رأي شماره 1977740 هيئت تخصصي استخدامي ديوان عدالت اداري: با موضوع عدم ابطال بند 1ـ2 از شرايط اختصاصي بيستمين فراخوان جذب هيئت علمي پيماني رشته هاي علوم پايه

هيئت تخصصي استخدامي ديوان عدالت اداري * شماره پرونده: هـ ت/ 0300424 * شماره دادنامه سيلور: 140431390001977740 - تاريخ :1404/08/07 * شاكي : خانم حبيبه بيات منش * طرف شكايت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي * موضوع شكايت و خواسته : ابطال بند 1ـ2 از شرايط اختصاصي بيستمين فراخوان جذب هيئت علمي پيماني رشته هاي علوم پايه * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيئت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد : 1 ـ2) مستخدمين كشوري با مدرك كارشناسي ارشد به استثناي كارشناسي ارشد رشته هاي تكنولوژي اتاق عمل، تكنولوژي گردش خون و هوشبري نمي توانند در فراخوان شركت نمايند . * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت : 1 ـ بر اساس اصل بيست و هشتم قانون اساسي كشور هر كس حق دارد شغلي را كه بدان مايل است و مخالف اسلام و مصالح عمومي و حقوق ديگران نيست برگزيند. دولت موظف است با رعايت نياز جامعه به مشاغل گوناگون، براي همه افراد امكان اشتغال به كار و شرايط مساوي را براي احراز مشاغل ايجاد نمايد . وزارت بهداشت به صورت ناگهاني از سال 1396 حق تبديل وضعيت به هيئت علمي را براي اينجانب و ساير همكارانم با شرايط مشابه، سلب كرده و باعث ايجاد موجي از نااميدي، بي انگيزگي و خروج آن ها از حيطه تخصصي خود شده است . 2 ـ بر اساس آيين نامه اداري استخدامي اعضاي هيئت علمي دانشگاه هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور الف) ماده 11 تبصره 1: كارمندان غيرهيئت علمي مجازند در صورت داشتن شرايط، در فراخوان هيئت علمي دانشگاه شركت نمايند . در اين ماده به نوع استخدام غيرهيئت علمي اشاره نشده و استثنايي وجود ندارد. چنين استنباط مي شود كه همه كارمندان حق دارند در فراخوان هيئت علمي شركت نمايند. وزارت بهداشت رشته تكنولوژي اتاق عمل،گردش خون و هوشبري را از اين قانون مستثني كرده است؛ در حالي كه در بند ز تبصره 2 نوشته شده است استخدام كارشناسان ارشد رشته هاي بيهوشي در فرخوان هيئت علمي ممنوع است. در بازه زماني سال هاي 1385 تا 1395 تعداد زيادي از همكاران ما در حوزه پرستاري با توجه به اين ماده آيين نامه اداري استخدامي اعضاي هيئت علمي پس از ادامه تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد و پس از كسب رزومه آموزشي و پژوهشي لازم با توجه به اعلام نياز دانشكده هاي پرستاري سراسر كشور در رشته پرستاري و مقطع كارشناسي ارشد در حالي كه مستخدم رسمي در بيمارستان هاي آموزشي درماني كشور بودند در فراخوان جذب هيئت علمي شركت كردند و به صورت هيئت علمي تبديل وضعيت شدند و هم اكنون مشغول به كار هستند. اينجانب نيز از زمان دانشجويي فقط با انگيزه داشتن شغل هيئت علمي و مدرس در دانشكده پرستاري در اين رشته مانده و ادامه تحصيل دادم و به كسب و جمع آوري رزومه آموزشي و پژوهشي لازم مبادرت ورزيدم. اما بلافاصله پس از فارغ التحصيلي در مقطع كارشناسي ارشد وزارت بهداشت و درمان با تصويب اين قانون تمام دنياي گذشته و آينده پرستاران مشابه اينجانب را تخريب كرده و باعث بي انگيزگي آنها شد . ب) همچنين در ماده 11 تبصره 3 درج گرديده: مستخدمين غيرهيئت علمي در صورت تبديل وضعيت به هيئت علمي ابتدا به صورت پيماني به كار گرفته مي شوند. از اين تبصره چنين استنتاج مي شود كه مستخدمين كشوري هم مي توانند در فراخوان جذب هيئت علمي شركت كنند اما بايد آگاهي داشته باشند كه حتي با وجود سابقه خدمت يا رسمي بودن، آنها نيز به صورت پيماني بكار گرفته مي شوند؛ كما اينكه همكاران اينجانب در دانشكده هاي كشور نيز از حالت رسمي به صورت هيئت علمي پيماني تبديل وضع شدند . ج) در ماده 15 بند ح اين آيين نامه نيز آمده است كه مستخدمين غيرهيئت علمي براي ورود به خدمت به صورت عضو هيئت علمي تابع ضوابط و مقررات اين آيين نامه مي باشند. در اين بند نيز مجدداً كلمه مستخدمين غيرهيئت علمي به كار رفته است كه نتيجه مي شود؛ افرادي كه در دانشگاه ها استخدام هستند اما نه به صورت هيئت علمي؛ اين افراد با اينكه شرايط كسب رتبه و ارتقاي شغلي را گذرانده اند پس از تبديل وضعيت به صورت هيئت علمي بايد بر اساس اين آيين نامه براي آن ها تصميم گيري شود . 3 ـ رأي شماره 2459362 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع «بر مبناي جواز حاصله از بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري ضمن نقض رأي شماره 140109970906010291 مورخ 1401/5/11 هيئت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري، تبصره 1 از بند 2 شرايط اختصاصي هجدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيئت علمي پيماني سال 1400 ـ 1399 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ابطال شد . تاكنون چندين بار توسط ديوان عدالت اداري بندهايي از اين فراخوان كه مربوط به شرايط لازم براي مستخدمين بوده ابطال شده كه در آن نيز به صورت مستقيم اشاره شده است مستخدمين غيرهيئت علمي مي توانند در فراخوان جذب هيئت علمي شركت نمايند. متأسفانه وزارت بهداشت مجدداً در فراخوان بيستم شماره بند را تغيير داده و همچنان بر تبصره خود اصرار دارد. اين مسئله باعث افزودن شش سال به شرايط سني آيين نامه اداري استخدامي براي اينجانب و همكارانم شده است. نمونه رأي ديوان عدالت ضميمه شده است و خلاصه اي از آن را كه توسط معاون قضايي ديوان عدالت اداري آقاي مهدي دربين تأييد و در پايگاه ملي اطلاع رساني قوانين و مقررات كشور در معرض ديد عموم قرار گرفته به پيوست اعلام مي كنم . * در پاسخ به شكايت مذكور، مدير كل حقوقي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به موجب لايحه شماره 1726/107 مورخ 1403/4/19 به طور خلاصه توضيح داده است كه : ايرادات شكلي : ماده واحده خروج تصميمات و آراء صادره از هيئت ها و كميته هاي تخصصي وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي در خصوص امور و شنون علمي، آموزشي و پژوهشي از شمول صلاحيت ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضائي، مصوب ششصد و سي امين جلسه مورخ 1387/6/12 و مصوبه تجميعي ـ تكميلي آن مصوب 893 مورخ 1402/10/5 شوراي عالي انقلاب فرهنگي اعلام مي دارد : ـ آن دسته از تصميمات و آراء نهائي و قطعي صادره در هيئت ها و كميته هاي تخصصي فعال در وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان سنجش آموزش دانشگاه ها و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي مصوب، از جمله؛ تصميمات وآراء نهائي هيئت هاي امناء مميزه و انتظامي اساتيد و كميته انضباطي دانشجويان هيئت هاي جذب دانشجو و اعضاء هيئت علمي، هيئت هاي رسيدگي به تخلفات در آزمون ها و همچنين تصميمات و آراء كشور و در خصوص بازنشستگي، ارتقاء آزمون ها، ارزيابي و پذيرش علمي، فرايند جذب دانشجو و اعضاء هيئت علمي بورس دانشجويان و فرصت مطالعاتي و نظاير آن كه صرفاً در رابطه با امور و شئون تخصصي علمي آموزشي و پژوهشي صادر شده باشد قابل شكايت و رسيدگي در ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضائي نخواهد بود و در صلاحيت هيئت هاي عالي تجديد نظر وزارتين علوم تحقيقات و فناوري و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه آزاد اسلامي حسب مورد مي باشد آن مقام محترم مستحضرند شوراي عالي انقلاب فرهنگي به موجب نظر صريح بنيان گذار جمهوري اسلامي ايران و نظرات روشن و مؤكد رهبر معظم انقلاب، بر اساس اصل 57 قانون اساسي تشكيل شده و ادامه حيات پيدا كرده است ضمناً طبق فرمان امام خميني (ره) و تأكيد مقام معظم رهبري مدظله العالي مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي بايد ترتيب اثر داده شود و به نحوي نباشد كه يك مرجع حتي قانون گذاري مانند مجلس شوراي اسلامي تصميمات آن را بي اثر كند؛ بنابراين طبق اصل 57 قانون اساسي و اطلاق عبارت ولايت مطلقه امر و امامت امت در آن اصل و بر اساس قياس اولويت، مصوبات شوراي انقلاب فرهنگي، قابل ابطال در هيئت عمومي ديوان عدالت اداري نيست همچنين مقام معظم رهبري مدظله العالي در تاريخ 1392/6/30 با توجه به برخي از اظهارات و ترديدها در خصوص اعتبار مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي به ويژه مستثني بودن اين مصوبات از رسيدگي و نقض آنها در مراجع قضايي از جمله ديوان عدالت اداري به رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام وقت فرموده اند: به مجمع تشخيص مصلحت گفته شود اين قانون را اصلاح نمايند به گونه اي كه مصوبات و تصميمات شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز مانند شوراهاي مشابه شوراي نگهبان، شوراي عالي امنيت ملي ... از شمول ورود ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضايي و نقض اين مصوبات استثناء شود." كه اين دستور مجدداً در تاريخ 1402/10/19 طي نامه شماره 1/53387 مورخ 1402/10/19 از سوي دفتر مقام معظم رهبري به رئيس جمهور محترم و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي اجرا ابلاغ شده است . ـ بر اين اساس و باتوجه به اينكه شكايت مطروحه داراي شئون،تخصصي علمي و آموزشي پژوهشي مي باشد، نقض دادنامه بدوي و صدور قرار عدم صلاحيت به شايستگي هيئت عالي تجديدنظر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي از آن مقام محترم مورد تقاضا است . ج: دفاعيات ـ وفق مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و هيئت عالي جذب اعضاء هيئت علمي دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي كشور تدوين سياست هاي اجرايي و مقررات و آيين نامه هاي مربوط به جذب هيئت علمي بر عهده هيئت مركزي جذب وزارتين (علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي) مي باشد ـ برابر ماده 1 قانون احكام دائمي توسعه كشور دانشگاه ها مراكز و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و فرهنگستان ها و پارك هاي علم و فناوري كه داراي مجوز از شوراي گسترش آموزش عالي وزارتخانه هاي علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع قانوني باشند بدون رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه هاي دولتي به ويژه قانون محاسبات عمومي كشور قانون مديريت خدمات كشوري قانون برگزاري مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدي آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آيين نامه هاي مالي معاملاتي اداري استخدامي هيئت امنا كه حسب مورد به تأييد وزيران علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي و در مورد فرهنگستان ها به تأييد رئيس جمهور و در مورد دانشگاه ها و تشكيلاتي مصوب مراكز آموزش عالي و تحقيقاتي وابسته به نيروهاي مسلح به تأييد رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح مي رسد عمل مي كنند. بر اين اساس مرجع اتخاذ تصميم در ارتباط با نحوه جذب اعضاء هيئت علمي دانشگاه ها و دانشكده هاي علوم پزشكي هيئت هاي امناء دانشگاه هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني مي باشد . ـ به موجب ماده 11 آيين نامه اداري استخدامي اعضاء هيئت علمي دانشگاه و دانشكده هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور مصوب ارديبهشت سال 1391 هيئت امناء دانشگاه هاي مزبور، استخدام اعضاء هيئت علمي در بدو ورود به خدمت صرفاً از طريق فراخوان امكان پذير است مطابق تبصره ماده 11 فصل دوم آيين نامه اداري استخدامي اعضاي هيئت علمي كارمندان غيرهيئت علمي مجازند در صورت داشتن شرايط، در فراخوان مربوطه شركت نمايند . ـ مطابق تبصره 2 ماده 11 فصل دوم آيين نامه اداري استخدامي اعضاي هيئت علمي استخدام از بين دارندگان مدرك كارشناسي ارشد صرفاً در موارد خاص و برابر ضوابط اين آيين نامه بلامانع است . ـ در بند (هـ) از ماده 15 آيين نامه ياد شده اعلام گرديده است تأييد صلاحيت عمومي و علمي توسط هيئت اجرايي جذب مؤسسه و تصويب هيئت مركزي جذب وزارت متبوع مطابق ضوابط مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي صورت مي پذيرد برابر بند (ز) ماده 15 آيين نامه مزبور از شرايط شركت در فراخوان جذب هيئت علمي و يا به كارگيري به عنوان هيئت علمي دارا بودن دانشنامه مورد تأييد در مقاطع دكتراي تخصصي، دانشنامه تخصصي و فوق تخصصي در رشته هاي مورد نياز است و برابر تبصره 1 بند مذكور نيز مقرر شده به كارگيري كارشناسان ارشد صرفاً در رشته هايي كه دكتراي آن موجود نباشد و يا در مناطق غيربرخوردار و خاص با مجوز هيئت مركزي جذب امكان پذير خواهد بود . بنابراين همانطور كه فوقاً اعلام شد اصل در جذب عضو هيئت علمي داراي دانشنامه مورد تأييد در مقاطع دكتراي تخصصي و داراي دانشنامه تخصصي و فوق تخصصي است و جذب عضو هيئت علمي كارشناسي ارشد وفق آيين نامه تحت شرايط و ضوابط خاص و در محدوده رشته هاي اعلام شده در آگهي فراخوان با توجه به نيازهاي برآورد شده صورت مي گيرد بنابراين با توجه به اينكه در فراخوان ياد شده صرفاً در رشته هاي تكنولوژي اتاق عمل تكنولوژي گردش خون و هوشبري با مدرك كارشناسي ارشد نيازمند اين وزارتخانه و دانشگاه هاي تابعه بوده به مستخدمين رسمي و پيماني نيز اجازه شركت در فراخوان داده شده است. بر اين اساس و با عنايت به مراتب فوق و با توجه به اينكه هيچ يك از اقدامات اين وزارت برخلاف ضوابط و مقررات صورت نگرفته است صدور رأي به رد دادخواست مطروحه از آن مقام محترم مورد تقاضا است . پرونده شماره هـ ت/ 00300424 مبني بر تقاضاي ابطال بند 1ـ2 از شرايط اختصاصي بيستمين فراخوان جذب هيئت علمي پيماني رشته هاي علوم پايه در جلسه مورخ 1404/7/20 هيئت تخصصي استخدامي مورد رسيدگي قرار گرفت و اكثريت قريب به اتفاق اعضاي هيئت به شرح ذيل اعلام نظر نمودند . رأي هيئت تخصصي استخدامي ديوان عدالت اداري اولاً با بررسي به عمل آمده مشخص شد كه مقرره مورد شكايت مصوب هيئت امنا بوده لذا وضع آن در حدود صلاحيتش بوده است . ثانياً هرچند مطابق تبصره 1 ماده 11 فصل دوم آيين نامه اداري استخدامي اعضاي هيئت علمي دانشگاه هاي علوم پزشكي، كارمندان غيرهيئت علمي مجازند در صورت داشتن شرايط، در فراخوان مربوط شركت نمايند و استخدام از ميان كارمندان داراي مدرك كارشناسي ارشد جهت هيئت علمي مجاز شمرده شده است وليكن براساس تبصره 2 ماده 11 آيين نامه مذكور استخدام از بين دارندگان مدرك كارشناسي ارشد صرفاً در موارد خاص و برابر ضوابط اين آيين نامه بلامانع عنوان شده است و از آنجا كه در موارد خاص در تبصره 1 ذيل بند ز ماده 15 آيين نامه جهت به كارگيري دارندگان مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد صرفاً در رشته هايي كه دكتراي آن موجود نباشد و در مناطق غيربرخوردار و خاص با مجوز هيئت مركزي جذب امكان پذير خواهد بود بنابراين اصل بر جذب عضو هيئت علمي، دارا بودن دانشنامه مورد تأييد در مقاطع دكتراي تخصصي و فوق تخصصي است و جذب عضو هيئت علمي داراي مدرك كارشناسي ارشد، وفق آيين نامه مذكور تحت شرايط و ضوابط خاص و در محدوده رشته هاي اعلام شده در آگهي فراخوان با توجه به نيازها صورت مي گيرد. با توجه به اين كه در فراخوان ياد شده صرفاً در رشته هاي تكنولوژي اتاق عمل، تكنولوژي گردش خون و هوشبري با مدرك كارشناسي ارشد مورد نياز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه هاي تابعه بوده لذا در همين حد به مستخدمين رسمي و پيماني داراي مدرك كارشناسي ارشد نيز اجازه شركت در فراخوان داده شده و تخلفي از آيين نامه استخدامي مربوط صورت نگرفته است . با عنايت به مراتب فوق بند 1ـ2 از شرايط اختصاصي بيستمين فراخوان جذب هيئت علمي پيماني رشته هاي علوم پايه قابل ابطال نمي باشد . اين رأي به استناد بند ب ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي 1402 ظرف مهلت 20 روز از تاريخ صدور توسط رئيس يا ده نفر از قضات ديوان عدالت اداري قابل اعتراض مي باشد . رئيس هيئت تخصصي استخدامي ديوان عدالت اداري ـ محمد اسماعيلي