رأي شماره 1573111 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي با موضوع ممنوعيت صادرات ملاس استحصالي از چغندر قند از تاريخ تصويب

مرجع تصويب: هيات عمومي ديوان عدالت اداري شماره ويژه نامه: 1734 يكشنبه،14 آبان 1402 سال هفتاد و نه شماره 22900 رأي شماره 1573111 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع: نامه شماره 10255/ 500/ 1400 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي با موضوع ممنوعيت صادرات ملاس استحصالي از چغندر قند از تاريخ تصويب ابطال شد شماره 0107390 1402/7/8 تاريخ دادنامه: 1402/6/21 شماره دادنامه: 140231390001573111 شماره پرونده: 0107390 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي بهمن زبردست طرف شكايت: وزارت جهاد كشاورزي موضوع شكايت و خواسته: ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه : " به استحضار مي‌رساند، مطابق بند (الف) ماده 23 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال 1395، جلوگيري از صادرات هرگونه كالا به منظور تنظيم بازار داخلي ممنوع اعلام شده است. مستثني شدن «آن دسته از اقلام خاص دامي، نباتي، خاك زراعي و مرتعي و گونه‏‌هايي كه جنبه حفظ ذخاير ژنتيكي و يا حفاظت تنوع زيستي داشته باشند، به تشخيص وزارت جهاد كشاورزي و سازمان حفاظت محيط زيست» در رديف 2 مستثنيات همين بند، نشان مي‌دهد كه عبارت «هرگونه كالا»، شامل كالاهاي كشاورزي نيز مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز بر همين اساس، با صدور دادنامه شماره 140109970905811253 مورخ 1401/7/12، نامه معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي در خصوص ممنوعيت صادرات برخي محصولات كشاورزي را مغاير با بند (الف) ماده 23 قانون احكام دائمي تشخيص داده و با توجه به تضييع حقوق قانوني توليدكنندگان و صادركنندگان اين محصولات، از تاريخ تصويب ابطال نموده است. با عنايت به اينكه مبناي اعلام ممنوعيت صادرات ملاس استحصالي از چغندر قند در نامه مورد شكايت نيز، نه مرتبط با «اقلام خاص دامي، نباتي، خاك زراعي و مرتعي و گونه‌هايي كه جنبه حفظ ذخاير ژنتيكي و يا حفاظت تنوع زيستي داشته باشند»، بلكه چنانچه در خود نامه ذكر شده، «با توجه به برنامه‌ريزي جهت افزايش توليدات دامي و نظر به تأمين كسري علوفه و ساير اقلام مورد نياز در تركيب خوراك دام به خصوص در شرايط خشكسالي» است، به دليل مغايرت وضع اين ممنوعيت با بند (الف) ماده 23 قانون احكام دائمي و دادنامه شماره 140109970905811253 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، همچنين خارج از حدود اختيار بودن آن، درخواست ابطال نامه مورد شكايت را داشته، جهت جلوگيري از تضييع حقوق صادركنندگاني كه در فاصله ميان صدور نامه و صدور رأي ديوان از حق قانوني‌شان محروم مي‌شوند، درخواست اعمال ماده 13 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري و ابطال از زمان تصويب را نيز دارم ." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : " نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي معاون محترم وزير و رئيس سازمان توسعه تجارت ايران وزارت صنعت، معدن و تجارت موضوع : ممنوعيت صادرات ملاس استحصالي از چغندر قند سلام عليكم احتراماً بازگشت به نامه دفتر مقررات صادرات و واردات آن وزارت به شماره 60/70277 مورخ 1400/3/5 درخصوص صادرات ملاس استحصالي از چغندر قند مورد پيگيري نماينده محترم شهرستان سردشت و پيرانشهر، به استحضار مي‌رساند با عنايت به اعلام نظر دفتر بهبود تغذيه و جايگاه دام معاونت امور توليدات دامي به شماره 1400/940/7997 مورخ 1400/3/1 با توجه به برنامه‌ريزي جهت افزايش توليدات دامي و نظر به تأمين كسري علوفه و ساير اقلام مورد نياز در تركيب خوراك دام به خصوص در شرايط خشكسالي، صادرات اقلام خوراك دام و طيور از جمله ملاس استحصالي از چغندر قند مجاز نمي‌باشد. ـ معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي " علي‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن براي طرف شكايت تا زمان رسيدگي به پرونده پاسخي واصل نگرديده است . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1402/6/21 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي براساس بند (الف) ماده 23 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال 1395، جلوگيري از صادرات هرگونه كالا به منظور تنظيم بازار داخلي ممنوع است و با توجه به اينكه براساس نامه مورد شكايت اعلام شده است كه به دليل برنامه‌ريزي جهت افزايش توليدات دامي و به خاطر تأمين كسري علوفه و ساير اقلام مورد نياز در تركيب خوراك دام در شرايط خشكسالي صادرات اقلام خوراك دام و طيور از جمله ملاس استحصالي از چغندر قند مجاز نيست، بنابراين نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي از جهت ايجاد ممنوعيت در صادرات برخي اقلام كشاورزي با ماده 23 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور و رأي شماره 1253 مورخ 1401/7/12 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري مغايرت دارد و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 از تاريخ تصويب ابطال مي‌شود. اين رأي براساس ماده 93 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري