تصويبنامه هيئت وزيران راجع به مقررات جديد پرواز هواپيماهاي خارجي از فراز خاك ايران

پرواز از فراز خاك ايران توسط هواناوهاي خارجي

هر هواناو خارجي كه مايل به پرواز از فراز خاك ايران باشد يا قصد اقامت در آن داشته باشد بايد در صورتيكه قرارداد يا موافقتنامه مخصوصي در بين نباشد قبلاً كسب اجازه از دولت شاهنشاهي ايران نموده و مطابق دستوراتي كه باو داده ميشود رفتار نمايد. خاك ايران شامل آبهاي ساحلي ايران نيز ميباشد.

تقاضاي اجازه بايد لااقل 15 روز قبل از طريق سياسي يا قنسول يا وزارت امور خارجه بعمل آيد.

براي هواناوهائي كه پرواز آنها بمنظور بهره‌برداري در يك خط معين انجام نميشود تقاضانامه بايد حاوي اطلاعات زير باشد: الف ـ نوع و نمونه هواناو ب ـ هواناو نظامي است يا غيرنظامي پ ـ علامت ثبت و تابعيت ت ـ منظور از مسافرت ث ـ خط و سير و نقاط فرودآمدن ج ـ مدت تقريبي كه براي مسافرت در نظر گرفته شده و همچنين مدت توقف در هر فرودگاه چ ـ تعداد و قوت موتورها ح ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت ـ محل توقف واقامتكاه مالك هواناو خ ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت ـ محل توقف و اقامتگاه بهره‌بردار د ـ عده كاركنان هواناو ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت و شغل هر يك از آنها ذ ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت ـ شغل و اقامتگاه مسافرين رـ اگر هواناو بمنظور احتياجات نظامي ساخته شده باشد ذكر تجهيزات آن. ز ـ آيا هواناو حامل دستگاه عكاسي و يا سينماتوگرافي ميباشد. ژ ـ وزن و بارگيري هواناو و مقصد آن. س ـ كمكي كه براي ادامه مسافرت لازم دارد. بچه نوع كمكي احتياج دارد ـ مقدار نوع مواد سوختني و روغني را كه ممكن است احتياج داشته باشد. ش ـ طول موج و علائم اخطار در صورتيكه هواناو داراي تلگراف بيسيم باشد.

در موقعي كه هواناوها بمنظور بهره‌برداري از يك سرويس هوائي از فراز خاك ايران پرواز ميكنند و قرارداد يا موافقتنامه مخصوصي در بين نباشد اطلاعات زير قائم‌مقام ماده قبل ميباشد: الف ـ نوع و نمونه هواناو ب ـ علامت تابعيت و علائم ثبت هواناوها كه اعزام آنها پيش‌بيني شده است پ ـ مقصد ت ـ خط سير و نقاط فرودآمدن ث ـ مدت تقريبي هر مسافر و مدت اقامت عادي در هر فرودگاه ج ـ تعداد و قوت موتورها چ ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت ـ محل و اقامتگاه مالك ح ـ نام ـ نام خانوادگي ـ تابعيت ـ محل و اقامتگاه بهره‌بردار خ ـ نام كاركنان هواناو د ـ حداكثر مسافرين ذ ـ طول موج و علائم اخطار در صورتيكه هواناوها داراي دستگاه تلگراف بي‌سيم باشند دولت با شركت بهره‌بردار بايد مراقبت نمايد كه تمام مسافرين از حيث گذرنامه كاملا طبق مقررات رفتار نموده و هيچگونه اشياء ممنوعه همراه نداشته باشند.

پرواز از مركز كشور بين غروب آفتاب و طلوع آن براي هواناوهائي كه از خارجه مي‌آيند و يا به آنجا مي‌روند جز با اجازه مخصوص ممنوع است.

خط‌ سيرهائي كه هواناوهاي خارجي ميتوانند با اجازه مورد استفاده قرار دهند از قرار ذيل است: خط الف ـ جلفا ـ تبريز ـ ميانه ـ زنجان ـ قزوين ـ تهران خط ب ـ بندرپهلوي (غازيان) ـ رشت ـ منجيل ـ قزوين ـ تهران خط پ ـ باجگيران ـ قوچان ـ مشهد ـ نيشابور ـ سبزوار ـ ميامي ـ شاهرود ـ دامغان ـ سمنان ـ لاسگرد ـ قشلاق ـ تهران. خط ت ـ خسروي ـ كرمانشاه ـ همدان ـ ساوه ـ تهران. خط ث ـ خسروي ـ كرمانشاه ـ همدان ـ قزوين ـ تهران. خط ج ـ بوشهر ـ لنگه ـ بندرعباس ـ جاسك ـ گواتر. خط چ ـ بوشهر ـ لنگه ـ جاسك ـ گواتر. خط ح ـ مشهد ـ فريمان ـ تربت‌جام ـ كاريز. خط خ ـ بوشهر ـ شيراز ـ امين‌آباد ـ اصفهان ـ دليجان ـ قم ـ تهران خط د ـ تهران ـ سلطنت‌آباد ـ بروجرد ـ تنگ لاوي ـ جايدر ـ صالح‌آباد ـ اهواز ـ شادگان ـ فلاحيه. خط ذ ـ مشهد ـ تربت‌حيدري ـ كلات ـ قاين ـ بيرجند ـ زاهدان. خط ر ـ تبريز ـ خوي. فرودگاههاي اصلي كه در خط سيرهاي مذكور در فوق ممكن است مورد استفاده قرارگيرند زير آنها دو خط و فرودگاههاي كمكي يك خط رسم گرديده.

براي اجراي مقررات گمركي و بازرسي و شهرباني و بهداري هواناوها بايد اولين فرودشان در موقع ورود و آخرين پروازشان در موقع خروج از ايران در يكي از فرودگاههاي گمركي ذيل انجام گيرد: خط الف ـ تبريز يا تهران. خط ب ـ غازيان يا تهران. خط پ ـ مشهد يا تهران. خط ت و ث ـ كرمانشاه يا تهران. خط ج و چ ـ بوشهر يا جاسك. خط ح و ذ ـ مشهد. خط خ ـ بوشهر يا تهران. خط د ـ تهران يا اهواز. خط ر ـ تبريز.

هر موقع كه هواناو پس از صدور اجازه پرواز طبق خط سير معينه بخواهد يك قسمت يا تمام خط سير خود را تغيير بدهد بايد اجازة مجددي تحصيل نمايد.

تأخير مسافرتهاي پيش‌بيني شده در مواد 3 و 4 كه براي آنها اجازه لازم تحصيل شده باشد بوزارت امور خارجه اعلام گردد. همچنين مواقعي كه از مسافرت صرفنظر ميشود.

هرگاه در تاريخ پرواز هواناوهاي كشورهاي مجاور بيش از پنج روز هواناوهاي كشورهاي ديگر بيش از هفت روز تأخير شود بايد هواناوها از مقامات صالحة دولت ايران اجازة جديد تحصيل نمايند ولي در صورتيكه تأخير ورود هواناوها بخاك ايران بواسطة شرايط نامساعد جوي باشد تحصيل اجازه جديد لازم نيست فقط كافي است فوراً علل تأخير را بدولت ايران اطلاع دهد تا مقامات مربوطه بتوانند از آن مستحضر گردند.

هواناوهاي مجاز بپرواز از فراز خاك ايران بايد قواعد مندرجه در اين نظامنامه را رعايت نمايند مگر آنكه ترتيب ديگري در قرارداد و يا موافقتنامه مخصوص پيش‌بيني شده باشد.

هرگاه هواناوهاي جنگي خارجي مجاز به ورود به بنادر يا آبهاي ساحلي ايران هواناوهائي همراه داشته باشند هواناوهاي مذكور نميتوانند بدون اجازه پرواز نمايند.

متصديان مسئول هواناوهائي كه مجاز بپرواز از فراز خاك ايران ميباشند بايد در اولين فرصت امكان فرودگاهي را كه تصور ميكنند در آنجا فرود آيند از تاريخ و ساعت تقريبي عزيمت و ورود خود مطلع نمايند. اين اطلاع در صورت امكان بايد لااقل 24 ساعت قبل از عزيمت داده شود.

هر هواناوي كه اجازه پرواز از فراز خاك ايران را خواه برحسب قرارداد يا موافقتنامه يا اجازه مخصوص داشته باشد مجبور است كه خط سير مقرره را تعقيب نمايد و همچنين مجبور است در موقعيكه حكم فرود را بوسيله علامتي كه در ضميمه (د) ذكر گرديده دريافت داشت پائين بيايد.

هر هواناوي كه بيش از 5/12 كيلومتر از هر طرف خط‌ سيرهاي پيش‌بيني شده دور شود مجبور است بمحض توجه به اين نكته علامت خطر معينة در بند 17 ضميمه (د) را اعلام داشته و در نزديكترين فرودگاهي كه براي فرود هواپيماهاي كشوري يا هر محل ديگري كه براي او از طرف مقامات مربوطه تعيين مي‌گردد پائين بيايد.

تابعيت هواناوها

هر هواناو غيرنظامي متعلق به اتباع داخله يا خارجه بايد بر طبق مقررات ضميمه (الف) داراي علامت تابعيت و علامت ثبت و همچنين نام و اقامتگاه مالك باشد.

هواناوها داراي تابعيت دولتي ميباشند كه در دفاتر آن دولت طبق مقررات قسمت يك (ج) ضميمه (الف) ثبت شده‌اند.

يك هواناو نميتواند در بيش از يك كشور ثبت شود.

گواهينامه ناوبري و پروانه لياقت

هر هواناو كشوري بايد طبق شرايط مندرجه در ضميمه (ب) داراي گواهينامه قابليت پرواز باشد كه از طرف دولت متبوعه به او تسليم و يا معتبر شناخته شده باشد.

فرمانده ـ خلبانان ـ مكانيسين‌ها و ساير اعضاء راننده يك هواناو بايد داراي گواهينامه لياقت و پروانه‌اي كه طبق شرايط مندرجه در ضميمه صادر يا از طرف دولت متبوعه هواناو و معتبر شناخته شده باشد.

گواهينامه قابليت پرواز و پروانه لياقت و پروانه‌هاي عمل كه از طرف دولت متبوعه صادر يا معتبر شناخته شده است بايد مطابق مقررات مذكوره در ضميمه (و) بوده باشند. دولت ايران حق دارد پروانه‌هاي لياقت پروانه‌هاي عمل كه از طرف دولت ديگري به يكي از اتباعش داده شده براي پرواز از فراز خاك ايران معتبر نشناسد.

هيچ هواناوي نميتواند بدون اجازه مخصوص دولت متبوعه خود حامل دستگاه تلگرافي بيسيم باشد. ودستگاههاي مزبور فقط ممكن است از طرف كاركنان هواناو كه داراي پروانه عمل هستند استعمال گردد. هر هواناوي كه براي حمل ونقل عمومي تخصيص داده شده باشد و بتواند لااقل 10 نفر مسافر حمل نمايد بايد داراي دستگاه تلگراف بيسيم (فرستنده و گيرنده) باشد.

قواعدي كه بايد هنگام عزيمت و در طي راه و موقع فرودآمدن رعايت گردد

هر هواناو كشوريكه از فراز خاك ايران پرواز مينمايد بايد داراي اسناد ذيل باشد: الف ـ گواهينامه ثبت طبق ضميمه. ب ـ گواهينامه قابليت پرواز طبق ضميمه. پ ـ گواهينامه و پروانه عمل براي فرمانده و خلبانـان و كاركنـان طبق ضميمه. ت ـ اگر هواناو مسافر داشته باشد فهرست اسامي مسافرين. ث ـ اگر هواناو حامل كالا باشد صورت بارنامه و اظهارنامه ج ـ دفاتر يادداشت هواناو طبق ضميمه. چ ـ اگر هواناو داراي دستگاه تلگراف بي‌سيم باشد پروانه مذكور در ماده 22 ح ـ اجازه مخصوص براي دستگاه عكاسي يا سينماتوگرافي محموله هواناو در صورتيكه از طرف مأمورين گمرك يا شهرباني ممهور نشده باشد.

هنگام فرود و عزيمت هواناو مأمورين مربوطه حق دارند در هر موقع هواناو را معاينه نموده و اسناديكه بايد همراه داشته باشند بازرسي نمايند.

هواناوهاي مجاز به پرواز از خاك ايران در موقع فرود و مخصوصاً هنگام خطر از همان كمكهائي كه براي هواناوهاي ايران در نظر گرفته شده متمتع خواهند شد.

نجات هواناوهائي كه در دريا گم شده‌اند طبق اصول حقوق بحري خواهد بود مگر آنكه قرارداد ديگري وجود داشته باشد.

هواناوهائي كه از فرودگاههاي دولتي ايران استفاده ميكنند بايد عوارض فرود را كه وزارت‌خانه مربوطه معين كرده پرداخت نمايند مگر اينكه موافقت مخصوصي راجع باين موضوع در بين باشد.

هواناوهائي كه پروازهاي منظمي در بعضي از خط‌ سيرها مينمايند ميتوانند براي داشتن نماينده و مكانيسين در فرودگاههائيكه هواناو در آنجا پائين مي‌آيد تحصيل اجازه نمايند.

هيچ هواناو نبايد در فراز شهر يا مراكز مسكونه پرواز نمايد مگر آنكه ارتفاع آن باندازه‌اي باشد كه هنگام از كارافتادن يا معيوب شدن موتور بتواند در خارج شهر يا در خارج مراكز مسكونه فرود آيد.

پرواز در ارتفاع كمتر از سيصد متر از سطح منطقه ممنوع است.

پرواز خوبي فقط به هواناوهائي اجازه داده ميشود كه داراي اجازه مخصوص اين امر با رضايت كامل ساير اشخاصيكه در هواناو هستند بوده در اين موقع هر يك از راكبين ميبايست چتر نجات با خود داشته باشند.

پرواز خوبيها نبايستي در ارتفاع كمتر از 500 متري زمين انجام يابند. پرواز خوبي در فراز مركز مسكوني و اجتماعات قدغن است مگر آنكه با اجازه مخصوص باشد.

تمرينات ورزشي و يا تعادلي كه توسط راكبين و يا كاركنان هواناو انجام ميگيرد قدغن است.

هر نوع تمرين يا نمايشي با چتر نجات قدغن است مگر آنكه اجازه مخصوص قبلي از دولت شاهنشاهي كسب شده باشد.

محمولات غيرمجاز

هواناوهاي مجاز بپرواز از فراز خاك ايران نميتوانند مواد منفجره و اسلحه و مهمات از هر قبيل و گازهاي جنگي و كبوترنامه حمل نمايند مگر آنكه اجازه صريح براي حمل آنها داشته باشند.

تمام دستگاههاي عكاسي و سينماتوگرافي موجوده در هوا بايد بمحض ورود بايران در اولين فرودگاهي كه براي فرودآمدن تعيين گرديده ممهور شوند مگر اينكه اجازه مخصوصي براي استعمال آنها تحصيل شده باشد.

از لحاظ انتظامات عمومي ميتوان براي حمل ساير اشياء غير از آنچه در مواد 35 و 36 ذكر گرديده قيود و تحديداتي قائل شد.

گمرك ـ امنيت عمومي ـ تدابير بهداشت

كاركنان هواناوهاي مجاز بپرواز و همچنين كليه اشخاصي كه در هواناو ميباشند بايد در خاك ايران قوانين و نظامات كشور را مراعات نمايند از آنجمله قوانين و نظامات جاريه مربوطه بورود بخاك ايران و خروج مسافرين از راه خشكي يا دريا و مربوط برسيدها و فرستاده‌ها و ترانزيت بنه مسافرت و امانات و ساير كالاها از راه خشكي يا دريا و بطور عموم كليه مقرراتي كه نظامنامه گمرك براي رسيدها از راه خشكي يا دريا و قاچاق و ساير تخلفات پيش‌بيني كرده است.

مأمورين دولت از قبيل شهرباني و بازرسي گذرنامه‌ها و پست و گمرك و ماليه و اداره بهداري و غيره وظائف محوله بخود را در تمام نقاط فرود و داخل هواناوها و انبارها آزادانه انجام خواهند داد.

بارگيري كالا و حمل مسافرين در موقع عزيمت و همچنين پياده كردن آنها در موقع ورود نمي‌تواند صورت گيرد مگر پس از اجازه اداره بازرسي گذرنامه بهداري و گمرك كه بايد تأخير مأموريتشان را انجام دهند.

بازرس بهداري ـ مسئول هواناو مكلف است بلافاصله پس از اولين فرود هواناو در يكي از فرودگاههاي معينه در ايران تمام مدارك مقرره را بنماينده اداره بهداري تسليم نمايد و ضمناً نماينده مزبور قبل از عزيمت هواناو بخارجه گواهي‌نامه بهداري كه ممكن است مورد مطالبه ساير كشورهاي واقعه در سير هواناو واقع شود بمسئول هواناو تسليم خواهد نمود.

بازرس شهرباني و گذرنامه‌ها پس از ورود هواناو از خارجه بلافاصله مسئول هواناو فهرست تمام مسافرين و كاركنان هواناو كليه مداركي را كه طبق مقررات بين‌المللي و نظامات جاريه مورد لزوم است بمأمورين بازرسي تسليم مي‌نمايند. مسافريني كه از خارجه مي‌آيند گذرنامه‌ها و ساير اجازه‌نامه‌هاي مسافرت خود را كه مأمورين صلاحيتدار ايراني براي ورود بكشور ويزا نموده باشند بمأمور بازرسي تسليم خواهند نمود. كاركنان هواناو ملزم ميباشند كه مقررات مربوطه بگذرنامه و ويزا را تا حدي كه براي آنها پيش‌بيني شده رعايت نمايند. قبل از عزيمت هواناو بخارجه كاركنان مسئول هواناو فهرست كليه مسافرين و كاركنان هواناو را بمأمورين مربوطه تسليم خواهند نمود.

گمركات مقررات مربوطه ببازرسي گمرك در ضميمه ذكر گرديده است.

هرگاه هواناوي كه از خارج مي‌آيد مجبور شود (اين موضوع بايد ثابت گردد) در محلي غير از فرودگاههاي گمركي مذكور در ماده 7 فرود آيد مسافرين نميتوانند قبل از حضور مأمورين محلي كه از قضيه اطلاع حاصل نموده‌اند از هواناو دورشده و يا كالا از آن خارج نمايند هواناو نميتواند قبل از اينكه دفتر مسافرتي خود را بامضاء مأمورين محلي رسانيده و مأمورين مزبور اطمينان حاصل نموده باشند كه كالائي از هواناو خارج نشده به پرواز خود ادامه دهد. مأمورين محلي عبارتند از مأمورين امنيه و وزارت داخله و شهرباني اگر هواناو نتواند بحركت خود ادامه دهد رئيس مسئول ملزم است هرچه زودتر مسافرين و كالا را به فرودگاه گمركي يا هر محل ديگري كه از طرف مصادر مربوطه تعيين ميگردد و بتوان در آنجا تمام تشريفات گمركي و بهداشت و بازرسي و گذرنامه‌ها را انجام داد منتقل نمايند. هر هواناوي كه بخارجه ميرود بايد آخرين پروازيكه از خاك ايران مينمايد از يكي از فرودگاههاي گمركي مذكور در ماده 7 باشد هرگاه هواناويكه به قصد خارجه پرواز مينمايد مجبور شود در خاك ايران فرود آيد نميتواند مجدداً عزيمت و يا محمولات خود را بوسيله هواناو ديگري بخارجه بفرستند مگر پس از بازجوئيهاي ثانوي كه از طرف مأمورين گمرك و امنيه بعمل آيد. نسبت بمقررات فوق نمي‌توان هيچ استثنائي قائل شد مگر اينكه هواناو بواسطه بعد مسافت يا علل ديگري نتواند مأمورين محلي را مطلع سازد در اين صورت هواناو ميتواند بپرواز خود ادامه دهد مشروط بر اينكه در نزديكي فرودگاه كشور شاهنشاهي كه در مسير او واقع است فرود آيد.

راجع به اتفاقاتي كه در هواناوها رخ مي‌دهد يا توسط هواناو توليد مي‌شود

هر اتفاقيكه براي هواناو مجاز به پرواز از فراز خاك ايران رخ دهد و يا توسط اين هواناو توليد گردد بايد فوراً در اولين فرود برئيس فرودگاه يا در غيبت مشاراليه به پاسگاه امنيه مربوط كتباً اطلاع داده شود. هرگاه حادثه خيلي مهم باشد رئيس مسئول هواناو بايد بعلاوه مقامات مربوطه محلي را هم مطلع سازد.

هواناوهاي دولتي

هواناوهاي ايراني ذيل هواناوهاي دولتي شناخته ميشود: الف ـ هواناوهاي نظامي ب ـ هواناوهائيكه منحصراً اختصاص بيك سرويس دولتي داده شده است از قبيل پست ـ گمرك ـ شهرباني تمام هواناوهاي دولتي سواي هواناوهاي نظامي و گمركي و شهرباني هواناوهاي خصوصي محسوب شده و بدين لحاظ مطيع تمام مقررات اين نظامنامه ميباشد.

پرواز هواناوهاي نظامي خارجه از فراز خاك ايران تابع نظامنامه مخصوصي خواهد بود.

هر هواناوي كه تحت فرماندهي يكنفر نظامي مأمور انجام خدمتي قرارداده شود هواناو نظامي شناخته ميشود.