نظر مشورتي 7/1403/85 مورخ 1403/05/14 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : 1- با توجه به تبصره 2 ماده 54 آيين‌نامه اجرايي لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري مصوب 1400/4/2 با اصلاحات و الحاقات بعدي كه مقرر داشته است «... وكالت كارآموزان در پرونده‌هايي كه احكام آن‌ها قابل فرجام است و يا مرجع تجديدنظر از احكام آن‌ها ديوان‌ عالي كشور است و يا پذيرش اعاده دادرسي كيفري، منفرداً يا به همراه وكيل سرپرست و يا ساير وكلا ممنوع است.»، خواهشمند است اعلام فرماييد آيا كارآموزان كانون وكلاي دادگستري صلاحيت ورود به دعاوي راجع به اصل نكاح، فسخ نكاح، نسب، حجر و طلاق را در محاكم بدوي، تجديدنظر و ديوان ‌عالي كشور دارند؟ 2- آيا آيين‌نامه يادشده در خصوص وكلاي مركز وكلا، كارشناسان رسمي و مشاوران خانواده قوه‌ قضاييه نيز قابل اعمال است؟ 3- آيا كارآموزان مركز اخيرالذكر صلاحيت ورود به دعاوي اصل نكاح، فسخ نكاح، نسب، حجر و طلاق را در محاكم بدوي، تجديدنظر و ديوان‌عالي كشور دارند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1، 2 و 3- وفق تبصره 3 ماده 6 قانون كيفيت اخذ پروانه وكالت دادگستري مصوب 1376، كارآموزان وكالت حق وكالت در دعوايي كه مرجع تجديد نظر از احكام آن‌ها ديوان ‌عالي كشور است را ندارند؛ اما قبول وكالت در تمامي دعاوي مدني و كيفري كه رسيدگي به درخواست تجديد نظر از احكام آن‌ها در صلاحيت دادگاه تجديد نظر استان است، توسط كارآموزان وكالت قانوناً فاقد اشكال است. همچنين طبق بند «ب» ماده 331 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 كليه احكام صادره در دعاوي غير مالي قابل تجديد نظر و مرجع رسيدگي به درخواست تجديد نظر نيز به موجب ماده 334 همين قانون، دادگاه تجديد نظر مركز همان استان است؛ همچنين به موجب تبصره يك اصلاحي 12/3/1403 آيين‌‌نامه اجرايي لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري مصوب 2/4/1400 با اصلاحات و الحاقات بعدي: «... وكالت كارآموزان در پرونده‌هايي كه احكام آنها قابل فرجام است يا مرجع تجديد نظر از احكام آنها ديوان عالي كشور است و يا پذيرش اعاده دادرسي كيفري منفرداً يا به همراه وكيل سرپرست و ساير وكلا ممنوع است»؛ بر اين اساس و از آنجا كه آيين‌نامه بايد به نحوي تفسير شود كه با قانون همخواني داشته باشد، در خصوص اعتراض به احكام مربوط به فسخ نكاح و طلاق كه قبلاً رسيدگي به آن در ديوان‌ عالي كشور بوده است، اكنون با افزايش صلاحيت دادگاه تجديد نظر، در صلاحيت اين مرجع قرار گرفته و كارآموزان وكالت حق قبول وكالت اين دعاوي را دارند. با وجود اين، با توجه به رأي وحدت رويه شماره 666 مورخ 19/3/1383 هيأت عمومي ديوان عالي كشور، كارآموزان وكالت اجازه فرجام‌خواهي نسبت به احكام صادره در خصوص اين دعاوي در ديوان عالي كشور و يا ورود به پروندههايي كه در اين مرجع مطرح اسـت را ندارنـد و در اين خصوص بين وكلاي كانون وكلاي دادگستري و وكلاي مركز وكلا، كارشناسان رسمي و مشاوران خانواده قوه قضاييه تفاوتي نيست و آيين‌نامه يادشده، وكلاي اين مركز را نيز شامل مي‌شود.