل داده هاي اشخاص و در اجراي تكاليف قانوني به صورت خودكار توسط دستگاه اجرايي اقدام مي شود.

تمامي داده ها و اطلاعات موردنياز براي ارزيابي قواعد و شرايط اخذ خدمات كاملاً الكترونيكي، آني و برخط و از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات فراهم مي شود.

ارزيابي يا تطبيق داده و اطلاعات كاربر با شرايط و قواعد اخذ خدمت حداكثر به صورت الكترونيكي و آني و برخط انجام شود.

تبادل داده و اطلاعات به منظور هوشمندسازي و حذف اخذ هرگونه اسناد و مدارك از متقاضي خدمات بايد به صورت آني و برخط از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات انجام گرفته و حتي المقدور زمان ارزيابي و تحليل داده ها و داده كاوي بايد كاهش يابد و درنهايت در همان جلسه الكترونيكي درخواست خدمت نهايي شود.

تمامي مداركي كه داراي پايگاه اطلاعات پايه موضوع ماده (۱۰) قانون مي باشند، بايد به صورت الكترونيكي ميان دستگاه هاي اجرايي تبادل شوند. دستگاه هاي اجرايي در پنجره دستگاه يا پنجره ملي حسب مورد با رعايت حريم خصوصي اشخاص فقط مجاز به دريافت شناسه مدرك موردنياز براي انجام الكترونيكي استعلام مي باشند.

اگر در فرايند توليد و ارائه خدمت، بخشي از خدمت بر اساس ويژگي هاي خاص آن به صورت فيزيكي تعريف شده باشد، اجراي هوشمند ساير بخش هاي فرايند خدمت به منزله هوشمندسازي است.

خدماتي كه در فهرست هوشمندسازي دستگاه به تأييد هيئت (كميته) رسيده است، به عنوان اولويت بهينه سازي فرايندها تعيين مي شود. تمامي استعلامات و نيازمندي هاي تبادل داده و اطلاعات مربوط به اين خدمات پس از تصويب كارگروه بايد حداكثر تا مهر ماه سال ۱۴۰۲ با همكاري دستگاه هاي خدمات دهنده و خدمات گيرنده در مركز ملي تبادل اطلاعات به صورت الكترونيكي ارائه شود.

در فرايند بهينه سازي خدمات دستگاه هاي اجرايي، حسب تشخيص نياز به تبادل داده براي خدمت توسط سازمان، سازمان موظف است درخواست استعلام الكترونيكي مورد نياز را به كارگروه اعلام نمايد.

به منظور مشاركت شهروندان در فرايند بهينه سازي و هوشمندسازي خدمات، دستگاه هاي اجرايي موظفند سنجش رضايت شهروندان و ارزيابي كيفيت خدمت ارائه شده را به صورت الكترونيكي و بلافاصله پس از ارائه خدمت انجام دهند.

هيئت (كميته) موظف است سازوكار رضايت سنجي از كيفيت و هوشمندي خدمات را ظرف دو ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه تدوين و ابلاغ نمايد. سازمان و وزارت موظفند امكان دسترسي برخط مردم و سازمان‏هاي نظارتي به نتايج رضايت سنجي را فراهم نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مكلفند بهينه سازي فرايندهاي خود را به گونه اي انجام دهند كه براي هر يك از خدمات مشمول هوشمندسازي در بازه زماني پايان دي ماه سال ۱۴۰۲ تا پايان اسفند ماه سال ۱۴۰۲ شاخص رضايت خدمت گيرندگان (موضوع ماده (۱۰) اين آيين نامه) حداقل بيست درصد (۲۰%) بهبود داشته باشد.

به منظور سنجش پذيري بهينه سازي فرآيندهاي ارايه خدمات هوشمند، دستگاه هاي اجرايي مكلفند:

شاخص هاي بهبود فرايند خدمات مشمول هوشمندسازي و مقادير مورد انتظار اين شاخص ها بعد از هوشمندسازي در زمينه كارايي و اثربخشي را تا پايان شهريور ماه سال ۱۴۰۲ احصا كرده و به تأييد سازمان برسانند.

پيشخوان پايش (داشبورد كنترل) برخط و مبتني بر داده هاي به روز براي نمايش شاخص هاي موضوع بند (۱) اين ماده را تا پايان سال ۱۴۰۲ ايجاد و دسترسي برخط اعضاي هيئت (كميته) به داده ها و پيشخوان (داشبورد) مربوطه را فراهم نمايند.

اقدامات بهينه سازي فرآيندهاي ارائه خدمات هوشمند را به گونه اي شناسايي و اجرا نمايند كه اهداف مورد انتظار در بند (۱) اين ماده در پايان سال ۱۴۰۲محقق شود.

به منظور نظارت بر حسن اجراي اين آيين نامه و تعيين اولويت هاي بهينه سازي و هوشمندسازي، هيئتي (كميته اي) با مسئوليت وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات و عضويت رييس سازمان برنامه و بودجه كشور و رييس سازمان تشكيل مي شود. دبيرخانه اين هيئت (كميته) در وزارت مستقر است.

دستگاه هاي اجرايي موظفند گزارش پيشرفت اجراي اين آيين نامه را به صورت ماهانه به هيئت (كميته) ارائه نمايند. گزارش پيشرفت ارائه دامنه خدمات هوشمند، ميزان پوشش مجوزهاي كسب و كار صادرشده، تحقق استعلامات برخط از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات، كيفيت خدمات ارائه شده در پنجره ملي و پنجره دستگاه و فهرست دستگاه هاي داراي تأخير از اجراي برنامه، هر سه ماه يك بار توسط وزارت و سازمان به رييس جمهور، كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي و رسانه هاي عمومي اعلام مي شود.

رعايت ضوابط امنيتي مراجع ذي ربط در اجراي اين آيين نامه الزامي است.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبر