دستورالعمل سفرهاي خارجي كاركنان قوه قضائيه و دعوت از مقامات و هيات هاي خارجي

مقدمه به منظور انسجام، هماهنگي و يكپارچگي اقدامات مربوط به انجام مأموريت‌ هاي خارج از كشور مقامات و كاركنان قوه قضاييه در قالب اعزام هيات‌هاي قضايي و كارشناسي، اعم از گروهي و انفرادي، و نيز دعوت از هيات‌هاي قضايي و كارشناسي ساير كشورها توسط واحدهاي مختلف قوه قضاييه جمهوري اسلامي ايران، موضوع قانون نظارت بر سفرهاي خارجي كاركنان دولت، مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحيه آن و آيين نامه قانون مذكور، مصوب ۱۳۸۳ با اصلاحات و الحاقات بعدي و با نگرش به راهكارها در عرصه بين‌ الملل، مندرج در سند تحول قضايي "دستورالعمل سفرهاي خارجي كاركنان قوه قضاييه و دعوت از مقامات و هيات‌هاي خارجي" به شرح مواد آتي است.

: كليات

اختصارات و عبارات زير در اين دستورالعمل در معاني زير به كار مي ‌رود:

واحدهاي زيرمجموعه قوه قضاييه: واحدهاي ستادي و قضايي، دادگستري ‌ها، دادسراها، سازمان‌ ها و مراكز وابسته به قوه قضاييه؛

كاركنان:‌ اعم از قضات، كارآموزان قضايي و كارمندان واحدهاي زيرمجموعه قوه قضاييه؛

‌ ماموريت خارجي: سفرها و ماموريت‌ هاي رسمي كاركنان كه بصورت غيرثابت در راستاي اهداف و برنامه‌ هاي قوه قضاييه با هزينه قوه قضاييه يا دولت يا نهاد ميزبان به خارج از كشور انجام مي‌ شود؛

دعوت از مقامات يا هيات‌هاي خارجي:‌ دعوت‌ هاي رسمي از مقامات قضايي، كارشناسان يا هيات‌هاي قضايي يا غيرقضايي خارجي كه در راستاي انجام اهداف و برنامه ‌هاي مصوب قوه قضاييه به عمل مي ‌آيد؛

فرد يا هيات:‌ كاركناني كه به صورت انفرادي يا به صورت هيات به ماموريت خارجي اعزام مي ‌شوند؛

واحد متقاضي: واحد زيرمجموعه قوه قضاييه كه درخواست اعزام فرد يا هيات يا دعوت از مقامات يا هيات‌ هاي خارجي را ارايه مي‌ دهد؛

كارگروه:‌ كارگروه سفرهاي خارجي قوه قضاييه؛

دبيرخانه: دبيرخانه موضوع ماده ۳ اين دستورالعمل.

‌ معاون/ معاونت بين‌ الملل: معاون/معاونت امور بين‌ الملل قوه قضاييه و دبير ستاد حقوق بشر

به منظور بررسي و تصميم‌ گيري در خصوص انجام ماموريت كاركنان به خارج از كشور، دعوت از مقامات يا هياتهاي خارجي و بررسي درخواست‌ هاي سفر به جمهوري اسلامي ايران، كارگروه، مركب از رييس حوزه رياست قوه قضاييه، دادستان كل كشور يا يكي از معاونين وي، معاون امور بين ‌الملل (رييس كارگروه)، معاون پشتيباني و مالي و عمراني، و رييس مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه تشكيل مي‌ شود.

در صورتي كه كارگروه براي اتخاذ تصميم مناسب در مورد درخواست سفر به توضيحات يا اطلاعات بيشتر يا تكميلي نياز داشته باشد، از واحد متقاضي يا نماينده وي جهت حضور در كارگروه (بدون حق راي) دعوت به عمل مي ‌آيد.

هرگونه مكاتبه و درخواست صرفاً به كارگروه ارسال مي‌ شود و درخواست ‌هاي خارج از ضوابط مقرر، قابل پذيرش نخواهد بود.

‌ كارگروه در معاونت بين ‌الملل تشكيل مي ‌گردد. امور دفتري و ثبت و ضبط، ارسال و دريافت نامه ‌هاي مربوط به شورا توسط دبيرخانه معاونت بين ‌الملل انجام مي ‌شود. مديركل همكاري ‌هاي بين ‌المللي حقوقي و قضايي دبير كارگروه خواهد بود.

درخواست واحد متقاضي براي اعزام فرد يا هيات بايد حداقل بيست روز قبل از تاريخ برنامه مورد نظر، همراه با دلائل توجيهي و اهميت سفر، تعداد اعضا، مدت زمان ماموريت، محل تامين هزينه‌ ها و هرگونه توضيح ضروري ديگر، به دبيرخانه ارائه گردد.

در موارد فوري، بر اساس گزارش دبيرخانه، رييس كارگروه مي ‌تواند با تاييد رييس قوه قضاييه، موافقت با سفر را اعلام نموده و دستور انجام اقدامات لازم را به دبيرخانه ابلاغ نمايد.

هرگونه دعوت از مقامات يا هيات‌هاي خارجي يا پذيرش درخواست سفرهاي موضوع اين دستورالعمل به جمهوري اسلامي ايران در زمان مقتضي همراه با دلائل توجيهي و اهميت سفر، محل تامين هزينه‌ ها و برنامه‌هاي سفر به دبيرخانه جهت بررسي و تصويب در كارگروه ارائه مي ‌گردد.

‌ برنامه‌ هاي ديدار و ملاقات مقامات و هيات‌ هاي خارجي با مقامات قوه قضاييه و بازديد از واحدهاي زير مجموعه قوه قضاييه با هماهنگي معاونت بين‌ الملل و واحد مربوط انجام خواهد شد.

درخواست‌ هاي واصله به دبيرخانه توسط دبير كارگروه در جلسه كارگروه مطرح خواهد شد. كارگروه در بررسي‌ هاي خود به اصل صرفه جوئي و كاهش سفرهاي خارجي، توجه ويژه خواهد نمود.

كارگروه صرفاً در مواقعي كه درخواستي براي موارد مذكور در ماده ۲ اين دستورالعمل به دبيرخانه واصل گردد، تشكيل جلسه خواهد داد.

كارگروه در مورد ضرورت يا عدم ضرورت سفر، تعداد و تركيب اعضاي هيات اعزامي، تعداد روزهاي سفر و موارد مربوط تصميم ‌گيري خواهد نمود.

كارگروه با اكثريت اعضا تشكيل و تصميمات كارگروه با اكثريت آراء اتخاذ خواهد شد. در صورت تساوي آراء، آراء طرفي كه با رييس كارگروه همسو است، قابل اجرا خواهد بود.

كارگروه در خصوص درخواست واحد متقاضي براي اعزام فرد يا هيات، يا دعوت از مقامات يا هيات‌ هاي خارجي، در ارتباط با موضوعاتي كه ذاتاً يا به لحاظ كاربردي با وظايف قوه قضاييه مرتبط است، تصميم‌ گيري خواهد كرد. موضوعاتي كه ممكن است مستلزم سفر خارجي باشد، به شرح زير است:

ديدارهاي متقابل با مقامات همتاي خارجي؛

شركت در نشست‌ ها، اجلاس‌ ها و كنفرانس ‌هاي منطقه اي و بين‌ المللي؛

شركت در دوره‌ هاي آموزشي در خارج از كشور؛

حضور در هيات‌ هاي‌ كارشناسي اعزامي به كشورهاي ديگر جهت تدوين موافقتنامه ‌هاي همكاري قضايي؛

حضور در هياتهاي اعزامي ساير دستگاه‌ هاي اجرايي بنا به درخواست دستگاه‌ ها؛

سفر فرد يا هيات با هدف توسعه همكاري‌ هاي‌ حقوقي ـ قضايي و تبادل تجربيات با ساير كشورها؛

ساير اموري كه توسط رييس قوه قضاييه ارجاع مي ‌گردد.

: اقدامات اجرايي

پس از اعلام نظر كارگروه با انجام سفر و ابلاغ موافقت كتبي رييس قوه قضاييه از سوي حوزه رياست، اقدامات زير به ترتيب انجام خواهد شد:

اخذ مجوز هيات نظارت بر سفرهاي خارجي كاركنان دولت (نهاد رياست جمهوري) از سوي رييس كارگروه؛

مكاتبه دبيرخانه با اداره كل تشريفات قوه قضاييه جهت اخذ گذرنامه مربوط (خدمت يا سياسي) و تهيه بليط؛

امضاء حكم ماموريت فرد يا هيات توسط معاون منابع انساني قوه قضاييه؛

حكم ماموريت فرد يا هيات اعزامي از سازمان ‌هاي داراي بودجه مستقل توسط رييس سازمان مربوط صادر مي‌ شود.

رونوشت حكم ماموريت فرد يا هيات به واحدهاي زير ارسال مي ‌گردد: ۱ ـ دبيرخانه، جهت ثبت در سوابق و اخذ گزارش سفر؛ ۲ ـ اداره كل امور مالي قوه قضاييه و در مورد سازمان‌ هاي داراي بودجه مستقل، واحد مالي بخش مربوط، جهت تامين فوق ‌العاده ماموريت خارجي و هزينه ‌هاي سفر؛ 3 ـ واحد متبوع؛ ۴ ـ مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه؛ ۵ ـ ادارات كل كارگزيني قضايي يا اداري، حسب مورد، جهت درج در پرونده پرسنلي فرد؛ ۶ ـ سازمان بازرسي كل كشور در اجراي قانون نحوه اعمال نظارت بر كاهش هزينه ‌هاي غيرضرور و جلوگيري از تجمل گرايي.

پس از صدور حكم ماموريت فرد يا هيات و قبل از انجام ماموريت، اداره كل امور مالي قوه قضاييه يا بخش مالي واحد متبوع، در اسرع وقت نسبت به تامين فوق ‌العاده ماموريت خارجي و هزينه ‌هاي سفر، بر اساس تصويبنامه هيات وزيران در مورد ضوابط تعيين ارز مورد نياز مامورين اعزامي به خارج از كشور يا به صورت پيش پرداخت (علي ‌الحساب) يا تنخواه اقدام مي ‌نمايد.

پس از انجام ماموريت خارجي، فرد يا رييس هيات موظف است با ارائه صورتحساب هزينه‌ ها و اسناد مربوط به انجام ماموريت، از قبيل لاشه بليط، صورتحساب اقامت، غذا، جابه جايي، هزينه ثبت نام و ساير هزينه‌ هاي مرتبط با انجام ماموريت خارجي، با اداره كل امور مالي قوه قضاييه يا بخش مالي واحد متبوع تسويه حساب نمايد.

در صورتي كه ماموريت خارجي لغو گردد و پيش پرداخت مذكور در اين ماده پرداخت شده باشد، فرد يا رييس هيات مكلف به استرداد وجوه به واحد مربوط است.

دبير كارگروه هرگونه مكاتبه لازم براي هماهنگي را از طريق دبيرخانه با نهادهاي مرتبط با ماموريت فرد يا هيات اعزامي، از جمله وزارت امور خارجه انجام خواهد داد.

اداره كل تشريفات قوه قضاييه با اعلام دبيركارگروه، گذرنامه متناسب با سطح مقام يا فرد اعزامي (گذرنامه سياسي يا خدمت) را تهيه خواهد نمود.

مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه، با هدف حفاظت و صيانت از كاركنان قوه قضاييه و زيرمجموعه‌ هاي آن و تضمين ايمني و امنيت ماموريت، مكلف است دستورالعمل‌ هاي حفاظتي و امنيتي را در قالب كتابچه يا جزوه تدوين و قبل از ماموريت، به فرد يا هيات اعزامي ارائه نمايد.

فرد يا رييس هيات اعزامي موظف است گزارش سفر را حداكثر تا ۱۰ روز پس از بازگشت از سفر با ذكر نتايج، دستاوردها، پيشنهادها و نقايص احتمالي به دبيرخانه ارائه نمايد.

پردازش و استفاده از گزارش سفر، از جمله ارائه به نهادها و واحدهاي مرتبط، به صلاحديد دبيركارگروه خواهد بود.

دبيرخانه مكلف است با نظارت دبير كارگروه بانك اطلاعاتي كامل از سفرها و ماموريت‌ هاي خارجي واحدهاي زيرمجموعه قوه قضاييه، از قبيل تعداد سفرها در سال، تعداد افراد يا هيات‌ هاي اعزامي، تعداد هيات‌ هاي خارجي و نتايج حاصله را تهيه و نگهداري نمايد.

رعايت مفاد اين دستورالعمل براي فرد يا هيات اعزامي ضروري است.

سفرهاي مطالعاتي و علمي اعضاي هيات علمي دانشگاه علوم قضايي و پژوهشگاه قوه قضاييه تابع مقررات مربوط به خود مي‌ باشد.

مقررات اين دستورالعمل نافي اختيارات رييس قوه قضاييه برابر قوانين و مقررات مربوط نمي ‌باشد.

اين دستورالعمل در ۲۱ ماده و ۹ تبصره در تاريخ 20 /4 /1401 به تصويب رييس قوه قضاييه رسيد و از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل كليه بخشنامه ‌ها و دستورالعمل‌ ها كه مغاير اين دستورالعمل باشد، ملغي و بلااثر است .

غلامحسين محسني اژيه