سازمان انرژی اتمی ایران که در این قانون سازمان نامیده میشود برای استفاده از اشعه و انرژی اتمی در صنایع و کشاورزی و خدمات و ایجاد نیروگاههای اتمی و کارخانههای شیرین کردن آب شور و تولید مواد اولیه مورد نیاز صنایع اتمی و ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای اجرای طرحهای مزبور و همچنین برقراری هم آهنگی و نظارت بر کلیه امور مربوط بانرژی اتمی در کشور تاسیس میگردد.
سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و منحصرا تابع مقررات این قانون و اساسنامه مربوط و آئین نامههای استخدامی و مالی و اداری مخصوص بخود میباشد مگر آنکه در قانونی صراحتا از «سازمان انرژی اتمی ایران» نام برده شده باشد.
وظایف سازمان بقرار زیر است: الف - توسعه و گسترش علوم و فنون اتمی در کشور و ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی در برنامههای توسعه و تحول کشور. ب - انجام مطالعات و تحقیقات لازم در زمینههای مربوط بعلوم و فنون اتمی. ج - اهتمام در کاربرد علوم و فنون اتمی در صنایع و کشاورزی و خدمات. د - ایجاد خدمات فنی مورد نیاز کشور در زمینه علوم و فنون اتمی. ه - انجام بررسیها و عملیات اکتشافی برای تعیین منابع مواد اولیه صنایع اتمی از قبیل سوخت اتمی و مواد رادیواکتیو و بهره برداری از این منابع از طریق استخراج و تخلیص و استفاده از مواد مزبور در صنایع و نیروگاهها و کارخانهها و تاسیسات مختلف اتمی کشور. سازمان موظف است اهتمام خود را برای تامین سوخت اتمی و سایر مواد اصلی مورد نیاز صنایع اتمی کشور با توجه به نیازهای آینده بکار ببرد. و - ایجاد نیروگاههای اتمی و بهره برداری از آنها برای کمک بتامین نیروی برق مورد نیاز کشور. ز - ایجاد تاسیسات شیرین کردن آب شور و بهره برداری از آنها برای کمک به تامین آب مورد نیاز کشور. ح - تولید و توزیع رادیو ایزوتوپها و سایر مواد و تجهیزات مورد نیاز برای کاربرد علوم و فنون اتمی در کشور. ط - ایجاد هم آهنگی و نظارت بر امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور که بوسیله سایر موسسات اعم از دولتی و یا وابسته بدولت و یا غیردولتی انجام میشود و تنظیم مقررات و ضوابط و آئین نامههای مربوط و پیشنهاد آن بمراجع ذیصلاح قانونی برای تصویب. ی - ایجاد ارتباط با مراجع بینالمللی و یا کشورهای خارج در زمینه علوم و فنون و صنایع اتمی بنام دولت ایران. نمایندگی دولت ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی بعهده سازمان خواهد بود. ک - انجام تحقیقات مربوط باستفاده از منابع انرژی موجود در طبیعت که مورد بهره برداری قرار نگرفتهاند و اهتمام در استفاده از تجربیات سایر کشورها در این زمینه از طریق ایجاد ارتباط لازم.
برای انجام وظایف مذکور در ماده 3 سازمان دارای حقوق و اختیارات زیر میباشد:
سازمان میتواند آن قسمت از تشکیلات و ادارات و سازمانهای داخلی یا رشتههای فعالیتهای خود را که مقتضی بداند بصورت موسسات تابع یا شرکت اداره کند و یا در شرکتهای دیگر دولتی یا خصوصی سرمایهگذاری و مشارکت کرده و یا مشارکت و سرمایهگذاری اشخاص حقیقی و یا حقوقی را در شرکتهائی که تشکیل میدهد بپذیرد.
سازمان مجاز است دولتها و یا موسسات دولتی و یا خصوصی خارجی را در سرمایهگذاریهای علمی - فنی – صنعتی - معدنی و یا بازرگانی مشارکت دهد.
مشارکت و سرمایهگذاری دولتها و یا موسسات دولتی خارجی در طرحهای مورد نیاز سازمان منوط بتصویب هیئت دولت و رعایت مفاد ماده 7 قانون تشکیل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران میباشد.
سازمان برای انجام وظایف خود میتواند در خارج از کشور در طرحهای علمی - فنی - صنعتی - معدنی و یا بازرگانی سرمایهگذاری و یا مشارکت کند و شعبه یا نمایندگی در خارج از کشور ایجاد نماید.
سازمان میتواند با اشخاص و موسسات در داخل یا خارج از کشور قراردادهای همکاری منعقد نماید و یا اتباع خارجی را که دارای تخصص و یا مهارت مورد نیاز باشند استخدام کند.
- سازمان میتواند برای سرمایهگذاری و خرید ماشین آلات و خدمات و تنخواه گردان از منابع داخلی و یا خارجی در حدود اعتبارات مصوب برنامههای اتمی کشور وام و یا اعتبار اخذ کند.
سازمان میتواند برای تربیت نیروی انسانی فنی و تخصصی مورد نیاز خود در داخل و یا خارج از کشور بهر صورت مقتضی بداند عمل نماید و موسسات و دورههای آموزشی و یا کارآموزی لازم را ایجاد نماید.
سازمان میتواند برای تسهیل در انجام وظایف خود به موسسات علمی و یا آموزشی کشور بصورت نقدی و یا جنسی کمک کند.
بهره برداری از منابع سوخت اتمی و یا مواد رادیواکتیو همچنین تولید فرآوردههای رادیواکتیو در سرتاسر کشور و وارد کردن سوخت اتمی و یا مواد رادیواکتیو به کشور و توزیع این مواد در کشور برای استفادههای مختلف در انحصار سازمان میباشد.
۱ رأی مرتبط
سازمان میتواند با تصویب کمیته انرژی اتمی موضوع ماده 10 این قانون اجازه فعالیت در زمینههای موضوع این ماده را بسازمانهای دولتی و یا وابسته بدولت و یا موسسات خصوصی بدهد.
ارکان سازمان بقرار زیر است: الف - شورای انرژی اتمی. ب - کمیته انرژی اتمی. ج - رئیس سازمان.
شورای انرژی اتمی مرکب از پانزده عضو بشرح زیر است: نخستوزیر که سمت ریاست شورا را عهده دار میباشد. وزیر آب و برق. وزیر دارائی. وزیر علوم و آموزش عالی. وزیر اقتصاد. وزیر کشاورزی و منابع طبیعی. وزیر بهداری. وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه. یک وزیر دیگر بانتخاب نخستوزیر. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست. رئیس سازمان انرژی اتمی ایران که سمت دبیر شورا را دارد. چهار نفر از متخصصان و کارشناسان که به پیشنهاد کمیته انرژی اتمی و به فرمان همایونی برای مدت سه سال بعضویت شورای انرژی اتمی منصوب میشوند.
جلسات شورا بدعوت رئیس شورا تشکیل میشود و تصمیمات شورا با موافقت حداقل هشت نفر از اعضاء شورا قابل اجرا میباشد.
نایب رئیس شورا از بین اعضاء شورا بوسیله نخستوزیر تعیین و در غیاب وی وظایف رئیس شورا را انجام خواهد داد.
وظایف و اختیارات شورای انرژی اتمی بشرح زیر است: الف - تصویب سیاست و برنامههای کلی کشور در زمینه امور مربوط به علوم و فنون اتمی. ب - تصویب مقررات و صدور دستورالعملهای لازم برای حسن انجام امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور. ج - تصویب ضوابط و مقررات مربوط بحفاظت در مقابل اشعه اتمی و هستهای و تعیین طرز نظارت در این زمینه. د - صدور اجازه ایجاد تاسیسات اتمی در نقاط مختلف کشور، با توجه بضوابط و شرایط ایمنی تاسیسات مزبور. ه - تصویب سیاست ارتباط و مبادله اطلاعات و همکاریهای علمی و فنی و صنعتی و بازرگانی با کشورهای خارجی در زمینه امور مربوط.
برنامهها و گزارشها و پیشنهادها بوسیله سازمان تهیه و از طریق دبیر شورا برای طرح در شورا تسلیم میگردد.
شورای انرژی اتمی میتواند برای بررسی امور مربوط کمیسیونهای ویژهای تشکیل دهد. اعضاء این کمیسیونها از بین اعضاء شورا و یا مسئولین مملکتی و یا متخصصان و کارشناسان مربوط بوسیله شورا انتخاب و با حکم نخستوزیر بعضویت کمیسیونها منصوب میشوند.
کمیته انرژی اتمی دارای سه عضو بشرح زیر میباشد: وزیر آب و برق که سمت ریاست کمیته را دارا خواهد بود. وزیر دارائی. وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه. رئیس سازمان، سمت دبیر کمیته را دارا میباشد و بدون داشتن حق رای در جلسات کمیته شرکت خواهد نمود.
وظایف و اختیارات کمیته انرژی اتمی بشرح زیر است: الف - تصویب برنامههای اجرائی سازمان و موسسات تابع و یا وابسته موضوع ماده 4 این قانون. ب - تصویب بودجه و آئین نامههای استخدامی و مالی و معاملات سازمان. ج - تعیین حدود اختیارات رئیس سازمان در مورد خرید و یا فروش سهام شرکتهای صنعتی و یا معدنی و یا خدماتی و اخذ وام از منابع داخلی و یا خارجی و استخدام اتباع خارجی در سازمان. د - تصویب تاسیس موسسات و یا شرکتهای علمی و یا خدماتی و یا تولیدی که از طرف رئیس سازمان پیشنهاد میشود و تصویب اساسنامه این موسسات یا شرکتها همچنین میزان سرمایهگذاری در این موسسات یا شرکتها. ه - تصویب حساب درآمد و هزینه سالانه سازمان که بمنزله تفریغ بودجه و مفاصا حساب سازمان در سال مربوط میباشد. و - انتخاب حسابرس برای تهیه حساب درآمد و هزینه سالانه سازمان.
رئیس سازمان به پیشنهاد نخستوزیر و با فرمان همایونی بریاست سازمان منصوب میشود.
رئیس سازمان بالاترین مقام اجرائی سازمان و مسئول اداره کلیه امور سازمان و موسسات تابع و یا وابسته و نماینده سازمان در کلیه مراجع میباشد. در حدود مصوبات شورای انرژی اتمی و کمیته انرژی اتمی تعیین تشکیلات سازمان و استخدام و نصب و عزل مسئولان و کارکنان سازمان و صدور دستور انجام هزینهها و پرداختها و تهیه برنامه فعالیتهای سازمان در کلیه زمینههای مربوط و تهیه آئین نامه و مقررات داخلی سازمان و عقد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی و انتخاب وکیل با حق توکیل و پایان دادن بدعاوی از طریق سازش همچنین ارجاع بداوری و اخذ هر نوع تصمیم و صدور دستورات لازم برای نیل بهدفهای سازمان و حسن انجام امور و تهیه و ارائه گزارش عملکرد سالانه سازمان بعهده رئیس سازمان میباشد.
دولت هر سال بتناسب نیازمندیهای سازمان اعتبارات لازم را بعنوان کمک در بودجه کل کشور منظور خواهد نمود.
سازمان میتواند مواد و ماشین آلات و ابزار و وسائل کار مورد نیاز خود را مشروط بر اینکه به تشخیص سازمان اجناس و مواد مشابه با کیفیت مورد نظر در داخل کشور وجود نداشته باشد بدون تحصیل هیچگونه پروانه از خارج وارد کند. بمواد و ماشین آلات و ابزار و وسائلی که سازمان برای خود و یا سازمانها و موسسات تابع وارد کشور میکند حقوق و عوارض گمرکی و سود بازرگانی تعلق نمیگیرد.
سازمان میتواند برای انجام وظایف خود اراضی و ابنیه و مستحدثات مورد لزوم را طبق ماده 16 قانون سازمان برق ایران خریداری نماید.
سازمان مشمول قانون مجازات اخلالگران در صنایع میباشد.
مرکز اتمی دانشگاه تهران با کارکنان باستثناء اعضاء هیئت علمی همچنین با کلیه اموال و تاسیسات اعم از منقول و غیر منقول و دارائی و تعهدات و بودجه مربوط حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از تصویب این قانون بسازمان منتقل میشود.
بسازمان اجازه داده میشود مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری را با رعایت مقررات مربوط بسازمان منتقل نماید. حقوق و مزایای این افراد طبق آئین نامه استخدامی سازمان پرداخت میشود.
اساسنامه سازمان بنا بر پیشنهاد کمیته انرژی اتمی و تایید هیئت دولت پس از تصویب کمیسیونهای آب و برق و دارائی و استخدام مجلسین بموقع اجرا گذارده خواهد شد و نسبت به تغییرات بعدی اساسنامه نیز به ترتیب فوق اقدام میگردد.
قانون فوق مشتمل بر بیست ماده و چهار تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه فوق العاده روز دوشنبه 3/4/1353، در جلسه روز یکشنبه شانزدهم تیرماه یکهزار و سیصد و پنجاه و سه شمسی بتصویب مجلس شورایملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی