مصاديق و شرايط تشخيص ظن قوي موضوع ماده 42 مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز

هيئت وزيران در جلسه 17 /3 /1402 به پيشنهاد ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز و تأييد رييس قوه قضاييه و به استناد ماده (42) مكرر الحاقي قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز – مصوب 1400 – مصاديق و شرايط تشخيص ظن قوي موضوع ماده مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

در اين تصويب نامه،‌ اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي رود:

قانون: قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز – مصوب 1392 – با اصلاحات بعدي آن.

ستاد: ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز موضوع ماده (3) قانون؛

كاشف: دستگاه هاي موضوع ماده (36) قانون و ضابطين مربوط در حدود وظايف محوله قانوني؛

فرآورده و مشتقات نفتي و محصول پتروشيميايي: تمامي محصولات موضوع دستورالعمل اصلاح و بهبود (ساماندهي) فرآيندهاي صادرات، واردات، عبور (ترانزيت) و معاوضه (سوآپ) نفت خام، ميعانات گازي و فرآورده ها و مشتقات نفتي در امور گمركي، موضوع ماده (45) آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون موضوع تصويب نامه شماره 46443 /ت51559هـ مورخ 23 /4 /1395 و اصلاحات بعدي آن.

مبادي رسمي: مسيرهاي مندرج در تبصره (1) ماده (103) قانون امور گمركي – مصوب 1390 - .

وسيله نقليه: هرگونه وسيله نقليه حامل بار يا بدون بار اعم از موتوري و غيرموتوري (چهارپايان و احشام).

جز در موارد جرم يا تخلف مشهود حوزه قاچاق كه مطابق ماده (44) قانون آيين دادرسي كيفري – مصوب 1392 – عمل مي شود، در فرض غيرمشهود بودن قاچاق، ضابط با رعايت مقررات تبصره (1) ماده (41)،‌ ماده (42) مكررو ماده (44) قانون و اين تصويب نامه اقدام و صورتجلسه كشف را حسب مورد به دادسراي عمومي و انقلاب يا شعب تعزيرات حكومتي ارسال مي نمايد.

كاشف در صورت برخورد با موارد ظن قوي به قاچاق و ساير جرايم و تخلفات موضوع قانون، به شرح زير اقدام مي نمايد:

در مسيرها و گلوگاه هاي ايست و بازرسي مصوب شوراي امنيت كشور، اعم از آبي و زميني مطابق شرايط و ضوابط حاكم بر اين مناطق عمل مي كند.

مسيرها و گلوگاه هاي موقت عبوري در هر استان به درخواست كميسيون برنامه ريزي، هماهنگي و نظارت بر مبارزه با قاچاق كالا و ارز استان و پس از تصويب شوراي تأمين استان تعيين و اعلام مي گردد.

در اماكن گمركي مراتب با هماهنگي رييس گمرك محل به يگان حفاظت گمرك اعلام مي گردد يا در فرض حضور ساير كاشفين در اين اماكن بنا بر مجوز دادستان يا تعزيرات حكومتي، مطابق قانون آيين دادرسي كيفري – مصوب 1392 – و قانون اقدام مي گردد.

مصاديق نحوه احراز ظن قوي به قاچاق و ساير جرايم و تخلفات موضوع قانون به شرح زير است:

عبور اشخاص با وسيله نقليه از مبادي غيررسمي اعم از ورودي يا خروجي؛

هرگونه جا به جايي كالاي موضوع تبصره (4) ماده (18) قانون با وسيله نقليه، بدون ارائه مجوزهاي قانوني لازم حسب مورد، در تمامي مسيرها؛

تردد وسايل نقليه هوايي، زميني، دريايي و ريلي حامل محموله هاي بار ورودي و خروجي كه لزوماً بايد از طريق مبادي رسمي وارد كشور و يا از آن خارج شوند، خارج از مسيرهاي مجاز؛

تردد هرگونه وسيله نقليه در حال حمل بار در مناطق مرزي از غيرمسيرهاي مجاز دائمي ؛

تردد هرگونه وسيله نقليه حامل كالاهاي ممنوع از جمله كالاهاي موضوع تبصره (4) ماده (22) قانون و كالاهاي موضوع تبصره بند (ج) ماده (1) قانون؛

مشاهده هرگونه وسيله نقليه مهر و موم (پلمپ) شده گمركي يا عبوري با مهر و موم (پلمپ) باز شده، مخدوش يا ساير ايرادات ظاهري قابل توجه از قبيل پاره بودن چادر؛

اطلاعات حاصل از دوربين هاي پايش (كنترل) تردد جاده اي حاكي از مظنون بودن خودروي حامل،‌ از قبيل سرعت غيرمجاز و غيرمتعارف و يا حركت مارپيچ

اعلام سامانه (سيستم) ها و ابزارهاي نوين (مدرن) نظير پويشگر (اسكنر) خودروهاي در حال حركت و همچنين دستگاه هاي توزين در حركت مبني بر مظنون بودن خودروي حامل و يا دوربين هاي مجاري عرضه فرآورده و مشتقات نفتي و محصول پتروشيميايي؛

اطلاعات ارسالي دائر بر ظن قوي به قاچاق، از سامانه هاي هوشمند موضوع مواد (5) و (6) قانون و سامانه جامع تجارت؛

خروج يا انحراف غيرمتعارف از مسير تعيين شده در بارنامه؛

تردد وسيله نقليه باري حامل كالاهاي تجاري خارجي بدون بارنامه يا اسناد مثبته گمركي كه تعويض و يا برداشت قسمتي از بار آن يا اضافه نمودن بار به آن با قرائن و امارات موجود مانند تغيير وزن،‌ تغيير بار گنج،‌ فك يا مخدوش بودن مهر و موم (پلمپ)، پاره بودن چادر يا سيم دور آن،‌ مشكوك بودن لولاهاي درب بار گنج، قابل تشخيص باشد؛

تردد وسيله نقليه باري حامل كالاي رويه عبور (ترانزيت) داخلي و خارجي كه تعويض و يا برداشت قسمتي از بار آن با قرائن و امارات موجود مانند تغيير وزن،‌ تغيير بارگنج، فك يا مخدوش بودن مهر و موم (پلمپ)، پاره بودن چادر يا سيم دور آن، مشكوك بودن لولاهاي درب بار گنج قابل تشخيص باشد؛

تردد وسيله نقليه تغيير يافته به صورت نامتعارف جهت قاچاق كالا يا حمل كالاي قاچاق، مانند افزايش ارتفاع يا تعبيه جاساز از جمله مخزن سوخت (باك) اضافي؛

تردد وسايل نقليه حامل بار در مسيرها و گلوگاه هاي عبور كالا با چينش بار نامتعارف يا به هم ريختگي محموله به نحوي كه احتمال دستكاري بار وجود داشته باشد؛

تردد وسايل نقليه سنگين حامل بار در ساعات ممنوعيت تردد براي خودروهاي سنگين در مسيرهاي اعلامي از سوي ستاد، به استثناي خودروهاي داراي مجوز از مراجع قانوني؛

بروز رفتار نامتعارف از سوي حامل كالا از قبيل عدم توجه به اخطار پليس براي ايست، يا متواري شدن در مسيرها و گلوگاه هاي قاچاق؛

تردد وسايل نقليه آبي در آب هاي سرزميني در حال حمل كالا از مسيرهاي غيرمجاز يا نامتعارف مانند خورهاي و اسكله هاي غيرمجاز،‌ پهلو گرفتن يا لنگر انداختن وسايل نقليه آبي كه وارد آب هاي سرزميني كشور مي شوند، اعم از خالي يا حامل كالا،‌ در اسكله ها يا لنگرگاه هاي غيرمجاز، مصاديق ماده (103) قانون امور گمركي؛

خروج وسايل نقليه آبي پهلو گرفته در اسكله ها و لنگرگاه هاي مجاز،‌ بدون انجام تشريفات مربوط يا مشاهده تخليه يا بارگيري وسايل نقليه آبي كه قبل از انجام تشريفات مربوط در اسكله هاي مجاز پهلو گرفته اند يا در لنگرگاه هاي مجاز لنگر انداخته اند؛

فرود هواپيما يا نشستن بالگرد يا پهباد در محل هاي غيرمجاز،‌ جز در موارد اضطرار؛

حمل بار در خودروي نامتناسب با محموله (مانند حمل دارو يا مواد غذايي فاسد شدني در خودروهاي فاقد يخچال،‌ يا حمل سوخت در خودروهاي فاقد مخزن (تانكر)‌ سوخت، يا حمل كالاي مصرفي بادوام در خودروي يخچال دار؛

تردد خودروي حامل كالا كه بدون پلاك و يا با پلاك مخدوش يا پوشانده شده باشد.

مواجهه با خودروهاي عبوري حامل كالا در محل ها و يا مسيرهاي نامتعارف.

مواجهه با خودروي خارجي خالي كه اسناد گمركي منقضي نشده (داراي مهلت خروج يا تحويل) مربوط به رويه هاي عبور خارجي، عبور داخلي و مرجوعي به همراه دارد؛

اعلام ساير كاشفان به ضابطان دائر بر حمل كالاي قاچاق با ذكر دقيق مشخصات خودروي حامل، در صورتي كه به همراه ارائه گزارش، اسناد و يا قرائن و امارات متقن باشد؛

اقدام به خارج نمودن كالاهاي موضوع قاچاقي خروجي (كالاهاي مشمول تبصره (4) ماده (18) قانون، كالاهاي يارانه اي و كالاهاي ممنوع الصدور اعم از قانوني و دولتي) در نزديكي مرزهاي كشور با وجود قرائن و امارات قوي مانند مشاهده وانت بار پر از بشكه يا ظرف پلاستيكي (گالن) نفت يا فرآورده و مشتقات نفتي و محصول پتروشيميايي در نزديكي مرز خروجي.

حمل زغال يا چوب يا گياهان دارويي يا ذخاير ژنتيكي و نهاده هاي گياهي يا دامي بدون اسناد قانوني بهره برداري و حمل موضوع ماده (25) مكرر قانون.

حمل و نقل كالاي مصرفي بادوام خارجي در سطح تجاري؛

كاشفان موظفند جهات ظن قوي و نحوه حصول آن را به صورت دقيق و صريح در صورتجلسه كشف خود قيد نمايند.

چنانچه پس از بررسي هاي لازم،‌ ظن ايجاد شده براي كاشف از بين برود، موظف است فوراً محدوديت هاي ايجاد شده را رفع نموده و اقدام خود را با قيد زمان دقيق ابتدا و انتهاي اقدام و شرح مختصري از مورد بازرسي شده و ملاحظات خاص، در پايان روز كاري مأموريت به مافوق خود اعلام نمايد.

در صورت تحقق ظن به قاچاق در مورد خودروهاي عبور (ترانزيت) خارجي يا داخلي،‌ در اسرع وقت و حداكثر ظرف (24) ساعت، خودرو به همراه گزارش توقف آن حاوي شرح دليل توقف و قرائن و امارات ظن آور، به نزديك ترين گمرك محل هدايت و با حضور نماينده گمرك فك مهر و موم (پلمپ) و بازرسي و در صورت لزوم،‌ مهر و موم (پلمپ) مجدد و تنظيم صورت جلسه انجام مي گردد. در صورت ضرورت، نماينده گمرك براي فك مهر و موم (پلمپ) و بازرسي به محل توقف اعزام خواهد شد.

در صورت توقيف خودروهاي مظنون و احراز لزوم تشكيل پرونده در مرجع رسيدگي موضوع ماده (44)‌ قانون،‌ تمامي فرآيند اعلام تخلف يا جرم، تشكيل پرونده و ارسال كالا يا ارز به مرجع نگهدارنده موضوع مواد (53)، (55) ‌و (56) قانون در اسرع وقت و حداكثر ظرف (24) ساعت صورت مي گيرد.

در كليه موارد كشف كالاي قاچاق، تنظيم فوري تمامي قسمت هاي صورتجلسه كشف كالا در همان محل كشف كالا، امضاي صورتجلسه توسط افراد حاضر در محل،‌ ارائه رسيد كالاي مكشوفه با ذكر دقيق مشخصات آن به صاحب كالا و نگهدارنده موضوع مواد (53)، (55) و (56) قانون يا حامل، الزامي است. در صورت استنكاف افراد حاضر از امضاي صورتجلسه، موضوع بايد در صورتجلسه منعكس گردد.

تنظيم صورتجلسه كشف، جز در موارد تنظيم الكترونيك، بايد صرفاً در برگه (فرم) هاي مخصوص صورتجلسه كشف و تشخيص اوليه ارزش كالا و ارز قاچاق كه در پيوست آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون درج شده است، با رعايت مصوبه يكصد و بيست و چهارمين جلسه ستاد، انجام شود.

دستگاه هاي كاشف موظفند دوره هاي آموزش مفاد اين تصويب نامه را براي مأموران و بازرسان خود با هماهنگي ستاد برگزار نمايند.

دستگاه هاي موضوع اين تصويب نامه موظفند بر اقدامات مأموران اجرايي مبارزه با قاچاق كالا و ارز دستگاه متبوع نظارت نموده و سالانه گزارش آمار تحليلي و مقايسه اي از آمار توقف و بازرسي ها را به ستاد ارائه نمايند.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبر